Стенобионттық және эврибионттық организмдер. Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні

Кіріспе
Негізгі бөлім:
1) Стенобионттық және эврибионттық организмдер.
2) Негізгі абиотикалық факторлардың . жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні.
3 ) Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Белгілі бір факторға қатысты организмнің өмір сүре алатын төзімділік мәндерінің арасын организмдердің экология¬лық валенттілігі (толеранттылығы) деп атайды.Фактордың ең төменгі немесе ең жоғары мәндерінен асып, организмнің тіршілігін тоқтатуы туралы ұғымды ғылымға 1913 жылы американдық зоолог В. Шелфорд енгізді. Бұл максимум заңында немесе толеранттық (латынша tolerantia – шыдам, төзім) (төзімділік) заңында көрсетілген. Кейде мұны Шелфорд ережесі деп те атайды:— организмдердің белгілі бір ортада орналасуы немесе тіршілік етуі, сол организмнің белгілі бір шыдамдылық (толеранттылық) шектері бар кешенді экологиялық факторларына байланысты. Организм тек осы минималды (ең төмен) және максималды (ең жоғарғы) мәндердің аралығында ғана өмір сүре алады.
Шыдамдылық немесе төзімділік шектерін экологиялық валенттілік деп те атайды. Экологиялық валенттілік – организм¬дердің орта факторларының белгілі бір шамадағы өзгерісіне төзімділігі, яғни түрлердің қоршаған ортаға бейімделуі. Организм орта жағдайының ауытқуына неғұрлым төзімділік көрсетсе, оның экологиялық валенттілігі де соғұрлым жоғары болады.В. Шелфорд заңының практикалық маңызы зор. Түрлердің тіршілігін сақтау үшін экологиялық факторларға шектен шығып кетуге мүмкіндік бермей, оңтайлы белдемде ұстау қажет.
1) Г.С. Оспанова, Г.Т. Бозтаева-« экология» оқулық Алматы 2011(27-39 беттер)
2) Қолданылған әдебиеттер:Экология және тұрақты даму: Оқулық М.С. Тонкопий, Г.С. 2011-312 бет 31-44 беттер
3) Оспанова Г.С., Бозшатаева Г.Т.,2002 беттері 22-42
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігінің
Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: 1 Стенобионттық және эврибионттық организмдер. 2 Негізгі ... ... - ... ... ... ... және ... экологиялық мәні. 3 Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні.
Орындаған:Омарбеков Ж.У. ... ... ... А.К.
Семей 2015 ж.
Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім:
* Стенобионттық және эврибионттық организмдер.
* Негізгі абиотикалық факторлардың - ... ... ... тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні.
3 ) Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні.
Пайдаланылған әдебиеттер ... бір ... ... ... өмір сүре ... төзімділік мәндерінің арасын организмдердің экология - лық валенттілігі (толеранттылығы) деп атайды.Фактордың ең төменгі немесе ең ... ... ... ... тіршілігін тоқтатуы туралы ұғымды ғылымға 1913 жылы американдық зоолог В. Шелфорд енгізді. Бұл максимум заңында немесе толеранттық ... ... - ... ... ... заңында көрсетілген. Кейде мұны Шелфорд ережесі деп те атайды: -- организмдердің белгілі бір ... ... ... ... ... сол организмнің белгілі бір шыдамдылық (толеранттылық) шектері бар ... ... ... ... ... тек осы ... (ең төмен) және максималды (ең жоғарғы) мәндердің аралығында ғана өмір сүре алады.Шыдамдылық немесе төзімділік шектерін экологиялық валенттілік деп те ... ... ... - ... - дердің орта факторларының белгілі бір шамадағы өзгерісіне төзімділігі, яғни түрлердің қоршаған ортаға бейімделуі. Организм орта ... ... ... ... ... оның экологиялық валенттілігі де соғұрлым жоғары болады.В. Шелфорд заңының практикалық маңызы зор. Түрлердің тіршілігін сақтау үшін экологиялық факторларға ... ... ... ... ... оңтайлы белдемде ұстау қажет. Бұл заңдылықты адамның тірі табиғатпен қарым-қатынаста болатын барлықшаруашылық салаларында (өсімдік, мал, ... т.б.) ... өте ... ... ... қолдану кейде қиынға түседі, себебі әр фактордың, әр түрдің өзіне ғана тән оңтайлы мөлшері болады. Бір түрге жасалған жақсы ... ... бір түр үшін ... ... ... ... ... шығып, өте қиын жағдай тудыруы мүмкін. Мысалы, +200С-та ыстық жақтың маймылы тоңатын болса, солтүстікте тіршілік ... ... ... ... ... суда ... ... бидай мұндай сулы ортада тіршілігін жояды. Табиғатта оптимум аймақтары бірдей екі түр кездеспейді. Бұл жағдайтүрлердің экологиялық жеке қажеттілік ережесін ... Жеке ... деп ... ... ... ... ... дамуына, ұрпағын жалғастыруға қажетті жағдайларға мұқтаждығы. Егер түрлердің бір факторға тұрақтылықтары бірдей болса, басқа факторға олардың ... ... ... ... ... ... толеранттылық заңын кейін американдық ғалым Ю. Одум (1979 ж.) бірнеше ережелермен ... ... және ... ... тіршілік ететін организмдер экологиялық толеранттылығына байланысты екі ... ... ... және ... ... ... eurys - кең, ауқымды және bіontos - тіршілік ететіндер) - сыртқы орта ... ... ... өзгерістеріне бейімделе тіршілік ететін өсімдіктер немесе жануарлар. Қоңыржай белдеулердегі құрлықта ... ... ... ... температураның, ылғалдылықтың, күн радиациясының, т.б. қоршаған орта факторларының едәуір ауқымды өзгерістерін елемей тіршілік ете береді. Эврибионттардың сыртқы орта факторларының ... ... ... ... ... ... ... төзімділігімен немесе оларда болатын орфофизиологиялық механизмдер арқылы ... ... ... ... мен ... арқылы Эврибионттар өздерінің ішкі орта жағдайларының гомеостазын белсенді түрде сақтай алады. ... ... ... - ... ... ... төзімді организмдер, ал эврифагтар - әртүрлі азықтармен қоректене беретін организмдер және т.б. ... ... орта мен ... ... жоғары болады.Оларды біз Стенобионттар - (грекше stenos - тар) - тек ... бір орта ... ғана ... ете ... ... ... ғана ауытқулрына төзе алатын) организмдер. Олар стенотермді тек температураның аз ғана ауытқуына шыдамды (теңіз маржандары), стеногалинді су ... ... төзе ... (ұлу) ... ... ... шыдай алмайтындар стенофагтар азықтың белгілі бір түрлерімен ғана қоректенеді, стенотоптар тек белгілі бір ... ... ғана өмір сүре ... және т.б
Осыдан эврибионтты организмдер стенобионттарға қарағанда жер бетінде кең таралатындығын көреміз.
Стенобионтты организмдердің эмбрионтты организмдерден айырмашылығы ... ... ... ... ... ... және экологиялық жағынан бейімделуі ерекшеліктері басымырақ болады.Оған тән белгілері ... ... ... ұласуы, түнге қарай активті тіршілігі, ін қазу , суды үнемдеу т.б қасиеттер жатады.Факторлардың организмдерге әсерінің біртекті болмауы биологиялық көптүрлілігіне әсер ... ... ... ... ... және ... белдемдері бойынша таралуына әсер етеді.Соған орай табиғаттың әр түрлі ... ... , ... мен ... ... бір ... жиынтығы ортақ жағдайда тіршілік етеді.
2. Негізгі абиотикалық факторлардың - жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық ... ету ... тірі ... әсер ететін экологиялық факторлардың көптүрлілігіне қарамай, олардың ағзаға әсер ету сипаты мен тірі ағзалардың жауап ретінде ... ... ... ... ... ... ... болады. Тірі ағзаларға экологиялық фактордың әсерінің қолайлы немесе қолайсыз ... ең ... оның әсер ету ... ... ... ... немесе шектен тыс көп болуы ағзалардың тіршілігіне қолайсыз әсер ... ... ... ... ... үшін ... немесе зиянды әсерін тигізетін ортаның элементтерін айтамыз.Факторлар өзінің ықпал ету ерекшеліктеріне қарай үш негізгі топқа бөлінеді:
1)абиотикалық ... ... ... факторлар дегеніміз - организмдерге әсер ететін бейорганикалық ортаның жиынтығы . Олар химиялық (атмосфераның химиялық құрамы құрамы , ... және тұщы ... , ... т.б) және ... ... , қысым ,ылғал, жел , радация, т.б) деп бөлінеді.Сол сияқты жердің бедері, геологиялық және геоморфологиялық құрылымы , ортаның сілтілік ... ... ... ... т.б ... ... үшін әр түрлі деңгейде әсер етеді.
Жарық, температура, ылғалдылық,топырақтың тұздылығы, судың ащылығы, қысым, атмосфералық газдар ... өлі ... ... ... - тірі ... үшін негізгі факторлардың бірі.Белгілі француз астрономы К Фламмарион (1842-1925) - ... ... ... ... биологиялық әсері бойынша ультракүлгін, инфрақызыл, көзге көрінетін сәулелер болып бөлінеді. Ультракүлгін сәулелер аз мөлшерде ағзаларға ... ... онық ... жоятын, өсу үрдісін және жасушалардың дамуын әрекеттендіретін, D витаминін түзілуіне әсері бар. Көп мөлшерде мутацияға себеп болуы да ... ... ... басым бөлігі озон қабатында шағылысып, жерге жетпейді.
Көзге ... ... - ... энергия беретін, жердегі тіршіліктің негізгі көзі. Инфрақызыл сәулелер - жылу энергиясының көзі.
Өсімдіктерге күн сәулесі фотосинтез үшін ... көзі ... үшін ... ... ... ... ... өсімдіктер гелиофиттер (жарықсүйгіш), сциофиттер (көлеңке сүйгіш) және фокультативті гелиофиттер (көлеңкеге шыдамды) ... ... ... ... ... ... тіршілік ететін болып бөлінеді. Олар үшін ... - ... ... ... анықтайтын фактор.
Жарықты талап етуіне байланысты өсімдіетерді қысқа күнді (төменгі белдеуде тіршілік ... және ұзақ ... ... биік ... тіршілік ететіндер) деп екіге бөлінеді.
Фотопериодизм - өсімдіктер мен жануарлардың жарықтың түсу ... ... ... ... ... өзгерістер көбінесе жарықтың түсу ұзақтығына байланысты реттеледі. Жарықтың түсу ұзақтығының өзгеруі температура өзгеруімен бірге жүреді. Бірақ ... ... ... кездейсоқ өзгере бермейді. Фотопериодизм құстардың қоныс аударуы, жапырақтардың түсуі сияқты маусымдық ... ... ... ... ... ... ... күзгі күннің қысқаруы көбею жағдайына әсер етіп, тоқтатады. Ал көктемгі күннің ұзаруы жануарлардың көбеюіне жағдай ... ... ... ұзақ ... ... үй құстарының көбірек жұмыртқа салуына да әсер етеді.
Ортаның температурасы ағзаның температурасына әсер етеді, яғни ... ... ... ... барлық химиялық реакциялардың жылдамдығына
әсер етеді. Негізінен ағзалар 0-(+50)0С аралығында тіршілік ете алады. Бұл ... ... ... Ең ... ... шегі 120-1400С (споралар, бактериялар тірі қалуы мүмкін) ең төменгі температура шегі болып - 190-(273)0С ... ... ... ... ... ... ... байланысты ағзаларды криофилдер (температурасы төмен жерлерді мекендейтін) және термофилдер (температурасы ... ... ... деп ... екі жылу ... көзін қолдана алады: сыртқы күннің жылу энергиясын немесе жердің ішкі жылуын және ішкі - ... зат ... ... ... ... жылу ... реттеуде басым қолданатын энергия көзіне байланысты оларды пойкилотермді және гомойтермді деп бөледі.
Пойкилотермді ... - дене ... ... ... ортаның температурасына қарай өзгеріп отыратын ағзалар. Олар ... ... ... омыртқасыздар және кейбір омыртқалылар (балықтар, қосмекенділер, бауырымен жорғалаушылар) жатады. әдетте олардың дене температурасы сыртқы ... ... 1-20С - қа ... ... ... ... ағзалар - дене температурасын сыртқы ортаның температурасынан тәуелсіз тұрақты дәрежеде ұстап тұра ... ... ... ... ... мен ... және адам ... төмен температураға шыдамдылығына байланысты жылылық сүйетіндер және суыққа төзімділер деп ... Жылу ... ... ... ... ... ... суыққа төзімділерге мүк, қыналар, қарағай, шырша, самырсын т.б. жатады.
Әрбір жеке организмнің өзіне тән температураға деген талабы және шегі ... ... ... ... төзімділік көрсетеді. Мәселен, балықтар 520С-та, ал бактериялар 800С-та қалыпты тіршілік етеді. Кейбір көк ... ... ... өмір сүре ... Температураның қалыпты мөлшерден кемуі кез келген ағзаның денесіндегі зат алмасуды тежеп, клеткадағы биохимиялық реакцияларды бұзып, одан әрі біртіндеп ... ... ... ... тоқтайды.
Күнге қарай өсімдіктер жасушасындағы цитоплазма суын азайтып,
қоюланып, оның органоидтары төмен температураға бейімделіп, төзімді күйге көшеді.Қыс кезінде өсімдіктер спора, ... ... ... ... ... түзу ... тыныштық күйге көшіп, төмен температураларға шыдайды. Ал ірі ... ... ... ... ... ... ... қысқа төзімді күйге ауысады. Пойкилотермді жануарлар қолайсыз температура жағдайында ... ... ... кетеді. Анабиоз кезінде организм денесіндегі зат және энергия ... ... ... баяу ... ... ең ... ... болады. Ал ұйқыға кету кейбір организмдерде (аю) қоректің жетіспеуінен болады.
Гомойтермді жануарлар ... ... әр ... ... ... ... қысы қатты аймақтардан жылы жаққа қарай қоныс ауыстырады (жыл құстары, ... сүт ... ... ... жүн және май қабаты қалыңдап, қысқа дайындала бастайды (аңдар, құстар, итбалықтар және т.б.).
Уақытша ұйқыға ... ... ... ... ... ... аю, ... т.б). мұндай гомойтермділердің дене жылуы ұйқыға кеткен кезде ортаның температурасына тәуелді болғаны үшін олардың ... деп ... ... зат ... және ... ... қызметтерін дұрыс атқаруын қамтамасыз етеді. Жасушалардағы судың құрамы шамамен ... ... ... 94% - ын ... мен ... ... ... 6% - ы мәңгі мұздықтар,тоғдар, өзен мен көлдердің ... ... ... ағзалардың тіршілік ететін ортасы болып табылады. Су ағзалары мекен ететін су қабатына және тіршілік ету ... ... ... ... ... ... - ... су ағынымен пассивті түрде орын ауыстыратын ағзалар. Планктонда фитопланктон (бір жасушалы балдырлар) мен зоопланктон (бір жасушалы ... ... - ... орта ... ... түрде қозғалып тіршілік ететін ағзалар. Оларға балықтар, басаяқты былқылдақ денелілер, тасбақалар, киттәрізділер жатады.
Бентос - судың түбін және топырақта ... ... су ... Оларды фитобентос (бекініп өсетін балдырлар және жоғары сатыдағы өсімдіктер) және зообентос (шаянтәрізділер, ... ... ... ... т.б.) деп ... - су өсімдіктерінің сабақтарына және жапырақтарына жабысып тіршіліе ететіндер.
Ылғалдың жануарлар тіршілігінде маңызы зор. Жануарларға ... ... олар әр ... ... Мысалы: түйе өркешінің майынан метаболиттік су алады, сарышұнақтар ұйқыға кетеді т.с.с. Ал ... ... ... ... ... тамырларын тереңге жібереді т.с.с.Ылғал көбінесе климаттық, құрылықтың температуралық белдеулеріне, табиғат белдемелеріне байланысты болады. Кей бір ... ... ... ... рөлін атқарады. Ылғалдың жетіспеуі өсімдіктерді өнімді төмендетіп жібереді. Әсіресе шөл, шөлейтті белдеулерде ылғал жетпейді. Ал орман мен батпақты ... ... әсер ... ... әсеріне байланысты өсімдіктердің экологиялық топтары төмендегідей жіктеледі.
Гидрофиттер - суды мол қажет ... ... ... ... өсімдіктер. Мысалы: қамыс, қоға, күріш, тұғиық т.б.
Ксерофиттер - шөл, шөлейт,дала сияқты ылғал тапшы аймақтардың ... Олар ... ... және сусыздыққа төзімді болады. Мысалы: сексеуіл, жүзген, жусан, қылша, теріскен, селеу, күйреуік т.б ... - ... ... аймақтарда өседі. Жапырақтары ашық әрі ірі ... ... ... ... ... шалғындардағы өсімдіктер. ... - ... де ... ... ... өсімдіктері. Олардың жапырақтары немесе сабақтары ішінде су жинап, етжеңді болып келеді. Мысалы: ... алоэ т.б. ... ... ... ... тұрақты газдың құрамы арқылы сипатталады. Ауаның газдық ... ... ... газы 0,03 %, азот 78%, ал қалған газлар жиынтығы 0,97% көлем алады. Ауаның газдық құрамы тұрақты сақталуы тиіс. Ауаның ... ... ... мен ... ... үшін ... ... көптеген организмдер үшін жанама және тікелей әсер етіп отырады. Әсіресе, ауаның көлденең немесе тік ағысы ... ... ... ... көп ... ... Сондықтан да ұшуға қабілетті организмдер өте аз. Ауаның сол сияқты организмдерге тигізетін механикалық әсері де бар.Мәселен күшті жел, ... мен ... ... мен ... ұшырып, зақымдап кейде жойып жібереді.
Ауаның организмдер үшін пайдалы жақтары көп. Ауа қозғалысының өсімдіктерді ... ... көп ... тигізеді.
Жер бетінде жауын,қар,бұршақ түрінде түсіп, ауа райы топырақ ылғалына,организмдерге фактор ретінде тікелей немесе ... әсер ... ... ... аймақтарында жиі болып тұратын нөсер жауындар, бұршақтар жалпы экожүйеге фауна мен флораға көп зиян келтіреді. Кейбір нөсер жауындардың арты ... ... ... су ... ... мүмкін.
Қар фактор ретінде организмдер үшін көбінесе қолайлы рөл атқарады. Әсіресе, жануарлар мен өсімдіктердің қысқы сұрапыл дауылдар мен қатты суықтардан аман ... ... ... ... ... ... А.Н.Формозов жақсы зерттеп жазған.Мәселен,сырта суық 28'С болған ... қар ... ... 4-5'С ... көрінеді. Сондықтан да қалың қар жылдары саңырау құ,кекілік, шіл, бөденелерге қолайлы орта болып саналады. Бірақ та қалың қар ... ... ... ... үшін ... ... олардың қардың қалың қабатынан жайылу, қоректену мүмкіндіктері күрт азайып, жаппай қырылуға ... ... мен ... ... аман ... әр ... ... бейімделген. Оларға денесінің мамыққа орануы,жылы жаққа кетуі немесе қысқа диапаузаға көшуі жатады. ... ... ... үшін су қоры ... ... Бірақ топырақтағы судың бәрі пайдалы емес. Өсімдіктер үшін тамырға жақынырақ бойлап ... ... ... ... зор.Топырақтың ылғалдылығын тұрақты ұстап тұруда капиллярлық және гигроскопиялық сулардың да үлесі бар.
Топырақ ылғалдылығының тағы бір көзі ыза ... ... жер ... ... ... топырақ ылғалын көбейтіп, оттегі мен минералдық заттардың ... ... ... ... ФАКТОРЛАРДЫҢ СИГНАЛДЫҚ МӘНІ
Абиотикалық факторлар - бейорганикалық шарттардың жиынтығы. Жансыз табиғат компоненттерін ... ... ... ... : ... ... ... жел, атмосфералық қысым, және т.б. Абиотикалық факторлардың сигналдық маңыздылығы орта сипаттамалары туралы ақпаратты өзгерту және ... өмір сүру ... ... ... асырады. Мысалы : күннің ұзақтығы. Абиотикалық фактордың сигналдық мәні ... ... ... факторының үлгісі болып табылады.
Абиотикалық фактордың сигналдық мәні қоршаған ортада болып жатқан өзгерістер ... ... ... сол ... сол ... ... ықпал жасайды. Өсімдіктер мен жануарлар тіршілігі үшін температура,ылғал, жарық, қысым, атмосфераның электромагниттік өрісі, мұхиттар мен теңіздердің ... мен ... ... ... т.б. ... ... маңызды.Табиғатта жүйелі түрде ауысып келіп отыратын факторларға байланысты өсімдіктер мен жануар тіршілігінде де құбылыстарға үйлесе дамитын бейімделушілік ... ... ... ... ... пен ... ... өзіндік ерекшеліктері мен қасиеттері болады.
Айнала қоршаған ортадағы әр түрлі факторларға ... ... де ... болып келеді. Әсіресе, абиотикалық факторлардың рөлі ерекше.Факторлардың организмдерге тигізетін әсеріне белгілі эколог А.К.Бродский ... ... жан- ... ... жүргізген.Абиотикалық факторлардың әсерін және организмдердің оған бейімделу ерекшеліктерін және организм, түр және экожүйе деңгейінде қарастырған.
Жеке ... ... ... ... ең алдымен мінез құлқына әсер етіп,олардың көбею қабілетіне, өсімталдығына, өсу ... және ... ... әсер ... Өз ... ... ... факторларға екі жолмен жауап бере отырып, бейімделеді. Олар мінез ... және ... ... ... қайта реттелуі.Нәтижесінде организмдер тіршілігінің эволюция барысында экологиялық факторларға қатысты бейімделулер пайда болады.
Өсімдіктердің бейімделу механизмінде ... ... ... ... бар. Олар ... ... ... және заттар алмасуына қатысты болады.
Жануарлар дүниесінде бейімделудің жеке организмдер деңгейіндегі ... де сан ... ... ... ... ас ... көру, қозғалыс, т.б. мүшелерінде бейімделу нышандарын көруге ... ... ... ... көбінесе организмдердің өсімталдық, өлім жітім, тіршілік ұзақтығы, популяцияның өсуі жылдамдығы және кеңістікте ... ... ... береді.
Организмдердің түрлік деңгейдегі бейімделулері де ерекше. Түр деңгейінде бейімделу организмдердің ареалдар шегінде климаттық,сыртқы ортаның ... және ... ... әр алуандығы, әдетте түрлердің географиялық өзгергіштігінің ... ... ... ... ... ... түрлердің бейімделуінің негізгі жолы - ... ... Ал ... ... географиялық таралуды анықтаушы шарттар, яғни ареалдың алмасуына, ... және ... ... ... Бұл ... бір ... ... факторға тәуелді болады. Құрлықта тіршілік ететін түрлер үшін, әсіресе, ауа ... ... рөл ... ... факторлардың ішінде біреуі шешуші, әрі шектеуші фактор деңгейінде болады. Ол бір организмдер үшін қорек, екіншілерінде - ... ... ... ... т.б. ... ...
Экологиялық жүйелер деңгейі барлық экофакторлардың организмдерге кешенді түрде әсер ету ... ... ... ... ... ... ... тіршілік процестері және түрлердің өзара әсерлесуі соның ауқымында жүзеге ... ... ... құрамына кіретін барлық особьтар абиотикалық факторлардың ықпал ету нысаны болып табылады. Абиотикалық факторлардың тиімсіз ... ... ... ... ... жойып жіберуі мүмкін.Нәтижесінде, экожүйе құрамына кіретін популяциялардың тығыздығын кемітеді. Бұл әсерлер өз кезегінде бүкіл ... зат және ... ... тепе - ... ... ... ... келіп, сукцессия құбылысына әкеліп соқтыруы мүмкін.
Сондықтан экофакторлар экожүйеге ықпал ете отырып, сол жүйенің қасиеттерін, сипатын және даму ... да ... ... Г.С. Оспанова, Г.Т. Бозтаева-> оқулық Алматы 2011(27-39 беттер)
* Қолданылған әдебиеттер:Экология және ... ... ... М.С. ... Г.С. 2011-312 бет 31-44 ... ... Г.С., Бозшатаева Г.Т.,2002 беттері 22-42

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні. Организмдердің индикаторлық мәні9 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың экологиялық мәні. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні7 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. Негізгі абиотикалық факторлардың-жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні. Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні9 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер. негізгі абиотикалық факторлардың-жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні. абиотикалық факторлардың сигналдық мәні. организмдердің индикаторлық мәні19 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер.Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с.Абиотикалық фактордың сигналдық мәні15 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер; Негізгі абиотикалық факторлардың – жарықтың, температураның, ылғалдылықтың, тұздылықтың және т.с.с. экологиялық мәні; Абиотикалық факторлардың сигналдық мәні5 бет
Абиотикалық факторлар6 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер8 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер жайлы11 бет
Стенобионттық және эврибионттық организмдер жайлы ақпарат10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь