Жылу мөлшері

Жылу мөлшері
Меншікті жылу сыйымдылығы
Отынның кейбір түрлерінің менішкті жану жылуы
Жылу берілу кезінде энергия бір денеден екінші денеге жылу өткізгіштік, конвекция және сәуле шығару арңылы беріледі.
Жылу берілу кезінде дененің алған немесе жоғалтқан энергиясы жылу мөлшері деп аталады.
«Жылу мөлшері» деген атау ішкі энергия тек жылу берілу арқылы өзгергенде ғана қолданылады. Бұл атау жүмыс процесінде дене алатын және беретін ішкі энергияның өзгеруіне қолданылмайды.
Жылу мөлшерін есептеп шығаруды үйрену үшін, оның қандай шамаларға тәуелді болатынын анықтап алайық.
Егер шәйнектегі суды тек жылытып қана қойғымыз келсе, онда оған шамалы жылу мөлшерін беріл, аздап қана қыздырамыз. Ал егер ондағы суды ысытпақшы болсақ, онда жылу мөлшерін көбірек береміз. Демек, қыздыру кезінде судың температурасы неғұрлым көбірек өзгерсін десек, оған соғұрлым көбірек жылу мөлшерін беруіміз керек. Әрине, су суығанда айналасындағы денелерге неғұрлым көбірек жылу мөлшерін берсе, салқындағанда оның температурасы соғұрлым көбірек өзгереді.
        
        ЖЫЛУ МӨЛШЕРІ
 
Жылу берілу кезінде энергия бір денеден екінші денеге ... ... және ... ... ... ... ... кезінде дененің алған  немесе  жоғалтқан энергиясы
жылу мөлшері деп аталады.
«Жылу мөлшері» ... атау ішкі ... тек жылу ... ... ғана ... Бұл атау ... ... дене алатын
және беретін ішкі энергияның өзгеруіне қолданылмайды.
Жылу мөлшерін есептеп шығаруды үйрену үшін, оның ... ... ... анықтап алайық.
Егер шәйнектегі суды тек жылытып қана қойғымыз келсе, онда ... жылу ... ... ... қана ... Ал егер ... ... болсақ, онда жылу мөлшерін көбірек береміз. Демек, қыздыру
кезінде судың ... ... ... ... ... ... көбірек жылу мөлшерін беруіміз керек. Әрине, су ... ... ... ... жылу ... ... оның температурасы соғұрлым көбірек өзгереді.
Бірақ тек температураның өзгерісін ғана ... ... ... немесе суығанда берген жылуының мөлшерін аныңтауға жеткілікті
болмайды, Расында да, қол тигізбейтін болып қатты қызған үтік ... ... ... ал жылы пеш ... температурасы 60°С
шамасындағы сумен жылыту ... ... ... ... ... әжептәуір арттырады.
Бәріміз де су ысытып көргеміз, су жартылай қүйылған ... ... ... ... суды ысыту үшін көбірек жылу
мөлшері керек болатынын жасы білеміз.
Демек, ... ... ... ... ... осы ... ... судың массасы неғрлым көп ... ... ... бір ... ... үшін ... көп ... жүмсау керек.
Дененің массасы неғұрлым үлкен болса, ол суығанда айналасындағы
денелерге жылу ... ... көп ... Мысалы, жылыту
радиаторының секциялары неғұрлым көп болса, бөлмені ол ... ... екі ... ... 400 г су, ... 400 г ... ... ыдыстарды қыздырайық, Сонымен, қыздырылатын денелердің
массалары бірдей. Бұлардың қыздырылу жағдайлары да бірдей, ... ... ... жанарғылардан алады. Бұлардағы айырмашылық — тек
екінші ыдысқа 400 г ... ... 400 г май ... ... ... ... ... қызатынын көрсетеді.
Судың температурасы майдың температурасымен ... үшін суға ... ... беру ... да, ... ... су мен майдың температуралары бірдей
өзгеру үшін әр түрлі мөлшерде жылу керек болатындығы айқын: суға ... ... ... жылу ... ... ... қыздырғанда
берілген жылудың мөлшері осы дененің қандай заттан құралғанына ... ... ... ... үшін ... немесе ол суығанда бөлініп
шығатын жылудың мөлшері оны қүрайтын ... ... осы ... және оның ... ... шамасына тәуелді болады.
Жоғарыда айтылғандай, жылу мөлшері деп жылу берілу кезінде дененің
алатын немесе жоғалтатын ... ... ... жылу ... ... да кез келген түрі сияңты, джоульмен өлшейді.
килоджоуль де қолданылады.
 
МЕНШІКТІ ЖЫЛУ СЫЙЫМДЫЛЫҚ
Біз денені ... үшін ... жылу ... ол құралатын затқа
тәуелді болатынын анықтадық. Мысалы, массасы 1 кг судың температурасын
1° С-қа ... үшін 4200 ... тең жылу ... ... Ал, егер басқа
бір затты, мысалы, массасы 1 кг мысты ... оның ... ... ... үшін 400 ... тең ... бір жылу мөлшері қажет болады.
Демек, массасы 1 кг әрбір ... ... 1° С-қа ... ... бір жылу ... қажет екен.
Массасы 1 кг заттың температурасын 1°С-қа езгерту үшін қандай жылу
мөлшері қажет болатынын көрсететін физикалық шама ... ... ... деп ... ... жылу ... с ... белгіленеді. Заттың
меншікті жылу сыйымдылығының бірлігі —
     ... ... 1 кг ... ... ... үшін 140 ... тең ... керек (немесе 1 кг қорғасын 1° С-қа суығанда 140 Дж ... ... ... яғни ... 1 кг қорғасынның температурасын
1° С-қа өзгерткенде ол 140 Дж-ге тең жылу мөлшерін сіңіреді ... ... ... ... және газ ... әр ... агрегаттық
күйлерде   меншікті   жылу   сыйымдылығы   әр   түрлі   болады.
Мысалы, судың меншікті жылу сыйымдылығы  4200
 Кейбір заттардың ... жылу ... |130 ... |460 |Күнбағыс |1700 ... |  |  |  ...... |140 ... |500 |Мұз |2100 ... |140 ... |540 ... |2100 ... |230 ... |750 |Эфир |2350 ... |250 ... |  |  |  ...... |  |  |  ... |400 |шыны |840 ... |2400 ... |  |  |  ...... |400 ... |880 |Спирт |2500 ... |400 ... |920 |Су |4200 ... ... жылу ... өте көп ... ... (1-
кестені қара). Сондықтан теңіздердегі және мүхиттардағы су ... ... көп ... де, ... су ... жақын жерлерде,
судан алыс жатқан жерлерге қарағанда, онша ыстық болмайды. ... ... көп жылу ... ... ... ... жерлердің қысы аса
қатты болмайды. Судың меншікті жылу сыйымдылығы көп болатындықтан, ... ... ... су мен ... жылу
двигательдерін суыту үшін, ... және ... ... ... ... қыздыру үшін энергия қажет. Энергия ... ... ол ... мысалы, ағаш, тас көмір, бензин жағылады. Сонда
ненің ... ... ... ... ... ... белгілі. Мысалы, судың
молекуласы оттегінің бір атомы мен ... екі ... ... ... ... болады. Молекулалардың осылайша бөлінуін
химиялық айрылу реакциясы деп ... ... ... бөлу ... ... ... ... жеңіп, жұмыс істеу керек, яғни
энергия жұмсау керек. Тәжірибелер, керісінше, ... ... ... (отын жанғанда), энергияның бөлініп шығатынын көрсетеді.
Отынды пайдалану осы атомдар ... ... ... ... ... ... ... отындардың (көмір, мұнай,
бензин т. б.) құрамында көміртегі бар. Отын ... ... ... ... оттегінің атомымен қосылады, Көміртегінің
әрбір атомы оттегінің екі атомымен қосылады (20-сурет). Осыдан пайда
болған молекула — ... ... (IV) ( ... ... ... ... Осы ... түзілгенде энергия бөлініп шығады.
Отынның әр түрі бар: көмір, шым тезек, ағаш отын, мұнай, сланец
және табиғи газ. ... әр ... ... ... ... осы ... ... отынның қандай мөлшерде жылу беретінін
дәл білуі қажет. Ал мұны білу үшін отынның бірдей мөлшерде ... ... ... ... ... ... жылу ... шығатынын тәжірибе
жасап анықтау керек.
Массасы 1 кг отын түгел жанғанда қандай жылу ... ... ... ... шама ... меншікті жану жылуы деп
аталған.
Отынның  меншікті  жану  жылуын   а   әрпімен  белгілейді,
Отынның ... жану ... ... ... жүзінде анықталған деректер 2-кестеде келтірілген,
 
Отынның кейбір түрлерінің менішкті жану жыдуы,  ДЖ КГ
|Оқ-дәрі ... ... |3,4-10' ... отын |1,0 -107 ... |4,4Х 107 ... тезек | 1,4 -107 ... ... ... |2,7107 ... |4,6 • 10' ... |2,7 • ... |4,6 -107 ... |107 3,0- 107 ... | 12 - 10' |
| | ... | ... ... ... шым тезектің меншікті жану жылуы 1,4-107
екені байқалады. Бұл — массасы 1 кг шым тезек ... ... ... ... ... деген сөз.
Отынның кез келген т массасы түгел жанғанда ... ... ... ... табу үшін оның меншікті жану ... ... ... ... ... ... ... жылу сыйымдылығы дегеніміз, оның температурасын 1 К
өзгертуге арналған, қажетті жылу ... ... ... ... мына ... жылу сыйымдылығын пайаланады: С - массалы
жылу сыйымдылығы, бір килограмм массаның Дж/(кгК) жатуы; МС - молярлы
жылу ... ; 1 ... Дж/(к ... ... - көлемдік жылу сыйымдылығы, 1 м3 Дж/(м3К) нормалы жағдайда
жатуы:
                               С=
Р=соnst ... ... жылу ... Ср - ... ... изобарлы деп атайды, ал V= соnst кезіндегісін Сv ... ... ... деп ... Ср және Су ... ... Майер теңдеуі
арқылы беріледі:
                          СР-Сv ... ... жылу ... үшін ... ... мына ... ... ... ... - ... газ ... ... мольК)
                              Сp /Сv = К,
K- адиабаттар көрсеткіші.
                               Сv = R/К-1; Сp= К/К-1. R

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
8-сыныпта «жылу құбылысы» бөлімін оқытуда компьютерлік технологияны қолдану36 бет
Ішкі энергия4 бет
Ішкі энергия жайлы мәлімет4 бет
Агломерациялық фабриканың техникалық сипаттамасы19 бет
Ауа әгі4 бет
Ауыл шаруашылық дақылдарын суару режимі4 бет
Ауыр металдар13 бет
Газдардың толқындық ұлғаю процессі4 бет
Жалпы әлемдік экологиялық проблемалар5 бет
Жаратылыстану және экология есептерінің дифференциалдық модельдерін құрып-зерттеу44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь