Әулие–ата мен Жамбыл облысындағы оқу–ағарту ісінің даму ерекшеліктері

Жамбыл дәрігерлік колледжі
Педагогикалық институт негізіндегі Жамбыл университеті
Жамбылда Шымкент химия технологиялық институты
Әдебиеттер
Араға жарты ғасыр салып өлгеніміз тіріліп, өшкеніміз жанды, жоғымызды қозғап, барымызды көрсетуге мүмкіндік туды. «Бүгініңді білмесең болашақтан үміт үз, бүгінімді білсем десең, өткеніңе үңіл» деген қағиданы ұстанып, өткенімізге көз жүгіртсек қаншама мол дүниеге кезігіп, қәзіргі жаңалық деп отырғанымыз ғасыр басындағы жақсының жаңғырығы екеніне көзіміз жетуде.
19 ғасырдың басы аяғы мен 20 ғасырдың басында қазақ тарихынан ерекше орын аларлық бір дүркін азамат дүниеге келіп, халқының болашағы үшін аянбай қызмет етті. Оған тарих куә. Мен осы тарихта өз ісімен, өз қолымен, өз еңбегімен, жасап кеткен ұлы тұлғалардың, Әулие–ата уезіндегі салдырып кеткен және іргесі қаланған мектептер туралы сыр шертпекпін. Менің мақсатым Әулие–ата тұсындағы оқу ағарту ісінің, және сол жылдардағы алғашқы мектептерді іздестіру, оны жарыққа шығару, болашаққа жеткізу. Менің ендігі орындар міндетім осы тарихтарды ары қарай зертеп, жүйелеу сол жылдары қаланған мектептерді тарих толқынына еңгізу.Тарихы сонау патшалық отарлық тұсында бастау алатын бұл мектептердің шертері ауыз толтырып айтарлықтай көп.Әулие–ата тұсындағы халыққа білім нәрімен сусындандырған білім ордаларының, қазірге дейін бергені мен жиғаны мол мұра десекте болады.
1. Жамбыл облыстық мұрағат мұражай қоры.-Тараз: «Сенім», 2002.
2. Қазақ ССР тарихы .-Алматы, 1978.2–3 т.
3. Қазақ тарихы ғылыми зерттеу журналы.-Алматы, 2003.
4. Мусин Ч. Қазақстан тарихы.-Алматы, 2005.
5. Рыспай К Қазақстан тарихы.–Алматы, 1998.
        
        ӘУЛИЕ–АТА МЕН ЖАМБЫЛ ОБЛЫСЫНДАҒЫ ОҚУ–АҒАРТУ ІСІНІҢ ДАМУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Э.Қайырбаева, А.Мейірбекова
Керімбай атындағы №12 мектеп-ресурстық орталығы,Тараз қ.
Араға ... ... ... ... ... ... ... жоғымызды
қозғап, барымызды көрсетуге мүмкіндік туды. «Бүгініңді білмесең болашақтан
үміт үз, бүгінімді білсем десең, өткеніңе үңіл» ... ... ... көз ... қаншама мол дүниеге кезігіп, қәзіргі жаңалық деп
отырғанымыз ғасыр басындағы жақсының жаңғырығы екеніне көзіміз жетуде.
19 ғасырдың басы аяғы мен 20 ... ... ... ... ... ... бір дүркін азамат дүниеге келіп, халқының болашағы үшін аянбай
қызмет етті. Оған тарих куә. Мен осы ... өз ... өз ... ... ... ... ұлы ... Әулие–ата уезіндегі салдырып
кеткен және іргесі ... ... ... сыр ... ... ... тұсындағы оқу ағарту ісінің, және сол жылдардағы ... ... оны ... шығару, болашаққа жеткізу. Менің ендігі
орындар міндетім осы тарихтарды ары ... ... ... сол ... ... тарих толқынына еңгізу.Тарихы сонау патшалық отарлық
тұсында бастау алатын бұл ... ... ауыз ... ... ... ... ... нәрімен сусындандырған білім
ордаларының, қазірге дейін бергені мен жиғаны мол мұра десекте болады.
19 ғасырдың ортасына ... ... ... тек ... мектептептері мен
медресселер болды. Онда балаларды арабша ... ... ... дін ... ... 19 ... 60 жылдарында россияға
түпкілікті қосылғаннан кейін, қазақтың тұңғыш мектептері ... ... ... ... өкілдері Ш.Уәлиханов, Ы.Алтынсарин,
А.Құнанбаев қазақ арасына орыс мәдениетін ... ... ... білім тарату үшін күресті. 19 ғасырдың аяғында Қазақстанда мектептің
2 түрлі ... ... Орыс ... балалары мен қазақтың және басқа
ұлттардың ауқатты семьяларының балалары үшін ашылған ... және ... ... оқу жылында Қазақстанның мектебінде 105 мың бала
оқыды, оның 7,9 мыңы ғана ... ... еді. ... ... ... 2 %-і ғана ... ... 1930 жылы жалпыға бірдей бастауыш, ал
1931 жылы ... ... ... ... мен ... ... ... білім беру міндеті еңгізілді.
1939 жылғы санақ бойынша халықтың 9 бен 49 ... ... % ... Оның ... ... 90 %, ... 75% еді. ... оқу
жылында жалпыға бірдей жеті жылдық білім беру міндеті негізінен ... 1959 ... ... ... жылдық білім беру міндеті еңгізілді.
Орта мектептер саны артты (1974 жылы 3235 орта мектеп болды).Жұмысшы ... ... ... оқу орындарының жанынан интернаттар ашылды.
Әсіресе жергілікті ұлт ... ... ... ... ... ... көңіл бөлініп, олардың толық білім алуынга жағдай жасалуда.Октябрь
революциясына дейін Қазақстанда мектепке дейінгі ... ... ... 1920 жылы ... 20 ... бақшасы ұйымдастырылып, онда 610 ... ... ... беру ісі ... ... халық ағарту
ісінің құрамдас бөлігі ретінде дамыды. Төңкеріске дейін өңірде мұсылман
балаларын ... 21 ... ... Алғашқы мектептерді Керімбай Бұралқыұлы,
Дербіс Қалабаев сынды болыстар, Әзімхан Кенесарин, Сыдық ... ... ... ... азаматтар ашты. 1927–1928 оқу жылында Әулие–ата
уезіндегі 72 мектепте 6225 бала ... 1929 жылы ... ... Шымкенттен Әулие–атаға көшірілген соң мектептердің мұғалімдер мен
қамтамасыз етілуі біршама жақсарды. 1930 жылдары уезде сауатсыздықты жоюмен
қатар жаппай бастауыш білім беру ісі кең өріс ... ... ... ... ... Облысындағы мектептердің саны 321–ге ... ... ... оқып шыққан. 1958 жылы облыс аумағында 403 мектеп, 153329 оқушы, 8160
мұғалім болды.Жас ... ... мен ... ... республика бойынша
алға шыққан, сапалы білім беруде нәтижелі еңбегімен танылған мектептер саны
көбейді.1999 жылы ... ... ... беру ісін ... 3 ... жұмсалды, 2002 жылы осы мақсатқа 5 млрд теңге ... ... ... әр ... деңгейдегі жалпы білім беретін 40 жаңа мектеп
ашылды. Соңғы жылдары ... және жеке ... ... ... ... оқу ... ашу ісі ... алынды. 2001 жылы Тараз
қаласында ерекше қабілет танытқан балалардың элитарлық ... ... ... ... ... мектебі ашылды. Оның оқушылары облыстың
барлық аудандары мен қалаларынан іріктеліп алынады. Мектеп ... ... ... ғылыми шығармашылық жобаларға қатысып,
жақсы жетістіктермен көрініп жатыр.
2003–2004 оқу жылында облыста 219 мың бала оқитын 458 мектеп болды. Оның
ішінде 298 ... ... ... 25 ... 2 ... ... ... тілдері, физика–математика, химия–биология, тарих пәндерін
тереңдетілген бағдарламалар бойынша ... 15 ... мен 6 ... жұмыс
істеді.
Жалпы білім беретін орта мектептерде жекеленген пәндерді тереңдетіп
оқытуды да жолға қойылды. Облыс ... жыл ... 15-16 мың ... ... ... ... ... жылдан бастап Әулие–атада бастауыш мектептердің мұғалімдерін
даярлай ... Абай ... ... ... ... ... ... мәдени келбетін оңалтуға бірталай үлес қосуда. Училищенің
алғашқы түлектерінің ішінде болашақ академик Төлеген ... ... ... ... 1936 жылы 12 ақпанда Қазақ ССР–інің халық
кеңесінің ... ... оқу ... 2 ... ... мектебі»
ретінде ашылды. 1936–1945 жылға дейін «мейіркештер мектебі» деп аталды.
Колледждің негізін қалаушы және бірінші директоры ... ... бас ... Промонтов Иван Нилович атқарды.
1930 жылы Әулие–атада ашылған зоотехникалық–мал дәрігерлік техникумы
ауыл шаруашылығының орта буын ... ... ... ... Техникумды
бітірген тұңғыш жастардың қатарында кейін әлемге әйгілі қаламгер болған
Шыңғыс Айтматов болды. 1933 жылы ... ... ... ... ... ... ... оқу орны есеп статистика
техникумы ашылды. 1936 ... ... ... ... ... училищесі бүгінгі дейін, қызмет істеп, ондаған мың фельдшер,
акушер, медбикелерді даярлап ... жылы ... сол ... республикадағы жалғыз мәдени –ағарту
училищесі ашылып, мәдени қызметкерлерді оқытып шығара ... Сол ... ... ... жанында кешкі техникум ашылып, кейінірек ол
химия-механика техникумы болып қайта ... ... ... жылы ... ... ауданы) құрылған орман шаруашылығын
механизациялау училищесі, 1964 жылы Ырғайты ... ... ... жылы ... ... ... техникумының филиалы ашылып, 1964
жылы Қаратау қаласында құрылыс техникумы ұйымдастырылды
1958 жылы ... ... ... ... ... ... ол 1963 жылы ... және тамақ өнеркәсібінің технологиялық
институтына айналды.
Институттың Алматыда және Семейде екі филиалы болды. 1962 жылы ... ... жоқ ірі оқу және ... ордасы гидро–мелиоративтік
құрылыс институты ашылды. Алғашқы жылы ... 550 ... ... ... 2700 ... білім алды.
Алматыдағы Қазақ политехникалық институтының Қаратау қаласында алғашында
жалпытехникалық факультеті (1964), жылдан кейін толыққанды филиалы ашылды
1967 ж ... ... 1977 ж ... ... ... Қазақ химия институтының жалпытехникалық факультеті ашылды. 1981
ж. Жамбылда 10 мың адамға шаққанда 611 ... ... бұл ... ... ... (155 студент) және Кеңестер Одағындағыдан (192
студент) едәуір ... еді ... жылы ... ... ... Жамбыл университеті құрылды.
1999 жылы қаладағы барлық жоғары оқу орындары біріктіріліп орта ғасырлардың
атақты ғұламасы Мұхаммед Хайдар Дулатидың есімі берілген ... ... ... Бұл ... ... ... аса ірі ... ғылым орталығы болды.
Сөзімді қорытындылай келе тарихы тереңде жатқан Тараз жерінің оқу ағарту
ісі, талай жастар мен халықтардың көзін ашты десекте ... Мен өз ... ... ... өзім ... тың ... кездестім.
Әдебиеттер:
1. Жамбыл облыстық мұрағат мұражай қоры.-Тараз: «Сенім», 2002.
2. Қазақ ССР тарихы .-Алматы, 1978.2–3 т.
3. Қазақ тарихы ғылыми ... ... ... ... Ч. ... тарихы.-Алматы, 2005.
5. Рыспай К Қазақстан тарихы.–Алматы, 1998.
Тіркеу формасы
1. Тегі аты-жөні: Мейірбекова Айнұр
2. Мекеме: Керімбай атындағы №12 мектеп-ресурстық ... 9 г ... ... Толе би, ... ... ... Мақала тақырыбы: Жамбыл облысы мәдениеті: Әулие-ата уезіндегі оқу-
ағарту ісінің даму ерекшеліктері
6. Секция: ... ... ... ... ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тараз қаласының тарихы4 бет
Шерхан Мұртаза – жазушы, аудармашы, қоғам қайраткері4 бет
Шабындықтар мен жайылымдарда әр түрлі шөптер қоспасын пайдалану4 бет
1. М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы 2. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар»15 бет
CDMA-450 технологиясының негізінде Жамбыл облысы Қаратау қаласында сымсыз желіні ұйымдастыру51 бет
XIX ғасыр қазақ ағартушыларының дүниеге көзқарасы15 бет
XVIII ғасырдың аяғы ХХ ғасырдың басындағы Сыр өңірі ишандары мен пірлері және олардың ағартушылық қызметі71 бет
«Дала уалаяты», «Түркістан уалаяты» газеттеріндегі қоғамдық-саяси және ағарту мәселелері30 бет
«Жамбыл» ЖШС жері егістік алқаптарының пішіні және көлемін қайта орналастыруын анықтау60 бет
Абай мен Ыбырайдың ағартушылық ойлары мен оқу-білім мәселесі жөніндегі көзқарастары7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь