Мемлекеттік тілдің қолданылу аясын кеңейту

І.
Кіріспе
ІІ.
Полиэтникалық қоғамда мемлекеттік тілді функционалды дамытудың тиімді моделі

ІІІ.
Қазіргі ахуалды талдау
ІV.
Мемлекеттік тілдің әлеуетін жүзеге асыру
жұмыстарының негізгі бағыттары

V.
Іске асыру тетіктері
VI.
Қаржыландыру көздері
Қазақстан Республикасының Конституциясында біздің ел «өзiн демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтiк мемлекет ретiнде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы – адам және адамның өмiрi, құқықтары мен бостандықтары» және «тегiне, әлеуметтiк, лауазымдық және мүлiктiк жағдайына, жынысына, нәсiлiне, ұлтына, тiлiне, дiнге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жерiне байланысты немесе кез келген өзге жағдаяттар бойынша ешқандай кемсiтуге» болмайтындығы атап көрсетілген.
Тіл адамның толыққанды жеке тұлға ретінде қарым-қатынас жасауына, ақпарат алмасуға, бала тәрбиелеп, зияткерлік мүмкіндіктерін дамытуға мүмкіндік береді. Тіл арқылы қоғам мүшелері, жеке тұлға мен мемлекет арасындағы өзара қарым-қатынас жасалады. Тіл маңызды коммуникативтік қызмет атқара отырып, сонымен бірге, адамның өз ойын, ниет-пиғылы мен көңіл-күйін білдіріп, ішкі әлемін көрсетеді, білімін жетілдіруге, адам санасының деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
        
        |Қазақстан халықтары             ... ... ... және    ...                  ... ...                     |
| | ... |ТІЛ ... ... ... ... ... КЕҢЕЙТУ
Т Ұ Ж Ы Р Ы М Д А М АСЫ
|І. |Кіріспе ... ... ... ... ... функционалды дамытудың |
| |тиімді моделі ... ... ... |
| | ... ... тілдің әлеуетін жүзеге асыру |
| ... ... ... ... ... ... тетіктері ... ... ... ... - ... ... ... біздің ел ... ... ... және ... ... ... оның ең қымбат қазынасы – адам және адамның өмiрi, ... ... және ... әлеуметтiк, лауазымдық және мүлiктiк
жағдайына, жынысына, нәсiлiне, ұлтына, тiлiне, дiнге ... ... ... байланысты немесе кез келген өзге ... ... ... ... атап көрсетілген.
Тіл адамның толыққанды жеке тұлға ретінде қарым-қатынас жасауына,
ақпарат алмасуға, бала ... ... ... ... ... Тіл арқылы қоғам мүшелері, жеке тұлға мен ... ... ... жасалады. Тіл маңызды коммуникативтік қызмет
атқара отырып, сонымен бірге, адамның өз ойын, ниет-пиғылы мен ... ішкі ... ... білімін жетілдіруге, адам санасының
деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Тіл сыртқы коммуникативтік ... ... ... ... ... ... ... адамдарға тек ақпарат жеткізудің
емес, саясаттың құралы ретінде, әлеуметтік-мәдени үдерістердің, жеке ... ... ... ... де ... Әртүрлі елдерде екіұшты
саясат жүргізілгені белгілі. Сондықтан, халықтың ... ... ... әлеуметтік экономикалық тұрмысы көрініс тауып, соның нәтижесінде
бір елдердің ... ... ... ... халықтарға үстемдік
ететіндігінің дәлелі ретінде «ұлы», «үстем» ... ... ... ... жаһандану үдерісін мойындай отырып, халықтың ... де ... ... екендігін ұмытпаған жөн. Тарихи жағдайларға
байланысты халқы әртүрлі ұлт өкілдерінен тұратын ... ... ... дамуының басты шарттарының бірі – ұлтаралық келісім, азаматтар
арасындағы ... ... тіл ... ... осы ... ... ... мемлекеттік тілді функционалды дамытудың тиімді
моделі
Конституцияның ережесіне сүйенер болсақ, мемлекет түрлі ұлт ... ... ... ... және одан әрі ... ... ететін тіл
саясатын жүргізуге кепілдік береді. Мұның өзі, ең алдымен, тілдің негізінде
мәдениеттердің бір-біріне ықпал жасап, бірін бірі байытуына ... ... ... ана тiлi мен төл ... пайдалану, қарым-қатынас,
тәрбие, оқу және шығармашылық тiлiн еркiн таңдап алу» құқығы Конституциямен
бекітілген.
Мемлекет өзінің тіл саясаты, тіл ... ... ... ... ... Заңдардың, оларға сәйкес қабылданған басқа да ... ... ... ... ... ... ... нормативтік
құқықтық базаны жетілдіріп отыруды, халықаралық оң тәжірибені пайдалануды,
бұл саладағы құқықтық қатынастарды реттеуді үнемі ... де ... ... Бұл, өз ... ... ... мүдделері мен
қажеттіліктерін, ел ішіндегі тілдік, демографиялық және ... ... ... отыруға мүмкіндік береді.
Тәуелсіздік алған жылдары Қазақстан ... ... ... дамытуға өзінің алған бағыты дұрыс екенін дәлелдеп ... ... ұлт ... ... елде он жылдан астам уақыт ... ... ... тиімді тетігі болып табылатын бірегей
институт – Қазақстан ... ... ... ... 5 ... артық үкіметтік емес ұйымдар жұмыс істейді. Мемлекет
ҮЕҰ-мен, бұқаралық ақпарат құралдарымен ... ... ... саны екі ... ... ... ... бар. Олар әртүрлі
ұлт өкілдерінің ... ... ... ... ... үлкен жұмыс
жүргізеді. Сонымен қоса олардың қызметі түрлі ұлтқа жататын адамдардың,
біздің ... ... ... ... ... ... Қоғам мұндай полиэтникалық құрамда болғандықтан, тіл саясаты да
соған сәйкес, мемлекет пен азаматтардың ... ... ... заңға
құрметпен қарауды тудыру, оң құқықтық сана ... ... ... ... ... мақсаты мен міндеттерінің бірі осы болып
табылады.
«Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің ... ... ... өз ... жаңа серпіліс жасау қарсаңында»
атты Жолдауында Елбасы «біз қазақ халқының санғасырлық дәстүрін, тілі ... ... ... ... ... ... ұлтаралық және
мәдениетаралық келісімді, біртұтас Қазақстан халқының ... ... ... деп атап ... біздің Қазақстан Республикасы президенттiк басқару
нысанындағы бiртұтас мемлекет. ... ... ... ... функционалды дамыту моделі анағұрлым тиімді болып табылады.
«Ортақ тарихи ... ... ... ... ... қазақ
жерiнде мемлекеттiлiк құра отырып», Конституция арқылы өзінің тіл саясаты
мәселелеріне деген көзқарасын білдірді: еліміздегі мемлекеттік тіл – ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-мәдени дәстүрдің тарихи қалыптасқан даму шарттарын
ескере отырып, орыс тілі ... ... тіл деп ... ... ... ... ... мен дамыту үшін жағдай жасайды.
Тілдерді қолданудың осы үлгісі ғана Қазақстан азаматтарының рухани
және мәдени сұранымдарын ескеруге ... ... ... ... тұрақтылықты, демократиялық процестерді одан әрі ... ... ... ... ... ... ықпал етеді.
Қазіргі ахуалды бағалау
Бүгінгі таңда тіл саясатын тиімді іске асырудың нормативтік ... ... ... ... тіл ... Заңының
Конституцияға қарама-қайшы келмейтіні белгілі, өйткені ол кезінде Қазақстан
Республикасының Конституциялық Кеңесінде арнайы қаралған.
Қазіргі уақытта Қазақстан жағдайында ... ... ... ... үшін ... қолдану ара салмағының ғылыми негізделген
мониторингі, олардың қоғамдық, жеке ... ... ... ... ... ... ... атқаратын қызметін оның таралу
деңгейімен және сол тілді тұтынушылар санымен және басқа да ... ... ... ... ... ... жағдайға талдау жасау әрекеттері мемлекеттік органдар мен
мекемелерде ... ... ... ... көрсеткіштеріне,
электрондық бұқаралық ақпарат құралдары эфиріндегі хабарлар ... ... ... ... екі ... ... көп ... тілдегі материалдардың шағын көлемде және сапасы ... ... ... ... ... ... негізделеді.
Осыған ұқсас жағдай білім беру, ғылым, баспа ... және ... ... ... дейін заңнамалық және өзге де ... ... ... ... ... да сын ... терминологияның дамуы,
терминдерді қабылдау, аударма сапасы, азаматтардың тегін, ... ... ... жазу ... ... ... қаржы саласында
статистикалық есептілікті және басқа ... ... ... ... орталық мемлекеттік органдарда іс қағаздарын жүргізуге
жүргізілген ішкі формальдық ... ... ... ... ... ... 20-30 %, кей ... жалпы құжат айналымының 45-50 %-ын
құрайтындығын көрсетеді. Сонымен қатар жергілікті атқарушы органдарының іс
қағаздарында орын ... ... ... тілдік ахуалды барабар
көрсетпейді. Тіпті қазақ халқы көп тұратын өңірлерде де бұл ... ... ... яғни бұл ... ... «күш» осы органдардағы
аудармашы-мамандарға түседі.
Бұл жағдайда мемлекеттік тілді оқыту курстарын ұйымдастыруды ... ... ... ... ... және олардың тілді меңгеру деңгейін –
тілді қарым-қатынас жасау деңгейінде ғана ... ғана ... ... ... өз ... ... көздейтін құрылымы тұрақты болуы
қажет. Бүгінгі күнге дейін ... ... ... ... ... ... ... оқу орындарында оларды мақсатты
түрде дайындау жүргізілмейді.
Қазіргі жағдайды ... ... ... ... ... ... ... әсіресе ағылшын тілін кәсіби деңгейде меңгеруіне ықпал ететін
жағдай жасау ... бұл ... ... қабілеттілік деңгейін көтереді,
басқа елдердің өкілдерімен ... ... қол ... ... мен ... ... технологиялардың жетістіктерін тезірек
меңгеруге мүмкіндік береді.
Бұл мәселеге қатысты оң деп ... ... ... ... ... сыни ... бағалауды талап етеді. Бұл жағдайда мемлекеттік
және жергілікті ... ... ... ... ... ... көлемін біртіндеп ұлғайту қажет. Сондықтан орын алып отырған
мән-жайларға ... іс ... ... ... ... ... ескере отырып), ресми қолданылатын тіл ретінде орыс ... ... ... ... оң ... қалыптастыру қажет.
Тіл саясатын тиімді іске асыру бұқаралық ақпарат құралдары ... ... ... ... БАҚ арқылы ... ... ... ... білім беру бағдарламаларын құруға, тіл
мәдениетін тәрбиелеуге және т.б. да ... сөз және ... ... ... етуде
белгілі нәтижелерге қол жеткізілді. 2 мыңнан астам газеттер мен ... ... тек 18 %-ы ғана ... ... 212 ... және
жергілікті теле және ... ... ... ... тіл ... ... ... құралдары туралы»
Заңдардың ережелеріне сәйкес «Мемлекет Қазақстан Республикасының тілдер
туралы заңдарына сәйкес ... ... алу және оны ... ... ана ... ... ... қамтамасыз етеді». Бұдан басқа, осы
заңдарда «мемлекеттік тілдегі бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... ... уақыты бойынша басқа тілдердегі
хабарлардың жиынтық көлемінен кем ... ... ... көрсетілген.
Бұған қарамастан, тіл саясатын іске асыруға, тіл туралы заңнаманы,
әсіресе электрондық бұқаралық ... ... ... байланысты
проблемаларды тек тілдердің үйлесімділігінің сандық сәйкессіздігіне ғана
емес, басқа да аспектілерде қарастыру ... ... БАҚ ... ... ... үстірт және
атүсті қарағаны белгілі. Осылайша, нәтижесінде проблеманы саясиландыруға
әрекет жасалған ... ... ... ... ... ... кезінде түнгі уақытқа орналастырылғаны бірнеше рет ... Тіл және ... ... ... ... ... ете ... көптеген хабарлардың сапасының ... ... ... көрермендер мен тыңдармандарды қызықтырмайтындығы
басқа мәселе болып табылады. Бұл жағдайда «жақсы үлгі жұқпалы болуы ... ... ... ... «саяси сауатсыздыққа» ... ... ... жою, ... мен ... ... және
орнымен қолдану, хабарлардың бір саздылығын және ғибраттылық сипатын
еңсеру, түпнұсқалық бағдарламаларды көбірек ... ... ... көп
көңіл аудару қажет, яғни бұлардың әрқайсысында ... ... мен ... ... ... және ... ... қалыптастыруға негіз болатын
тілдік саясатты іске асыруда ... ... бірі оқу ... ... ... білім жүйесі болып табылады. Еліміздегі демократиялық,
саяси, экономикалық реформаларды ... ... ... ... оқу ... ... оқытуға және тәрбие берудің
сапасын ... ... ... оңтайлы үйлесімділігін қамтамасыз ету
үшін жаңа ... ... ... ... ... дейінгі балалар мекемелерінің саны жартылай қысқарса, интернаттар,
КТУ, әсіресе ауылдық жерлерде толығымен жабылса, көптеген бастауыш, орта
кешендік ... ... ... ... ... орта ... ... тұрақты дамытуға, мектепке ... ... ... қайта жаңғыртуға толық мүмкіндік бар.
Білім беру жүйесінің дамуы елдегі ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылуы қажет. Қазіргі уақытта
Қазақстанда 8 мыңға жуық жалпы білім беретін мектептер мен ... ... ... жуығы қазақ тілінде оқытады, екі жүзге жуық колледж, барлық
меншік нысанындағы 160-тан ... ... оқу ... ... ... мен жоғары оқу орындарында ... ... ... ... да ... және ... бола ... өңірлеріндегі жалпы білім беретін мектептердің жанынан 25
ұлттық тілде балаларға ана тілін оқытуды жүзеге асыратын екі ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылған. Мемлекет
Бағдарламаға сәйкес жыл сайын жексенбілік мектептер арқылы ... ... ... ... ... ... қаражат
бөлуді қамтамасыз етеді.
Білім беру сапасын бағалау критерийі тек оқытылатын тілге ғана ... ... ... ... ... дайындаудың басқа да
өлшемдеріне байланысты болуы тиіс деп ... ... ... және орыс ... ... ... орын алған
сәйкессіздіктерді еңсеру ... ең ... ... беру ... оқу процесін
ғылыми-әдістемелік қамтамасыз етуді шынайы нарықтық ... ... ... ... қабілеттілігіне» тәуелді қамтамасыз
ету қажет.
Алайда білім беруде мамандарды дайындаудың жоғары деңгейін ... үшін ... ... ... ... ... білім беру
процесінің үздіксіздігі қағидасын жүзеге асыруға, маңызды элементтерінің
бірі тілдік дайындау болып табылатын ... ... ... ... ... ... ... тәрбие кезеңі, жалпы білім беретін мектепте
білім алу уақыты тілді ... үшін өте ... жас ... ... ... ... ғаламдану процесін ескере отырып, жас ... жаңа ... ... өлшемдеріне сәйкес болашақ
мамандарды дайындауды, ... ... ... ... ... ... ала ... қажет.
Жоғарыда аталған мәселелерге байланысты Қазақстан Республикасында
білім беру ... ... ... ... ... ... есепке ала
отырып дамытуға қол жеткізу қажеттігі ұсынылады, бұл тек мемлекеттік ... ... ... ... бірі ... орыс ... де, ... әлемдік
экономикалық және саяси қоғамдастықта басқа елдердің дамуының жалпыға ортақ
ғаламдануы мен ... ... ... ... ... табылатын
ағылшын, қытай және басқа тілдерде де болжанады.
Сонымен бірге, қоғамда жалпы білім беру ... ... ... ... ... ... ... көтеретіндей дәрежеде екендігін
мойындауымыз қажет. Талдауда статистикалық мәліметтер істің ... ... ... ... ... ... оқу жылындағы мәліметтер
бойынша республикадағы қазақ мектептері олардың жалпы санының 47 ... 80 %-ға жуық ... ... ұлты ... ... ... ... Ата-аналардың, басқа ұлт өкілдерінің ... ... өз ... ... ... оқытуға деген ұмтылыстары бар.
Соңғы жылдағы мәлімет бойынша талапкерлердің 70 %-ға ... ... ... түсу ... ... ... ... қазақ мектептерінің дамуындағы кейбір жағымды үрдістерін ескере
отырып, олардың 86 %-ы ... ... ... ... ... ... ауқымды екендігін атап өткен жөн. Бұл жағдай осы
оқу орындарының ... мен ... ... мәдени
мекемелерге кіру және ақпараттық технология, дистанциялық ... ... т.б. ... ... ... ... Көші-қон
саясатын жүзеге асырудағы кемшіліктер мен жергілікті халық құрамындағы
сәйкессіздікке орай бірқатар ірі ... ... ... ... ... ... көптеген мектептерінде шет ... ... жоқ. Ал қала ... олардың болмауы ... ... ... ... оқу ... оның ... тілдің және тіл мәдениетінің
қалыптасуын қамтамасыз етуге жалпы білім беретін мектептерде, ... ... оқу ... ... мен оқу ... әдістемелік
әдебиеттердің жетіспеушілігі кедергі тудырады. Соңғы жылдары ... оқу ... ... да ... әдебиеттердің, мемлекеттік
тілдегі оқулықтарды даярлау және оның сапасын ... ... ... қарастырылуда. Көп жағдайда олардың басылымдарының және ... мен оқу ... ... алаңдатушылық тудырады.
Бұл қажетті тілдік ортаны құруға, оқушылардың тілдік және сөйлеу
мәдениетін қалыптастыруға, ... ... ... ... ... қатар сыртқы және көлемдік көрсеткіштерімен бірге сапалы білім
беруге, жаңа және ... ... ... ... ... ... компьютерлік техниканы игеруге жағдай жасау ... ... беру ... ... аса ... бөлінуі қажет.
Ғылымның әр саласында, терминологияның келешекте даму мәселесі ... ... бар ... ... ... ... ... кезде
терминдерді қалыптастыру немесе құру процестерінің жасанды «жеделдету»
үрдісі орын ... ... ... ... әсіресе енгізілуі, көп жағдайда
сол немесе ... да ... ... ... есепке алуынсыз
жүргізіліп отыр. «Термин шығармашылығы» ұзақ процесті ... ... ... оның ... бір кәсіби салада «нақты мойындалғанға» дейін
«бейімделу» сатысын қарастыруды ескеру керек. ... ... ... бар ... нұсқаларын, халықаралық тәжірибесін,
олардың қалыптасу логикасын, ... ... даму ... ... ... ... мен технология үдерісін ескере
отырып, жүзеге асырылуы тиіс.
Осыған байланысты Мемлекеттік терминология ... ... ... ... ... оның ... ... қажет. Сонымен
қатар қазақ тіліндегі терминдердің қалыптасу мәселесіне ғылыми көзқарасты,
оның қолданылуына мониторинг және ... ... ... ... халықаралық мойындау бойынша кең көлемде ... ... ... қажет.
Соңғы жылдары ғылымның әр саласында тілдерді дамыту мәселесі бойынша
ғылыми-зерттеу жұмыстарын ... ... ... ... 2003 жылға дейінгі кезеңмен салыстырғанда кандидаттық немесе
докторлық диссертацияларды қорғауға ұсынылған мемлекеттік ... ... ... саны ... ... ... бұл ... да қорғалатын зерттеу
жұмыстарының көкейкестілігі мен олардың қолданбалылығына басты назар аудару
керек. Бұл мәселе ғылымның негізін құрайтын тіл білімі мен ... ... ... ... ... ... ауылдық жерлерде тұратындықтан
келешекте тілдің дамуына ... ... ... көзі мен өмір ... болып табылатын ауыл тұрғындарының проблемаларын қарастыруымыз
қажет. 2005 жылғы ауылдық елді ... ... ... даму ... және ... ... ... бір жыл
ішінде 162 елді мекен қысқарған, оның 72-інде тұрғындар жоқ. 171 ... ... беру ... жоқ. Бұл ... бір ... көзқарасты анықтағанымен, оларда халық ділін
анықтайтын, оның ... және ... ... әсер ... ... ... ... бастау жатқандығын ұмытпағанымыз жөн.
Тілдің дамуына және тілдік ортаның қалыптасуына көрнекі ақпараттар да
өз үлесін қосуда. Өкінішке орай, ономастика ... осы ... ... ... ... болып келеді. Бұл сала бойынша ғылыми зерттеулер
мен әзірлеулер де жеткіліксіз. ... ... мен ... тарихи
факторлардың, мақсаттылықтың, мәдениеттің маңызды негізі болып табылатын
эстетика ... ... ... ауыл, алаң, білім және мәдениет
мекемелері мен ұйымдарының атауларын ... ... ... ... ... ... және ұйым ... билбордтарды, жарнама
қалқандарын безендіруде тіл туралы заңнамаларды сақтауға басты назар
аударуымыз қажет.
Оқушы ... ауыл ... ... ... ... ... әртүрлі тұрғын бекетінің, табиғи объектілердің және т.б.
атаулардың ... ... ... ... ... ... тұрақты түрде республика және жеке аймақтар бойынша
әлеуметтік-экономикалық, экологиялық жағдайларға, тұрғын ... ... ... ... ... географиялық, контурлық, климаттық және басқа
да карталарды (қазақ, ... ... ... француз, жапон тілдерінде)
шығару жұмыстарын қамтамасыз ету ... ... ... ... жергілікті атқарушы және өкілетті
органдар жергілікті жерлердің көрінісін ... ... ... ... ... көрнекі ақпараттарды жетілдіру, оларды халықтың жалпы
мәдениеті, ... ... ... ... бір ... ... эстетикалық
тұрғыдан жетілдірілуі мәселелеріне ерекше назар аударылу керек.
Тіл саясатын одан әрі жүзеге асырудың мәселелері мен міндеттерін дұрыс
анықтаудың маңызды ... ... ... жағдай туралы ғылыми
негізделген талдау ... ... ... ... бұл ... ... ақпарат
құралдары, мәдениет, білім саласындағы статистикалық ... ... Бұл ... ... ... көрсетпейді,
өйткені сұралатын аудиторияда білім деңгейіне, әлеуметтік ... ... ... ... Жоғарыда көтерілген
мәселелер тұрғындардың қабылдауына ықпал ететін мәселелердің ... ... ... ана ... «ана ... деп ... ... деңгейін, респонденттердің сауаттылығы, үйрену мотиві ескерілу
қажет.
Сонымен талдау нәтижесі бойынша, ... ... ... ... ... ... оны ана тілі деп ... бұл
интернационалистік идеологияның басымдығы кезіндегі ... ... 50%-ы ... ... және оқи ... ... ... яғни ана тілдерін (қазақ тілі) жеткілікті дәрежеде меңгердік
деп есептейді. Мұндай ... ... ... ... ... ... мемлекеттік тілді үйренудің оң мотивтері байқалады:
- азаматтық міндет – 27,5%;
- Қазақстанда өмір сүру және жұмыс істеу ...... ... ... ... ...... дамыту саласындағы жағдайды ... ... ... талдауды жылына 2-3 рет жүргізу керек, бұл тіл
саясаты саласын ғана емес, ... ... ... және көшпелі
процестерді реттеу мәселелерін де шеше алады.
Мемлекеттік тілдің әлеуетін іске ... ... ... ... ... ... негізінде мемлекеттік
органдар жүзеге асыратын негізгі басымдықтарды анықтау мақсатындағы ... ... ... ... ... тұрақтандыратын, осы саладағы
құқықтық қатынастарды ... ... ... ... ... оң сұлбасын жасауға мүмкіндік береді.
Мемлекеттік тілде мектепке дейінгі білім беру мен тәрбие, жоғары
білім мен ... ... ... ... ... оқу процесінің үздіксіздігі
принципін қамтамасыз ету, мұнда сапаның көтерілуіне, оқыту процесін оқу-
әдістемелік қамтамасыз ету, тілді білу ... ... және ... ... ... көңіл бөліну керек.
Жоғары білім жүйесінде мемлекеттік тапсырыс негізінде ... ... ... орыс ... қазақ тіліне, сондай-ақ ... орыс ... ... мамандарды саралай дайындауды ... ... ... оқыту, Интернет-технологиялар мүмкіндіктерін
қолдана отырып, білім алу үшін мүмкіндіктер жасау керек.
Тілдерді дамыту саласында ақпараттық ... ... ол ... тыс ... ... ... Бұл мақсатта қазақ тілі мен
Қазақстан ... ... ... ... қамтамасыз ететін тіл
жөніндегі заңнаманы табысты жүзеге ... тіл ... және ... ... тілдік ортаны кеңейтуге ықпал ететін мерзімді баспа
өнімдерінің, электронды бұқаралық ақпарат құралдарының рөлін арттыру керек,
олардың өзектілігін, ... және ... ... ... ету ... ... ... мен ұйымдарда мемлекеттік тілде
құжатайналым көлемін жыл сайын арттыруға қол ... ... оның ... ... басым дамыту есебінен іс жүргізуде тілдерді қолдануды
ыңғайластыру қажет.
Тіл дамыту және аударма ... ... ... ... және ... оларды қосымша қызмет ретінде
қабылдайтын көзқарасты жоққа шығарып, олардың ... ... ... ... ... маман-оқытушыларды тарта отырып,
мемлекеттік ... ... ... жұмысын, олардың жұмысын тыңдаушылардың
тілді білу деңгейін ескере отырып ұйымдастыру ... ... ... ... және көру ... әсер ететін әдістер мен ... ... ... ... тілді насихаттау және енгізу
жөніндегі шараларды жасау қажет.
Біліктілік деңгейін көтеру және ... ... ... ету ... ... ... ағылшын тілдерін қажетінше қытай,
неміс, француз, испан, жапон тілдерін де кәсіби деңгейде үйрету ... ... ... ету.
Мемлекеттік және мемлекеттік емес ұйымдар қызметкерлерінің ... білу ... оң ... үшін тестілеу жүйесін және тілді оқыту
әдістемесін жасау керек. Мұнда ... ... мен шет ... озық ... ... ... мен қызмет тізбесінде көзделген мемлекеттік тілді белгілі
бір дәрежеде білу және оны жүзеге ... ... ... үшін ... ... ... жұмыстарды жалғастыру қажет.
Қазақстан халықтары Ассамблеясы, Білім және ғылым министрлігі өзара
қарым-қатынас бойынша жұмыстарды ... ... ... мына ... ... бейімделген және бірыңғай қазақстандық
ұлттардың сезімдік байланысын қалыптастыру, жексенбілік мектептердегі
ұлттық ... ... ... оқу ... мен ... кешендерді
әзірлеу.
Мына мамандықтар бойынша тіл тәртібі оқытушыларын даярлау: қазақ-
ұлттық-шет (ағылшын, неміс, француз) тілдері мұғалімдерін, ... ... пен орыс ... ... және ... тілін оқитын жалпы білім беру мектептеріндегі оқушылардың тілді
меңгеруін және мектеп бітіргеннен кейін де ... ... білу ... үшін жағдай жасау қажет.
Жоғары білім - білімді мамандардың ортасын қамтамасыз ... ... ... орыс және шет ... ... ... алдағы уақытта
қызмет бабында ... ... өте ... ... ... ... бірі білім беру орындары болып табылады, олар ... ... ... ... көлік және ... ... Бұл ... ... ... ... орыс және басқа тілдердің
кәсіби лексикасын еркін білуі ... ... ең ... ... құрамы болып саналады, олар
тіл саяаты мен ... ... ... ... ... келеді.
Еліміздегі қазақ тілінің жағдайын жақсартудың ең тиімді ... ... ... ... болып табылады.
Қоғамның ең көп саласын жеке бизнес алып жатыр және ... ... ... олардың тек әлсіз жақтарын ғана ... ... ... мөр табандар, жарнамалар) сонымен қатар қарым-қатынас
және ... ... ... тілі ... ... ... да көрулері
керек.
Тілдерді дамытудың облыстық ... ... ... ... ... орталығы базасында тілдерді оқытудың бірыңғай
желісін құру бойынша ұсыныстар дайындап енгізулері қажет, ... ... құру ... ... ... ... қызмет құқықтарын
беруді, ғалымдарды, педагогтарды, оқыту-әдістемелік әдебиеттердің,
компьютерлік бағдарламалардың ... және ... ... ... ... ... ... бойынша озық компьютерлік бағдарламаларды
әзірлеуде, орыс тілінен қазақ тіліне, сондай-ақ қазақ тілінен орыс ... ... ... ... ... ... (3 ... 1 рет)
қамтамасыз ету қажет.
Мемлекеттік қызмет істері жөніндегі агенттікпен бірге ... ... ... қызметтік міндеттеріне мемлекеттік
тілді менгерудің нақты талаптарын енгізу мәселесін мақсат ... ... ... ... мемлекеттік тілді меңгерген, оны іс
жүргізу тәжірибесінде және қызметтік ... ... ... ... етіп ... ... қызметкерлерді көтермелеудің
пәрменді жүйесін құру ұсыныстарын енгізу қажет.
Қазақстан Республикасы Ақпараттандыру және байланыс ... ... ... ... ... ... ... ету бойынша ұсыныстар дайындап енгізу қажет.
Жаңа ақпараттық технологияларда қазақ ... ... ... ... ... тілінде портал желілерін дамыту ... және ... ... арасында қазақ тіліндегі кітаптарды
тарату үшін ИНТЕРНЕТ дүкендерін ашу, ... ... ... ... үшін ... баспасын» құру, сонымен қатар қазіргі қазақстандық
әдебиеттің жаңа ... ... және өз ... ... ... мүмкіндіктері жоқ авторларға ықпал етуіміз қажет.
Іске асыру тетіктері
Тұжырымдаманы іске асырудың негізгі тетігі заңнамаларды, ... ... ... ... ... ... ... соның
ішінде ведомстволық, өңірлік сипаттағы тілдерді дамыту ... ... ... ... ... ... көздері республикалық бюджет, жергілікті
бюджет, халықаралық, грант конкурстарының демеушілері ... ...

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекеттік тілдің қолданылу аясын кеңейту бағытында атқарылатын жұмыстар жайында18 бет
Іс қағаздар (Лекция жинағы)46 бет
Мемлекеттік тіл28 бет
Қазақ тілі - мемлекеттік тілі9 бет
Қызметтік хаттарды ресімдеу жолдары7 бет
Үш тұғырлы тілдің ұшпағы11 бет
Қазақстан Республикасы ҰҚК Әскери институтының іс қағаздарына, күнделікті қызметіне мемлекеттік тілді енгізу мен дамытудың өзекті мәселелері8 бет
Акушерлік қан кету5 бет
Кредит формалары6 бет
Халел Досмұхамедов және түркітану мәселелері4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь