Әлкей Марғұланның педагогикалық қызметтері

Өмір баяны
Әлкей Марғұланның еңбектері
Пайдаланылған әдебиеттер
Ғұлама ғалым Әлкей Хақанұлы Марғұланның тікелей оқытушылық қызметпен айналысқанын көрсететін бірнеше нақты мәліметтер бар.
Әлкей 1915 жылы Баянауылдағы үш кластық орыс мектебіне оқуға түсіп, орыс тілін үйреніп, әдебиет, есеп, тарих, жағрапия пәндерінен білім алып, мектепті 1918 жылу бітіріп шығады. Мектепте жақсы тәлім-тәрбие алған Әлкейдің өнер-білімге құштарлығы артып, үлкен қалаларға барып оқуды арман етеді.
1919-1920 жылдары Павлодар қаласындағы мұғалімдік курста оқып, мұғалім мамандығын алады да, содан соң 1920-1921 жылдары Баянауыл аудандық 1-ші дәрежелі екінші Далба мектебінде мұғалім болып қызмет істейді. 16 жастағы ауыл мұғалімі білімінің жеткіліксіздігін, толыспағынан сезіп, 1921 жылы Семей педагогикалық техникумына түседі. Оған сол оқу орнына түсуге себепші болған академик Қаныш Сәтбаевтың ағасы Әбікей Зейінұлы Сәтбаев болғаны туралы мынадай мәлімет бар:
«1920 жылы Баянауыл ауданының Далба деген жеріндегі мектепте сабақ беріп жүрген Әлкейге Әбікей Зейінұлы Сәтбаев көңіл аударып, оған өзі ректор болып істейтін Семей техникумына келіп түсуі жөнінде ұсыныс жасайды.
1. Ғұлама: Тағылым (Әлкей Марғұлан туралы естелік мақалалар, деректі әңгімелер, очерктер, өлең-арнаулар). – Павлодар: ТОО НПФ «ЭКО», 2004.
2. Қазақ шаруа жастар мектебіне арналған программа және түсінік хаттар. Сборник программ ШКМ. – Қызылорда: Казиздат, 1930.
3. Жұмалиев Қ., Марғұлан Ә. Қазақ әдебиеті. Фольклор. Орта мектептің VІІІ класына арналған. – Алматы: ҚазБМБ, 1941.
4. История Казахской ССР с древнейших времен до наших дней. В 5-ти томах. (Глав. ред. А.Х.Маргулан и др.). – Алматы: Наука, 1971, Т. 1.
        
        УДК 37(092)
ӘЛКЕЙ МАРҒҰЛАННЫҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТТЕРІ
С. Сұрағанов
Л.Н.Гумилев ... ... ... ... ... ... ғалым Әлкей Хақанұлы Марғұланның тікелей ... ... ... ... нақты мәліметтер бар.
Әлкей 1915 жылы Баянауылдағы үш кластық орыс мектебіне оқуға түсіп, орыс
тілін үйреніп, әдебиет, есеп, ... ... ... ... ... 1918 жылу ... ... Мектепте жақсы тәлім-тәрбие алған
Әлкейдің өнер-білімге құштарлығы артып, үлкен ... ... ... ... ... Павлодар қаласындағы мұғалімдік курста оқып, мұғалім
мамандығын алады да, содан соң ... ... ... аудандық 1-ші
дәрежелі екінші Далба мектебінде мұғалім болып қызмет істейді. 16 жастағы
ауыл мұғалімі білімінің жеткіліксіздігін, ... ... 1921 ... ... ... түседі. Оған сол оқу орнына түсуге себепші
болған академик Қаныш Сәтбаевтың ... ... ... ... ... ... мәлімет бар:
«1920 жылы Баянауыл ауданының Далба деген жеріндегі мектепте сабақ ... ... ... ... ... ... ... оған өзі ректор болып
істейтін Семей техникумына келіп түсуі ... ... ... Әлекең бұл
ұсынысты куанышпен қабылдайда да, 1921 жылы сол оқу орнына барып түседі. О
заманда дала ... ең ... ... ... осы ... 1925
жылы табысты түрде аяқтайды. Мұнда ... ... сол 1921 ... ... ... ... беретін Мұқтар Әуезовпен танысады. Мұқаңның
өзі айтқанындай, Әлкей оған білмекке ... ... ... ... ... ... қатты ұнайда да, оған бірден
көңіл бөліп, қамқорлығына алады, ... ... ... оны ... өзімен
бірге тұруға шақырады /1, 32 бет/.
М.Әуезов ... ... ... ... ... ... білім
алуы керек екенін, Ленинградта оқуы керек екенін қайта-қайта айтады, оған
Герцен атындағы пединститутке жолдама алып ... ... ... айтқанын
шын жүрегімен қуана қабылдап, 1925 жылы онымен бірге Ленинградқа ... ... ... ... ... ... мұнда оқумен бірге
зерттеу жұмысымен де шұғылданады, шығармашылық үйірмелерге ... ... бұл ... де ... ... көп үміт күттіретін жас ғалым
ретінде, оған профессорлар назар аудара бастайды.
Әлкей Хақанұлы бар ... ... ... мен ... ... білуге талпынады. Осы мақсатпен ол Ленинград Мемлекеттік
Университетінің тарих-филология факультеті мен Өнер ... ... мен ... ... ... ... жоғары мектеп
қабырғасында жүрген кезден-ақ білім қорын молайтып, нағыз ойлы ... ... ... ... ... ... ... Қызылжар қаласындағы педагогикалық
техникумда әдебиет пәнінен сабақ бергенін жазушы Ж.Бектұров «Ғұлама» атты
мақаласында ... еске ... ... ірі ... ... сүңгіген, көне мұраларды шүйгіген, ... ... ... оның ... ... ... өз тұсының алдыңғы қатарлы
педагогика техникумында сабақ та ... ... ... Осы ... ... орта ... ... оқыған дәрістің сол күндергі
бірер конспектісіне соңғы кезде қайтыс болған оқымысты-жазушы ... ... көз ... ... жас ... өте ... ... көзіміз жетіп еді» /1, 90-91 беттер/.
1930 жылы Қазақстан мектептерінде ... ... ... ... ... жүзеге асырыла бастағанда Қазақстан Оқу
ағарту Комиссариатының білім кеңесі «Қазақ ... ... ... ... және ... ... атты ... шығарды. Ондағы қазақ ... ... ... әдебиет» атты бағдарламаны жасаушылардың бірі
Әлкей Марғұлан болды /2, 102 ... жылы ... ... Бірінші Бүкілқазақстандық өлкетану съезі
ұйымдастырылды. Сол съезге қатысқан ... ... ... ... атты естелігінде сол кезде Марғұлан «... жаңа ... ... ... ... қызмет істеп жүрді» дейді
/1, 9 бет/. Ал сол ... ... оның Орта Азия ... ... ... туралы академик Ш.Шокин былай еске алады:
«Отызыншы жылдың күзінде мен оқу ... ... ... ... сол кезде
Орта Азия Мемлекеттік университетінде жұмыс істейтін» /1, 38 бет/.
Әлкей Хақанұлы осындай көп ... ... ... арқылы
тәжірибелі, шебер ұстаз дәрежесіне көтеріліп, қазақ әдебиеті мен ... ... ... ... мен ... ... мен ... оқытушыларына арнап бірнеше оқу құралдарын шығарған. Мысалы, ол 1941
жылы ... ... ... ... ... атты орта ... ... арналған оқу құралын жазған. Ондағы ауыз әдебиеті ... ... ... ... ... ... ... «Жиренше шешен» образы
туралы материалдарды Марғұлан жазған /3; 3-12, 16-28, 50-55 беттер/.
Марғұлан ... ССР ... ... ... ... /4/.
Тарихшы ғалымның «Қазақ ССР тарихын» жазу жұмысына сіңірген еңбегі өте
зор. ... ССР ... ... «Қазақстан халықтары мен тайпаларының
VI-XII ғасырлардағы мәдениеті» деп аталатын ... ... ... Онда ... ... халықтар мен тайпалар ... ... ... ... ... «Тұрғын үй және үй ... ... мен ... «Транспорт» жайында жазды. «Қалалар
мен қоныстардың өсу ... ... мен ... ... «Рухани мәдениеттің дамуы» деген бөлімінде: «Тіл мен жазба»,
«Наным, дін» ... ... VI-XII ... ... пен ... ... тоқталады.
«Қазақ халқының XV-XVII ғасырлардағы мәдениеті» атты тарауды да ... ... Бұл ... ... ... мәселелер:
1. Қазақтың материалдық мәдениетінің дамуы. Онда: қазақтың үйі, ... ... үй ... ... қолөнеріне тоқталады.
2. Халықтың әдет-ғұрпы. Онда: қыз ұзату дәстүрі, халықтың мерекелері
баяндалады.
3. Ескі нанымдар мен дін. ... ... ... дәстүрі, космогониялық
түсініктер және халық календары жайын баяндайды.
4. Искусство мен архитектура.
Ғалымның VI-XII ... ... ... мен тайпаларының
мәдениеті және қазақ халқының XV-XVII ғасырлардағы мәдениеті ... ... ғана оны ... ... ... ... ... білімпазы болғанын көреміз.
Фольклорист-ғалым «Қазақ әдебиет тарихын» жазуға белсене қатынасып,
«Өтірік өлеңдер», «Жұмбақтар» атты ... ... ... ... эпос ... орта», «Қазақ эпос жырындағы әлеуметтік сарындар»,
«Қырғыздың «Манас» жыры», Қорқыт туралы зерттеулері, тағы ... ... ... тарихына қосқан үлкен үлесі.
Әдебиетші-ғалым Марғұланның абайтану және шоқантану ғылымдарына қосқан
үлестері аз емес.
Сонымен, ... ... ... ... ... айналаса отырып, оны
педагогикалық қызметпен ұштастырып, ... ... мен ... ... ... берумен өзі тікелей байланыстырған әмбебап ... ... ... ... ... ... ... Тағылым (Әлкей Марғұлан туралы естелік мақалалар, деректі
әңгімелер, очерктер, өлең-арнаулар). – Павлодар: ТОО НПФ «ЭКО», 2004.
2. ... ... ... ... ... программа және түсінік хаттар.
Сборник программ ШКМ. – ... ... ... ... Қ., ... Ә. ... әдебиеті. Фольклор. Орта мектептің
VІІІ класына ...... ... 1941.
4. История Казахской ССР с древнейших времен до ... ... В ... ... ред. ... и др.). – ... Наука, 1971, Т. 1.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«алтын адамның» табылуы тарихы3 бет
Орталық Қазақстанның қола дәуірі5 бет
Ә. Марғұланның Қорқыт жайындағы зерттеулері64 бет
Әлкей Марғұлан29 бет
Әлкей Марғұлан өмірбаяны11 бет
Батырлық жырлар, батырлар жыры12 бет
КөшIм хан мен Сүзге сұлу7 бет
Әдебиет пен сынның биік белесі17 бет
Академик Ә. Х. Марғұланның ғылыми еңбектерін пайдалана отырып, археология мұражайының тарихын, экспозицияларындағы алатын орнын және тарихи-мәдени заттық және рухани құндылықтарымызды жинап, зерттеп, сақтауда, Мемлекеттік «Мәдени мұра» бағдарламасын жүзеге асыруда көрсетіп отырған қомақты үлесін ашу68 бет
Aлматы маргарин зауытындағы өндірістік іс-тәжірибе есебі20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь