Жаңа дәуір философиясы

Жаңа дәуір философиясы
Таным теориясы
Философтардың көзқарастары
Жаңа дәуір философиясы белгілі бір әлеуметтік-экономикалық, саяси-қоғамдық қатынастардың жемісі болатын Өйткені, Батыс Еуропада капиталистік құрылыстың пайда болуы орта ғасырлық діни идеологияға қарсы күресті үдете түсті. Тауарлы-ақшалы шаруашылықтың дамуы ортағасырлардағы тұйық қоғамның жемісі болған барлық әлеуметтік, саяси-идеологиялық қатынастарды талқандауға әкеліп соқты. Жаңа заман, яғни капитализм дәуірі құлдық пен феодалдық-өндірістік қатынастардың формаларын түбірінен жаңартып, қайтадан заттық-тауарлық қатынастарды қалпына келтірді. Адам ендігі жерде сатып алатын, сатылатын тауарларға бағынышты болды. Оны өлтіруге, сатуға және сатып алуға болмайды. Бірақ, адамның жұмысшы күші сатылады, өйткені, ол қосымша құн тудырады. Бүкіл байлық — капитал осы процесс арқылы дүниеге келеді.
Философияның ендігі мәселесі капиталистік өндіріс нарық тудырған, бірте-бірте өндіргіш күшке айнала бастаған жаңа типтегі ғылым және оның жаңа әдісі туралы болды. Философия сонымен қатар жаңа дүниетаным жаңа көзқарасты дүниеге әкелді. Жаңа философия қалыптасты.
        
        Жаңа дәуір философиясы
Жаңа дәуір философиясы белгілі бір әлеуметтік-экономикалық, ... ... ... ... Өйткені, Батыс Еуропада капиталистік құрылыстың пайда болуы орта ... діни ... ... ... үдете түсті. Тауарлы-ақшалы шаруашылықтың дамуы ортағасырлардағы тұйық қоғамның жемісі болған барлық әлеуметтік, саяси-идеологиялық қатынастарды ... ... ... Жаңа ... яғни ... ... ... пен феодалдық-өндірістік қатынастардың формаларын түбірінен жаңартып, қайтадан заттық-тауарлық қатынастарды қалпына келтірді. Адам ендігі жерде сатып алатын, ... ... ... болды. Оны өлтіруге, сатуға және сатып алуға ... ... ... ... күші ... ... ол ... құн тудырады. Бүкіл байлық -- капитал осы процесс ... ... ... ... ... капиталистік өндіріс нарық тудырған, бірте-бірте өндіргіш күшке айнала бастаған жаңа типтегі ғылым және оның жаңа ... ... ... ... сонымен қатар жаңа дүниетаным жаңа көзқарасты дүниеге әкелді. Жаңа философия қалыптасты.
Жаңа көзқарас әлемді біртұтас дүние ретінде тануға, ... ... ... ... ... ... ... Табиғатты толық тануға ұмтылған бұл көзқарас, бір жағынан, жаңа заман ойшылдарының діни-мистикалық ... ... ... ... ... армандарының орындалуы еді. Дүние кең байтақ, ұшы-қиыры жоқ, оны танитын, оның сырын ашатын табиғаттың нәрестесі ... ... құлы ... -- ... Ол ... ... ... және игеруге ұмтылды.
Адам орта ғасырлық, қаратүнек қараңғылықтан, шырмаудан босанып шығысымен ендігі жерде тек өзіне ғана сенді. Ол өзінің ... және ... ... өз ісін ... әділеттілік пен зерделілікті көрді. Жаңа дәуір өндіргіш күштердің ерекше қарқынмен дамуына кеңінен жол ... ... ... ... бастаған ғылым мен техниканың өркендеуі бірте-бірте жаңа философиялық және ғылыми танымды қажет етті. Сондықтан да жаңа дәуір ойшылдары таным процесіне, ... ... ... ... ... ғылыми танымның негізін қалыптастыруға кірісті. Ең алдымен танымның жалпы әдісі, сонымен бірге жекелеген ғылымдардың саласындағы әдістер пайда бола бастады.
Жаратылыстану ... ... ... ... қойылған мақсатқа сәйкес келді. Өйткені, бұл көзқарас ... ... ... ... ... даму ... ... жолмен жүреді. Жаңа дәуірдегі ғылымның, яғни жаратылыстану ғылымының дамуы сол кездегі философияның өркендеуіне ішкі мазмұны жағынан өзара сәйкес ... ... ... ... ... әдіс -- ... ... әдіс болды. Бұл әдіс, ең алдымен, сол кездегі ғылымның дамуына байланысты шықты.
Ғылым бұрынғы шашылған ұсақ-түйек ілімдерден бір арнаға ... ... ... ... ... ... ... білімдер жүйесіне айналды. Сонымен қатар ғылымдардың жекелеген таным тәсілдері философияға да тән әрі ортақ болып шықты.
Таным теориясында бір-біріне ... екі ... ... ... Олар сырт ... ойлау процесіндегі ой-пікір, пайым мен зердеден келіп шықты. Олардың бірі эмпирикалық (эмпирия - ... ... ... ал ... рационалистік (рацио - латын тілінде ақыл, зерде) ... ... ... ... ... ... қарама-қарсы бағытқа айналды. Таным теориясындағы бел екі бағыт философия тарихындағы, таным процесіндегі көптеген қайшылықтардың ... ... Ал ... ... әдіс ... теориясындағы осы екі ағымның диалектикалық байланысын анықтаудың орнына, оларды бір-бірінен алшақтатып жіберді. Бұл әдіс ақыл мен зердені табиғаттың, тіпті, құдайдың ... ... ... ... ... ғалымы Ф.Бэкон атты шығармасында табиғатты өзінің ... ... етіп ала ... одан ... ... қандай әдіспен, қалай пайда болғанына назар аударады. Сөйтіп, ол философия мен ғылымда эмпирикалық және ... ... ... ... болды. Бірақ, оның әдісінің бәрі тәжірибемен тығыз байланысты болып, кең көлемді теорияның тууына жол аша алмады. ... тар ... ... ... ... ... ... негізін ашып, адамның табиғатын түсінуіне мүмкіндік бермеді.
Ол табиғатты байлықтың көзі деп қарай отырып, оның негізгі мәнін, адамға қатысты жақтарын аша ... ... ұлы ... ... ... ... ... кемшілігі қоғамды, ондағы қатынастарды түсінуде де айқын көрінді. Ол орта ғасырдағы ақылдың адасушылығын тамаша көркем тілмен суреттеп бере ... оның ... ... ... ... ... да біз ... ұлы ғалымы, әрі философы Ф.Бэконның жаратылыстану саласындағы ғылыми еңбегін зор бағалай отырып, оған тән тар өрістілік оның ғылыми әдісінде, әсіресе ... ... ... шыға ... жатыр дер едік.
Мұндай тар өрістілікті сезе отырып, одан шығудың жолын ақылдан, зердеден іздеген француздың атақты ғалымы, әрі ... Рене ... ... Оның философиясы зерделі ойдың негізінде дүниені екі субстанциядан (латын тілінде - негіз деген мағынада), яғни материалдық және ... ... ... деп ... Бұл екі ... мәнісі-басқа заттың бар болуынан тәуелсіз өмір сүріп тұрған зат ... ... ... ... ... шықпайды. Айталық, материалдық субстанция рухтан немесе санадан ... ... ... идеалдық субстанция да алғашқы болып саналады, ол да өз ... ... ... Бұл екеуінің өзіне тән ажырамас қасиеттері, атрибуттары бар. Материалдық субстанцияның атрибуты - тұрақ немесе өріс, ал идеалдық субстанцияның ... - ... ... ... ... математикалық принциптер сияқты философияны да абсолюттік негізде тудыру керек деп санады. Сондықтан да ол философияның негізгі бір тапжылмайтын, ... ... ... ... көздеді. Философия тарихында әйгілі болған бұл принцип деп ... Ұлы ... ... ... ... былай деп негіздеді: .Бұл принциптің маңызы, ең алдымен, орта ғасырлық схоластикалық, қатып-семіп қалған ұғымдарға қарсы соққы берді. Сөйтіп, Декарттың күмәндану ... ... мен ... ескі ... арылып, жаңалыққа бой ұруына мүмкіндік туғызды. Өз принципі арқылы Декарт ғасырлар бойы өзгермейді деп келген қиюы қашқан қағидаларды теріске шығарды.
Жаратылыстану ... ... ... мен ... ... ұлы ... ... айналып, жаңа қоғамның барынша дамып, өркендеуіне жол ... ... ... Т. ... сияқты ойшылы дүниеге келді. Оның философиясы өзіне дейінгі өмір сүрген атақты ойшыл Т. ... ... ... ... ... ... ... - . Бұл шығарма қоғамның пайда болуын, оның даму жолдарын жан-жақты талдауға әрекет жасайды. Ұлы ... ... екі ... ... Алғашқы дәуір табиғи деп аталады. Мұндағы адамдардың барлығы тең қүқылы, олар барлығына, яғни заттарға толық иелік ... ... бұл тең ... адамдардың арасындағы өзара қақтығысқа, соғысқа, бірін-бірі қырып-жоюға, сөйтіп ... жер ... ... кетуіне әкеліп соғатын еді. Осыған байланысты принципі шықты. Сондықтан адамдар өзара келісе ... ... ... ... ... ... өзі әркімнің жеке меншігінің пайда болуына әкелді. Ал жеке меншікті қорғау керек. Ол үшін ... бір күш, ... ... яғни мемлекет қажет. Ендігі жерде адам баласы екінші дәуірге аяқ ... яғни ... ... ... ... ... ... Сөйтіп, Гоббстың ойынша, қоғамның шығуы заңды түрде жеке меншік пен ... ... ... соғады. Олай болса, жеке меншік, мемлекет әрі заңды, әрі қажетті, әрі объективті, әрі ... ... ... ... ... болған бұл процеске қарсы шығуға болмайды. Осыған ... ... ... Локк (1632-1704) XVII ғасырда Англияда болған саяси-әлеуметтік өзгерістер ғылым мен техника саласында да, сондай-ақ, ойлау процесінің дамуында да көптеген жаңалықтар ... Бұл ... ... 1688 ... Англиядағы қала буржуазиясы мен ауылшаруашылық аристократиясының өзара ымыраға келуімен тығыз байланысты еді. ... ірі ... мен ... ... кешірген ұлы философ Локк өз қоғамындағы қайшылықтардың шиеленісе түскенін шығармаларында айқын көрсетіп берді.
Оның деген еңбегінде философия тарихында ... рет ... ... ... ... негізі көрсетілді. Адамның ақылы, зердесі - зерттеудің негізгі нысаны. Сондықтан ақылдың мүмкіндігін, оның қабілетін зерттей отырып, оны қалай пайдалану ... ... ... ... ... ... ... болады? Ақыл білімге қалай келді? Локк осы мәселелерді шешуде жалаң рационалистік көзқарасқа сүйенген ... ... ... ... алды. Ол ең алдымен Декарттың білім деген идеясын сынай отырып, ... жоқ ... ... да ... ... емес деп, ... таным әдісін ұсынады. Адамның жаны ақ қағаздай тап-таза, оған белгі түсіріп, жазу жазатын сыртқы дүние. Ал сыртқы дүние сезім ... ... ... әсер ... ... ... Білімнің негізі тәжірибеде жатыр. Мұндай көзқарас сонау Бэконның философиясынан басталатын белгілі бір эмпирикалық бағыттың сара жолы болатын.
Европа философиясының ... ... XVIII ... ... ... Джордж Беркли (1685-1753) жалғастырды, бірақ бұл Ф.Бэкон, Гоббс пен Локктың ілімдеріндегіден бөлек түбегейлі түрде ерекше ыңғайларға негізделген ... ... ... ... және кейінгі қасиеттерге бөлуіне қарсылық білдіре келе, Беркли олардың екеуі де бізге тең дәрежеде сезіну ретінде берілген деп ... ... ... ... ... комбинациялары, Берклидің айтуынша, бізді қоршаушы заттар болып табылады. Ойшыл деген принципті ... Ол: ,- деп ... ... ... ... біздің сезінулеріміздің көзі ретінде санадан тыс өмір сүретін сыртқы әлемді мойындауын жоққа шығарды. Ол сезінулерді адаммен қабылданатын ... ... деп ... ... ... ... пікірінше, материализм мен атеизмді сынау болып табылады. Ол ... ... ... деген ойдың өзін қабылдауға қарсы шықты. , - деп ерекше тоқталды ойшыл. Осылайша, Беркли созылымдылық, кеңістік және т.б. дерексіз ... ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін емес деп тұжырымдады. Ол адамның ақылы жалпы дерексіз идеяны құра алмайды, тек жалпы зат идеясын құра ... ... ... Беркли субъективті идеализм принциптерін ұстанғанмен, өз позициясын қорғауға тырысып, ол оны объективті-идеалистік позицияларға ауысуымен ... ... ... Атап ... ... ... ... түйіндеді: егер тіпті барлық қабылдаушы, сезінуші субъектілер жоғалып кетсе де (ал Берклидің айтуынша, тіршілік ету - ... ... ... зат ... ... ... ... Құдайдың ойында сомасын ретінде тіршілік етуін жалғастырады, яғни ... ... ... ағылшын философы Давид Юм (1711-1776) оның көзқарастарының ықпалында болды, бірақ олардан ... және ... ... ауысты. Егер Берклидің көзқарасы бойынша, сыртқы әлем менің сезінуім болса, Юм ... ... ... етуі ... мәселе шешілмес мәселе деп сенді. Оның пікірінше, шындық -- ... ... және ... жатпайтын әсерлердің ағымы. Сонымен бірге, біздің қабылдап-сезінулеріміз сыртқы әлемнің тіршілік етуіне, оның сол сияқты тіршілік етпеуіне де аз дәлелдер береді.
Сезінулер не ... ... ... бар бола алады деген тұжырым мағынасыз емес пе>>,- деп жазды. Қысқасы, Беркли Локктың біздің сезінулеріміздің көзі ... ... тыс өмір ... ... әлемді мойындауын жоққа шығарды. Ол сезінулерді адаммен қабылданатын жалғыз шындық деп есептеді.
Г.Ф.Лейбниц (1646-1716) немістің атақты ғалымы, көрнекті философ болды. Ол ... жаңа ... келе ... ... ... ... туған ғылыми теорияларды айқын көре білді.
Жаңа дәуірдегі таным теориясында эмпиризм мен ... ... ... шиеленіскен жағдайы Лейбницке де өз әсерін тигізді. Ол өзінің , деген еңбектерінде таным теориясындағы ... ... әрі ... дамуына кеңінен жол ашуға тырысты.
Г.Лейбництің рационалистік көзқарасы оның ғылыми-зерттеу ... ... ... Ол өзі әрі ... әрі ... әрі механик, тағы басқа ғылымдардың негізін қалаушы болды. Оның осы ғылыми білімдер саласындағы пайымдық қызметі философиялық жүйені ... ... ... ... ... ... болмады.
Г. Лейбництің рационализмі өзіне дейінгі ойшылдарға, әсіресе, Декарт пен Спинозаға қарсы ... Ол ... ... ... осы ойшылдардың дүниетанымындағы негізгі кемшіліктерге тоқталды. Егер Декарт өзінің философиясында дүние екі субстанциядан тұрады деп, ал ... ол ... - ... ... деп ... Г. Лейбниц мұндай ойлардың ағат екендігін дәлелдеуге тырысты. Оның ойынша, субстанция ұшы-қиыры жоқ дүние заттары болып есептеледі және ол өте көп. ... ... ... ... , яғни ... ... монада (дара, қарапайым деген сөз) екендігін анықтады. Монада материалдық емес, ол рухани атом. Кез ... ... әрі жан, әрі ... сол ... бірлігі. Монадалар арқылы материя мәңгі қозғалыс қабілетіне ие болды. Сөйтіп, ол материя мен қозғалыстың бір-бірінен ажыраспайтынын және ... ... ... ... берді.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
17 ғасырдың жаңа дәуір философиясы және ғылым15 бет
Қайта өрлеу философиясы13 бет
Жаңа дәуірдегі философияның негізін қалаушылар6 бет
Қайта өрлеу дәуірінің ерекшеліктері3 бет
"Философия тарихы" пәнінен тест сүрақтары5 бет
Адамзат қоғамын рухани дамытудағы философияның рөлі19 бет
Адамның шығу тегі туралы концепциялар10 бет
Алаш философиясы әлем қазақтары мәдениеті контексінде4 бет
Антик философиясы8 бет
Антик философиясы туралы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь