Абай Құнанбаевтың ағартушылық тағылымы (1845-1904)

1.Абай Құнанбаевтың ағартушылық тағылымы
2.Абай поэзиясының тәрбиелік тағылымы
3.Абай ұстаз ретінде
4.Әдебиеттер
Абай ақын - ұлы тұлға, маңдай алды ақын екені, таңдаулы туындылары дүние жүзі поэзиясының озық үлгерімен деңгейлес тұрғаны - білген адамға айқын шындық. Сан ғасырлық бай поэзиясы, ел қамын жоқтаған жүздеген өрен жүйрік жырау, жыршы, ақындары бар қазақ әдебиетінде Абай орнының ерекше болуы тегін емес.
Абай халықтың түбегейлі мүддесін, арман-тілектерін оқу-білім қаншалықты терең ұғып-түсініп, қандай ойшыл-дық деңгейде, қандай көр-кемдік қуаттылықпен айтып, жеткізе алғандығында. ақын үлкен творчестволық тұлға болып қалыптасып жетіліп, кемеліне келуі үшін тиісті қоғамдық жағдай, аса зор дарын мен даналық, үздіксіз еңбек, ізденіс, білім - міне осылардың түйісіп келуі шарт.
Абайдың педагогикалық мұраларының негізгі идея-ларының бірі - адамдардың өзара қарым-қатынасы, әсіресе, жастарды еңбекке баулу. Ақын, ойшыл ұлы ұстаз - Абай халықтың әл-ауқатының деңгейі, санасы, мәдениеті, адамдардың өзара қарым-қатынасы, бір-біріне мейірбандығы мен парасаттылығы, ұлттың ерекшелігі, салт-дәстүрінің дамуы - сол халықтың еңбек сүйгіштігіне, еңбек ету дәрежесіне тікелей байланысты екенін даналықпен болжады. Еңбекті Абай, басқада қазақ ағартушылары сияқты - байлықтың, молшылықтың көзі - деп санады. Жастарды еңбекке шақырды. Оған 1886 жылы жазған мына бір шумақ өлеңін келтіруге болады.
''Қартайдық, қайғы ойладың ұлғайды арман,
Шошимын кейінгі жас балалардан,
Терін сатпай, телміріп көзін сатып,
Теп-тегіс жұрттың бәрі болды аларман - деп, өз кезіндегі еңбек етпейтін жастардың осындай жағымсыз мінездерін сынады. Енді бірде Абай ''Осындай сидам жігіт елде мол-ақ, Бәрі де шаруаға келеді олақ, Сырын түзер біреу жоқ, сыртын түзеп, Бар өнері қу борбай сымпыс шолақ.
Ақпанбек Г. Қазақтардың дүниетанымы. -Алматы, Қазақ университеті, 1989.
Айтмамбетова Б. Жаңашыл педагогтар идеялары мен тәжірибелері. -А., 1991.
3.Алмаханова Х. Жас өспірімдерге эстетикалық тәрбие беру. /Методикалық нұсқау. А., 1990.
4.Ақназарова Б. Класс жетекшісі. -А., Мектеп, 1973.
5.Әбенбаев С. Оқушы жастарға эстетикалық тәрбие беруді жетілдіру. -А., 1992.

6.Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі. -А., 1999.
7.Әбілова З. Этнопедагогика. -А., 1997.
8.Әтемова Қ. Ата-аналар жиналысының мәні. Қаз. мем. 1-1996.
9.Болдырев Н. Мектептегі тәрбие жұмысының методикасы. -Алматы, 1987. тарау.
Болдырев Н. Класс жетекшісі. -А., Мектеп, 1980.
Богословский В. т. б. Жалпы психология -А., Мектеп, 1980, 13 тарау.
Безкаравайный С., Жұмабаев А. Мектепте өткізілетін тарихи-әдеби кештер. -А., Мектеп, 1968.
Бержанов Қ. Тәрбие мен оқытудың бірлігі. -Алматы, 1973.
Бабанский Ю. Педагогика. -Москва, 1988. 23-тарау.
Батышев С. Научная организация учебно-воспитательного процесса. -М., 1975.
Внутришкольное управление: Вопросы теории и практики. Под ред. Т. И. Шамовой.
Елеманов С., Күктілеуов А. Жастарға арналған праволық білім беру негіздері. -А., 1985.
Егембердиев Ж. Мектеп жұмыстарын жоспарлау /Методикалық ұсыныстар. -А., Мектеп, 1975.
Жұмаханов Ә. Семьяда балаларды адамгершілікке тәрбиелеудің кейбір мәселелері. -А., 1985.
20.Ильина Т. Педагогика, -М., 1984 жыл.
21.Керімов Л. Праволық тәрбие жүйесі. (11-лекция). -А., 1991.
22.Капралов Р. Класс жетекшісінің жұмысы. -А., 1983.
        
        Реферат
Тақырыбы: Абай Құнанбаевтың ағартушылық тағылымы (1845-1904)
Абай ақын - ұлы тұлға, маңдай алды ақын ... ... ... ... ... озық ... деңгейлес тұрғаны - білген адамға айқын
шындық. Сан ғасырлық бай поэзиясы, ел қамын жоқтаған жүздеген өрен жүйрік
жырау, ... ... бар ... ... Абай орнының ерекше болуы
тегін емес.
Абай халықтың түбегейлі мүддесін, ... ... ... ... ... ... деңгейде, қандай көр-кемдік
қуаттылықпен айтып, жеткізе алғандығында. ақын үлкен творчестволық тұлға
болып ... ... ... ... үшін тиісті қоғамдық жағдай, аса
зор дарын мен даналық, үздіксіз еңбек, ізденіс, ... - міне ... ... ... педагогикалық мұраларының негізгі идея-ларының бірі - адамдардың
өзара қарым-қатынасы, әсіресе, жастарды еңбекке баулу. Ақын, ... ... - Абай ... ... ... санасы, мәдениеті, адамдардың
өзара қарым-қатынасы, бір-біріне мейірбандығы мен парасаттылығы, ұлттың
ерекшелігі, салт-дәстүрінің дамуы - сол халықтың еңбек ... ... ... ... байланысты екенін даналықпен болжады. Еңбекті Абай,
басқада қазақ ағартушылары сияқты - байлықтың, молшылықтың көзі - деп
санады. Жастарды еңбекке шақырды. Оған 1886 жылы ... мына бір ... ... болады.
''Қартайдық, қайғы ойладың ұлғайды арман,
Шошимын кейінгі жас балалардан,
Терін сатпай, телміріп көзін сатып,
Теп-тегіс жұрттың бәрі болды ... - деп, өз ... ... ... ... ... мінездерін сынады. Енді бірде Абай ''Осындай
сидам жігіт елде мол-ақ, Бәрі де шаруаға келеді олақ, Сырын ... ... ... ... Бар өнері қу борбай сымпыс шолақ.
Абай даналығы еңбек ет - мал тап деген ақылға саяды. Тек ... ... ... ... ... ... меңзейді, ғасырлар бойы
қайыршылық жайлаған халықты - еңбек ғана биікке ... ... - ... Абай ... бұл күнде де күшін жойған жоқ.
Еңбек Абайша айтсаң-өнер. Жастардың еңбек тәрбиесі, сонда ғана ... егер ол ... ... ... түптеп келгенде, бүкіл қоғамның
игілігі не айналғанда, оның молшылық қажетіне жараған жағдайда, білім алып,
бақытты ... ... Ол ... ... - ... барлық тәрбиенің негізі.
Басқалары ақыл-ой, адамгершілік, патриоттық, эстетикалық, эколо-гиялық пен
экономикалық еңбек тәрбиесінің құрамдас бөлігі екеніне дәлелдеп берді.
Еңбек тәрбиесін, оқу мен ... ... ... - деп ... Абай жас
ұрпақтың барлық тәрбиесінің көзін- бұлағын еңбектен іздеді. Ол еңбек пен
қоғамдық еңбектің тұтастығын, бірлігін -парасаттылық пен инабаттылықтың,
білімділіктің, тұлғалықтың, ісіне талғамын, ... - ... жеке ... ... ... ... аса көрегендікпен
дәлелдеді, оған өлең жолдарын, ғақлияларын арнады. Ең ... ... ... ... қалыптастырады, адамды, жастарды эстетикалық рухта
тәрбиелеп, оларды әдемілкке, көрнектілікке жеткізеді, оларды жарқын
болашаққа шақырады, материалдық ... жол ... Ақын ... ... ... ... ... ғұламалыққа көтереді, баулиды, жетелейді. Абай
арманы еңбекке, адамгершілікке, ақыл-ойға, парасаттылық пен инабаттылыққа
негізделген, үлкен мәдениеттіліктің қайнар бұлағына айналған. Абай тағылымы
- даналықтың, ... ... ... ... ... тасқыны, дария көлі, мұхиты.
Абай поэзиясының ең басты ерекшелігі ... ... мол асыл ... ... өмір ... тұтас бір тарихи дәуірді жан-жақты барынша толық бейнелеп
берді.
Бірақ, ақын творчествосы жарты ғасырды қамтитын тарихи дәуірді танытады деу
аз. Сол
замандағы қоғамдық өмір ... ... ... түсініктердің
бірнеше ғасыр бойы қалыптасқанын, түп-тамыр әріде жатқанын ескерсек, Абай
поэзиясы - ағартушылық көзқарасы қоғамның дамуындаағы бір ... ... ... халықтың тағдырын, ұлттық мінез- құлқын тарихи тұрғыдан кең
арнада алып, қоғам көшінің жеткен жерін ғана ... ... ... ... етіп көрсете білді. Ал қоғам өміріндегі көптеген ... ... ... мысалы, әділдік, бірлік, достық,
білімділік, еңбек сүйгіштік, талаптылық, адалдық, солармен ... ... ... төзбеушілік секілді сан түрлі мінез-құлық
мәселелері қай заманда да мәні жоймайтындығын және қанша заман ауысып,
уақыт,
жағдай өзгерді дегенмен, халықтың ... ... ... ... ... сипат ала отырып, жалғастық тауып өрістеп, дами
беретінін ескерсек, Абай поэзиясы кейінгі дәуірлердің, соның ішінде бүгінгі
замандағы өмір шын-дығын танып-білуге үлкен ... ... ... қақ. ... Абай ... өз дәуірінің шеңберінде ғана қалатын, осы
мағынада біз үшін тек тарихи маңызы бар, өткінші құбылыс деп санауға
болмайды, ол – заман ауысып, ... ... ... ... ой-санаға ықпал-
әсері арта түсіп, өркендеп, дамып отыратын асыл мұра. ... ... ... Абай ... сол дәуірдегі қоғамдық өмірмен
тамырластығын танып-білудің бірден-бір қажетті ... ... ... ақын ... ... ... әсіресе, жасөспірімдер қалайда
өздерінің өмірге көзқарасы, арман-мұраттарын жалғастыра, жанастыра
қабылдайтынын жоққа шығара алмаймыз. Абай ... өз ... ... ... өмірімен байланысын, сол кезде қандай зор танымдық,
тәрбиелік міндет атқарғанын, сөз өнерінде не жаңалық әкелгенін толық
түсінсек, сонда ғана біз оның ... ... ... ... ... ... оқудың өркендеуіне қандай ықпал жасап келе
жатқанын толық аңғара аламыз. Сондай-ақ, ақын мұрасының өміршеңдігін, заман
озған сайын маңызы, ... ... ... ... зер салып байыптасақ,
оның өз заманының озық тілек-мақсаттарына ... ... ... ... ... ... ... тани аламыз. Оның ең басты
бір қыры оқу-тәрбиелік ... ... ... ... мол, әр ... ... ... өз бейнесі, өз тұлғасы. Лирик ақын қоғам өмірінің шындығын өз көңіл-
күйін білдіру арқылы, өз сезім толғаныстары, ой-толғам-дары арқылы
танытады. Ақынның өз ... оны ... ... ... ... өмірдегі алуан түрлі жағдайларға, қоғамдық мәселелерге,
әр түрлі адамдардың іс-әрекеттеріне оның қатынасынан, берген бағасынанда
айқындала түсіп, жан-жақты толық көрінісін табады. Абай өзін ... ... ... ... ... ... өзі де ылғи бір ... біркелкі сипатта
көрінбейді, әр қырынан, әр жағынан ашылып отырады. Көптеген өлеңдерінде
ақын өз көңіл ... ... ... ойын тура ... өлеңдері кейде
сұхбат, сырласу, кейде насихат, кейде ойға шому, ой толғау, тәрбиелік
түрінде әр алуан болып келсе, ақын бейнесі анық, ... ... ... қатар Абайдың өлеңдерінде әртүрлі топ-тың өкілдері әсіресе
ұстаздар, жас адамдар үнемі бой көрсетіп отырады. Мысалы:
Жақсыға айтсаң, жаны еріп,
Ұғар көңіл шын ... адал ... қыла ... ... ... айту үшін біреу (''Пайда үшін біреу жолдас бүгін ... жүр алар ... ебін ... ... ... пірге қол
берген'') деген сияқты сөздерді де қолданады. Тіпті, сөзін тыңдаушыларға
қаратып айтып, сен, сендер, өздерің деп отырып, көпшілік-ті мінезінде
сипаттап кететіні де ... ... ... ... ... кім бар сендерге?
Абайдың қоғамдық мұрат нысанасы туралы ... ол ... ... елді адал ... ... ... ... өнерді
халықтың қажеті-не жаратуға алдымен мән бергенін естен шығармау қажет.
Абай адамгершілікті, әділеттілікті ең негізгі мораль-дық принцип ретінде
поэзиялық -тәрбиелік туынды-ларында да, қара ... де ... ... ... пен ақыл жол ... ... да қуғанға. Әділет, шапқат кімде бар,
Сол жарасар туғанға. Бастапқы екеу соңғысы Біте ... ... ... едің қай ... - ... ақын ... болма әрнеге'' деп басталатын
өлеңінде. Сөйтіп, ол әділеттік, мейірбандық болмаған жерде ақыл мен ... ... ... ... алмайды деп түйеді.
Ғылым-білімді, оқу-тәрбиені уағыздаған ағартушы ақын ақылды, білімді адамды
аса жоғары бағалауы әбден ... Не ... ... ақыл-таразы, (''ақыл-
мизан, өлшеу қыл''), дүниенің сырын танып білуде адамгер-шіліктің ақылдың
мүмкіндігі ... мол деп ... қара ... ... бөлмек,
Әр нәрсеге өзіндей баға бермек.
Абайдың бұл пікірі ғылым үйренуге ... ... ... ... де
айқын танылады. Ақын жастар-дың басқалар айтқан сөзге ермей, ақылмен өлшеп
тапқан өз пікірі болу керектігін айтып, сол пікірде табандап тұра ... ... ... ... ақыл ... айтқанда, ақылдылық, естілік деген ұғым мен ақылмен танып-
түсіну қабілетін білдіретін ұғымды ажыратып, оларды екі ... деп ... бір суық мұз - ақыл ... ... Абай ... осы соңғы
мағынасында алған. Философиялық тұрғыдан келіп, ой мен ... ... ... екі ұғым деп қараған Абай ''суық ақыл'' мен ''ыстық
жүрек'' бір-бірін толықтырады деп санайды. Осы екеуіне қайрат, жігер
қосылса, ... ... ... ... деп ... қайрат, жүректі бірдей ұста, Сонда толық боласың елден бөлек.
Бұл ... Абай ... ... адамгершіліктің мазмұнын жырлайды.
Абай жастарды тәрбиелеудің әр түрлі жолдарын, ең алдымен отбасында,
мектепте және әдебиет ... ... ... ... дүниеге
көзқарасын және мінезін қалыптастыруда отбасының рөлінің ерекше зор ... Абай ... кең өріс ... оның ... мен ... ... демек, ағарту-шылық көзқарасының әлеуметтік сипат алуында болды.
Әдебиеттер
Ақпанбек Г. Қазақтардың дүниетанымы. -Алматы, Қазақ ... ... Б. ... ... ... мен ... -А., ... Х. Жас өспірімдерге эстетикалық тәрбие беру. /Методикалық
нұсқау. А., 1990.
4.Ақназарова Б. Класс жетекшісі. -А., Мектеп, ... С. ... ... ... ... ... жетілдіру. -А.,
1992.
6.Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі. -А., 1999.
7.Әбілова З. Этнопедагогика. -А., 1997.
8.Әтемова Қ. Ата-аналар жиналысының мәні. Қаз. мем. ... Н. ... ... ... ... ... 1987.
тарау.
Болдырев Н. Класс жетекшісі. -А., Мектеп, 1980.
Богословский В. т. б. Жалпы психология -А., Мектеп, 1980, 13 тарау.
Безкаравайный С., Жұмабаев А. ... ... ... ... ... 1968.
Бержанов Қ. Тәрбие мен оқытудың бірлігі. -Алматы, 1973.
Бабанский Ю. Педагогика. -Москва, 1988. 23-тарау.
Батышев С. Научная ... ... ... -М., ... ... ... ... и практики. Под ред. Т. И.
Шамовой.
Елеманов С., Күктілеуов А. Жастарға арналған праволық білім беру ... ... Ж. ... ... ... ... ... -А.,
Мектеп, 1975.
Жұмаханов Ә. Семьяда балаларды адамгершілікке тәрбиелеудің кейбір
мәселелері. -А., 1985.
20.Ильина Т. Педагогика, -М., 1984 жыл.
21.Керімов Л. ... ... ... ... -А., ... Р. ... ... жұмысы. -А., 1983.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай (Ибраһим) Құнанбаев8 бет
Абай және казіргі заман Шоқан және географиялык детерминизм З.Фрейд және психоанализ 4.Ф.Ницше және аса кушті адам8 бет
Абай Құнанбаев туралы7 бет
Абай Құнанбаевтың музыкалық мұралары арқылы студенттерге эстетикалық тәрбие беру туралы51 бет
Абай Құнанбайұлы өмірі1 бет
Алғашқы мерзімді баспасөз тіліндегі кірме сөздер26 бет
XVIII ғасырдың аяғы ХХ ғасырдың басындағы Сыр өңірі ишандары мен пірлері және олардың ағартушылық қызметі71 бет
«Тарих тағылымы» /әңгіме/12 бет
Абай мен Ыбырайдың ағартушылық ойлары мен оқу-білім мәселесі жөніндегі көзқарастары7 бет
Абай Құнанбаев (1845-1904)7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь