Минералды отын мен шикізаттың дүниежізілік ресурстары

1. БАРЛАНҒАН КӨМІР ҚОРЫ БОЙЫНША АЛҒАШҚЫ ОН МЕМЕЛКЕТ ТІЗІМІ
2. БАРЛАНҒАН МҰНАЙ ҚОРЫНЫҢ ІРІ ӨҢІРЛЕР БОЙЫНША ТАРАЛАУЫ
3. ІРІ ӨҢІРЛЕР БОЙЫНША БАРЛАНҒАН ТАБИҒИ ГАЗ ҚОРЫНЫҢ ТАРАЛУЫ
4. БАРЛАНҒАН ТАБИ5И ГАЗ ҚОРЫ БОЙЫНША АЛҒАШҚЫ ОН МЕМЕЛКЕТ ТІЗІМІ
5. ДҮНИЕЖҮЗІНІҢ ІРІ ГАЗ КЕН ОРЫНДАРЫ
6. БАРЛАНҒАН ТЕМІР РУДАЛАРЫ БОЙЫНША АЛҒАШҚЫ ОНДЫҚ ЕЛДЕР ТІЗІМІ
Минералды ресурстар деп Жер қойнауынан алынатын пайдалы қазбаларды айтамыз. Қазіргі таңдағы шаруашылықта минералды отын мен шикізаттың шамамен 200-ге жуық түрлері қолданылады. Олардың топтастырылуы әртүрлі болуы мүмкін. Ең кең тараған топтастыру ресурстардың техникалық қолданылуына байланысты: отындық, металдық, техникалық ресурстар және құрылыс материалдары. Сонымен қатар генетикалық жікеу де қарастырылады, оның негізінде жас шамасы мен ресурстардың түзілу ерекшеліктері ескеріліп, кембрийге дейінгі, төменгіпалеозой, жоғарғыпалеозой, мезазой және кайназой геологиялық дәуірлерде қарастырылады. Минералды отын мен шикізаттың дүниежүзілік ресурстары Дүниежүзілік энергетикалық кеңесте (ертеректе – Дүниежүзілік энергетикалық конференцияда), тау, геологиялық, мұнай, газ және басқа да конгресстерде талқыланады.
        
        Минералды отын мен шикізаттың дүниежізілік ресурстары
Минералды ресурстар деп Жер қойнауынан алынатын пайдалы қазбаларды
айтамыз. ... ... ... ... отын мен ... шамамен
200-ге жуық түрлері қолданылады. Олардың ... ... ... Ең кең ... топтастыру ресурстардың техникалық қолданылуына
байланысты: отындық, металдық, ... ... және ... ... ... генетикалық жікеу де қарастырылады, ... жас ... мен ... ... ... ... ... төменгіпалеозой, жоғарғыпалеозой, мезазой және кайназой
геологиялық дәуірлерде қарастырылады. ... отын мен ... ... ... ... ... ...
Дүниежүзілік энергетикалық конференцияда), тау, геологиялық, мұнай, газ
және басқа да конгресстерде талқыланады.
Көп ... отын ... ... ... болады. Оларды екі санат
бойынша есепке алу шешілген – жалпыгеологиялық және зерттелген (сенімді,
нақтыланған, дәлелденген) ресурстар. Жер беті ... олар ... 1990 ... ... ... ... ТМД және ... аймақтар өзара бірінші және екінші орындарды бөліседі. ... ... ... одан ... Таяу және Орта ... ... ... және Латын Америкасы. Сондай-ақ ... ... ... ... ... да жіктеледі. Жалпы дүниежүзінде ... (тек отын ... 70-75% ... көмірге тиесілі да, қалған
шама мұнай мен газ аралығында бөлінеді. Мәселен, Еуропада көмір мөлшері 90%-
ды ... ал Таяу және Орта ... ... 100% шама ... мен ... тиесілі.
Көмір – жер қабатында кеңінен таралған: 3,6 мың көмір бассейндері мен
кен орындары анықталған, жалпы жер ... 15%-ын ... ... ... ... ... қоры ... мен табиғи газ қорларынан жоғары болып
есептеледі. 1984 жылы Халықаралық геолдогиялық ... ... ... 14,8 трлн т ... ... 9,4 трлн т тас ... қоры, 5,4
трлн т қоңыр көмір қоры), ал 1990 жылдардың екінші жартысында қайта ... ... ... ... баға ... трлн т (4,3 трлн т тас ... 1,2 трлн т қоңыр көмір) болды.
Алайда, ғылыми-анықтамалық және оқыту әдебиеттерінде қазіргі дамыған
техникалық мүмкіндіктер мен ... ... ... қол ... қоры ... алынады. Осыған сәйкес 1984 жылы қор 1,2 трлн ... 2004 жылы ... 1 трлн т ... ... ... бойынша ірі орталықтар қатары мынадай: Солтүстік
Америка, ТМД, Шетелдік Азия, Шетелдік Еуропа, ... және ... ... ... Америкасы. Басқа жекелеген елдер де осы берілген
мәліметтерді қолданады (кесте 12).
Кесте 12
БАРЛАНҒАН КӨМІР ҚОРЫ БОЙЫНША
АЛҒАШҚЫ ОН ... ... ... қор, ... |
| ... т | ... |250 | |56 |ГФР ... |195 | |50 |ОАР ... |115 | |34 ... ... |85 | |34 ... ... |82 | |22 ... ... ... ... ... ... мұнда АҚШ, Қытай
және Ресейге дүниежүзілік барланған көмір ... ½ ... ... ... ... ... ... экномикалық дамыған елдер дамушы
елдерден жоғары басым көрсеткіште екені байқалады.
Барлық көмір ресурстары 83 елде ... ... ... бұл
ресурстың жер бетіндегі геологиялық таралу заңдылықтарын зерттеді. ... 1937 жылы ... ... жиынтығының минимумы мен максимум
жағдайларын палеогеографиялық ... ... ... ... ... ... Сонымен қазіргі таңдағы есептеулерге сәйкес
барлық көмір ... 47% – ... ... 37% – мезазой және 16% ... ... деп ... ... ... ... ... бойынша көмір жиынтығының максимумы – пермь, карбон және бор, ал
аз мөлшерде – юра, неоген және ... ... ... ... ... көмірлері, ал Азияда – пермь көмірлері басым.
Мұнай – жер ... ... көп ... геологтар шамамен
600 мұнай-газ бассейнін анықтаған, оның 400 ... ... ... ... ... газ) ... ... қоры 15-тен 50 млн км2
бағаланады. Алайда жалпы мұнайдың дүниежүзілік қоры көмірден айтарлықтай ... ... ... ... ... ... қор бағалары
250-ден 500 млрд тоннаға дейін ауытқып тұрады. Кейде тіптен
800 млрд т шамасына ... ... бұл ... ауыр ... ... да, олар
битуминозды топырақтардағы және ... ... ... әлі ... ... ... болып анықталады. Жоғары шамадағы ... ... ... ... болып саналады, ол ылғи әрі тұрақты
нақты өсімде сипатталады. 2007 ... ... ... барланған қоры 192,5
млрд т бағаланды.
Дүниежүзі бойынша барланған мұнай қорының ірі орталықтары
13-кестеде көрсетілген.
Кесте ... ... ... ... ... ТАРАЛАУЫ
|Өңірлер ... ... |
| ... т |% ... |20,3 |10,5 ... ... |2,7 |1,4 ... Азия |106,2 |55,2 ... |15,1 |7,8 ... ... |31,3 |16,3 ... ... |16,7 |8,7 ... мен Мұхиттық Аралдар |0,2 |0,1 ... |192,5 |100,0 ... ... ... ... (кесте 13). Бірақ өңірлердің
таралу аймағы мұнай-газ бассейндерінің Оңтүстік-Батыс Азияда ... ... және ... ... ... теңіздік), Латын
Америкасында және КСРО (Еділ-Орал, Батыс-Сібір) (сурет 9). Бірақ мұнай-газ
қоры бойынша ең бірінші орын ... ... ... ... оған ... ... Арабия түбегінің жағалауы мен Иран таулы үстірті енеді.
Шамамен 100 млрд т тең ... ... осы ... ½ ... ... яғни ... ғаламшарымыздың мұнай-газының басты полюсы болып саналады. Бұл осы
аймақта әлемнің 30 ірі кен орындарының жартысының осында ... ... ... өзі 500 млн және одан жоғары 1 млрд ... (ең ... – Сауд ... ... Ирандағы Ага-Джари және Кувейттағы
Эль-Буркан).
ХХ ғасырдың 80 жылдарынан бері мұнайдың ... ... ... ... Оның негізгі мәні жаңа мұнай көздерін ашудан емес, бар кен
орындарының бұрғылануының одан әрі ... ... ... ... ... Сауд ... ... және басқа да елдерді алуға болады.
Әлемде мұнай кендерінің құрлықта да, ... ... да ... ... маңы және ... теңізі).
Табиғи газ табиғатта бос күйінде тараған – газ ... мен газ ... ... ... ... ... «газ қалпақтары» (қабатаралық
газ) түрінде кездеседі. Сонымен қатар мұнай және ... кен ... да ... газдың жалпыгеологиялық ресурстары 300 трлн м3 шамадан
600 трлн және одан жоғары бағаланады, бірақ көбінесе 400 трлн м3 қор ... ... 2004 жылы ... ... табғиғ газ қоры
175 трлн м3 бағаланды. Дүниежүзінің ірі ... ... және ... таралу көрсеткіштері 15 және 16 кестелерде берілген.
Кесте 15
ІРІ ӨҢІРЛЕР БОЙЫНША БАРЛАНҒАН
ТАБИҒИ ГАЗ ... ... ... қорлар |
| ... м3 |% ... |56,0 |32,0 ... ... |6,0 |3,4 ... Азия |82,5 |47,2 ... |13,0 |7,4 ... ... |7,0 |4,0 ... ... |7,5 |4,3 ... мен ... аралдар |3,0 |1,7 ... |175,0 |100,0 ... ... ТАБИ5И ГАЗ ҚОРЫ БОЙЫНША
АЛҒАШҚЫ ОН МЕМЕЛКЕТ ТІЗІМІ
|Мемлекет ... қор, ... |
| ... т | ... |48,1 | |5,2 |АҚШ ... |26,7 | |5,0 ... ... |25,8 | |4,5 ... ... ... |6,7 | |4,2 ... ... |6,1 | |3,1 ... ... 16 ... берсек, табиғи газдың дүниежүзілік барланған қорының 27%-
ы Ресейге тиесілі (оның жалпы геологиялық қоры 125 трлн м3 ... 1 трлн м3 ... газ ... ... 20 ірі газ кен ... осы ... Олардың қатарында дүниежүзіндегі ең ірілері Уренгой,
сонымен бірге Ямбур, ... ... ... және ... Батыс Сібір мұнай-газ аймағында орналасқан (кесте 17).
Кесте 17
ДҮНИЕЖҮЗІНІҢ ІРІ ГАЗ КЕН ОРЫНДАРЫ
|Кен орындары ... ... ... аймағы |Мемлекет |
| ... ... | | |
| | ... м3 | | ... |1966 |10,2 ... ... ... |1971 |9,5 ... ... ... |1969 |6,1 ... ... ... |1973 |4,9 ... ... ... |1971** |4,4 ... |Ресей ... |1965** |3,5 ... ... ... |1988** |3,2 ... |Ресей |
|Парс* |1967 |2,8 ... ... ... |1976 |2,7 ... ... ... |1967 |2,2 ... ... |
|Панхендл-Хьюготон |1918 |2,0 ... |АҚШ ... |1966 |1,9 ... ... ... |1979 |1,7 ... ... |
|Слохтерен |1959 |1,65 ... ... ... |1982 |1,6 ... |Туркменстан |
|Хасси-Рмель |1936 |1,5 ... ... ... |1936 |1,4 ... ... |
|Карачаганак |1979 |1,3 ... ... ... |1974 |1,2 ... |Ресей |
|Хангирен |1968 |1,0 ... ... |
* ... кен ... ... жер ... кеңінен тараған. Бірақ оның ... кем ... ... бар кен ... ... ғана экономикалық тиімді болып
табылады: осы жағдайда 1 кг уран концентратын алу үшін кем ... ... ... ... ХХІ ... басында Атом энергиясы бойынша
Халықаралық Агенттіктің (МАГАТЭ) есептеулерінде осы ... ... ... ... ... ... 3,3 млн т бағаланды. Олар
шамамен 44 мемлкеттің аймағында 600 кен орындарында деп танылады.
Барланған уран қоры ... ... ... ... ... Әрі қарай
аз ғана айырмашылықта Қазақстан екінші орында. Үшінші орын ... Осы үш ... қоры ... қордың ½ бөлігін алады.
Бұлардан басқа, уран қоры ... ... ... ... ... ... ... Намибия, Ресей, Өзбекстан, АҚШ, Нигер кіреді.
Металдық (кенді) ресурстар да жер ... ... ... ... отын ... ... ерекшелігі тұнба немесе кристалдық
негізде ... ... ... бойынша кейде бірыңғай кенді белдеуді де
құрады, мәселен, Альпі-Гималай ... ... ... ... ... ... көбінесе темір және алюминий рудалары кең таралған.
Темір рудаларының ... қоры ... ... бойынша
шамамен 350 млрд т теңестіріледі, ал барланған шамадағы қоры – 150 млрд ... Бұл кен ... ... ... ... болғанмен, оның басты бөлігі
кей елдерде ғана таралған (кесте 18).
Кесте 18
БАРЛАНҒАН ТЕМІР РУДАЛАРЫ ... ... ... ... |Кен ... ... темірдің |
| ... т ... ... ... |33,2 |36 ... |21,0 |58 ... |18,0 |62 ... |15,4 |35 ... |15,0 |33 ... |6,9 |26 ... |6,6 |61 ... |4,2 |35 ... |3,5 |53 ... |2,6 |42 ... ... ... ... ... темір кен орындарын
иеленетін елдерге Канада, Франция, Венесуэла, Ұлыбритания жатады.
Бокситтер – құрамында алюминий бар маңызды шикізаттың ... ... ... ... Таралу аймақтары тұнба тау жыныстарында
және көп ... ... ... ... ... жалпы тропикалық және
субтропикалық белдеулерде таралады. Боксит бар ауқымды аймақтар қатарына
Еуропадағы Жерортатеңіз ... ... ... ... Америкасындағы
Кариб және солтүстік Австралия аймақтарын атай ... ... қоры ... 250 млрд т ... ал ... қоры – 20-
30 млрд т шамасында. Бокситтің көп қорларын иемденетін ... ... ... ... ... Қытай, Гайана, Суринам. Боксит
құрамындағы сазбалшық негізі ... ... ... ... ... сондықтан боксит қоры темір рудаларының қоры тәрізді жеке ... ... ... ... ... ... қара, түсті және қоспалы металдар рудаларының ... ... ... бұлардың рудаларында металдың мөлшері көп болмайды
(1-ден 10%-ке дейін ғана), сондықтан олардың қорлары руда ... ... ... ... бағаланады. Сонымен дүниежүзінің барланған хром
мен марганец ... ... – 5-6 млрд т, мыс, ... ...... 600 ... дейін, ал қалайы, вольфрам, молибден, кобальт – 1млн-нан
10 млн т-ға дейін бағаланады.
Кендіемес пайдалы қазбалардың ішінде калий тұздары, фосфорит, ... ... ... ... ... арқылы бүгінде Батыстың экономикалық дамыған
елдері мен дамушы және өтпелі ... ... ... ... ... ... Батыс елдері алтын, марганец, хром
рудаларының барланған қорлары, сонымен қатар ... ... ... да ... алғашқы орындарды иеленеді. Дамушы елдер мұнай ... ... ... (77%), ... және ... (60-65%) және мыс ... бойынша жоғары көрсеткіштерге ие. Шамамен үш топтағы мемлекеттер де
никель, молибден, күміс ... ... тең ... ... ... ... ... Ресей, Қазақстан, Украина отын
мен минералды шикізат қорларына барынша бай болып танылады.
РФ ... ... ... ... ... ... ... жалпы бағасы қазір28 трлн доллар (табиғи газға 32%, көмір – 23,
мұнай – 16, металл рудалары – 14%). ... ... қоры ... ... ... Шығыстан Оралға дейінгі кең аймақ аралығы - қиын ... ... ... шикізат пен теңіз порттары тұтыну ... ... ... ... ... баланс қорының 1/3 ден 2/3 бөлігі
басқа елдермен сауда ... ... ... ... ... ... Министрлігінің берген мәліметтері
бойынша елде ... ... ... және ... 20 ... астам кен
орындары белгілі, олардың, олардың 37%-ы ... ... Ірі ... кен ... ... саннан 5%) барланғаны 70% және минералды
ресурстың 50% қамтамасыз етеді. Ресей әлемдік ... ... 9-10% ... ... – 27, ... – 16, темірден – 37, ...... – 15, ... ... – 31%. ... ... алтын, күміс,
платина, алмаз және басқа да пайдалы қазбалар бойынша әлемде бірінші –
үшінші ... ... ... ... ... қазба бағалары шет елдерден
төмен шамада.
Қор жинағынан басқа Ресей үлкен болжамдалған ресурстарға да бай.

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия. Табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану Әлемдегі және қазақстандағы демографиялық жағдай және азық түлік мәселесі (2014-2015 ж.) Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу13 бет
Каспий аймағының экологиялық мәселелері және себептері66 бет
Каспий теңізі табиғат ресурстарын игерудің саяси-географиялық және экологиялық-экономикалық мәселелері95 бет
Мұнай және газ4 бет
Аң терісінің түрлері. Каракульдық мех шикізаты3 бет
Баяу кокстеу процесі14 бет
Бағалы аң, мех және тері шикізаттың технологиясы мен тауартануы5 бет
Былғары және тері өндірісінің шикізаты8 бет
Былғары шикізатын сақтау4 бет
Гидротазалау гидрогенизациялық процестер27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь