Макроэкономика пәнінің негізгі проблемалары

Жоспар:

1.Макроэкономика . экономикалық теорияның бөлімі ретінде
2.Макроэкономикалық талдаудың әдістері мен принциптері
3. Макроэкономиканың негізгі субъектілері
4.Макроэкономикадағы айналым үлгілері
1. Макроэкономика – экономикалық теорияның бөлімі ретінде

Макроэкономика – ұлттық экономиканың қызметін біртұтас жүйе ретінде қарастырып зерттейтін ғылым, экономикалық теорияның негізгі бөлімі.
Экономикалық теорияның барлық бөлімдеріне ортақ бірыңғай ұғымдық аппараты бар, бірақ ол әртүрлі теория құбылыстарын талдау үшін пайдаланылады.
Макроэкономика жалпы экономикалық теорияға тән ұғымдық аппаратты пайдаланады, алайда ол себеп-салдарлық емес функционалдық байланыстарды қарастырады.
Макроэкономика экономикалық теорияның өзге де бөлімдері: жалпы экономиялық теориямен және микроэкономикамен тығыз байланысты.
Микроэкономика сияқты макроэкономика экономикалық субъектілердің іс-әрекетінің қисынын зерттейді, бірақ микроэкономикадан ерекшелігі – ол бұл іс-әрекеттерді тәптіштеп жатпайды, барлық субъектілер іс-әрекетін нақты бір экономикалық субъектінің іс-әрекеті көрінісі ретінде қарастырады.
Экономика ғылыми бағыт ретінде ертеден белгілі. Макроэкономика – экономикалық теорияның ХХ ғасырдың 30 жылдарында ғана пайда болған жас бөлімі. Макроэкономика бастауында ағылшын экономисі, мемлекеттік қайраткері, көсем сөзші Джон Мейнард Кейнс (1883-1946) тұрады. 1936 ж. оның кейнстік негізгі ережелері мен принциптері тұжырымдалған басты еңбегі – «Жұмыспен қамтылудың, пайыз және ақшаның жалпы теориясы» атты кітабы жарық көрді. Кейнстің бұл еңбегінің маңызы өте зор болғаны соншама, экономикада “Кейнстік революция” термині және кейнстік макроэкономикалық үлгісі пайда болды.
Макроэкономиканың дамуына төмендегідей бірқатар жағдайлар әсерін тигізді:
• Ұлттық есептеу көрсеткіштері – жалпы ішкі өнім (ЖІӨ), ұлттық табыс (ҰТ), жалпы ұлттық өнім (ЖҰӨ), т.б қолданылған статистикалық зерттеулердің жаппай таралуы;
• Дағдарыс жылдары көрсеткеніндей, нарықтық экономикада экономиканың тұрақты дамуын қамтамасыз етуге қабілетті өзін-өзі реттеу механизмі жоқ екендігіне көз жетуі;
• Эмпирикалық зерттеулер нәтижесінде экономиканың дамуы циклді екендігі және осы циклділікті тегістеу үшін тиісті шараларды жүзеге асыру қажеттігінің дәлелденуі.
Д.М. Кейнстің негізгі идеялары төмендегідей:
• Жиынтық сұраныс жиынтық ұсыныстан көп. Өндірісте жұмыспен қамтылу жиынтық сұранысқа, ал өндіріс көлемі жұмыспен қамтылуға тәуелді;
• Жұмыспен қамтылу және экономиканың тұрақты дамуы проблемаларын шешуге қабілетті нарықтық механизм жоқ, сондықтан мемлекет тарапынан реттеу қажеттілігі туындайды;
• Экономикаға эмердженттілік (біртұтас экономикалық жүйенің өзіне тән қасиеттері мен белгілерінің оның жекелеген элементтерінің қасиеттерімен сәйкеспеушілігі) тән. Мысалы, «үнемділік оғаштығы» - экономикаға инвестицияланбайтын жинақ қоры, жұмыспен қамтылудың және табыстың төмендеуіне, ал бұл түптеп келгенде жинақ қорының төмендеуіне алып келеді.
Макроэкономика курсында қаралатын түйінді мәселелер қатарына мыналар жатады:
1. ұлттық нарық қызметінің ерекшеліктерін зерттеу;
2. тұрақты экономикалық өсу заңдылықтарын зерттеу;
3. инфляция, дефляция және жұмыссыздықтың өзара әсерін зерттеу;
4. экономиканың ақшалық және нақты секторларының өзара әсерлестігіне талдау жасау;
5. экономикалық дамудың циклділігінің әрқилы құбылыстарын ашып көрсету;
6. ұлттық және шетелдік нарықтар әсерлестігін ашып көрсету;
7. мемлекеттің макроэкономикалық саясатының тиімділігі мен нәтижелілігінің теориялық негіздерін анықтау және оның әрекет ету салдарына баға беру.
Бұл проблемаларды шешу жолдары макроэкономикалық теорияның әртүрлі бағыттарының өкілдері үшін әрқилы. Мысалы,
        
        Тақырып: “Макроэкономика пәнінің негізгі проблемалары”
Жоспар:
1.Макроэкономика – экономикалық теорияның бөлімі ретінде
2.Макроэкономикалық талдаудың әдістері мен принциптері
3. Макроэкономиканың ... ... ... ... Макроэкономика – экономикалық теорияның бөлімі ретінде
Макроэкономика – ұлттық экономиканың қызметін біртұтас жүйе ретінде
қарастырып ... ... ... теорияның негізгі бөлімі.
Экономикалық теорияның барлық бөлімдеріне ... ... ... бар, ... ол әртүрлі теория құбылыстарын ... ... ... ... теорияға тән ұғымдық аппаратты
пайдаланады, алайда ол себеп-салдарлық емес ... ... ... ... өзге де ... ... ... және микроэкономикамен тығыз байланысты.
Микроэкономика сияқты макроэкономика экономикалық субъектілердің іс-
әрекетінің қисынын ... ... ... ... – ол ... ... жатпайды, барлық субъектілер іс-әрекетін нақты бір
экономикалық субъектінің іс-әрекеті көрінісі ретінде қарастырады.
Экономика ... ... ... ... белгілі. Макроэкономика –
экономикалық теорияның ХХ ғасырдың 30 жылдарында ғана пайда болған ... ... ... ... ... ... ... сөзші Джон Мейнард Кейнс (1883-1946) тұрады. 1936 ж. оның
кейнстік негізгі ережелері мен принциптері тұжырымдалған басты ... ... ... ... және ақшаның жалпы теориясы» атты кітабы жарық
көрді. Кейнстің бұл еңбегінің маңызы өте зор ... ... ... ... термині және кейнстік макроэкономикалық үлгісі пайда
болды.
Макроэкономиканың дамуына төмендегідей бірқатар ... ... ... ... көрсеткіштері – жалпы ішкі өнім ... ... (ҰТ), ... ... өнім (ЖҰӨ), т.б қолданылған
статистикалық зерттеулердің жаппай таралуы;
• Дағдарыс ... ... ... ... тұрақты дамуын қамтамасыз етуге қабілетті өзін-өзі
реттеу механизмі жоқ ... көз ... ... ... нәтижесінде экономиканың дамуы циклді
екендігі және осы циклділікті тегістеу үшін ... ... ... қажеттігінің дәлелденуі.
Д.М. Кейнстің негізгі идеялары төмендегідей:
• Жиынтық сұраныс жиынтық ... көп. ... ... ... ... ал ... көлемі жұмыспен қамтылуға тәуелді;
• Жұмыспен қамтылу және экономиканың тұрақты дамуы проблемаларын
шешуге қабілетті нарықтық ... жоқ, ... ... ... ... ... ... эмердженттілік (біртұтас экономикалық жүйенің өзіне
тән қасиеттері мен белгілерінің оның жекелеген ... ... тән. ... «үнемділік оғаштығы»
- экономикаға инвестицияланбайтын жинақ қоры, жұмыспен қамтылудың
және табыстың ... ал бұл ... ... жинақ қорының
төмендеуіне алып келеді.
Макроэкономика курсында қаралатын түйінді ... ... ... ... ... қызметінің ерекшеліктерін зерттеу;
2. тұрақты экономикалық өсу заңдылықтарын зерттеу;
3. инфляция, дефляция және жұмыссыздықтың өзара әсерін зерттеу;
4. экономиканың ақшалық және ... ... ... ... жасау;
5. экономикалық дамудың циклділігінің әрқилы құбылыстарын ашып
көрсету;
6. ұлттық және шетелдік нарықтар ... ашып ... ... ... саясатының тиімділігі мен
нәтижелілігінің теориялық негіздерін анықтау және ... ету ... баға ... ... шешу жолдары макроэкономикалық теорияның әртүрлі
бағыттарының өкілдері үшін ... ... ... бағыт, классиктер,
неокейнстіктер және неоклассиктер бағыттары бар.
Классикалық ...... ... ... тепе – ... ... ... пен ресурстарды тиімді бөлуге) өздері алып ... ... ... ... ... ... керек емес деп
ұйғарды.
Кейнс мектебі – ... баға ... ... ... ... ... ... механизмінің макроэкономикалық тепе – теңдікті
өздігінен ... ... ... ... тұрақтандыру саясаты түріндегі
реттеуді қажет ... ...... 70 – ші ... жаңа ... стагнация мен жоғарғы
деңгейдегі инфляцияның ... ... ... ... ... ақпараттар
асимметриясы және экономикалық ... ... ... ... ... ... бағыты осы мәселелерді зерттеді.
Микроэкономикалық іс - әрекеттер үлгісіне негізделген неокейнстіктер
(жаңа кейнсшілдер) бағыты да макроэкономикада маңызды орын ... ... ... ... мен ... теорияның екі түрі бар:
• позитивті макроэкономика (нақты көріністерін сипаттап, олардың
өзара әсерін зерттейді);
• нормативті ... ... ... ... ... ... анықтайды);
Алға қойған мақсатына қарай макроэкономика бірқатар әдістер ... ... ... ... ... ұлттық табыстың жоғары және өскелең даму деңгейіне қол жеткізу;
• жұмыспен жоғары деңгейде ... баға ... ... ... баяу ... негізгі мақсатына жету үшін бюджет-салық, ақша-несие,
сыртқы экономикалық сауда саясаты және ... ... ... ... ... әсер ету ... салықтар мен
мемлекеттік шығындарды қолдануға ... ... ... салу ... ... ... ... халық тауар сатып алуға ... үшін ... ... аз ... жиынтық сұраныс азайып, ЖІӨ көлемі
қысқарады.
Ақша-несие саясаты экономиканы ақша, несие және банк ... ... ... ... экономикалық саясат – халықаралық сауда құрамының бөлімі ретінде
экономикалық өсуді ынталандырып, өмір сүру деңгейін көтереді. ... ... ... таза ... ... шығарылатын және әкелінетін
тауарлар құны арасындағы айырым) болып табылады.
Сауда саясатының құралдарына экспорт пен ... ... ... тарифтер мен квоталар жатады.
Табыстар саясаты еңбекақы мен бағаны бақылау арқылы инфляцияны тежеуге
бағытталған.
Макроэкономика экономикалық теорияда ... ... ... абстракциялау, талдау және ... ... және ... ... ... талдау, экономикалық-математикалық
үлгілеу, нормативтік және ... ... ... Ал бұл
әдістерді қолдану ерекшелігін макроэкономиканың ... ... ... ... әдісі (агрегирование) анықтайды. Біріктіру әдісі неғұрлым ортақ
жалпылама ... қол ... үшін ... ... ... ... ... экономиканы тұтас ... ... ... мына ... ... ... субъектілер - экономиканың қызметінде ... ... ... өздері біріктірілетін шама болып
табылады. Бұлар: үй шаруашылығы, фирмалар, мемлекеттер, шетелдік
секторлар;
• зерттелетін ...... және ... ... нарығы (тауар
шығаратын немесе қызмет көрсететін ... ... ... ... ақша ... ... ақша ... қамтамасыз ету), бағалы қағаздар нарығы (жинақ қорын
инвестицияларға аудару), ... ... ... пен ... ... жұмыспен қамтылу, ... ... ... нарығы (ұлттық валютаны сату және сатып
алу ... ... ... ... ... абстракциялауды
білдіретін үлгілер көмегімен зерттеледі. Үлгілерде екі ... ... ... ... ... ... де ... және эндогенді (үлгіге
талдау жасау барысында анықталуға тиісті) параметрлер пайдаланылады.
Үлгілер құру жоғарыда ... ... ... өзара байланыстар
мен өзара тәуелділіктерді сипаттаудан тұрады. Барлық үлгілер былайша
жіктеледі:
• мерзім факторына ... ... және ... ... ... орай: жабық (тұйық ұлттық экономика) және ашық
(сыртқы байланыстар);
• үдерісті анықтайтын фактор ретінде уақытты есептеу: статикалық
немесе динамикалық.
Үлгілеу ... ... төрт түрі ... ... мазмұны мен құрылымын білдіретін дефинициялық (мысалы, жиынтық
сұраныс ... = C + I + G + ... AD – ... ... С – үй ... сұранысы, І –
инвестициялық сұраныс, G – мемлекет сұранысы, Хn – ... ... ... ... ... ... ... логикасын білдіретін іс-әрекеттік
(мысалы, тұтыну функциясы):
С = C’ (Y),
мұнда, С – ... ... C’ – ... ... ... Y – қолда
бар табыс.
3. Өндіріс факторлары мен олардың нәтижелері ... ... ... дамуының деңгейін көрсететін технологиялық
(мысалы, өндірістік функция):
Y = f (K,L,N),
мұнда, Y - өнім ... K,L,N - ... ... ... көрсеткіштер мен экономикалық қызметті реттейтін
мемлекеттік институттар ... ... ... институционалдық
(мысалы, салықтар функциясы):
T = t*Y,
мұнда, Т – салықтан түсетін сома, t – тиісті институт ... ... Y – ... ... ... шешімі уақытты түрде шешім
қабылдауға ... ... және ... ... ... ... Экономикада күту ұғымының маңызы зор. Күтудің екі тобы ... ... және ex ante. Ex post ... ... тәжірибесін ескереді, ex ante
күтуі экономикалық ... ... ... ... баға ... ante ... туралы ғылыми түсініктің дамуы ... үш ... ... күту ... ... ... өткен уақытпен
салыстырғанда өзгермейді деп есептейді);
• бейімделе күту (экономикалық ... ... ... сабақ
алып, қорытынды шығара отырып, күтуге түзетулер енгізеді);
• тиімді күту (экономикалық субъектілер өткеннің қатесін ... күн ... ... ... енгізіп қана қоймай
болашаққа да көз жіберіп, оқиғаға экономикалық баға берудің болуы
мүмкін салдарын ескеруге тырысады).
3. ... төрт ... ... болады: үй
шаруашылығы, фирмалар, мемлекет және сыртқы экономикалық сектор (шетел
секторы).
Үй ... ... – бұл ... іс - әрекеттерінің
мақсаты пайдалылықты жоғарғы деңгейге жеткізу болып саналатын ... ... Олар ... ... ресурстардың
(еңбектің, жердің, капиталдың және кәсіпкерлік бейімділіктердің) меншік
иелері ... ... Үй ... ... ... сату
арқылы табыстар табады және оның басым бөлігін тұтыну шығындарына ... ... ... мен ... ... ... ... басты
субъект болып есептеледі. Үй шаруашылықтары табыстарының қалған бөлігін
жинақтайды, сол себептен ол ... ... ... ... ... болады,
яғни экономикадағы негізгі несие құралдарын ұсынуды қамтамасыз етеді.
Фирмалар (business firms) – бұл ... іс - ... ... ең ... ... ... болып есептелетін дербес
макроэкономикалық агент. Фирмалар экономикада экономикалық ... ... ... және ... көмегімен өндіріс үдерістерін
қамтамасыз етіп, тауарлар мен ... ... ... өндірушілері болып
есептеледі. Өндірілген тауарлар мен қызмет көрсетулерді ... ... ... үй ... ... үшін ... Өндірістік
процесстерді ұлғайтуға, капитал қорының өсуін қамтамасыз етуге және капитал
тозуығының ... ... үшін ... ... ... (ең ... – жабдықтар) қажет, сондықтан фирмалар инвесторлар болып ... ... ... мен ... ... ... болады. Осыған
байланысты фирмалар өз инвестициялық шығындарын қаржыландыру үшін несие
құралдарын пайдаланады, яғни олар ... ... ... алушылар болады,
яғни несие құралдарына сұраныс құраушылар болады.
Үй шаруашылықтары мен фирмалар экономиканың жеке секторын құрайды.
Мемлекет ...... ... жүру ... ... экономиканы реттеуге, саяси және заңды ... бар ... мен ... ... ... – бұл дербес, оңтайлы жұмыс
істейтін макроэкономикалық агент, оның ... ...... ... ... жою және ... әл – ... ең жоғарғы деңгейге
жеткізу. Ол экономикада : а) ... ... ... ә) ... ... және оның ... ... орындауды қамтамасыз ету
үшін тауарлар мен ... ... ... ... б) ұлттық табысты қайта
бөлуші (салық жүйесі мен трансферттер арқылы); в) мемлекеттік бюджеттің
жағдайына қарай – ... ... ... ... ... ... алушы болады.
Бұдан басқа мемлекет нарықтық экономикагың қызмет ... ... ... ... де ... экономиканың қызмет істеуінің институционалдық негіздерін құрады
және ... ... ... ... ... жүйесі, сақтандыру
жүйесі және т. б.); ақша ... ... ... ... ақша ... ... және ... етеді; макроэкономикалық
саясат жүргізеді.
Жеке және мемлекеттік секторлар жабық экономиканы құрайды.
Шетел секторы (foreign sector) – бұл ... ... ... және ... іс - ... ... дербес макроэкономикалық
агент. Ол осы берілген елмен төменде келтірілгендер арқылы қарым – ... ... ... ... мен қызмет көрсетулерді экспорттау мен
импорттау);
ә) капиталдар қозғалысы ( капитал, яғни қаржылар активтерінің импорты
мен экспорты).
Жоғарыда айтылған секторларға шетел ... ... ... ... ашық ... деп атаймыз.
Нарықтарды біріктіру (агрегирлеу) 4 макроэкономикалық нарықты бөліп
көрсету мүмкіндігін береді:
а) тауарлар мен ... ... ... ... қаржы нарығы (қаржы активтерінің нарығы);
б) экономикалық ресурстар нарығы;
в) валюта ... ... ... ... ... ... байланыстар жүйесі айналым
үлгілерінде көрініс табады. Үш ... ... бар: ... ... ... ... ... жабық үлгі және шетелдік сектор қатысатын
ашық үлгі.
Мемлекет қатыспайтын жабық үлгі ... ... ... нарығында
фирмалар мен үй шаруашылығы арасындағы байланысты бейнелейді (1.1 сурет).
1. – сурет. Жабық экономика ... ... ... ... жағдайда болады:
1. Y = C + I , мұнда, Y – ұлттық табыс, С – тұтыну ... І ... ... Ін = Іж , ... Ін – ... ... Іж – жалпы
инвестициялар;
3. S = I, мұнда, S – үй шаруашылығының жинақ қоры (табыс пен ... ... ... ... ... ақша көрсеткіштерінің ағыны мөлшерін
сипаттайтын атаулы шамалар өзгеріске ұшырайды:
1. егер C + I ... және ... ... ... ... ... көп ... экономикалық жүйеде тапшылық пайда болады;
2. егер шығындар (С + I) табыстан (Y) аз ... онда ... ... егер Ін = Іж ... ... теңсіздік пайда болады.
Сондықтан макроэкономикалық субъектілер теңдеуі төмендегідей болады:
үй ... Y = C + ... Y = C + ... қатысатын жабық үлгі төмендегідей жағдайларда мемлекеттің
экономикаға араласуын көрсетеді:
а) салық жинау (Т) және әлеуметтік ... (ТR) ... ... ... (G) сатып алулар;
б) айналыстағы ақша санын реттеу;
Таза салық пен мемлекеттік шығын арасындағы айырма ... ... ... Sg = T – G
Егер жинақ қор теріс сан болса, ... ... ... тапшылығы) пайда болады, олар ақща нарығында немесе бағалы ... ... займ ... ... ... айналымға қатысуы экономикалық субъектілер теңдігін мына
түрде өзгертуі мүмкін:
үй шаруашылығы үшін: Y = C + Т + ... ... Y = C + I + ... ... Y = Т + ... ... өзге субъектілермен экспорт / ... ... – Im = NE – таза ... ... Еx – экспорт, Im – импорт.
Егер Ex ( Im болса, онда шетел капиталынан қарыз алу ... ... ... ... ... Ал шетел қарыз алушыларына несие
берген кезде және нақты немесе қаржылық ... ... ... ... ... бюджеті мына түрде болады:
үй шаруашылығы бюджеті Y = C + Т + ... ... Y + Im = C + I + G + ... ... G = Т + (G – T), ... (G – T) – бюджет
тапшылығы;
шетел бюджеті Im = Ex + (Im – Ex), ... (Im – Ex) – ... ... ... ... түсім
тұтыну шығындары (С) инвестициялық
шығындар ... ... (Tx) ... ... (Tr) субсидиялар (Tr)
қарыз (егер бюджет дефициті
жинақтар (S) ... ... ... ... ...... Шығындар айналылымының толық тізбесі
Қорытынды
1. Макроэкономика – ұлттық экономиканы ... ... ... ... ... ... ... бөлімі.
2. Макроэкономика келесідей түйінді мәселелерді ... өсу ... ... ... ... ... және нормативті болып бөлінеді.
4. Макроэкономикада барлық нарықтар жүйесі теориялық абстракциялауды
білдіретін үлгілер көмегімен зерттеледі.
5. Экономикада “күту” ... ... зор және ол: ex post және ... ... бөлінеді.
-----------------------
Игіліктер
нарығы
Қаржы
нарығы
Фирмалар
Үй шаруа-шылықтары
Еңбек
нарығы
Фирмалар
Шетел секторы
Тауарлар мен қызмет көрсетулер нарығы
Мемлекет
Қаржы нарығы
Экономикалық ресурстар нарығы
Үй шаруашылықтар

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қаржы» пәні бойынша оқу-әдістемелік кешен188 бет
Макроэкономикалық өлшемдер4 бет
Макроэкономиканың пәні және әдісі3 бет
Шығармашылық шыңдалу – басты бағыт6 бет
Дүниетану пәні4 бет
Қазақстан тарихынан деректер ғылыми пән ретінде6 бет
Құқықтық білім беруде адам құқығын оқыту мәселесі9 бет
Әлеуметтану ғылым ретінде4 бет
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет
1.Қазіргі қазақ тілі фонетикасы пәнінің зерттелу жайы.2.Фонема туралы ілімнің алғашқы негізін салушылар 3.Фонетика ғылымын зерттеуде қолданылатын әдістер.4. Дауысты жане дауыссыз фонемалар6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь