Гипофиздің құрылымдық-қызметтік ұйымдасуы

Гипофиздің құрылымдық.қызметтік ұйымдасуы
Тиреотроптық гормон (ТТГ)
Фолликуланы жандандырушы гормон (ФЖГ)
Лютеиндеуші гормон (ЛГ)
Лютеотроптық гормон (ЛТГ)
Пролактин (ПРЛ)
Булығу (стресс)
Гипофиз, немесе мидың төменгі қосындысы, ми сыңарларының астыңғы жағында, ашамай сүйектің үстіңгі ойысында орналасады. Ол сол жағынан мидың қатты қабығымен қапталады. Гипофиз құрылысы мен қызметі жағынан аралық ми мен тығыз байланысты.

Без қанмен өте жақсы жабдықталады. Оған келетін қан гипоталамус арқылы өтеді сондықтан гапоталамустың нейросекрециялық торшаларынан бөлінген биологиялық белсенді заттар аденогипофизге өтіп, оның троптық гормондарының түзілуін күшейтеді.

Гипофиз барлық омыртқалы жануарларда кездеседі. Ол төрт бөліктен - туберальдық, алдыңғы, аршық (ортаңгы) және нервті (артқы), - құралған. Туберальдық, алдыңғы және аралық бөліктерді біріктіріп аденогипофиз деп атайды. Ал, нервті бөлік, гипофиз шанағы, сұр төмпешіктің ортаңғы денесі нейрогипофизді құрайды. Құстарда, киттерде, дельфиндерде, пілдерде аралық бөлік болмайды.

Гипофиздің алдыңғы безді бөлігінде 3 түрлі торшалар кездеседі хромофобтар немесе негізгі торшалар, базофильдер және ацидофильдер. Хромофобтар гормон түзбейді, олар торша қоры болып табылады да, организм жағдайына қарай базофильдерге не ацидофильдерге айналып отырады. Ацидофильдік торшалар соматотроптер және лактотропоциттер болып екі топқа жіктеледі, ал базофильдік торшалар - тиреотропоциттер, кортикотропоциттер, фолликулотропоциттер және лютеотропоциттер болып төрт түрге бөлінеді. Гипофиздің аралық бөлігінде меланотропоциттер орналасады. Ал, гапофиздің артқы бөлігі питуициттер мен миелинсіз нерв талшықтарынан құралады.
        
        Гипофиздің құрылымдық-қызметтік ұйымдасуы
Гипофиз, немесе мидың төменгі қосындысы, ми сыңарларының астыңғы жағында,
ашамай сүйектің үстіңгі ойысында орналасады. Ол сол жағынан мидың ... ... ... ... мен қызметі жағынан аралық ми мен
тығыз байланысты.
Без қанмен өте жақсы жабдықталады. Оған ... қан ... ... ... ... ... торшаларынан бөлінген
биологиялық белсенді заттар аденогипофизге өтіп, оның троптық гормондарының
түзілуін күшейтеді.
Гипофиз ... ... ... кездеседі. Ол төрт бөліктен -
туберальдық, алдыңғы, аршық (ортаңгы) және нервті (артқы), - құралған.
Туберальдық, алдыңғы және аралық бөліктерді біріктіріп аденогипофиз ... Ал, ... ... ... шанағы, сұр төмпешіктің ортаңғы денесі
нейрогипофизді құрайды. Құстарда, киттерде, дельфиндерде, пілдерде аралық
бөлік болмайды.
Гипофиздің алдыңғы безді бөлігінде 3 түрлі торшалар кездеседі хромофобтар
немесе ... ... ... және ацидофильдер. Хромофобтар гормон
түзбейді, олар торша қоры болып табылады да, ... ... ... не ацидофильдерге айналып отырады. Ацидофильдік торшалар
соматотроптер және лактотропоциттер болып екі топқа жіктеледі, ал
базофильдік торшалар - ... ... және ... ... төрт түрге бөлінеді.
Гипофиздің аралық бөлігінде меланотропоциттер орналасады. Ал, ... ... ... мен ... нерв талшықтарынан құралады.
Гипофиз гормоңдары организмнің негізгі биологаялық процестерін, денедегі
зат алмасуды - судың, минералды заттардың, көмірсулардың, белоктардың,
майлардың алмасуын, - ... Ішкі ... ... жүйесінде гипофиз
ерекше орын алады. Ол басқа эңдокриндік бездер қызметін ... ... оны ... без деп ... . ... алдыңғы бөлігі бірнеше
гормон бөледі оларға мыналар жатады.
Соматотроптық, немесе өсу гормоны (СТГ), - организмнің барлық ... ... ... РНК мөлшерін көбейтеді, кемірсулар мен липидтер
алмасуын жандандырады, организмнің өсіп ... ... ... ... ... мен ... ... реттейді. Бұл гормон жетіспесе
организмнің өсіп-дамуы тоқтап, ергежейлік байқалады, ал ол көп бөлінсе -
өсу процесі ... ... ... ... ... ... бұл ... көп бөлінуінің салдарынан акромегалия (кейбір
сүйектер мен мүшелер өсуіндегі теңсіздік) немесе спланхоме галия (ішкі
ағзалар өсуіндегі теңсіздік) байқалады. ... ... ... ... ... (көтерем) және гипофиздік май басу сияқты
ауруларға да ... ... ... ... үсті ... шоғырлы және торлы
аймақтарына әсер етіп, глюкокортикоидтардың түзілуін күшейтеді. АКТГ ... ... ... судың кері сіңірілуін арттырып,
организмде май мен амин қышқылдарының биосинтезін жаңдандырады, қандағы
қанттың деңгейін жоғарылатады. АКТГ - катаболизмдік әсері бар гормон. Ол
организмнен ... ... ... ... ... ... қабынуға қарсы әсер етеді.
Тиреотроптық гормон (ТТГ) - қалқанша бездің қызметін жандандырады,
фолликула ішінде жинақталған тиреоглобулиннің ыдырауын шапшандатады, қанға
тироксин мен трийодтирониннің ... ... ... ... ... жақсартады. Гонадотроптық гормондар (ГТГ) - жыныс бездерінің
өсіп-дамуына жағымды әсер етіп, олардың қызметін реттейді, жыныс
гормондарының секрециясын ... ... ... ... (ФЖГ), лютеиндеуші (ЛГ) және лютеотроптық (ЛТГ, пролан) болып
үш топқа бөлінеді. Бұл гормоңдар аналық организміңде де, аталық
организмінде де синтезделінеді, бірақ аналық ... ... ... ... ... ... (ФЖГ) ... бездің дамуын, қызметін
реттейді. Оның әсерімен фолликулалар дамып, фолликулалық сұйық түзіледі,
түйіршікті (гранулезді) ... ... ... ... ... ... ... организмде ФЖГ аталық жыныс торшаларының
көбеюін (сперматогенезді) жандандырады.
Лютеиндеуші гормон (ЛГ) жетілген фолликулалардың жарылуын -овуляцияны,
жыныс торшаларының аналық безден бөлінуін реттейді, ... ... ... ішкі ... ... ... ... - сары
денешік, түзіледі. Аталық организмде ЛГ жыныс гормондарының ... ... (ЛТГ) сары ... прогестерон гормонының бөлінуін
күшейтіп, желіндеу және сүттену процестерін реттейді.
Пролактин (ПРЛ) - сүт ... ... ... реттейді, сүт қантының
(лактоза) және сүт белогының (казеиноген) түзілуін жандандырады, жүктілік
(төл көтеру) кезінде сары дене қызметін сүйемелдейді, денедегі су мен
тұздар ... ... ... Бұл ... кептер балапанын асырайтын
кезде олардың жемсауының қабырғасында ерекше сүт бездерінің өсіп-дамуын,
құсық сүттің бөлінуін реттейді.
Әдеби деректерге сәйкес гипофиз қалқанша серік бездің, ұйқы ... ... де ... ... бөлігі көп қабатты эпителийден құралған жіңішке табакша
іспеттес құрылым. Ол интермедин немесе мелано-форлык, гормон бөледі,
пигменттер алмасуын реттейді. Кейбір деректерге сәйкес интермедин ... ... - ... мен ... ... ... жарық күшіне бейімделгіштігін жақсартады.
Гипофиздің артқы бөлігі, немесе нейрогипофиз, түрленген нейроглия
торшаларынан — ... ... ... ... ... бөлінетін гормондар гипоталамустың супраоптикалық және
паравентрикулярлық ядроларында түзіледі де, ... ... ... гипоталамус-гипофиз жолы арқылы гипофиздің артқы
бөлігіне өтеді. Нейрогипофиз тек ... ... ғана ... ... ... айналуын қамтамасыз ететін құрылым болып табылады.
Нейрогипофизде жинал-ған нейросекреттер ... және ... ... ... Вазопрессин гипоталамустың супраоптикалық, ал
окситоцин - паравентикулярлық ядроларында түзіледі.
Вазопрессин зәрдің түзілуін азайтады - антидиурездік әсер ... ... ... зәр ... ... қайта сорылуын күшейтеді,
калий, натрий және хлоридтердің кері сорылуын тежейді. Осымен байланысты
оны антидиурездік гормон (АДГ) деп те атайды. Сонымен қатар, ... мен ... ... ... қан кысымын жоғарылатады.
Окситоцин - холинэстеразаны бейтараптап, ацетилхолиннің белсенділігін
арттырады, жатырдың бірыңғай салалы еттерінің ... ... ... ... ... ... ... жиырылуын күшейтіп,
ию процесін, сүттің бөлінуін қамтамасыз етеді. Аталық организмде окситоцин
шәуеттік жолдың бірыңғай салалы еттерінің ... ... ... ... ... ... қолайсыз факторлардың әсерімен (инфекция, улану, қансырау,
тоңазу т.с.с.) организм әрекеттері өзгеріп, ол шамадан тыс ширығады, ... ... ... Стресс деген терминді канада ғалымы Ганс Селье
ұсынған.
Күшті тосын әсер тек сол тітіркендіргіш табиғатына байланысты реакция
тудырып қана қоймай (мысалы, суықта тері ... ... ... нақтылы әсерге катысы жоқ басқа да жалпылама реакциялар ... ... ... өз ... ... ... жағдайға үйрену,
бейімделу үшін жұмылдырады. Осындай жалпылама реакциялар ... ... деп ... ... әсер күші ... жоғары болады, сондықтан олар организмнің бейімделу тетігінің ... ... ғана ... ... ... да ... қосады.
Булығу (стресс) жағдайында қан құрамындағы адреналиннің, норадреналиннің,
глюкокортикоидтардың, АКТГ, СТГ, глюкагонның, тироксиннің және йодпен
байланысқан белоктардың, ... ... май ... ... ... ... ... ұйығыштық қасиеті өзгеріп, қарын сөлінің
бөлінуі азаяды, қан түйіршіктерінің саны ... ... ... жиілейді,
қан қысымы жоғарылайды, жүректегі қан айналым күшейіп, организмнің
қорғанғыштық қабілеті ... ... ... ... жалпылама
адаптациялық синдром (ауруға тән белгілер жиынтығы) деп атайды.
Огрессор ... ... ... ретінде адреналиннің бөлінуі артады.
Адреналин гипоталамусқа әсер етіп, одан кортиколиберин бөлінеді.
Кортиколиберин аденогапофизден АКТГ- бөлінуін үдетеді. Ал, АКТГ бүйрек ... ... ... зат ... ... қарқынын реттейтін
глюкокортикоидтардың бөлінуін күшейтеді.
Стресс үш сатыда өршиді.
1) Дабыл сатысы - АКТГ мен глюкокортикоидтар секрециясының күшеюімен
сипатталады.
2) ... ... - зат ... ... ... ... ... қорғаныстық қабілетінің жоғарылауымен, оның әр түрлі
қолайсыз әсерлерге төзімділігінің артуымен сипатталады.
3) Қажу сатысы - ... ... тым ... болып, ұзаққа созылса,
глюкокортикоидтардың бөлінуі тиылып, зат алмасу процесінің қарқыны
басылады да, организмнің қолайсыз әсерге қарсыласу қабілеті
төмендейді, ауру дендейді.
Ақпарат көзі:
Қазақша рефераттар ......

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Винның ығысу заңы. Планктың кванттар гипотезасы Рэлеи Джинстің формулалары4 бет
Гиподерматоз ауруы және қоздырғышы25 бет
Гипокинезия салдарынан ағзаның функциональдық жағдайының өзгеруі58 бет
Гипоксия мен туы жарақаттарының себептері. Асфиксиямен туылған нәрестелерге көрсетілетін негізгі шұғыл көмек шаралары.11 бет
Гипоталамо-гипофизарлы жүйесінің аурулары12 бет
Гипофиз гормондары23 бет
Гипофиз және эпифиз5 бет
Тіршіліктің абиогендік жолмен пайда болу гипотезасы12 бет
Тыныс алу поталогиясы. клеткалық тыныс алу. гипоксия6 бет
Эксперимент құбылыстардың себепті салдарлы байланыстары жайлы гипотезаны тексеру процедурасы ретінде. Зерттеудің гипотезасын белгілеу7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь