Қостанай жылқы тұқымының негізгі аталық іздерінің генетикалық полиморфизмі

І ЖҰМЫСТЫҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ
2 ЗЕРТТЕУ ЖҰМЫСЫНЫҢ НЫСАНДАРЫ МЕН ӘДІСТЕМЕСІ
3 ЗЕРТТЕУ НӘТИЖЕЛЕРІ
3.1 ДНҚ микросателлиттерінің 17 локусы бойынша қостанай жылқы тұқымының негізгі аталық іздердің генетикалық әртүрлілігі
3.2 «Қазақ тұлпары» жылқы зауытының негізгі аталық іздерінің генетикалық полиморфизмі
3.2.1 Қостанай жылқы тұқымының Неон, Форт, Бобрик, Зевс және Бурелом аталық іздерінің ДНҚ микросателлитінің 17 локусы бойынша гетерозиготалық деңгейі
3.2.2 Қостанай жылқы тұқымының негізгі аталық іздерінің полиморфтылық деңгейі
3.2.3 Қостанай жылқы тұқымының негізгі аталық іздерінің генетикалық полиморфизмі
3.3 ДНҚ микросателлиттері бойынша қостанай жылқы тұқымының аталық іздерінің өзара ұқсастықтары мен арақашықтықтары
3.4 Қостанай жылқы тұқымының негізгі аталық іздерінің ата.тегін бақылауда ДНҚ микросателлитін қолданудың тиімділігі
ҚОРЫТЫНДЫ
Тақырыптың өзектілігі. Мал тұқымын асылдандыруда аталық іздер мен аналық ұялар бойынша өсірудің айрықша зор маңызы бар. Бұл тұқымның бойындағы тұқым қуалайтын бағалы қасиеттерді жинақтауға мүмкіндік береді. Аталық іздер мен аналық ұялардың және олардың бағалы қасиеттерін айқындауда жаңа селекциялық тәсілдерді қолдану қажет. Жылқыларды аталық ізге лайықты деп есептеу үшін оның шығу тегін білу жеткіліксіз, сонымен қатар, осы ізге қатыстылығы жөнінде оларға жан-жақты баға беру, нәсілдік қасиеттерін (генотипін) және басқа да ерекшеліктеріне қарап бағалау арқылы түпкілікті пікір айтуға болады. Сондықтан қостанай жылқы тұқымының аталық іздерінің құндылығы мен маңыздылығын генетика тұрғысынан жан-жақты сараптау бүгінгі күннің өзекті мәселелерінің бірі.
Қазіргі заманғы ауыл шаруашылық генетикасының негізгі мәселесі шаруашылыққа пайдалы қасиеттерін белгілейтін гендердің көмегімен сұрыптауды тиімді жүргізу болып табылады (MAS - marker assisted selection). ДНҚ маркерлерінің жоғары ақпараттығының нәтижесінде тұқымның генетикалық арақашықтықтары мен арақатынастарын анықтай отырып, нақты дифференциациялау және тұқымның құрылу үрдісін зерттеуде көптеген мүмкіндіктер туды. Көбінесе ауыл шаруашылық жануарларының генофондын зерттеуде соңғы жылдары ДНҚ микросателлитінің полиморфизмі қолданылады.
        
        ӘОЖ                               636.                                ... ... ... ... ... тұқымының негізгі аталық іздерінің генетикалық полиморфизмі
06.02.01 – ауылшаруашылығы малдарын өсіру, олардың
селекциясы, ... және ... ... кандидаты
ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған диссертацияның
авторефераты
Қазақстан Республикасы
Астана, 2010
Жұмыс Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің
«Қазақ тұлпары» ЖШС орындалған.
Ғылыми жетекшісі – ауылшаруашылығы ғылымдарының ... ... ...... ... докторы,
профессор Бексеитов
Т.К.
– ауылшаруашылығы ғылымдарының
кандидаты,
доцент ... ... ұйым – ... ... мал және ... ... зерттеу институты
Қорғау 20.11.2010 ж. сағ. 12.00-де С.Сейфуллин атындағы Қазақ агро
техникалық университетінің жанындағы БД.18.08.02 ... ... ... ... 010011, Астана қ., Жеңіс даңғылы, 62,
конференц залы, тел: (7172) 39-39-18, факс: 32-22-94, e-mail: ... ... ... ... ... кітапханасында танысуға болады.
Автореферат ___ __________ 2010 ж. ... ... ... ... ғылымдарының докторы,
профессор
Н. Омарқожаұлы
і ЖҰМЫСТЫҢ ЖАЛПЫ сИПАТТАМАСЫ
Тақырыптың өзектілігі. Мал ... ... ... ... ... ... ... өсірудің айрықша зор маңызы бар. Бұл тұқымның
бойындағы тұқым қуалайтын бағалы қасиеттерді ... ... ... ... мен ... ұялардың және олардың бағалы қасиеттерін айқындауда
жаңа селекциялық тәсілдерді қолдану қажет. ... ... ізге ... ... үшін оның шығу ... білу жеткіліксіз, сонымен қатар, осы ізге
қатыстылығы ... ... ... баға ... нәсілдік қасиеттерін
(генотипін) және басқа да ерекшеліктеріне қарап ... ... ... айтуға болады. Сондықтан қостанай жылқы тұқымының аталық іздерінің
құндылығы мен маңыздылығын генетика тұрғысынан ... ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылық генетикасының негізгі мәселесі
шаруашылыққа ... ... ... ... ... ... жүргізу болып табылады (MAS - marker assisted ... ... ... ақпараттығының нәтижесінде тұқымның ... мен ... ... ... ... ... тұқымның құрылу үрдісін зерттеуде көптеген ... ... ауыл ... ... ... ... соңғы жылдары
ДНҚ микросателлитінің полиморфизмі қолданылады.
Бүгінгі таңда ДНҚ-технологиясының жылдам дамуына байланысты жылқыларда
анықталған ... ... ... саны ... ондыққа жетті. Жылқыларға
генетикалық сараптама жүргізуде гендік маркерлерді қолдану ... ... ... ... ... және зауыттық жылқы
тұқымдарымен жұмыс жасауда міндетті ... ... ... отыр. Ал,
Қазақстанда өсірілетін жылқы тұқымдары, соның ішінде отандық қостанай жылқы
тұқымдары осы ... ... ... маркерлі-қосалқы
селекциясының мүмкіндіктерін ... ... ... және ... асылдандыру жұмысының ғылыми зерттеу тәжірибесіне енгізу
отандық жылқы шаруашылығын дамытуға тиімді әдіс ... ... ... ҚР АШМ ... Ж ... ... және ... тұқымдарын жіктеу мен идентификациялауға
маркер есебінде қолдану» тақырыбындағы республикалық бағдарламасына сәйкес
жүргізілді (мемл. тіркеу № 0106ҚР00859).
Зерттеу жұмысының мақсаты мен ... ... ... ... ... тұқымының негізгі аталық іздерінің ДНҚ микросателлитінің 17
локусы бойынша генетикалық полиморфизмін зерттей отырып, ... ... ... ... ... ... ... үшін генетикалық
ерекшеліктері мен ұқсастықтарын анықтау.
Жұмыс мақсатына сәйкес төмендегідей ... алға ... ... жылқы тұқымының негізгі Неон, Форт, Бобрик, Зевс ... ... ... ДНҚ ... 17 ... ... кездесу жиілігін анықтау;
2 ДНҚ микросателлиттері бойынша тұқым ішіндегі аталық ... ... ... Қостанай жылқы тұқымының негізгі ... ... ... бойынша гетерозиготалық деңгейі мен микросателлит терінің
полиморфтылық деңгейін ... ... ... ... ... ДНҚ ... полиморфизмін зерттеп, олардың өзара генетикалық ... ... ... Тұқымының негізгі аталық іздерінің ... ... ... ... ... ... тиімділігін анықтау.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы. Алғашқы рет қостанай жылқы тұқымындағы
негізгі аталық іздеріне ДНҚ микросателлитінің 17 ... ... ... зерттеліп, олардың ақпараттылығы бағаланды. HMS6 және ASB23
локустарында ... ... ... ... ... ... ... байқалмаған
4 аллель кездесті. Зерттелген қостанай жылқы тұқымының бес ... ... ... ... ... ... ... полиморфизмін қолдану арқылы ... ... ... үшін ... ... ... тиімділігі
көрсетілді. Алғашқы рет жеке және популяциялық деңгейде қостанай ... ... ... жүргізілді, ДНҚ
микросателлиттерінің локустарын қолдану арқылы зерттелген аталық ... ... тән ... ... ... ... ... негізгі аталық іздерінің ата-тегін ... ... ... ... өндірістік құндылығы. Зерттелген аталық іздердегі кездесу
жиілігі жоғары аллельдерді ұрпағында сақтай отырып, генотипі ... ... ... алыстамауын және олардың ... ... ... болады. Өйткені, аталық іздің аллельдерінің жиынтығын
ұрпақтарында жоғалтпай сақтап отырғанда ғана, соғұрлым аталық іздің ... ... ... беки ... Асыл тұқымды жылқылардың ата-
тегін дұрыстығын ДНҚ микросателлитінің 17 локусы бойынша бақылау ... ... ... ... ... ... жылқы тұқымдарының
ата-тегін бақылауда осы 17 панельді қолдану қажет.
Жоғары ... ДНҚ ... ... ... маркер ретінде қолдану арқылы тұқымның және тұқым ішіндегі
аталық іздер мен ... ... ... ... ... ... ... бағалауда және селекциялық
бағдарламаларын құруда тиімді әдіс болып табылады.
Қорғауға ұсынылған негізгі қағидалар:
- Қостанай ... ... ... ... ДНҚ микросателлитінің
локустары бойынша аллельдерінің кездесу жиілігі;
- ДНҚ микросателлиттері бойынша ... ... ... генетикалық
әртүрлілігі мен гетерозиготалық деңгейі;
- тұқым аталық іздерінің ДНҚ ... ... мен ... ... ДНҚ ... ... ... аталық іздерінің өзара
генетикалық ұқсастықтары мен ... ... ... ... ... ДНҚ микросателлитиер локустарын
қолдану тиімділігі.
Жұмыстың сынақтан өтуі. Диссертациялық ... ... ... қорытындылары «Қазақстанның жылқы шаруашылығын дамытудың ... ... ... ... ... 2008); ... - 5» республикалық ғылыми-теоретикалық конф. (Астана, 2009);
«Қазіргі кезеңдегі индустриалды-инновациялық ... ... ... конф. (Павлодар, 2009) баяндалды.
Жұмысты жүзеге асыру. Ғылыми зерттеу жұмысының нәтижелері Қостанай
облысыдағы «Қазақ тұлпары» ЖШС ... ... ... ... ЖШС мен ... Қазақстан облысындағы «Савельев» ЖК өндірісіне
енгізілді.
Жұмысының жариялымдары. Диссертациялық жұмыс нәтижелері ... ... ... мен ... ... оның ... 3 ҚР БҒМ Білім және ғылым
саласын бақылау ... ... ... ... ... ... ұсынылған әдістемелік ұсынысқа енді.
Жұмыстың көлемі мен құрылымы. Диссертация жұмысы ... ... ... ... ... мен әдістемесі, зерттеу нәтижелері, қорытынды,
өндіріске ұсыныс және қосымшадан құралған. ... ... 117 ... 18 ... 8 ... 10 ... көрнектелген. Пайдаланылған
әдебиеттер 231 еңбектен құралады, оның ішінде 170 шетел ... ... ... ... нысандары мен әдістемесі
Зерттеу жұмысына «Қазақ тұлпары» жылқы зауытының қостанай жылқы
тұқымының Неон (n=29), Форт (n=18), ... (n=15), ... (n=8) және ... ... іздеріне жататын мал бастарынан биологиялық үлгі ретінде ... шаш және ... ... сараптамасын жасауға ДНҚ-ның типтік
панелі, ISAG жануарлардың генетикасын ... ... ... ... аутосомдық динуклеотидті – (Stock Marks for Horses, Applied Biosystems
Inc.) VHL20, HTG4, AHT4, HMS7, HTG6, AHT5, HMS6, ASB23, ASB2, HTG10, ... HMS2, ASB17, LEX3, HMS1, CA425 ... ... ... ... ... 1 суретте көрсетілген сызба нұсқасы ... ... ... ... ... ... ... жылқының мойынтұрқынан қан 10-15 мл, ал шаш аттың жалынан 20-25
тал көлемінде ... ... және шаш ... ... бөлу ... mini kit» Германия өндіруші фирмасы ұсынған реактивтер мен шығарушы
фирма ұсынған әдістемесі бойынша жүргізілді.
| ... ... ... ... ... іздері ... ... ... Неон ... ...... жылқы тұқымының негізгі аталық іздерінің ата-тегін бақылауда ДНҚ ... ... ... ... - ... зерттеулердің жобасы
Бөлінген таза ДНҚ-ны «Аpplied Biosystems» ... «Stock ... Horses Equine ... Kit» ... ... мен өндіруші фирма
ұсынған Stock Marks® for Horses Protocol ... ... ... ... ... ... «Мastercycler» (Германия)
амплификаторында ... ПТР ... ... ... ... ... (АҚШ) ABI Prism 310 маркалы бір ... ... ... және ... ... ... ... бағдарламасында автоматты түрде өнделіп, алынған нәтижелер
Халықаралық салыстырмалық сынақ (Horse Comparison Test) ... ... ала ... ... сараптама стандарты әдістеме бойынша жүргізілді
(Е.К. Меркурьева, 1977; Ч. Ли, 1978; Л.А. Храброва, А.М. ... ... ... есептелінді: аллельдердің кездесу жиілігі, бақыланатын
(Ho) және күтілетін (He) гетерозиттылық, аллельдердің ... ... ... Ae); ... аллельдер саны (Na); фиксация
индексі Fis; белгілі бір ... ғана тән ... ... ... ... мен ... ұқсастық деңгейі; жеке ... ... ... ... ... ... статистикалық
сараптамасы MathCAD 2001 және Excel компьютерлік бағдарламалары бойынша
есептеліп өңделді.
3 зерттеу нәтижелері
3.1 ДНҚ ... 17 ... ... ... ... тұқымының
негізгі аталық іздердің генетикалық әртүрлілігі
Қостанай жылқы тұқымына жүргізілген ДНҚ микросателлитінің ... ... ... ізде ... ... ... ... және
олардың кездесу жиілігімен ерекшеленетінін көрсетті, өйткені әрбір аталық
із 17 ... ... ... генетикалық құрылымы болатыны анықталды.
Қостанай жылқы тұқымының ... ... ... ... ... ... зерттеуге алынған локустарда аллельдердің
кездесу жиілігі әрбір ... ізде ... ... ... Неон ... ... АНТ4, НМS7, HTG6, ASB2, HMS26 ASB17, LEX3, CA425 локустарының, Форт
аталық ізінде VHL20, HMS7, HTG6, ASB2, HMS2, CA425, ... ... ... AHT4, HTG6, AHT5, CA425, Зевс ... ... VHL20, AHT5, ASB23 және
Бурелом аталық ізінде HTG6, HTG7 локустары өзінің жоғары полиморфтылығымен,
яғни генетикалық әртүрлілігімен ерекшеленетінін көрсетті. HTG10 ... ... ... ... ... саны көп болғандықтан, осы локус
басқа локустарға қарағанда өте жоғары полиморфты ... ... ... ... ... 5 ... ... өздеріне тән аллельдерінің ... ... ... 1 - ... жылқы тұқымының негізгі ... ... ... ... ... спектрі
| |Негізгі аталық іздер ... | ... | |
| | Неон (n=28) |
| | Неон | Форт ... ... | ... |
| |n=28 |n=18 |n=15 |n=6 |n=8 |
| |Nа |
| ... | Форт | ... | Зевс | ... |
| |n=28 |n=18 |n=15 |n=6 |n=8 |
| |Но |
| ... (n=28) ... (n=18) ... | Зевс ... |
| | | |(n=15) |(n=6) |(n=8) ... |4,39* |4,32* |3,03** |2,11** | 3,70** ... |2,32** |2,79** |4,26* |1,89** |3,16** ... |2,48** |3,39* |3,26** |3,77* |3,45** ... |5,27* |3,64* |3,13** |2,57** |2,98** ... |4,15* |2,89** |5,38* |4,50* | 4,39* ... |3,69* |2,71** |4,77* |3,60* |2,94** ... |2,09** |2,22** |2,06 |2,67** |2,38** ... |4,26* |3,16* |4,46* |4,74* | 4,57* ... |4,22* |3,31* |3,57** |4,31* |2,93** ... |6,45* |4,17* |5,85* |6,62* |5,88* ... |2,67** |2,51** |2,89** |2,44** |4,18* ... |3,56** |4,05* |2,84** |3,13** |3,55** ... |4,79* |2,63** |3,72* |3,25** |4,88* ... |3,25** |2,60** |3,91* |3,11** |5,10* ... |4,15* |2,31** |3,30** |5,21* |3,58** ... |1,63** |1,42** |1,79** |2,86** |2,56** ... |2,77** |2,88** |3,31** |2,40** |3,19** ... |3,66 |3,00 |3,62 |3,48 |3,73 ... | | | | | |
* ... ... бір ... шаққандағы орташа көрсеткіштен
жоғары локустар;
** полиморфтылық деңгейі бір локусқа шаққандағы ... ... ... ... тұқымының негізгі аталық іздерінің ... 17 ... ... HTG7, HMS1 және HMS6 ... локустармен салыстырғанда полиморфтылық деңгейі ... ал ... ... ... ASB23 локусы ерекшеленді.
Сонымен, қостанай жылқы тұқымының негізгі аталық іздеріне ДНҚ
микросателлитінің 17 ... ... ... ... ... сараптамасы тәжірибе жүзінде әрбір аталық із ... ... ... ... ... ... ... әрбір аталық ізде ... ... мен жұп ... ... ... ... ұрпақтарында неғұрлым жақсы
қасиеттерін берілуімен байланыстыруда генетикалық әмбебап маркері ретінде
тиімді қолдануға болады. Кең көлемді селекцияда ... ... ... мен ... арттыруда септігін тигізетін жүйе ретінде
енгізу дәстүрлі ... ... ... ... ... жылқы тұқымының негізгі аталық іздерінің генетикалық
полиморфизмі
Геномның микросателлитті локустарының полиморфизмін қолдану малдардың
тұқымдары мен ... ... ... пен ... ... есептеуге мүмкіндік береді.
Полиморфизмнің өте жоғары деңгейінің арқасында бұл тәсіл ішкі және
аралық популяциялық ... ... және ... тобы ... арақашықтықты анықтау үшін жақсы құрал болып табылады.
Алынған мәліметтерде қарастырылған молекулярлық-генетикалық маркерлер
малдарды генофондық дифференциациялау және шығу ... ... ... ... ... зерттеу нәтижелерінен және әдеби мәліметтерден алынған
кездесетін аллельдердің салыстырмалы сараптамасы көрсетілген. Ал қалған
локустарда ... ... ... ... санымен зерттеу
жұмыстарында белгілі болған аллельдердің саны тең және кейбір локустарда аз
болып келеді.
Диаграмма 4 - ДНҚ ... 17 ... ... ... максималды саны
Ал, қостанай жылқы тұқымының негізгі аталық іздерінің генетикалық
полиморфизмін анықтау барысында ... ДНҚ ... 17 ... ... ... саны 7-ден 12-ге ... ... Сонымен
қатар, екі локуста HMS6 және ASB23 локустарында бұрын байқалмаған аллельдер
кездесті: HMS6R аллелі – Форт ... ... ASB23N - ... ASB23E –
Бобрик және Бурелом, ASB23O – ... ... ... ... Барлық
аталық іздердің локустарының поиморфтылық деңгейінің орташа көрсеткіші 3,5
бірлікті ... ... ... екі ... ... Бірінші топқа
полиморфтылық деңгейінің ... ... ... ... ... ... HMS7, HTG6, AHT5, ASB23, ASB2, HTG10, HMS2, ASB17 және ... ... Осы ... тиімді қолданыстағы аллельдердің санының ... мәні HTG10 ... 5,79 ... ... ... ... ... көрсеткішінен төмен локустар
тобына - HTG4, HMS6, HTG7, HMS1 және CA425 және осы ... ... ... ... ең ... мәні HМS1 ... - ... құрады, ал қалған AHT4 және HMS3 локустары тиімді ... ... ... ... ... ... микросателлитінің 17 локусы бойынша зерттелген аталық іздердің
аллелофондының ... ... ... ... ... ... ... алынды (кесте 5).
Кесте 5 - Қостанай жылқы тұқымының ... ... ... ... 17 ... ... ... полиморфизмі
|Микросателлитті |Ае |Не |Но |Fis |NV ... | | | | | ... |3,51* |0.790* |0,868* |-0.112 |4.294* ... |2,88** |0.700** |0,765** |-0.135 |2.945** ... |3,27** |0.801* |0,878* |-0.097 |3.804* ... |3,52* |0.809* |0,820* |-0.017 |3.681** ... |4,26* |0.875* |0,842* |0.035 |4.663* ... |3,54* |0.821* |0,764** |0.059 |3.803* ... |2,28** |0.606** |0,645** |-0.083 |3.067** ... |4,24* |0.881* |0,886* |-0.008 |4.049* ... |3,67* |0.842* |0,655** |0.227 |4.049* ... |5,79* |0.935* |0,968* |0.017 |5.153* ... |2,94** |0.742** |0,775** |-0.259 |3.190** ... |3,43** |0.822* |0,856* |-0.030 |3.435** ... |3,85* |0.841* |0,759** |0.088 |3.681** ... |3,52* |0.821* |0,827* |-0.015 |3.558** ... |3,71* |0.819* |0,779* |0.041 |4.294* ... |2,05** |0.416** |0,470** |-0,088 |3.067** ... |2,91** |0.754** |0,635** |0.142 |3.926* ... |3,5 |0.781 |0.776 |-0.014 |3.803 |
* ... бір ... ... орташа көрсеткіштен жоғары
локустар;
** бір локусқа шаққандағы орташа көрсеткішке жақын локустар.
Зерттелген ... ... бір ... ... ... орташа
саны мен полиморфтылық деңгейінің (тиімді ... ... ... ... байланысты. Өйткені, полиморфтылық деңгейдің
аллельдердің орташа ... ... ... ... ... 6 ... көрсетілген мәліметтер бойынша аталық ... 17 ... ... барлық аллельдердің 92% ... ... ... ... Бұл ... ... ... - VHL20, AHT4, HTG6, HMS6, ASB2, LEX3, HMS1 және CA425 ... ... ... ең ... ... көрсеткіші - HMS1 локусында 66,8
пайызды көрсетті.Төменгі пайыздық қатынастар аллельдердің таралуының тең
еместігін ... ... ... ... полиморфтылық деңгейінің бір
локусқа келетін аллельдердің орташа санына қатынасының көрсеткішінен кем
болмады. Бұл ... ... бір ... таралуы бойынша
ерекшеленеді.
Зерттелген ДНҚ микросателлитінің 17 локусы бойынша қостанай жылқы
тұқымының ... ... ... ... ... (0,776) және ... ... көрсеткіштері бірдей деп айтуға ... ... ... ... жеке алып салыстырғанда, өзара айырмашылықтарын
байқауға болады. Гетерозиготалық деңгейдің ең ... ... ... ... ... оның ... ... деңгейі 0,416
бірлік үлесін құраса, бақыланатын гетерозиготалық деңгейі 0,470 ... ... ... ... ... НТG10 ... байқалды, онда күтілетін
гетерозиготалық деңгейі 0,935, ал ... ... ... тең ... ... ... 17 локусы бойынша зерттелетін аталық із мал
бастарындағы ... және ... ... ... ... индексі арқылы анықтағанда, HMS7 (-0.017), ASB23 (-0.008), ASB17 ... ... ... ... ... ... жақын
болғандықтан, оның деңгейі қалыпты шамада екенін байқауға болады.
Зерттеу барысында фиксация индексі VHL20 (-0,112), HTG4 ... ... HMS6 ... HTG7 ... HMS3 (-0,030) және HMS1 ... ... теріс шаманы көрсетті, бұл осы ... ... ... ... ... Оның себебі - осы аталық
іздердің мал бастарына жұп құру кезінде генотипі бойынша ... ... ... алынған ұрпағында генетикалық тепе-теңдігі ... ... ... ал ол ... ... ... ... мүмкін. Селекциялық жұмыстарда, әсіресе жұп таңдау
кезінде тек ... ... және ... да ... қоса генотипіне де аса назар аударған жөн.
ДНҚ микросателлитінің 17 локусы бойынша генетикалық тепе-тендікті
сақтауда гетерозиготалық ... ... ... ... қолдану
тұқымның гетерозиготтылықтың таралуын қадағалауда маңызы зор, ... ... ... жеке ... ... мен ... ... байланысын құруға мүмкіндік туғызады.
Диаграмма 5 - Зерттелген 17 локус бойынша күтілетін (Не) және
бақыланатын (Но) гетерозиготтылық және фиксация ... ... ... ... ... ... таралу бойынша
ерекшеленетінімен сипатталды. Зерттелген ... ... ... ... үш-, би- және ... 4 типке бөлінді.
Сонымен, микросателлитті маркерлерді әртүрлі ... ... ... құрылымын, малдардың аталық іздері мен аналық
ұялардың арасындағы дифференциацияны анықтауда, гетерозиготтылық деңгейін
айқындауда, микроэволюциялық ... ... ... шығу-тегі
мен шаруашылық-пайдалы белгілермен ... ... үшін ... ... ... тиімді.
3.3 ДНҚ микросателлиттері бойынша қостанай жылқы тұқымының аталық
іздерінің өзара ұқсастықтары мен арақашықтықтары
Қостанай жылқы тұқымының ... ... ... ... ... жүргізілген зерттеу жұмыстарында ДНҚ микросателлитінің
жеті көрсеткіш бойынша нәтижелері аталық іздердің ... ... ... ... мен ... ... да бар ... көрсетті
(кесте 6).
Зерттеу барысында жоғары полиморфтылық деңгейі (Ае) ... ... Неон ... іздері, бақыланатын гетерозиготалық деңгейі бойынша Зевс,
ал күтілетін гетерозиготтық деңгейі бойынша Бурелом, тек бір ... ... ... ... ... саны ... Неон ... іздері
генетикалық полиморфизмімен ерекшеленді.
Кесте 6 - Қостанай жылқы тұқымының негізгі ... ... ... 17 локусы бойынша генетикалық полиморфизмі
|Аталық іздер|N |
| ... ... ... | Зевс ... |
| |(n=28) |(n=18) |(n=15) |(n=6) |(n=8) ... |0,402 |0,473 |0,590 |0,570 |0,600 ... |0,417 |0,557 |0,606 |0,262 |0,274 ... |0,437 |0,335 |0,383 |0,464 |0,656 ... |0,559 |0,402 |0,439 |0,573 |0,548 ... |0,516 |0,369 |0,491 |0,484 |0,520 ... |0,635 |0,553 |0,628 |0,385 |0,441 ... |0,532 |0,719 |0,311 |0,431 |0,612 ... |0,322 |0,579 |0,554 |0,481 |0,571 ... |0,493 |0,590 |0,421 |0,527 |0,559 ... |0,618 |0,499 |0,465 |0,505 |0,499 ... |0,593 |0,544 |0,348 |0,381 | 0,624 ... |0,408 |0,663 |0,547 |0,347 | 0,575 ... |0,690 |0,355 |0,455 |0,565 | 0,488 ... |0,628 |0,475 |0,559 |0,230 | 0,598 ... |0,599 |0,621 |0,613 |0,368 |0,295 ... |0,568 |0,380 |0,271 |0,385 |0,484 ... |0,558 |0,391 |0,413 |0,412 |0,422 ... |0,99999 |0,99999 |0,99998 |0,99987 |0,99999 ... | | | | | ... ... ДНҚ ... 17 локусын қолдана отырып,
зерттелген ... ... ... тиімді бақылау Неон, Форт және
Бурелом аталық ізінде 0,99999, яғни 99,999% ... ... ... ... ал Зевс ... ... 99,987% ... Осы аталық іздердің ішінде
ата-тегін бақылауды Зевс аталық ізі талап етеді, өйткені оның тиімділігі
0,99987 немесе 99,987 ... ... ... ... ... ДНҚ ... нәтижелері әрбір аталық ізде кездесетін аллельдердің әртүрлі
болуы және олардың кездесу жиілігімен ... ... ... аталық із 17 локус бойынша ... ... ... ... ДНҚ ... 17 локусының сараптамасы бойынша зерттелген
қостанай жылқы ... ... ... ... өзара генетикалық
дифференциациясы болатынын көрсетті.
3 Зерттелген 17 микросателлитті локустардың әрбіреуінде ... саны 7-ден 12-ге ... ... ... ... HMS6 және ASB23
локустарында бұрын байқалмаған аллельдер кездесті: HMS6R ...... ... ASB23N - ... ASB23E – ... және Бурелом, ASB23O –
Бобрик аталық іздерінде кездесті.
4 Бір ... ... ... (NV) ... мәні 3,8 ... 5,2-ден HTG4 локусындағы 2,9-ге дейін), ал аллельдердің тиімді
қолданыстағы орташа саны (Ае) 3,5 (HTG10 ... ... HMS1 ... ... ... ... ... Аллельдердің ең кең таралу спектрі бойынша Неон (жалпы ... саны 121), ал осы ... ізде ғана ... аллель саны бойынша
Неон және ... ... ... ... ... Ал ... ... аллелофонды орташа есеппен 100 аллель шамасында болды.
6 Зерттелген аталық іздердің ішінде ... ... ... ... қалыпты (Fis=0.004), Форт (-0.080) және Зевс (-
0.066) аталық іздерінде жұп құру кезінде ... ... ... осы ... ... артық болуын, ал Неон ... ... (0,078) ... ... гетерозиготтылықтың жетіспеушілігі
анықталды.
7 Қостанай жылқы тұқымының ... ... ... ... ... деңгейі (Ае) бойынша Бобрик және Неон аталық
іздері, ... ... ... бойынша Зевс, ал күтілетін
гетерозиготтық деңгейі бойынша Бурелом, тек бір аталық ізде ғана ... саны ... Неон ... ... ... ДНҚ ... 17 локусын қолдана отырып, зерттелген аталық
іздеріндің ата-тегін ... ... Неон және ... ... ... 0,99999, ... аталық ізінде 0,99998, Зевс аталық ізінде 0,99987
бірлік ... яғни 99,987% ... ... ... ... ... із бастаушыдан ұрпақтары ... ... ... ... ... ... ... беки түсу үшін, оларда
жиі кездесетін аллельдердің жиынтығын сақтап генотипінде ұқсас аллельдері
бар биелермен жұптастыруды және де ... ... ... ... ... жеке ... тұқым ішіндегі типтердің, аталық
іздердің генетикалық тепе-теңдігін сақтау үшін, ДНҚ ... ... ... ... ... (Fis) ... Зерттелген топта фиксация индексі теріс, яғни гетерозиготалық
деңгейі артық болса, жұптастыру кезінде генотипі жағынан ... ... ... ... ... ал ... индексі оң болғанда
генотипі жағынан ұқсамайтын биелермен ... ... ... санын көбейтуді ұсынамыз.
3 Тұқымның және тұқым ішіндегі аталық іздер мен ... ... ... жүргізуде, популяциялардың ... ... және ... ... ... әмбебап
генетикалық маркер ретінде ... ... ДНҚ ... ... ... Асыл ... жылқылардың ата-тегінің дұрыстығын ... 17 ... ... ... 99,999%-ға дейін тиімді
болғандықтан, шаруашылықтарда осы 17 панельді қолдануды ұсынамыз.
-----------------------
аллельдердің кездесу ... ... ... ... ... және ... ... деңгейі
локустардың полиморфизмі-нің дәрежесі
аталық іздер генетикалық арақашық-тығы мен ұқсастығы
аталық іздердің өзара дифференциа-циясы
0,1
0,2
0,3
0,4
0,5
0,6
0,7
Неон
Бурелом
Бобрик
Зевс
Форт
Диаграмма 6 - Аталық іздердің генетикалық арақашықтығы мен ...

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
І.есенберлиннің “көшпенділер” романындағы жылқы атауларының этнолингвистикалық мәні41 бет
Автолиздің ерте мерзімдегі жылқы және қой еті өнімдерінің технологиясын дайындау62 бет
Аналықтардың бедеулігі. Аталықтардың белсіздігі. Туғанан кейінгі аурулар3 бет
Аналықтардың бедеулігі. Аталықтардың белсіздігі.Туғаннан кейінгі кезең аурулары3 бет
Асыл тұқымды еділбай қой тұқымының өнімділік және биологиялық ерекшеліктері43 бет
Асыранды балаларда жиі кездесетін генетикалық ауралар және олардың диагностикасы5 бет
Аталықтардың белсіздігі4 бет
Аталықтардың белсіздігі жайлы4 бет
Атопиялық дерматит –терінің генетикалық, созылмалы, рецедивті ауруы4 бет
Ауыр жүк тартушы жылқы тұымдары15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь