ХІХ ғасырда экологиямен айналысқан ғалымдарды атаңыздар. Қазіргі заман экологиясының негізгі мәселелерін түйіндеп айтыңыздар. Өсімдіктер мен жануарлар әлемінің түрлігі

ХІХ ғасырда экологиямен айналысқан ғалымдарды атаңыздар.
Қазіргі заман экологиясының негізгі мәселелерін түйіндеп айтыңыздар.
Өсімдіктер мен жануарлар әлемінің түрлігі.
Пайдаланған әдебиеттер
«Тірі ағзаны қоршаған органикалық және бейорганикалық ортаға қатынасы» жөніндегі білімнің қажеттілігі. Аристотельдің еңбектерінде көрініс алған. Содан бері экологиялық білімнің дамуын үш кезеңге бөліп қарастыруға болады. Олар:
Бірінші кезең: ХІХ ғасырдың 60-шы жылдарына дейінгі кезең. Экологияның пайда болуы және ғылым ретінде қалыптасуы. Тірі ағзалардың қоршаған ортамен қарым-қатынасы жөніндегі мәліметтердің жиналуы мен сипатталады.
ХҮІІ-ХҮІІІ ғасырларда экологиялық мәліметтер биологиялық сипаттамалардың недәуір бөлімін қамтиды. Осы кезде Ламарк және Мальтус адамзатты адамның қоршаған ортаға тигізетін кері әсері туралы ескерткен.
Екініші кезең: ХІХ ғасырдың 60-шы жылдарынан ХХ ғасырдың 50-ші жылдарына дейінгі аралықты қамтиды. Экологияның жеке ғылым ретінде бөлініп дамуы. Бұл кезеңнің басында орыстың Н.А.Северцев, В.В.Докучаев сияқты атақты ғалымдарының еңбектері жарық көрумен сипатталады. ХХ ғасырдың бас кезінде В.И.Вернадскийдің биосфера туралы фундаментальды ілімінің негізі қаланады.
Үшінші кезең: ХХ ғасырдың 50-ші жылдарынан қазіргі кезге дейін. Экологияның кешенді ғылымға айналу кезеңі. Бұл кешенге география, химия, физика, геология, мәдениеттану теориясы және қоршаған ортаны қорғау сияқты ғылымдар кіреді. Адам басқа тіршілік иелерімен салыстырғанда, сыртқы ортамен өзі жасаған мәдениет арқылы қарым-қатынасқа түседі, яғни адамзат тұтасымен даму барысында мәдени орта қалыптастырады, және ұрпағына еңбек пен рухани тәжірибесін мұра ретінде қалтырып отырады.
1. Жатқанбаев Ж.Ж. Экология негіздері. А., 2003
2. Бейсенова Ә.С., Шілдебаев Ж.Б., Сауытбаев Г.З. Экология., А., 2001.
3. Ақбасова А.Ж., Саинова Г.Ә. Экология А., 2003.
4. Оспанова Г.С., Бозшатаева Г.Т. Экология., А., 2002.
5. Алишева К. Экология. Учебник. А., 2006
6. ҚаженбаевС., С. Махмұтов. Алматы, Табиғатты қорғау. А. 1984
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ                           ... ... ... МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
1. ХІХ ғасырда экологиямен айналысқан ғалымдарды атаңыздар. 2. Қазіргі ... ... ... ... ... ... 3. Өсімдіктер мен жануарлар әлемінің түрлігі.
Орындаған: Кеңесова ... ... ... Жанат Мекешовна
ХІХ ғасырда экологиямен айналысқан ғалымдарды атаңыздар.
... ... ... ... еңбектерінде көрініс алған. Содан бері экологиялық білімнің дамуын үш кезеңге бөліп қарастыруға болады. Олар:
Бірінші кезең: ХІХ ... 60-шы ... ... ... Экологияның пайда болуы және ғылым ретінде қалыптасуы. Тірі ... ... ... қарым-қатынасы жөніндегі мәліметтердің жиналуы мен сипатталады.
ХҮІІ-ХҮІІІ ғасырларда экологиялық мәліметтер биологиялық сипаттамалардың недәуір бөлімін қамтиды. Осы ... ... және ... ... ... ... ... тигізетін кері әсері туралы ескерткен.
Екініші кезең: ХІХ ғасырдың 60-шы жылдарынан ХХ ғасырдың 50-ші жылдарына дейінгі аралықты қамтиды. Экологияның жеке ... ... ... ... Бұл ... ... ... Н.А.Северцев, В.В.Докучаев сияқты атақты ғалымдарының еңбектері жарық көрумен сипатталады. ХХ ғасырдың бас кезінде ... ... ... фундаментальды ілімінің негізі қаланады.
Үшінші кезең: ХХ ғасырдың 50-ші ... ... ... ... Экологияның кешенді ғылымға айналу кезеңі. Бұл кешенге география, химия, физика, геология, мәдениеттану теориясы және қоршаған ... ... ... ... ... Адам ... тіршілік иелерімен салыстырғанда, сыртқы ортамен өзі жасаған мәдениет арқылы ... ... яғни ... ... даму ... ... орта қалыптастырады, және ұрпағына еңбек пен рухани тәжірибесін мұра ретінде қалтырып отырады.
Қазіргі заман экологиясының ... ... ... айтыңыздар.
Қазіргі заманда негізгі ғаламдық экологиялық мәселелерге мыналар жатады:
климаттың өзгеруі; тұщы ... ... және оның ... озон ... ... эффект; қышқыл жауын-шашындар; биологиялық алуантүрліліктің азаюы.
Осы мәселелердің кешені еліміздің және планетамыздың экологиясына өз нұқсанын келтіреді. Қазақстанның экологиялық мәселелері келесі: Су ... ... ... және ластау; Арал мен Каспий теңіздерінің, Балхаш көлінің мәселелері;
Ауаның ластануы; Қазба байлықтарды рационалды емес пайдалану; Жер ресурстарының мәселері; Семей ядролық ... ... мен ... ... әрекеттерінің салдары; Флора мен фаунаның тозуы.
Халық аралық тәжірибеге сүйене ... ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін Қазақстан Республикасының экологиялық заңнамасы және ... ... ... ... ... етудің Ұлттық жоспары бағытталған. Экологиялық приориттерді сақтамай ... алға ... және ... ... ... ... - ... тіршілік ету жағдайларын және ағзалардың тіршілік ету ортасы арасындағы өзара байланыстарын ... ... ... бір ... ... бұл терминді 1866 жылы неміс зоологы Эрнст Геккель ұсынған (ойкос - үй, тұрақ, мекен; логос - ... ... яғни ... ... ... жерімді зерттеп танимын деген мағынаны білдіреді).
Кез келген ғылым сияқты ... да ... ... жүру ... ... ... шағын логикалық және тәжірибе жүзінде тексеріп ережелер-заңдар түрінде қалыптастырады.
Экологияның басты зерттейтіні - ... ... ... жүйе - ... ... мен энергияны алу тәсілдерінің негізінде бір тұтастықты ... ... ету ... мен тірі ... қауымдастығы. Бұл терминді ең алғаш 1935 жылы ағылшын ғалымы Э.Тэнсли енгізген. ... ... тірі ... дене құрылысының деңгейіне сәйкес аутэкология, дэмэкология және синэкология сияқты тараулар бөлінеді. Бұл тараулар жалпы экологияны ... ... ... ... ... және ... ... тиімді пайдалану Қоғамның экономикалық даму барысын жетілдірудін міндетті шарты. Біздің елімізде табиғатты корғау жэне оның ... ... ... ... ... ... қағидаларына енгізілген, ол әрбір адамның парызы ретінде жалпы-мемлекеттік, жалпы-халықтық міндет болып табылады.
Өсімдіктер мен ... ... ... ... ... 15 ... түрi бар. Оның 2 мыңнан астамы балдырлар, 5 мыңдайы -- ... 600-ге ... -- ... 500-ге жуығы мүк тәрiздiлер және 6 мыңнан астамы -- жоғары сатыдағы түтiктi ... ... ... ... ... ... 4,8%-ы эндемик болып табылады. Жоғары сатыдағы өсiмдiктердiң түр байлығы, интродукцияланған, мәдени дақылдар мен кездейсоқ әкелiнген 500-ден аса ... ... 161 ... 1120 ... жататын 6100-ге жуық түрден тұрады. Оның iшiндегi 730 түр тек ... ... -- ... ... ... ең ... 12 ... туыс бар: физандра, рафидофитон, жалған шөлмасақ, жалған шандра, боченцевия, канкриниелла, тобылғыгүл, птеригостемон, пастернаковник, тоғайя, недзвецкия, шолақтауия. ... ... ... ... ... 15 ... ... Алғашқы құрлықтық өсiмдiктердiң қалдықтары Оңт. Балқаш өңiрi мен Бұрынтауда жоғ. ордовиктiк қатпарлардан табылған. Олар плаун тәрiздiлерге жататын Akdalophyton ... пен ... ... -- Sarituma ... Бұлар шамамен 450 млн. жыл бұрын тiршiлiк еткен.
Республикамыздың қазiргi флорасы эоцендiк субтропиктiк (36 -- 58 млн. жыл ... ... ... (26 -- 35 млн. жыл), ... ... ... ... субтропиктiк-ксерофиттi бұталық және миоцен-плиоцендiк алғашқы далалық (13 -- 25 млн. жыл), плейстоцендiк (2 млн. жыл) ... ... ... ... ... ... ... мен эндемиктердiң топтасуы, табиғи аймақтар мен таулық белдеулерде әр түрлi. Республиканың осыншама бай өсiмдiктер ... ... ... ... эвол. ерекшелiктерiне байланысты әр түрлiбiрлестiктер мен қауымдастықтарда жүйеленген.
Қазақстанның жазық ... ... ... ... ... және шөл белдемдерiне (аймақтарға) ажыратылады. Орманды далалық аймақ -- республика жер аумағының 2,04%-ын алып жатыр, ... ... ... мен ... ... ... орналасқан. Орман түзушi түрлер: жылауық қайың, талдың бiрнеше түрлерi, бұталардан: итмұрын, тобылғы, далалық шие, т.б. бар. Бұл белдемнiң ... және ... ... ... түрлi шөптесiн өсiмдiктер мен астық тұқымдас шөптер басымдылық ететiн қауымдастықтар ... Бұл ... 2 ... бөлiнедi: 1) оңтүстiк ылғалы аз қоңыржай жылы орманды дала белдемi -- сұр ... ... ... ... ... ал қара ... шалғынды-далалық экожүйелер орналасқан; 2) қоңыржай құрғақ шоқталған орманды дала белдемi -- қайыңды-теректi шоқ ... мен қара ... ... және ... ... ... өсiмдiктi далалық экожүйелер таралған.
Далалық аймақ елiмiздiң жер аумағының 28%-ын алып жатыр, аум. 110,2 млн. га, батыстан (Едiл-Жайық өзендерi ... ... ... ... тау ... 2500 ... созылып жатыр. Далалық флораның құрамында 2000-нан астам түр бар деп ... Оның 175-i -- ... ... басым түрлер: қау (боз), сонымен қатар бетеге, тобылғы, қарағай, аласа бадам. Далалық аймақ 3 белдемге бөлiнедi: 1) қоңыржай-құрғақ және құрғақ ... ... және оңт. қара ... ... ... ... -- ... белдем; 2) қоңыржай-құрғақ және жылы-құрғақ белдем -- күңгiрт ... және ... ... ... ... 3) ... ... қоңыржай ыстық белдем -- ашық қара ... ... ... ... ... ... -- ... аум. 124,6 млн. га. Өзiне тән өсiмдiк жамылғысы алуан түрлi, 2500 -- 2800 түр бар, ... ... 200 -- 215 түрi -- ... ... ... 5 ... ... 1) солтүстiк далалы жердегi құрғақ, қоңыржай-ыстық шөлдер -- аум. 40 млн. га., немесе елiмiздiң жер ... ... ... ... астық-тұқымдасты -- жартылай бұталы (боз, еркекшөптi-жусанды) шөлдер мен құмдақ-бұталы (жүзгiн-раң-шағыржусан-еркекшөптi) шөлдер тарайды; 2) орталық (солтүстiк тұрандық) өте ... ... ... -- аум. 51,2 млн. га, ... республика жерiнiң 18,9%-ын алып жатыр. Бұл жерлерде ... ... ... ... ... сексеуiлдi, бұталы (қоянжын-жүзгiндi) өсiмдiк жамылғысы дамыған; 3) оңтүстiктегi өте құрғақ, ыстық шөлдер -- аум. 30,3 млн. га, ... ... ... алып ... Бұл жерлерге эфемероидты -- жартылай бұталы (сұр-жусанды, эфемерлi), ал дөң және тiзбектелген аллювийлi -- эолды ... ... ... өсiмдiк жамылғылары тән; 4) тау етегiндегi құрғақ, өте ыстық шөлдер -- аум. 3,2 млн. га ... ... 1,2%-ы. ... эфемероидты iрi шөптесiн-жартылай бұталы өсiмдiктер өседi; 5) тау етегiндегi өте құрғақ шөлдер -- аум. 11,6 млн. га, ... ... ... алып жатыр. Эфермероидты-псаммофиттiк бұталы өсiмдiк жамылғысы тән.
Қазақстанның таулы экожүйелерiнiң аум. 18,6 млн. га, яғни республика жерiнiң 7%-ы. Бұл ретте есепке ... ... 4 -- 5 ... белдеулi биiк таулар ғана. Таулы экожүйелердiң флорасын 3400 -- 3600 түр ... деп ... Оның ... 540 -- 570 түр ... болып табылады. Тек Қаратаудың флорасында 165 -- 170 эндемик түрлер бар. Олардың iшiнде, шыршалы (шренктiк шырша, ... ... май ... ... (сiбiрлiк самырсын, сiбiрлiк майқарағай); қылқан жапырақты ормандарды; алмалы (Сиверс алмасы, қырғыз ... ... ... ... ... ... ... көк терек) -- жапырақты ағаш ормандарды атап өтуге болады. Таулы экожүйелерде итмұрын мен ... ... ... қылшаның, бетегенiң, сарыкүйiк қауымдастықтары да кең тараған. Қазақстанның табиғи флорасы -- пайдалы өсiмдiктердiң қайнар көзi. ... ... ... ... ... түрi, дәрiлiк өсiмдiктердiң 400-ге жуық, әсемдiк-безендiрушiлiк 700 -- 800, ширнелiк (300-ден астам), эфир-майлық (450-ге жуық), ... ... ... ... ... ... ... жерiнде сүтқоректiлердiң 180, құстың 500, бауырымен жорғалаушылардың 52, қос мекендiлердiң 12, балықтың 104-ке жуық түрi бар. ... ... шаян ... ұлулар, құрттар, т.б.) бұдан да көп. Тек жәндiктер түрлерiнiң өзi-ақ 30 мыңнан асады. Қазақстанның солт-ндегi орманды дала ... ... елiк, ақ ... сұр ... су ... орман тышқаны, бұлдырық, ақ кекiлiк, көл айдындарын су ... -- ... қаз, ... шағала, тарғақ, қасқалдақ мекендеген. Едiл өз. жағалауынан Алтай тауы бөктерiне дейiнгi астық тұқымдас шөп пен жусан, бетеге ... ... ... ... дала ... ... сұр ... кәдiмгi сұр тышқан, дала тышқаны, саршұнақ, ал құстан -- дуадақ, безгелдек, жылқышы, сұңқар, бозторғайлар, ... дала ... ... ... ... ... бұл ... ақ бөкен үйiрлерi жайылады, олар қысқа қарай шөлдi аймаққа ығысады.
Едәуiр бөлiгiн Жайық өз-нiң аңғарындағы орман алып жатқан далалық ... ... ... ... елiк ... ... еур. қара ... жұпартышқан, орман сусары да кездеседi. Бұдан 200 жыл бұрын түгелдей жойылуға жақын қалған құндыз қайта пайда бола бастады. Қосмекендiлерден Жайық, т.б. ... ... ... ... ... т.б. кездеседi. Мұнда бұлдырық, сұр кекiлiк, тырна, бозторғай көп. Далалық белдемнiң шығысында суыр, дала тышқаны, дала шақылдағы, ақ қоян, ... елiк, ... ... ... ... ... ... белдемде саршұнақтар мен қосаяқтың, құм тышқаны мен қоянның бiрнеше түрi ... ... ақ ... де, ... 20 ғ-дың 40 -- 50 жылдарында ... та ... ... Бұл ... ... ... шiл, ... бозторғай, т.б. бар. Қыста қар тоқтап, көктемде қар суы жиналатын Үстiрт пен Маңғыстау жартастарының арасында ... ... ... ... өсiмдiктермен қоректенiп, ащы суды қанағат етедi. Үстiртте ұзын инелi кiрпi, қарақұйрық, шөл сiлеусiнi -- ... ... және ... ... шөл дала ... ... басқа жерде кездеспейтiн ерекше тұқымдас өкiлi -- ... атап ... жөн. Ол тек ... ... к-нiң ... жағалауындағы кейбiр аудандарда, Алакөл және Зайсан қазаншұңқырында ғана бар. ... ... ... ... жерден ғана тiршiлiк ететiн бес башайлы ергежейлi қосаяқ та ... ... ... ... шiл, қылқұйрық, тырна, жек дуадақ кездеседi. Оңт. Балқаш құмында осы араға ғана тән сексеуiл жорға торғайы, шөл дала ... ... ... Құмайтты шөлде бiрқатар кесiртке (жұмырбас, ешкiемер), жылан (оқ жылан, айдаһар, қара шұбар жылан, т.б.) ... дала ... ... ... қиыр оңт-ндегi кейбiр жерлерде келес сақталып қалған. Өзен-көл аңғарларындағы орман-тоғайларда елiк, жабайы шошқа, құм қояны, қырғауыл, т.б. кездеседi. Балқаш, Сасықкөл, т.б. ... ... ... ... ... бiрқазан, жалбағай, ақ құтан, көк құтан, қарақаз, шағала бар. Алакөл айдынын өте сирек кездесетiн, Қазақстанның "Қызыл кiтабына" енгiзiлген реликт ... ... ... ... мен ... ... ... таулардың жануарлар дүниесi де сан алуан. Қылқан жапырақты ... ... ... ... ... сiбiр ... арқар, алтай көртышқаны, қоңыр аю, бұлғын, құну, күзен, барыс, тиiн, ... ... ... ... құр, шiл, т.б. кездеседi.
Зайсан қазаншұңқырынан оңт-ке қарай созылып жатқан тауларда [Сауыр, Тарбағатай, Жетiсу (Жоңғар) Алатауы] марал, елiк, арқар, сiбiр ... ... аю, ... ... ... саршұнақ мекендейдi. Жетiсу (Жоңғар), Iле Алатауы мен ... ... ... ... ... қызыл суыр және өте сирек кездесетiн Мензбир суыры жерсiндiрiле бастады. Қазақстанның оңт.-шығыс тауларында ... ... ... ... ... тiршiлiк етедi.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Жатқанбаев Ж.Ж. Экология негіздері. А., 2003
2. Бейсенова Ә.С., Шілдебаев Ж.Б., Сауытбаев Г.З. Экология., А., 2001.
3. Ақбасова А.Ж., ... Г.Ә. ... А., ... ... Г.С., ... Г.Т. Экология., А., 2002.
5. Алишева К. Экология. Учебник. А., 2006
6. ҚаженбаевС., С. Махмұтов. Алматы, ... ... А. 1984

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай дәуірі5 бет
Арал теңізі туралы ғалымдардың түсініктері3 бет
Инновациялық топырақ өңдеу жүйесі3 бет
Мал азықтық өсімдіктері экологиясы туралы негізгі мәліметтер4 бет
Мұнайдың табиғи пайда болуы9 бет
Физика (грек. physike, physis – табиғат)-2 бет
18 ғасырдағы ерте буржуазиялық мемлекеттер(еуропа), Британдық Үндістан(18-19 ғғ.)5 бет
18 ғасырдағы қазақ әдебиетінің даму жөніндегі сипаты18 бет
19 ғасырдағы реформалар13 бет
19-20 ғасырдағы Қазақстан баспасөзі81 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь