Судың пайдасы

Кіріспе

Негізгі бөлім: Ағзадағы судың жалпы қызметі.
a) Судың физикалық.химиялық және биологиялық қасиеті.
b) Гипогидратация немесе сусыздану.
c) Гипергидратация немесе сулану.
d) Су алмасуының бұзылыстары.

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Су — тіршілік көзі, табиғатта ең көп таралған зат. Су Жер шарының 3 / 4 бөлігін алады.
Тіршілік құбылыстарының бәрі судың қатысуымен жүреді, табиғаттағы барлық тіршілік атаулының құрамына кіреді.Тірі ағзалардың 60-70 %-ы , ал өсімдіктердің 90 % -ы судан тұрады.
Су — тамақ рационының маңызды құрамдас бөлігі. Сусыз тіршілік жоқ. Адам шөлдегеннен гөрі аштыққа шыдамды келеді екен. Зат алмасудың барлық процестері судың қатысуымен атқарылады.Тамақты сіңіру, қанға нәрлі заттардың жетуі сұйық ортада өтеді. Зат алмасудың зиянды өнімі организмнен су арқылы шығарылады. Организмде судың жеткіліксіз болуы шөлдеуге әкеліп соқтырады да, судың артық болуы жүрек-қан тамыр жүйесінің жұмысын қиындатады. Судың пайдалы қасиеттеріне келесілері жатады:
– Су қоректік заттектерді (жасушаларға), алмасу өнімдерін және гормондар, ферменттер, тромбоциттер және қан жасушалары сияқты түрлі заттарды (жасушадан) тасымалдайды. Соған сәйкес ол жасушалық зат алмасудың өтуіне септігін тигізеді және жасушалардың химиялық қызметтеріне аса қажет.
– Су еру мен суспензиялау үшін тамаша орта. Көптеген субстраттар суда ериді немесе суспензияға айналады, осылайша жаңа заттектер түзетін реакцияларға түсе алады. Судың бұл қасиеті ағзадағы алмасу заттары мен улы заттардың зәрмен шығуына септігін тигізеді.
– Су еріткіш ретінде тұтқыр молекулалармен қосылып, буындарға арналған майлайтын сұйықтық және ас қорыту жүйесі мен несеп-жыныстық жолдарды майлайтын шырыш, ішкі органдарды майлайтын ұйыма сұйықтықтарды және асқорыту жолдары арқылы өткенде асты ылғалдандыратын басқа да секреттерді түзеді.
1. Ордабеков С. Медициналық валеология. Тараз, 2005.
2. Брехман И. И. Валеология — наука о здоровье — М.: ФиС, 1990.
3. Вайнер Э. Н. Валеология: Жоғары оқу орындарына арналған з-ші басылым.. — М.: Флинта: Наука, 2005.
4. Дорошкевич М. П., Нашкевич М. А., Муравьева Д. М. и др. Основы валеологии и школьной гигиены: Жоғары оқу орындарына арналған кітап. 2003
5. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: К54
        
        Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім: Ағзадағы судың жалпы қызметі.
* Судың физикалық-химиялық және биологиялық қасиеті.
* Гипогидратация немесе сусыздану.
* Гипергидратация немесе сулану.
* Су ... ... ... Адам ... ... ... ... маңызымен танысу. Тамақтану рационындағы су көздері және оны тұтынуға ықпал ететін ... ... ... тигізетін пайдасын, көп мөлшерде тұтынған жағдайда тигізетін әсерін анықтау.
Міндеті: Суды тиімді пайдалануды қандай мөлшерде тұтынуды үйрету.
Кіріспе
Су -- ... ... ... ең көп таралған зат. Су Жер шарының 3 / 4 бөлігін алады. ... ... бәрі ... қатысуымен жүреді, табиғаттағы барлық тіршілік атаулының құрамына кіреді.Тірі ағзалардың 60-70 %-ы , ал ... 90 % -ы ... ...
Су -- тамақ рационының маңызды құрамдас бөлігі. Сусыз тіршілік жоқ. Адам шөлдегеннен гөрі ... ... ... ... Зат ... барлық процестері судың қатысуымен атқарылады.Тамақты сіңіру, қанға нәрлі заттардың ... ... ... өтеді. Зат алмасудың зиянды өнімі организмнен су арқылы шығарылады. Организмде судың ... ... ... ... соқтырады да, судың артық болуы жүрек-қан тамыр жүйесінің ... ... ... ... ... ... жатады: - Су қоректік заттектерді (жасушаларға), алмасу өнімдерін және гормондар, ферменттер, тромбоциттер және қан жасушалары ... ... ... ... ... ... ... ол жасушалық зат алмасудың өтуіне септігін тигізеді және жасушалардың химиялық қызметтеріне аса қажет. - Су еру мен ... үшін ... ... ... ... суда ... немесе суспензияға айналады, осылайша жаңа заттектер түзетін реакцияларға түсе алады. Судың бұл қасиеті ағзадағы алмасу заттары мен улы ... ... ... ... ... - Су ... ретінде тұтқыр молекулалармен қосылып, буындарға арналған майлайтын сұйықтық және ас қорыту жүйесі мен несеп-жыныстық жолдарды майлайтын шырыш, ішкі ... ... ... ... және ... ... ... өткенде асты ылғалдандыратын басқа да секреттерді түзеді. - Су өз ... ... ... аз ... ... жылу ... ... жылуды сақтау қасиеті жылуды сіңіріп, оны жылу өнімі және тер булануы ретінде шығара отырып, дене температурасын ... ... ... ... ... ағзаның маңызды құрылымдық компоненті болып саналады. Ол жасушалардың пішінін сақтайды және барлық ағзаның жасуша жарғақшаларының ... ... ... ... ... суы (АЖС) ... ... атау бар, адам ағзасындағы судың мөлшері жасына, жынысына, бұлшық ет және май тінінің ... ... ... ... Дені сау ... ... жалпы суы өзгеруі өсу кезі, дене массасының артуы, дене массасының азаюы, жүктілік және бала емізу жағдайларын есептемегенде, ... ... ... ... су ... ... факторларға байланысты түрлі адамдарда өзгеріп отырады. Ересек адамның майсыз массасының шамамен 70-75c/o-ы су үлесіне ... ал май ... ... ... бар. Соған сәйкес, салыстырмалы түрде майдың пайыздық көрсеткіші жоғарырақ болғандықтан әйел адамдардың ағзасында ер адамдардың ағзасына қарағанда су азырақ. Егер адам ... ... май ... су ... ... Жас ұлғайған сайын, бұлшық ет массасын жоғалтуға байланысты ағзаның жалпы суының мөлшері азаяды. Мысалы, туылған ... ... 74c/o-ы ... ... қыз ... бұл ... 51 ... қарай 47c/o, ал осы жастағы ер адамда 56c/o ... ... ... ... су ... түрлі жолдары бар болса, ағзаға су түсуінің екі жолы бар: судың зат алмасу ... ... ... мен ауыз ... ... Судың зат алмасу процесінде пайда болуы - ... бір ... ... ... ... түзетулері бар тұтынылған энергияға пропорционалды зат алмасуының қосалқы өнімі. Осылайша, энергия ... көп ... зат ... суы да соғұрлым көп болады. Мәліметтер бойынша күніне 2500 ккал энергия шығыны күніне шамамен 250 мл зат алмасу суының ... ... алып ... ол ... 8,5 унцияны құрайды. Тұтыну. Біздің тамақпен және ішетін ... ... ... ... ... ... жалпы көлемінің аз ғана мөлшерін құрайды. Ұлттық зерттеулердің мәліметтері бойынша, күнделікті тұтынылатын судың ... ... ... ... ... ... түседі. Дегенмен
айтарлықтай айырмашылықтар бар. Мысалы, NHANES III мәліметтері бойынша, 31 мен 50 жас аралығындағы ер адамдардың ... 761 ... ... ... ... ... түсетін суының бірінші процентилі 264 мл/ күн, 99-шы процентилінде дәл осы жас ... үшін орта ... 1519 ... ... ... ішетін сұйықтықпен түсетін су мөлшері үшін де айырмашылық өте жоғары. 31 мен 50 жас аралығындағы ер ... үшін ... ... ... (жай суды қоса алғанда) күніне 1-ші және 99-процетилдерімен сәйкесінше күніне 1054 мл мен 1114 ... ... Дені сау ... үшін толық су қажеттілігі күніне шамамен 75-100 мл/кг құрайды, бірақ нәрестелерде дегидратация дамуының қаупін ... ... ... байланысты тұтынылатын сұйықтықтың кеңес берілетін мөлшері күніне 150 ... ... ... 5 ... 6 айлық бала үшін сұйықтықтың кеңес берілетін тұтынылуы шамамен 750 мл-ді құрайды. Нәресте ... ... ... көп ... су ... орта ... туылған кезінде 74c/o болып, 6 айына қарай шамамен 60c/o-ға дейін төмендейді. ... ... ... ... ... суы мен су ... жылдам өзгерістер бір жастан кейін бәсеңдейді. Ағзаның жалпы суы балалық және жасөспірімдік кезінде тез азаяды. Дене ... ... су ... да ... және ерте ... ... арасында айтарлықтай азаяды. Суды тұтыну бойынша мәліметтер оның алмасуының төмендеуіне сәйкес келеді. Су теңгерімін зерттеу қорытындылары су ... ... ... күнінен бастап 6-12 айға дейін екі есеге ... ... 2 жас пен 9 жас ... ... ... ... ғана ... Су теңгерімінің зерттеулері қоңыржай климатта өмір сүретін, белсенді емес ересек адамдардың ең аз су қажеттілігі ... ... ... бұл ... ... деммен, зәрмен, үлкен дәретпен және сезілмейтін шығындарын дәлме-дәл толтыруы керек. 70-тен асқан адамдар үшін қалыпты мөлшерде ерлер үшін ... ... ішу ... ... үшін 2,2- 2,7л ... ішу түрінде болу керек. ... ... су ... және оны ... ... ... ... дене белсенділігі немесе қоршаған орта жағдайларының (мысалы, күннің ыстықтығы) салдарынан бірнеше сағаттан кейін су ... ... ... ... ... ... ... шөлдеуге байланысты тұтынуы және тамақтану уақытында сусындарды тұтыну гидратацияны және ағзадағы судың ... ... ... ... ... ... ... Адамдар суды таза ауыз суы, сусындар түрінде және тамақпен бірге тұтынады, ол ... ... ... ... немесе оны даярлау кезінде қосылған су түрінде тұтынуы мүмкін. Шыжыған ыстық кезде ... тер мен ... көп ... ... тұзы сыртқа шығады. Мұндай кезде мөлшерден тыс тұзсыз су ішу қанды сұйылтып жібереді. Су жасуша қабықшасы арқылы жасуша ішіне ... ... сулы ... ... да, ... ... ... мүмкін. Сондықтан көп мөлшердегі суды бір жолата ішуге болмайды. Өте мұздай суық су ішу де зиянды. Көп мөлшерде өте ... суық су ... ... жүйесінде шұғыл бұзылыстар пайда болуы мүмкін. Су - ... ... ... ... бiрi. Ол адам ... ... өзіне сіңріп алатындығы ғылыммен дәлелденді. Барлық малдар және өсiмдiктер, жанды заттар сулардан тұрады: малдар - 75%ке, ... - 75%ке, ... - 99%ке, ... - 76%ке, ... - 85%ке, қызанақтар - 90%ке, қиярлар - 95%ке, қарбыздар - 96%ке.Адам организм ... ... Су ... әр ... ... әр ... ... болады:бауыр - 69%ке дейiн, бұлшық еттер - 70%ке дейiн, ми - 75%ке ... ... - 82%ке ... қан - 85%ке дейiн.Адам баласының бас экологиялық мәселелерi:
1)Экологиялық таза азықтар жоқ.
2) төмен сапалы ауыз сулар, тұрғынның ... ... ... белгiсi,
3)дәрiгерлiк және әлеуметтiк сипаттың мәселелерiнiң аласа шешiмi.
85% барлық аурулар сумен берiледi. Жыл сайын 25 ... адам ... ... ... ... Адам күнделікті өмірде суды пайдаланады. Ол iшу және азық үшiн оны қолданады, жуыну үшiн, қыстыгүнi - ... үшiн. Бiз ... 80% ... Су - ... дене ... бас ... адам үшiн ... темiр, газ, көмiр, мұнайға қарағанда бағалырақ жаратылыс байлығы болып табылады,Адам организмдағы судын пайдалылығы:
1)Энергия айналымын ... ... ... ... ... ... үшiн оттектi дымдайды
4)дене ыстығын реттейдi
5)зат алмасуда қатысады
6)тiршiлiк маңызды органдарды қорғайды
7)организмнан әр түрлi қалдықтарын шығарады
Судағы ересек адамның тәулiктiк қажеттiгi - дене ... 1 ... 30-40 ... ... ... күн ... ... 40% шақты азықпен қанағаттанады, бiз өңге әр түрлi сусындардың түрiнде ... ... 50% ... ... ... 80% суға дейiн болатынын көңiл қоймастай емес, етте - 58-67%, көкөнiстер және жемiстердегi - 90% суға ... яғни ... ... тағам судаң тұрады. Адам күніне суды 1,5-2 литр жоғалтады. Демек соншама оған су iшуi ... ... ... суды тек ... ... ішу керек. Өйткені суда әр түлі зиянды микроорганизмдер болуы мүмкін.
Су мен тұздар алмасуы
Денеде химиялық таза су ... Ол не ... ... не коллоидтармен байланыста болады. Денеде су не жасуша құрамында, не одан тыс орналасады. Қан плазмасы, ... ... және ... ... су ... тыс ... су ... түзеді. Денедегі судың жалпы мөлшерінің шамамен 70 пайызы жасуша ішінде, 30 пайызы одан тыс орналасады.Жасушадағы ... ... оның ... және ... ... атап айтқанда, молекулалық мөлшерінің ықшамдығына, зарядталғыштығына және бір-бірімен сутектік байланыстармен біріге ... ... ... ... ... ... және ... ... ... қабілетімен байланысты ол зарядты заттар үшін жақсы еріткіш болып табылады. Ионды қосылыстардың зарядталған бөлшектері (иондары) суда ... ... да, ... ... иондалмаған, бірақ молекуласында зарядталған топтары бар қосылыстар да (қанттар, амин қышқылдары), қарапайым спирттер де (ОН ... ... ... ... ... Су ... химиялық реакциялар жүретін әмбебап орта болып табылады. Сонымен қатар барлық ыдырау (гидролиз) және тотығу-тотықсыздану реакциялары судың қатысуынен жүреді.
Судың жылу ... ... зор ... ... ... жылу ... температурасын онша көтере қоймайды, себебі жылу энергиясының көп мөлшері су молекуласының қозғалыстарын ... ... ... ... үзуге жұмсалады. Судың жылу сыйымдылығының зор болуы ұлпаларды катты қызып кетуден сақтайды. Суға ... жылу ... ... тән. Бұл ... дененің әртүрлі бөліктерінде бірдей таралуына мүмкіндік береді. Судың шеттік керіліс күші де үлкен болады. Оның бұл ... тұту ... ... ерітінділердің ұлпалармен жылжуы үшін (мысалы, қан айналым) кажет. ... ... үш түрі ... :
1) ... ... су. Ол ... мен ... қуыстағы органикалық және бейорганикалық заттарды ерітеді;
2) байланысқан су, ол коллоидтар құрамына еніп, ... ... ... ... ... су, ол ... ... құрамына еніп, солар тотыққанда бөлінеді. Организмде су бірде көбейіп, бірде азайып отырады. Соған карамастан қанның ... ... ... ... деңгейде сақталады, себебі денедегі су үздіксіз алмасып, оның мөлшері реттеліп отырады. Ас қорыту жолынан су қанға сіңеді, сондықтан сұйық көп ... ... қан ... ... керек. Қалыпты жағдайда мұндай ауытқу болмайды, өйткені судың артық мөлшері қаннан организмдегі су мен минералды заттар қоймасы ... ... тері ... өтіп ... де, тым ... ... тер мен зәр ... сыртқа шығарылады. Су тапшы болған жағдайда су қоймаларындағы судың есебінен оның кандағы қалыпты ... ... ... ... су қанға оңай сіңеді. Ол бауырдан өтіп, бүкіл денеге тарайды да, алдымен жасушааралық қуысқа, одан әрі ... ... ... суды сіңіруі осмос ықпалымен су концентрациясының градиентіне байланысты жүреді. Жасушалардан шыққан су ұлпалық сұйық пен лимфа арқылы ... ... белу ... ... ... ... Организмде су осмостық және онкостық қысым деңгейіне байланысты алмасып отырады. ... су ауыз су ... және ... ... ... Қорек кұрамындағы су белоктар, көмірсулар, майлар тотыққан кезде бөлініп ... Оны ... ... суы ... ... 100 г ... ... ~ 41 г, дәл осындай мөлшерде көмірсулар мен майлар тотыққанда тиісінше 55 және 107 г су ... Ал, ... ... ауыз су ... ауа ... жағдайына, қорек сипатына, жасқа, физиологиялық күйге т.б. байланысты өзгеріп отырады. Мысалы, жас организм толысқан организммен салыстырғанда суды 3- 4 есе көп ... Орта ... адам ... 2,5-3 л су ... да, ... зәр құрамы нда 1,5 л, нәжіспен - 0,2 л, термен -- 0,5 л су ... ... ... әрбір килограмына шаққанда жылқы мен қой -- 2-3 л, сиыр 4-5 л, ... -- 7-8 л су ... Су мен ... жасуша мен жасушааралық кеңістікте және организммен қоршаған орта арасында таралуын қамтамасыз ететін процестер жиынтығын су мен ... ... ... Су мен ... алмасуы бір-бірімен тығыз байланысты. Бұл процесс ішкі ортаның осмостық қысым мен сутектік көрсеткіші ... ... ... және осмос құбылыстарын қамтамасыз етеді, қоректік заттарды сіңіру, қажетсіз өнімдерді бөлуде маңызды рөл ... ... бұл ... ... ... зор. Су мен ... алмасуын реттейтін орталық аралық мидың гипоталамустық бөлігінде орналасқан. Орталықта денедегі электролиттер концентрациясының өзгерістерін сезінетін ерекше осморецепциялық жасушалар ... Осы ... ... ... ... немесе гуморальды жолмен бөлу мүшелерінің күйі өзгеріп, ауытқыған қысым қалпына келтіріледі.Орталыққа денедегі су мөлшерінің ауытқуларын төрт түрлі рецепторлар хабарлап ... Олар ауыз ... ... ... ... (кебірсіну салдарынан тітіркеніп, шөлдеу тудырады), қарынның кілегейлі қабығындағы барорецепторлар ... ... ... семуі салдарынан тітіркеніп, түйсігін тудырады, ұлпалар осморецепторлары (ұлпадағы ... ... ... өзгерістерін хабарлайды), тамырлар қабырғасындағы рецепторлар қан өзгерістерін сезінеді.
Су не үшін ... Су дене ... ... ... ... ... тасымалдайды.3. Бүйрек және бауырдағы қалдықтарды (шлак) тазалайды.4. Дәруменнің және минералдардың таралуын қамтамасыз етеді.5. Денені ... ... ... және бұлшық еттердің бірігуін қамтамасыз етеді.7. Тері жасушаларын ылғалдандырады және сауықтырады.8. Ас ... ... ... қарай ретімен астың қорытылуынан сіңірілуіне және де ең соңында қалдықтардың шығуына дейін судың атқаратын міндеті мол.9. ... ... ... 2-4 литр су ... ... ... ... отыру қажет. Ересек адамның денесінде 40-50 литр су болады. Қанның 83% пайызы, бұлшық ... 75% ... ... 74% ... сүйектердің 22% пайызы судан тұрады. Денеде 20% пайыз су жетіспеушілігінің болуы өте ... және ол ... ... ... ... ... су ... Мидың жұмыс істеуі баяулайды.2. Қан қоюланады.3. Жүрек көп жұмыс істеуге мәжбүр болады.4. ... сары ... ... Іш ... (запор) себеп болады. Су жетіспегенде1. Бас ауырады.2. Бас айналады.3. Шаршау, әлсіздік пайда болады.
4.Ойдың тынықтығы бұзылады.
5. Тәбетсіздік ... ... ауа ... ... ... ... ... температура артса ішетін су мөлшерінің көбірек болғаны ... ... және ... ... ... тазалығы: эко және био көрсеткіштер
* Беткейлік қысым - судың мембрананың ішінен өту мүмкіндігі қабілеті
* Қышқылды-сілтілік тепе-теңдігі - рН ... ... ... - ... ... Су ... Су ... орналасуының құрылымдық - кристалдық үлгісі
* Судың ақпараттық зердесі
* Минерализация - микроэлементтердің саны мен әр ... ... ... - оны ... ... ... бар болуы
.
Өмір шекарасы нашар сілтілік ортада!
1931ж. физиология және медицина бойынша тыныс алу ферменттері әрекетінің ... мен ... ... үшін Нобель сыйлығына ие болған, неміс биохимик-физиологы, Отто Варбург(Warburg, Otto) ... ... ... ... орта рН 7.0 аз) қалыпты жасушалардың қауіпті жасушаға айналуына әкеледі. Нәрсіз жұқпадан онкологияға дейінгі барлық патология қышқыл ортаға әуес ... ... ... ... жасушаларды зақымдайтын және жоятын еркін радикалдар белсенді түрде пайда болады.
Сілтілі ... ... бәрі ... ... ал ... ... - ... Қышқылдық - сілтілік балансты үйлесімді қолдану - бұл өз өміріңді ұзарту мен оны жоғары сапалы деңгейде сақтау ... сөз! Кез ... ... ортада ағып кететін тотығу- тотықсыздану реакциясының параметрлерін реттеудің ең маңызды факторларының бірі тотығу-тотықсыздану әлеуеті ... ... ... ... (+) бола алады, яғни қартаю үрдісіне мүмкіндік туғызады немесе тотықсыздану (-), яғни бұл үрдіске ... ... Адам ... (-100 -200 ... мВ) мен ауыз ... (+150 -+400мВ, норма бойынша +60 мВ жоғары емес) ішкі ортадағы тотығу-тотықсыздану әлеуетінің ерекшелігі ағзадағы ауыз судың ... ... ... аса зор энергия жұмсау керектігін білдіреді. Ағза тозады, қартаяды, ... ... ... қызметі ауырлайды. Бұл үрдіс ағзаның ішкі ортасына жақындаған (аз сілтілі, ТТӘ 100-300 мВ ... ... ... бар су ... кезде бәсеңдеуі мүмкін. Бұл ағзаның ішкі энергиясын ... ... Су ... болу ... ... барлық су құрылымдалған, сонымен қатар бүлінбеген жемістер мен көкөністердегі суда құрылымдалған. Кез келген тірі ағза, ... ... ... әрекетінде сырттан келген суды құрылымдауға тырысады. Осы кезде көп энергия жұмсалады.Су молекулалары орналасуының құрылымдық - ... ... Су ... ... ақпараттар аз болуы керек. Жасушаға берілген жағымсыз ақпарат оның биоэнергоақпараттық сипаттамасын бұзады (судың ... ... мен оны ұзақ ... сыры , ). ... ... ... ... ... өзгерту үшін және оны: таза, , биологиялық тұрғыдан қол ... тез ... ... ... белсенді, тірі жасушаның талаптарына сәйкес етуге арналған табиғатта жалғыз ғана зат бар, ол ... ... ... ... ... ... (Жапония тұрғындарының ұзақ өмір сүру құпиясы) минералды құрылысы. Бұл күміс және ... ... ... ... 1.5 литр суға 1 г ... ... магний және 70-тен астам микроэлементтердің бір күндік мөлшерін таза ионды түрде сақтайды, бұл ... ... оның ... ... ... көрсетеді. О2 біздің суды қазіргі адам өмірі ... ... ... ... салдарынан қорғайтын қуатты сілтілі сусынға айналдырады.
ГИПОГИДРАТАЦИЯ НЕМЕСЕ СУСЫЗДАНУ
Организмнің сусыздануы организмге су жеткіліксіз түсуінен (сусыз жерде адасып кеткенде, әртүрлі апаттардың ... адам ... шыға ... ... өңеш ... жұту бұзылғанда, ауыр сырқаттарда, шала туған балаларда, кейбір ми ауруларында ж. б.) немесе судың организмнен тым артық шығарылуынан (іш өту, ... қан ... ... ... қатты терлеу, гиперсаливация, күйіктік ауру ж.б. кездерінде тері жаралары арқылы т.с.с.) немесе бұлардың біріккен ... ... ... ... ... ... ... әсер ... Оның ... қан ... айналымдағы қанның көлемі азаяды, артериялық және веналық қысымдар төмендейді, қан айналымның жылдамдығы баяулайды. ... ... (лат. Hypo - аз, ... hydor- су) су мен ... бір ... азаюынан дамиды. Бундай жағдай полируя, диспепсия кездерінде және қан кетуден байқалуы мумкін. Бұл кезде негізінен жасуша сыртындағы сұйық ... ... ... ... ... ... шығарылуынан дамиды. Организмнен тұздардың артық шығарылуы оның сусызлануына ... ... ... ... ... ... ... жолдарымен, бұйрек және тері арқылы болуы мүмкін. Ішек - қарын жолдарымен қайта-қайта құсу немесе іш өту (гастроэнтриттер. Жүкті ... ... ж.б.) ... . Бүл ... организмнің қышқылдық - негіздік үйлесімдігі бұзылады. Асқазанның сөлі сыртқа көп шығарылудан көптеп хлор мен ... ... ... да, ... алкалоз дамиды. Ал, ұйқы безі мен ішектердің солдерімен көп натрий иондары шығарылады. Осыдан ... ... ... ... электролиттер қатты терлегенде тері арқылы шығарылады. Терлеу сыртқы ... ... ... және ауыр қол ... ... ... Осыған байланысты термен тәулігіне 800 мл-ден 10 л-ге дейін сұйық шығарылады. Онымен бірге 420 ммоль/л-ден астам натрий, 150 ... ... хлор ... Сондықтан қатты терлеуден организмнің ауыр және тез сусыздануы байқалады.
Гиперосмостық гипогидратация судың электролиттерден ... ... ... ... ... ... жиілеуінен, сілекейдің көп шығарылуынан жане қантсыз диабет ж.б. ... ... ... ... Бұл кезде жасуша сыртындағы сұйықтың көлемі азайады, онын осмостық қысымы жоғарылайды. Осыдан су ... ... оның ... ... ... ... қатты шөлдеу сезімін шақырады. Тіндік нәруыздардың ыдырауын кушейеді, дене қызуын көтереді, кейде сана- сезімінің болмауына, кома дамуына әкеледі. ... ... ... ... үшін ... ... организмге сұйық енгізу қажет. Ол үшін организмге ... су ... ... ... ... ... анықтау керек. Судың тапшылығы (СТ) мына өрнек ... ... = 0,6 х дене ... (кг) х (1-140 : ... қан ... ... Мәселен : дене массасы 80 кг болса. Қан ... ... 158 мМ/л ... СТ=0,6 х 80 х (1-140: 158) =48 х ... ... сулану
Организмнің сулануы: судың сырттан көп түсуінен, суды сыртқа шығаратын бүйректің ... ... ... осы ... біріккен әсерлерінен дамуы ықтимал.Гипергидратция изомостық, гипомостық, гипермостық болып ажыратылады.
Изомостық гипергидратция сырттан изотониялық сұйықтарды емдеу мақсатта тым артық жібергеннен ... ... ... байқалуы мүмкін. Бұндай жағдай жиі ісінулер кездерінде байқалады (төменде келтіріледі).
Гипомостық гипергидрация (сумен улану ) организмге қайталап көп су ... ... ... жағдай клиникада рефлекстік анурия және бүйрек жеткіліксіздіктері кездерінде байқалады.
Организмде су көп ... қан ... ... Қанның жалпы көлемі ұлғайғанмен, онда нәруыздың, электролиттердің, гемоглобиннің деңгейлері салыстырмалы түрде азайады. Эритроциттердің ішіне көп су ... олар еріп ... ... деңгейі қан сары суында ұлғаяды, зәрмен шығарыла бастайды, гемоглобинурия дамиды. Гемоглобин бүйрек өзекшелерінде тұнбаға ауысып, оларды бітеп қалады. Осыдан зәр ... ... ... ... ... бас ... ... қысым көтеріледі. Осыдан қатты бас ауыруы, лоқсу, құсу дірілдеу - ... ... және кома ... ... өліміне әкелетін құбылыстар пайда болады.
Гиперосмастық гипергидгидратция- теңіз суын ішуіне мәжбүр ... көп ... ... енгізгенде байқалады. Жасуша сыртында осмостық қысым көп болғандықтан сұық жасуша ішінен сыртына ... ... ... ... ... ... болады.
Судың артық мөлшері қанда ұсталып тұрмай тіндерге, ең алдымен жасуша аралық кеңістіктерге ауысад осыдан ісіну дамиды.
Ісіну, оның ... даму ... ... ( oedema) - қан мен ... ... су ... ... тіндерде сұйықтықтың артық жиналуы. Сұйықтықтың дене қуыстарында жиналуын шемен (hydrops) дейді. Іш қуысы сулануын- гидроторакс; ми ... ... - ... жүрек қалтасы сулануын- гидроперикардиум деп атайды.
Ісіну көптеген аурулар кездерінде болатын біртектес ... ... Қан мен ... ... су ... микроциркуляциялық арнада қылтамырлардың кемерлері арқылы болады. Ісінудің даму жолдарында капилляр ішінде қан қысымы көтерілуі, онкотикалық қысым азаюы, ... ... ... ... ... және онкотикалық қысымдардың көтерілуі де өзінің үлксін қосады. Ас тұзын артық пайдаланғанда және бүйрек қызметтері бұзылғанда жасуша ... ... ... ... ... ... мумкін.
Пайда болу себебіне және даму жолдарына қарай жүректік, бүйректің, бауырлар, ашылулық, ... ... ... ... ... ж.б. ... ажыратылады.
Жүректік ісіну. Жүректік ісіну жүрек қызметінің жеткіліксіздігі кезінде веналық тамырларда қан іркіліп ... және ... ... қан ... ... ... ... шығатын қан көлемі азаюы:
1.гипосияға, метоболизмдік ацидозға, капиллярлар кемерлердінің өткізгіштігі жоғарылауына;
2. бүйрек ишемиясына, ренин-ангитензин жүйесі арқылы ... ... ... ... ... ... гормонның түзілуі көбеюіне, бүйрек өзекшелерінде судың кері сіңіріуі артуына әкеледі. Осы көрсетілгендер организмде судың ұсталып ... ... ... ... және ... ...
Бауырлық ісіну. Бауыр аурулары кездеріндегі ісіну оның қызметі бұзылудан (қан нәруыздарының ... ... ... капиллярлар ішінде онкотикалық қысым төмендеуімен байланысты болуы мүмкін. Бауыр циррозы ... қан ... және ... көктамырларында іркіліп қалудан, капиллярлар ішінде қан қысымы көтерілуден іш ... ... ... іш ... ... әкелуі мүмкін.
Ашығулық ісіну гипопротеинемиядан қанда онкотикалық қысым төмендеуімен, капилляр кемерлерінің ... ... ... ... ... және ... ... бүліну ошағында микроциркуляцияның бұзылуынан және капиллярлар кемерлерінің өткізгіштігі жогарылауынан болады. Ол қабынулық дәнекерлердің (гистамин, серотонин, брадикинин, простагландиндер ж. б.) ... ... ... су ... ... ... және тамыр мен тіндердің қоректенуі бұзылыстарынан болады.
Аллергиялық ісінулердің жолдары қабынулық жөне нервтік ісінулердің жолдарымен сәйкес ... Бұл ... ... ... ... және капиллярлар кемерлерінің өткізгіштігі жоғарылауында аллергаяның дәнекерлері (медиаторлары) маңызды орын алады.
Ісінудің организм үшін маңызы. ... ... ... ... ... оның бір жағынан бүліндіруші қасиеті болса, екінші жағынан белгілі қорғаныстық маңызы бар.
Ісінулік сұйық айналасындағы ... ... онда қан ... бұзады, қан мен жасушалар арасында қоректік заттармен және оттегімен алмасуын ... ... ... ... ... бұзылудың нәтижесінде олардың микробтарға төзімділігі төмендейді, жиі жұқпалы ңабынулар дамуы мүмкін. Ісінген тіндерде жиі ... тіні өсіп ... ... ми ... ... қалтасында, плевра қуысында жиналып қалудан тіршілікке маңызды ағзалардын қызметтері бұзылуына әкеледі.
Ісінудің қорғаныстық маңызы:
1. ... ... улы ... ... ... тамырдың сыртына шығуына және жергілікті тіндерде ұсталып тұруына әкеледі;
2. организмнің сұйық орталарында осмостык, қысымның тұрақтылығын үстайды;
3. ісінулік сұйық әртүрлі ісік ... ... және улы ... сүйылтып, олардың ауру туындататын әсерін азайтады;
4. бүліну ошағынан қан мен лимфаның ағып кетуін шектеп, әртурлі улы заттардың ... ... ж. б.) ... ... кетуінен сақтандырады;
5. ісінулік сұйықпен бірге әртүрлі бактерияларды жоятын және улы ... ... ... ... мен ... ... үшін ... маңызы өте үлкен. Ол көптеген органикалық және бейорганикалық заттарды, газдарды, ерітіп олардың тасымалдануын, алмасуын қамтамасыз етеді; ... ішкі ... ... және ... ... ... Ересек адам денесінің 60%-ы, жаңа туған бала организмінің 80%-ы судан ... ... 70%-ға ... ... ... 30%-ы оның ... ... Тәулігіне организмге түсетін судың мөлшерімен, одан шығарылатын судың арасында қатаң тепе-теңдік болады. Организмде судың алмасуы электролиттердің алмасуымен тығыз байланысты. ... ... ... ... ... және ... ... деңгейімен реттелінеді. Айналымдағы қан көлемі төмендеуі ірі артериялар мен жүрек қуыстарындағы көлемдік рецепторларды (волюморецепторлар) қоздырып, альдистеронның ... ... ... ... түтікшелерінде натрий иондарының кері сіңірілуін ұлғайтады. Натрий иондары ... ... ... ... ... ... ... қоздырады. Осыдан гипоталамустың супраоптикалық және паравентрикулалық ядроларында антидиурездік гормон (вазопрессин) түзілуі артады. Осының ... ... ... ... ... ... ... қасиеті қан тамырларын жиыру, тегіс ет жасушаларының жиырылуын туындатады.Вазопрессиннің бұл екі әсері де қансыраудан ... ... ... ... ... ... Біріншісінің нәтижесінде бүйрек өзекшелерінде судың кері қанға сіңірілуі болады да, ... ... ... арттырады.
Пайдаланылған әдебиеттер.
* Ордабеков С. Медициналық валеология. Тараз, 2005.
* Брехман И. И. ... -- ... о ... -- М.: ФиС, ... ... Э. Н. Валеология: Жоғары оқу орындарына арналған з-ші басылым.. -- М.: Флинта: Наука, 2005.
* Дорошкевич М. П., ... М. А., ... Д. М. и др. ... ... и ... ... ... оқу орындарына арналған кітап. 2003
* Қазақ тілі ... ... ... ... ... К54

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сумен, бумен емдеу әдістері жайлы5 бет
Ауыз судың нормалық стандарты4 бет
Ауыз судың радиоактивті элементтермен ластануы6 бет
Жер-судың аты-тарихтың хаты19 бет
Мұнайды сусыздандырудың қазіргі заманғы жаңа технологиялары мен әдістерін талдау нәтижесінде Батыс Қазақстан аймағындағы мұнай кен орындарынан алынған мұнай үлгілерінен суды бөліп алудың химиялық комбинирленген тәсілдерін пайдалану мүмкіндігін анықтау65 бет
Нанотехнологияларды пайдаланып ауыз суды тазартудың қазіргі заманғы әдістері4 бет
От пен судың ертегі жанрындағы қызметі64 бет
П.К.Ивановтың сауықтыру жүйесін өмірге енгізу. Судың емдік – шипалық қасиеті11 бет
Сарқын судың тазалауы ( жүнді алғашқы өңдеу фабрикасы )97 бет
Семей полигонымен шекаралас елді мекендердегі ауыз су және табиғи судың сапалық көрсеткіштері19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь