Қазақстан инновациялық мектептерінде қосымша білім бағдарламалары негізінде оқытуды бейіндік саралаудың дамуы (1992 – 2005 жж.)

Кіріспе
Негізгі бөлім
Инновациялық мектеп жағдайында қосымша білім бағдарламалары арқылы оқытуды бейіндік саралаудың теориялық негіздері
1992 . 2005 жж. аралығында Қазақстан инновациялық мектептерінде қосымша білім бағдарламалары негізінде оқытуды бейіндік саралаудың мазмұны
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Зерттеудің көкейкестілігі. Өткен ғасырдың соңғы онжылдығы Қазақстан Республикасы үшін үлкен қоғамдық-саяси, әлеуметтік-экономикалық өзгерістер әкелді. Бұл өзгерістер оқыту мен тәрбиелеу мазмұнын жетілдіру, олардың жаңа түрлерін іздеу, бейімдеу негізінде білім беру саласына да жаңалықтар енгізді.
Білім жүйесінде кеңестік дәуірде қалыптасқан оқушыларды белгілі бір білімдер жиынтығымен қаруландыру принципі қайта қаралып, ендігі жерде алынған білімді пайдалануға үйрету, баланың дара ерекшеліктеріне, қабілетіне, қызығушылығына қарай бейіндік бағыттау алға шықты, сонымен қатар оқытудың әдіс-тәсілдерін қолдану көп векторлық сипат алды.
Қазіргі уақытта білім беру жүйесіне қойылатын талаптар оның мүлде жаңа парадигмасын жасауды қажет етеді. Өйткені өмір сүріп келген жүйе үнемі даму үстінде болып отырған қоғамның сұраныстарына жауап бере алмайды. Жалпы білім беретін орта мектептің білім беру мазмұны оқушылар мен ата-аналардың сұраныстарын қанағаттандыра алмады. Оның үстіне білім деңгейлері арасындағы сабақтастық үзіліп, жалпы орта білім беру мен жоғары білім жеке құрылымдар ретінде өмір сүрді, бұл жағдай өз кезегінде мектеп бітірушілерді жоғары оқу орнында білім алу үшін қосымша даярлау тәрізді артық жүйенің ресми емес түрде пайда болуына алып келді. Осындай жағдайда кәсіби бағдарлау жұмыстары өз мәнінде нәтижесін бере алмай отыр. Міне, мұның бәрі мектеп бітірушілерде өзінің болашағын жоспарлауда таңдауының бұлдырлығын тудырды. Сондықтан осы мәселеге мемлекеттік деңгейде үлкен мән беріліп, білім саласын жүйелі реформалау, түбегейлі өзгерістер енгізу қолға алынды. Қалыптасқан жағдайдан шығудың бір шешімі ретінде «Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған Мемлекеттік бағдарламасында» орта білімнің жоғары сатысында бейіндік оқытуды енгізу жоспарланған болатын. 2006-2007 оқу жылында еліміздің мектептерінің 10 сыныптары екі бағыт (қоғамдық-гуманитарлық және жаратылыстану-математикалық) бойынша оқытуды бейіндік саралауға кірісіп те кетті. Осы процесс келесі оқу жылынан енгізілетін 12 жылдық білім беруге көшу барысында өзінің заңды жалғасын таппақ.
1 Қазақстанда инновациялық мектептердің қалыптасуының кейбір шарттары //ХХІ ғасырдағы білім мен ғылымның өзекті мәселелері: Е.А.Бөкетов атындағы ҚарМУ-дің 30 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-практикалық конференцияның материалдары (19-20 қыркүйек 2002ж). - Қарағанды: ҚарМУ, 2002. - Б.347-349. (Ш.Қ.Әмірмен авторлық бірлестікте)
2 Қазақ этнопедагогикасының негіздері. - Қарағанды: Санат, 2003. - 33 б. (Ш.Қ.Әмірмен авторлық бірлестікте)
3 Инновациялық мектептер және олардың Қазақстанда қалыптасуы мен дамуы //Шоқан тағылымы-11: Халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары. - Көкшетау, 2006. - Б.187-189.
4 Педагогика теориясындағы оқытуды бейіндік саралау мәселесі //Қарағанды университетінің хабаршысы: Педагогика сериясы. - 2006. - №2. - Б. 137-142. (С.Қ.Омаровпен, Б.Ә.Нұркеевамен авторлық бірлестікте)
5 Педагогика пәні бойынша типтік оқу бағдарламасы. - Астана, 2006. (К.Т.Омарова, С.Қ.Омаров, С.В.Кузнецовалармен авторлық бірлестікте)
6 Оқытуды бейіндік саралауға қоғамның сұранысы //Психолого-педагогическое образование на современном этапе: реалии и перспективы: Материалы Международной научно-практической конференции. - Актобе: Издательство Актюбинского государственного университета им. К. Жубанова, 2006. – С.109-111.
7 Бейіндік оқыту Тұжырымдамасының жобасы //Қазақстан Республикасындағы білім беру жүйесінің даму жағдайы және перспективалары: Республикалық ғылыми-практикалық конференция материалдары. Қарағанды: ҚарМУ баспасы, 2006. – Б. 72-76.
8 Бейіндік оқытудың Тұжырымдамасын жасаудың кейбір мәселелері //Университет: әлемдік білім кеңістігі жолында: VI Халықаралық Байқоңыров оқулары материалдарының жинағы. Екінші кітап. - Жезқазған: «ЖезУ» АҚ, 2006. - Б.79-82.
        
        ӘОЖ    371.21:004 (574)
Қолжазба құқында
Мұқатаев Айдос Ағдарбекұлы
Қазақстан инновациялық мектептерінде қосымша білім бағдарламалары негізінде
оқытуды бейіндік саралаудың дамуы (1992 – 2005 ...... ... педагогика және білім беру тарихы,
этнопедагогика
Педагогика ғылымдарының кандидаты
ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған диссертацияның
авторефераты
Қазақстан Республикасы
Қарағанды, ... ... ... ... ... ... педагогика
кафедрасында орындалды.
Ғылыми жетекшілер: педагогика ғылымдарының ... ... ... ... ... педагогика ғылымдарының докторы
Қ.Ж.Аганина
педагогика ғылымдарының кандидаты
Ж.О.Жылбаев
Жетекші ұйым: ... ... ... ... 2007 ж. ... қазан ... ... ... ... (100028, Қарағанды қаласы,
Университет көшесі, 28, №1 ... ... ... ғылымдарының
докторы ғылыми дәрежесін беру жөніндегі БД 14.50.05 диссертациялық кеңестің
мәжілісінде ... ... ... ... кітапханасында
танысуға болады (100028, Қарағанды қаласы, Университет көшесі, 28).
Автореферат 2007 ж. «__29__» тамыз ... ... ... ... ... Өткен ғасырдың соңғы онжылдығы Қазақстан
Республикасы үшін үлкен қоғамдық-саяси, әлеуметтік-экономикалық ... Бұл ... ... мен ... мазмұнын жетілдіру, олардың жаңа
түрлерін іздеу, бейімдеу ... ... беру ... да ... ... ... ... қалыптасқан оқушыларды белгілі бір
білімдер жиынтығымен ... ... ... қаралып, ендігі жерде
алынған білімді ... ... ... дара ... ... ... бейіндік бағыттау алға шықты, сонымен
қатар ... ... ... көп ... ... алды.
Қазіргі уақытта білім беру жүйесіне қойылатын талаптар оның мүлде жаңа
парадигмасын жасауды қажет етеді. ... өмір ... ... жүйе ... ... болып отырған қоғамның сұраныстарына жауап бере алмайды. ... ... орта ... ... беру ... оқушылар мен ата-аналардың
сұраныстарын қанағаттандыра алмады. Оның үстіне білім ... ... ... ... орта ... беру мен ... білім жеке құрылымдар
ретінде өмір сүрді, бұл ... өз ... ... ... ... ... білім алу үшін қосымша даярлау тәрізді артық жүйенің ... ... ... ... алып келді. Осындай жағдайда кәсіби бағдарлау жұмыстары
өз мәнінде нәтижесін бере алмай отыр. Міне, мұның бәрі мектеп ... ... ... ... ... ... ... осы
мәселеге мемлекеттік деңгейде үлкен мән беріліп, білім саласын жүйелі
реформалау, түбегейлі өзгерістер ... ... ... ... ... бір шешімі ретінде «Қазақстан ... ... ... ... ... арналған Мемлекеттік бағдарламасында» ... ... ... ... ... ... жоспарланған болатын.
2006-2007 оқу жылында еліміздің мектептерінің 10 сыныптары екі ... және ... ... оқытуды
бейіндік саралауға кірісіп те кетті. Осы ... ... оқу ... 12 ... білім беруге көшу барысында өзінің заңды жалғасын
таппақ.
Кейінгі жылдары ... ... ... еліміздің білім беру кеңістігіндегі оқыту жүйесінің тұлғаны ... ... ... ... ... ... жауап бере алмағандығын
көрсетіп отыр. Сондықтан әртүрлі деңгейде (республикалық, аймақтық) осы
мәселенің ... ... ... ... ... баламалылығын
дүниеге әкелді, яғни білім нарығында білім беру ... жаңа ... ... мазмұны мен оны жүзеге асыру жолдарын әлемдік тәжірибені,
педагогика ғылымының жаңалықтарын бейімдеу арқылы жетілдіруге бағыт ... оқу ... ... мектептер» деген атауға ие болды.
Білім беру жүйесін ... ... ... осындай жағдайда
оқытуды бейіндік саралау, инновациялық процестер, ... ... ... білім бағдарламаларын қалыптастыру, практикаға енгізу
және басқа да олардың жекелеген аспектілері көкейкесті болып, отандық және
шетелдік ... ... ... өзіне аударып отыр.
Мәселен, педагогика тарихы тұрғысынан жалпы білім берудің ... ... ... ... ... ... Г.М.Храпченков, В.Г.Храпченков, т.б.
еңбектерінде қарастырылады. Сол сияқты қазақстандық ғалымдар ... ... ... ... ... ... М.С.Мәлібекова, Ж.Ж.Наурызбай,
Қ.А.Сарбасова, Л.А.Шкутина, т.б. қоғам сұранысына сәйкес ... ... оның ... ... – дүниетанымын қалыптастыру, оны
қалыптастырушы – педагогтың ... ... ... ... процесті ұлттық реңкте құру мәселелеріне жан-жақты тоқталып
өтеді.
Оқыту процесінде оқушылардың дара ерекшеліктерін, ... ... ... ... мен ... есепке алу мәселесіне
педагогика ғылымының классиктері ... ... ... Ы.Алтынсариннің, С.Т.Шацкийдің, т.б.
еңбектерінде ерекше мән беріледі.
Кеңестік ғалымдар А.А.Бударный, И.Г.Бутузов, Н.К.Гончаров, А.А.Кирсанов,
Е.С.Рабунский, Н.М.Шахмаевтар оқытуды ... мен ... ... ... ... жүргізген. Бұл орайда әсіресе И.Унттың
еңбектері біз үшін ... ... ... ... ... Л.В.Кузнецова, В.М.Монахов, ... ... ... ... Д.А.Эпштейн, Ю.Д.Хацинская,
С.И.Шварцбурд, т.б. жеке ... және ... ... аясында саралау
мәселелеріне тоқталады. Оқытуды бейіндік саралаудың ... ... ... Н.В.Иванова, А.К.Савина, т.б. өз
зерттеулеріне өзек етіп ... ... ... көшу ... ... мәселелері Д.Ермаков, Л.Гаджиева, ... ... ... ... ... ... ғалымдар Қ.М.Арынғазин, Б.А.Әлмұхамбетов,
М.Жадрина, ... ... ... ... ... К.А.Сарманова, Л.С.Сырымбетова, Н.Тен, ... әр әр ... ... ... инновациялық процесс, инновациялық мектеп ... ... ... мен ... ... ... ... Бұл мәселелер
В.Ф.Взятышев, В.Кваша, А.И.Кочетов, Д.М.Перминова, ... ... ... ... ... т.б.
зерттеулерінде әр қырынан зерттеледі. Сонымен қоса аталмыш мәселелер
отандық ғалымдар ... ... ... ... т.б. ... объектісі болып табылды. ... ... ... ... ... ... жан-жақты сөз болған.
Инновациялық мектептер оқушы тұлғасының дамуының бағыттылығын қамтамасыз
ету мақсатында өздеріне нормативтік деңгейде ... ... ... ... ... ... пайдалана отырып бейіндік
саралай оқытуды негізге алады, осы тұрғыда елімізде өткен 15 жыл мерзімде
көлемді ... ... ... ... көшу ... біздің
ойымызша, осы тәжірибені ғылыми-теориялық жағынан рәсімдеу, талдау оны одан
әрі жетілдіруге, практика ... одан әрі ... ... ... ... отандық педагогика тарихында инновациялық мектептерде бейіндік
саралаудың қолданылуы, оның құралы ретінде ... ... ... орны ... деңгейде зерттелмеген деп айтуға негіз
бар.
Сондықтан педагогика ғылымында инновациялық мектептердегі ... ... ... мен оның ғылыми-теориялық тұрғыда талдану
және бүгінгі күні ... ... ... ... ... ... оның
позитивті және негативті тәжірибесін ескере отырып, жаңа талаптарға
негіздеп, ... ... ... ... қайшылықты шешуге
бағытталған зерттеу жүргізу қажеттілігі туындады, міне, бұл біздің зерттеу
жұмысымыздың проблемасының ... ... ... ... ... ... ... бағдарламалары негізінде оқытуды бейіндік
саралаудың дамуы (1992 – 2005 жж.)» деп алуға негіз болды.
Зерттеліп ... ... ... мектептердегі қосымша білім
бағдарламаларын пайдалану тұрғысынан қарастыру біріншіден, аталған мерзімде
оқытуды бейіндік саралауды ... ... осы ... толыққанды
жүргізілуімен, екінші жағынан оның негізгі ...... ... болып табылуымен байланысты.
Зерттеудің хронологиялық шеңберін таңдау нақ осы мерзімде бейіндік
саралау процесінің бір ізге ... ... және ... жүруімен
түсіндіріледі. Оның үстіне 1992 жылы Қазақстан Республикасының «Білім
туралы» Заңының ... ... ... ... құқықтық
мәртебеге ие болды. Жекелеген жағдайларда ... ... ... ... ... талдау негізінде тұтас, толыққанды нәтижеге қол
жеткізу ... ... ... шеңберінен шығуға мәжбүр боламыз.
Зерттеудің объектісі – инновациялық мектептердегі бейіндік саралау
процесі.
Зерттеудің пәні – қосымша ... ... ... ... ... ... оқытуды бейіндік саралау.
Зерттеудің мақсаты – ... ... ... ... ... бағдарламалары негізінде оқытуды бейіндік
саралаудың дамуын талдау, сипаттау және оның ... ... ... ... ... болжамы – егер инновациялық мектептердегі оқытуды бейіндік
саралаудың ... ... оның ... осы ... ... ... онда қалыптасқан жағдайды ескеру ... ... ... ... ... оң ... ... артады, өйткені, оның позитивті және негативті жақтары ... бұл ... ... күн ... ... шарты болып табылады.
Зерттеудің міндеттері:
оқытуды бейіндік саралау мәселесінің ... ... ... ... мектептеріндегі оқытуды бейіндік саралаудың дамуының
тарихи-, ғылыми-педагогикалық және құқықтық-нормативтік ... ... ... ... білім бағдарламалары арқылы
бейіндік саралаудың дамуын талдау, позитивті және негативті тәжірибесін
бөліп көрсету;
инновациялық мектептердегі қосымша ... ... ... бейіндік
саралаудың позитивті тәжірибесі негізінде бейіндік оқытуды іске асыру
моделін жасау.
Зерттеудің жетекші ... ... ... қосымша білім беру
бағдарламалары негізінде бейіндік саралаудың дамуын талдау жинақталған оң
тәжірибені анықтауға, оның ... және ... ... ... іске ... ... ... береді.
Зерттеудің әдіснамалық негізін философия, ... ... ... ... мен ... ... байланыстар
туралы қағидалар, философиялық ілімдер, тарихи-педагогикалық құбылыстарды
зерттеудегі объективтілік, жүйелілік теориясы туралы ілімдер құрайды.
Зерттеудің әдістері:
жалпығылыми: логикалық, жүйелі-құрылымдық, ... ... ... тарихи-салыстырмалы, тарихи-генетикалық, ретроспективалық, т.б.;
педагогикалық: теориялық және эмпирикалық (ғылыми-педагогикалық әдебиетті,
архив материалдарын, мектеп құжаттарын зерттеу және талдау, ... ... және ... ... ... ... және ... құжаттар;
зерттеу тақырыбына байланысты ... ... (оқу ... ... кешендер);
зерттеу проблемасына қатысты ғалымдардың еңбектері, ... ... ... ... ... бейіндік саралау бойынша жұмыс ... ... ... ... ... ... ... зерттеу процедурасы жасалып,
проблеманың теориясы, тарихы мен қазіргі ... ... ... ... ... ... объектісі, пәні, болжамы, жетекші
идеясы анықталды; ... ... ... ... (2003-2006 жылдар) оқу-әдістемелік, статистикалық
материалдарды ... ... ... жүйелеу және қорытындылау
жүргізілді, зерттеу проблемасы нақтыланды.
Үшінші кезеңде (2006-2007 жылдар) материалдарды теориялық ... ... ... және ... ... ... рәсімдеу
аяқталды.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы мен теориялық мәнділігі:
оқытуды бейіндік саралау мәселесінің генезисі ғылыми-теориялық ... ... ... ... бейіндік саралаудың дамуының
тарихи-, ғылыми-педагогикалық және ... ... ... қосымша білім бағдарламалары арқылы бейіндік
саралай оқыту мазмұнының даму ... мен ... ... ... бейіндік саралаудың кезеңдері анықталып, жіктемесі
жасалды;
республиканың ... ... ... ... ... ... ... саралаудың позитивті және негативті тәжірибесі
анықталды;
Қазақстан инновациялық мектептеріндегі қосымша білім ... ... ... ... ... ... бейіндік оқытуды ... ... ... ... ... нәтижелері бейіндік оқытуды жүзеге асыратын мектеп әкімшілігі
мен мұғалімдерінің ғылыми-әдістемелік даярлығын жетілдіруде (мектептерде
«Бейіндік ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру» оқу құралы, «Бейіналды даярлыққа
және бейіндік оқытуға ... ... ... беру бағдарламалары»
жинағы), болашақ педагогтарды даярлау ... ... ... ... оқу бағдарламасына, педагогикалық мамандықтар студенттерінің
педагогикалық ... ... ... ... ... ... жайымен таныстыру мақсатында толықтырулар,
050110 – Физика мамандығына арналған «Бейіндік ... ... ... ... Оқытудың несиелік жүйесіндегі сабақтар» оқу ... ... ... іске ... ... ... орта ... беру
жүйесіне бейіндік оқытуды енгізуде қолданылуы мүмкін.
Қорғауға ұсынылатын қағидалар:
Оқытуды бейіндік саралаудың теориялық негіздеріне педагогика теориясындағы
саралап оқыту, тұлға дамуындағы ... ... беру ... ... ... және ... алғышарты – педагогика
тарихы мен ... және ... ... ... ... ... ... – оны білім алушылардың
сұраныстарына, қызығушылықтары мен ... ... ... ... ... ... құқықтық-нормативтік алғышарттары - осы
кезеңде қабылданған «Білім туралы» Заңдар, оқу жоспарлары, білім ... ... ... ҚР ... мен лицейлерінің жұмысын
ұйымдастыру туралы Ережелер болып табылады.
Қазақстанның инновациялық мектептерінде оқытуды бейіндік ... а) ... ... ... ә) ... ... бөлігін тиімді
іріктеу; б) инновациялық мектептерге берілген қосымша білім бағдарламаларын
енгізуге ... ... ... ... ... ... ... оқытуды бейіндік саралаудың негізгі
құралы – болашақ кәсіби іс-әрекеттің ерекшеліктеріне бағдарлау, ... ... ... және ... ... ... ... және оқушылардың дара ерекшеліктері мен сұраныстарын есепке алу,
интерактивтілік, тұлғалық-іс-әрекеттік және ... ... ... отырып жасалған қосымша білім бағдарламалары болып
табылады;
Қазақстан ... мен ... ... бейіндік саралау үш
кезеңде (1-кезең – бейіндер бойынша оқытудың негізінің ... ... ... ... арқылы бейін мазмұнының нақтылануы; 3-
кезең – жинақталған тәжірибені ғылыми негіздеуге әрекет) жүзеге асты;
инновациялық ... ... ... ... ... саны, бейін
бағыттылығы, бейіндерді қалыптастыру және білім ... ... ... ... ... іске ... үшін ... Қазақстан инновациялық
мектептеріндегі оқытуды бейіндік ... ... ... жасалған,
бейіндік оқытуды теориялық-әдіснамалық, құқықтық-нормативтік, ... және ... ... ... ... бейіндік
оқытуды іске асыру моделі.
Зерттеу нәтижелерінің дәлелділігі ... ... ... ... ... ... оның ... және процес-
суалдық сипаттарының теориялық деңгейде жан-жақты қарастырылуымен, зерттеу
объектісіне байланысты Қазақстанның әр ... ... ... ... ... ... іс жүзінде қолдануға
болатынымен және зерттеушінің осы бағыттағы практикалық жұмыс тәжірибесімен
қамтамасыз етілді.
Зерттеу жұмысының теориялық қағидалары мен нәтижелерін байқаудан ... ... ... конференцияларда (халықаралық –
Қарағанды, Көкшетау-Тюмень, Жезқазған, Ақтөбе; республикалық – Қарағанды,
Павлодар; ... - ... ... жасау, ғылыми ... ... ... ... ... хабаршысы»,
«Павлодар мемлекеттік университетінің хабаршысы» «Ізденіс», «Ұлт тағылымы»)
және Қарағанды облысының орта мектептерінде ... ... ... ... №12 орта ... ... ауданының Күләш Байсейітова,
Қазбек Нұржанов атындағы орта мектептерінде) дәрістер оқу мен семинарлар
ұйымдастыру ... ... ... ... ... мен құрылымы.
Зерттеу жұмысы кіріспеден, екі тараудан, қорытындыдан және әдебиеттер
көрсеткішінен тұрады.
Кіріспеде зерттеу ... ... ... ... ... ... ... тақырыбы, міндеттері, болжамы, әдіснамалық
негізі, зерттеудің әдістері мен кезеңдері, оның ғылыми жаңалығын ... және ... ... ... ... негізгі қағидалар,
дәлелділігі, зерттеу жұмысының нәтижелерін байқаудан өткізу баяндалады.
«Инновациялық мектеп жағдайында ... ... ... арқылы
оқытуды бейіндік саралаудың теориялық негіздері» деп ... ... ... теориясы мен практикасындағы оқытуды бейіндік ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуы мен дамуының алғышарттары және оқытуды бейіндік
саралауды іске ... ... ... ... ... білім
бағдарламаларының орны сөз болады.
«1992 – 2005 жж. аралығында Қазақстан инновациялық мектептерінде қосымша
білім бағдарламалары ... ... ... ... ... атты
екінші тарауда жалпы білім беру мазмұны және оны инновациялық мектептерде
қосымша білім ... ... ... ... ... инновациялық мектептеріндегі оқытуды бейіндік саралауды
қосымша білім бағдарламалары негізінде іске асырудың барысы және ... ... ... бейіндік саралау тәжірибесін бейіндік
оқытуға көшу жағдайында пайдаланудың мүмкіндіктері қарастырылады.
Қорытындысында жалпы тұжырымдар ... ... ... ... бұл өзекті мәселенің болашақта зерттелу мүмкіндігі анықталған.
Негізгі бөлім
Бүгінгі күні ... ... ... ... білім беру саласының
даму жолын қайтадан, жаңа көзқарас тұрғысынан қарастыру міндеті тұр. Ғылыми-
педагогикалық ... ... ... сөз болғанда оқушылардың
сұраныстарын, қызығушылықтарын ескеру, ... ... әр ... ... ... ... топтарына негіздеп құру мәселелері көтеріледі.
Мұның барлығы оқыту мақсатын оқушылардың ... мен ... ... ... саяси-экономикалық сұранысын қанағаттандыруға
сәйкестендіруден шығып ... Олар ... ... ... ... ... ... мен практикасында саралауға қатысты «саралай
оқыту» «саралық ... ... ... ... т.б. ұғымдар кең
тараған. «Саралау» сөзі латынша «differentia» - ерекшелеу, айырмашылық
сөзінен шыққан, ... ... ... ... жіктеу, мүшелеу,
айыруды білдіреді, олай болса саралау міндетін оқушыларды ... ... ... ... жету және әр ... ерекшеліктерін есепке алу
болып табылатын әрекет ... ... ... ... ұғымына ғалымдар түрлі мағынада анықтамалар бергенмен,
барлығының ортақ идеясы осыған ... ... ... ... ... деңгейлік және бейіндік деп
екіге бөліп қарастырады. Оқытуды бейіндік саралау оқушылардың әр ... ... ... ... қарастырылатын мәселелері
ерекшеленетін бағдарламалармен оқытылуын, сол ... ... ... ... ... ... бір түрі – оқушылардың пән бойынша
білімінің деңгейін көтеретін, сол арқылы ... ... ... ... ... ... оқыту. Бейіндік саралау мектептің
жоғарғы сатысындағы фуркацияның демократиялық және кең формасы ... ... ... ... ... ... қай
уақытта да оның педагогика ғылымындағы өзекті мәселелердің бірі ... ... ... ... саралаудың теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... В.В.Фирсов, Ю.К.Бабанский, С.Д.Муканова, т.б.), тұлға
дамуындағы даралау ... ... ... ... ... беру ... ... (Б.С.Гершунский, В.В.Краевский,
В.С.Леднев, ... ... ... ... ... ... ... оқытуды бейіндік саралау негізінен инновациялық
мектептерде жүзеге асырылып келді. Елімізде оқытуды бейіндік саралаудың
жүргізілу ... ... ... үшін ... осы ... олардың жұмысының ғылыми-педагогикалық негізін ... ... ... мәселені толық ашу үшін оның жүргізілу ортасын
және жағдайын, яғни инновациялық ... ... ... ... ... керек болады.
ХХ ғасырдың 80-ші жылдарының соңынан бастап кеңестік білім жүйесінде
мектептердің жаңа типтері пайда бола ... Олар ... ... ... «инновациялық мектептер» деген атқа ие болды. ... ең ... ... – өз ... жан-жақты, үйлесімді
дамыған тұлға даярлау мақсатында ... ... ... ... ... ... деп атауға толық негіз бар деп
есептейміз. ... ол ... ... өзі ... ... процесті жоғары деңгейде ұйымдастыруға итермелейді. Сонда
«инновациялық мектеп» - үнемі ... ... жаңа ... ... ... ... оқу-тәрбие процесінде ерекшелігі бар мектеп болып
табылады. Сонымен, мектептің ... ... онда ... инновациялылығымен анықталатынына, бұл инновациялық
процестердің өзіндік құрылымы, заңдары мен ... ... ... ... сипаттамаға мектептердің салыстырмалы түрде жаңа типтері –
гимназиялар мен лицейлер сәйкес келеді. Біз өз ... ... ... ... ... мектептерді қарастыратын боламыз.
Қалыптасқан анықтамаларға сәйкес гимназия – ... және ... ... беру ... іске асыратын, оқушыларды олардың бейімділігі
мен қабілетіне сәйкес тереңдетіп, салаға бөліп, саралап оқытуды ... орта ... ... оқу орны ... ... - ... және ... жалпы
білім беру бағдарламаларын іске асыратын, ... ... ... жүзеге асыратын жалпы білім беретін оқу орны болып табылады.
Инновациялық мектептердің басты артықшылықтарының бірі – оның ... ... ... мен ... ... ... қарай сараланған білім беруге жан-жақты мүмкіндік
беруінде. Міне, осы артықшылық ... ... ... ... бейіндік саралауды іске асыра алып отыр. Бұл жерде оқытуды бейіндік
саралаудың негізгі құралы – қосымша білім ... ... ... білім беру бағдарламалары азаматтардың, қоғамның, ... және ... ... ... ... ... іске ... Қосымша білім беру бағдарламаларына тиісті
мемлекеттік ... ... ... беру стандарттарынан тыс жалпы білім беру
және кәсіби даярлық жүргізетін бірім беру ұйымдарында, ... ... ... жеке педагогикалық қызмет арқылы іске асырылатын әртүрлі
бағыттағы білім беру бағдарламалары жатады.
2002 жылы ... ... ... ... орта ... ... жапыға міндетті стандартында «қосымша білім беру ... ... ... ... ескеріп құрылған
факультативтік, таңдау курстары және жеке бағдарламалар ... ... оқу ... ... ... стандарттардан тыс білім
мазмұнын анықтайтын ... беру ... ... ... ... ... арасында оқу процесін бірнеше оқу
жоспарлары және білім берудің мемлекеттік стандарттарына негіздеп жүргізді
(1990 жылғы 20 ... ... 1990 – 1993 ... ... ... ... білім беретін күндізгі оқу орындарының 1994/95-1997/98
оқу жылдарына арналған базистік оқу ... және оқу ... ... – 2002 ... ... жалпы орта білім берудің ... ... ... мен ... де ... білім мазмұнын
осы құжаттар негізінде анықтады.
Өзгеріске ... оқу ... ... ... ... сай ... ... іріктеуге және жүзеге асыруға
мүмкіндік ... ... ... түсу үшін әр жылдардағы жоғары сатының
оқу жоспарларының бөліктеріне салыстырмалы талдау жасадық ... ... 1 – ... ... оқу ... ... ... гимназиялары мен лицейлеріне оқытуды бейіндік саралауға оқу
жоспарларының осындай ерекшеліктерімен қатар, осы ... ... ... ... ... де ... ... берді.
Мәселен, мұндай Ережелер 1996 жылы жасалды, олар 2000 жылы толықтырылып,
қайтадан жасалып ... ... ... ... ... ... мен гимназияларында
қосымша білім бағдарламаларын іске асыру үшін берілетін артықшылықтар
туралы ... ... ... және лицей оқушыларының қалауы ... ... мен ... ... (әр ... 4 ... және
үйірмелер мен клубтар, ғылыми қоғамдар мен студиялар, т.б. ұйымдастыру ... ... 0,25 ... ақы мөлшерінде, сол сияқты элективті курстар мен
келісім-шарт ... ... ... ... ... ақы төлеуге жылына
1500 сағат есебінен қаржы бөлінетіні көрсетілген. Бұл – ... ... сол ... ... ... жүзеге асыру үшін қосымша білім беру
бағдарламаларын жүргізуге, базистік оқу жоспарына осы ... ... ... ... ... қарағанда ерекше жағдайлар жасалды
деген сөз.
Еліміздегі инновациялық мектептер өз қызметін Қазақстан ... ... Заңы мен ... ... ... да нормативтік құжаттарға
және тиісті үлгідегі оқу орындарының қызметін ... ... ... ... 2.003 – 2002 жалпы орта білім берудің
мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты (БМЖМС) мен өз ... ... ... осы ... ... инновациялық мектептері үшін
оқытуды бейіндік саралауды іске асырудың құқықтық-нормативтік шарты болып
табылды.
Зерттеу ... ... ... ... ... ... бойынша
қалыптасқан жағдайды объективті бағалап, бейіндік ... ... ... ... ... ... әр аймағының
гимназиялары мен лицейлерінің жұмыс тәжірибесін ... ... ... ... тәжірибені тиімді және түзете пайдалана отырып, еліміздің
гимназиялары мен лицейлері ... күні ... ... саралауда
көсбасшылық танытып отырғанына көзіміз жетті.
Қазақстанның инновациялық мектептерінде, оның ... ... ... ... ... бейіндік саралау барысын талдау ... ... ... ... ... ... өз ... Республикасы Білім министрлігі (кейіннен Білім және ... ... оқу ... ... жүргізді. Білімнің базалық
деңгейі бәріне ортақ болып, ... ... ... ... ... осы ... ... бөлігіне енгізу арқылы іске
асырылды.
Инновациялық мектептер оқытуды бейіндік саралауды жүзеге асыруда саралай
білім ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттік
сипаты; вариативтілік; білім беру процесінің қоршаған ортамен қатынасы;
даралау принциптерге сүйенді.
Оқытуды саралау барысында ... ... мен ... алу, ... ... бейіндер ұйымдастыру, бейіндер ... ... ету үшін ... ... ... оқу ... вариативті бөлігін қамсыздандыру міндеттері шешілді.
Оқу жоспарының вариативті бөлігінің уақыт өте келе ұлғаюы қосымша ... ... ... мазмұнын толық ашуға мүмкіндік берді.
Яғни, қазақстандық инновациялық мектептерде оқытуды ... ... ... – оқу ... және қосымша білім бағдарламалары болып
табылатыны анық.
1992 – 2005 жылдардағы ... ... мен ... ... жүзеге асыруы тәжірибесін ... ... ... ... ... ... береді (кесте 1):
Кесте 1 – Қазақстан инновациялық мектептеріндегі ... ... ... ... негізі ... ... |
|1 ... саны бойынша |Бір бейінді және ... |
|2 ... ... бойынша |Гуманитарлық; |
| | ... |
| | ... |
| | ... т.б. |
|3 ... қалыптастыру бойынша |Конкурстық негізде; |
| | ... дара ... ... | |алу ... ... |
|4 ... жүйелеріне кіріктірілуі |Дербес; |
| ... ... ЖОО ... ... |
Жоғарыда айтылғандардың негізінде 1992 – 2005 ... ... ... оқытуды бейіндік саралау өз дамуында негізгі
үш кезеңнен өткені байқалды (кесте 2):
Кесте 2 – ... ... ... ... ... даму ... |Уақыты ... |
|1 |1990 – 1993 ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... тәжірибе бойынша қосымша|
| | ... ... ... |
| | ... |
|2 |1994 – 2002 ... ... ... ... |
| | ... ... бағдарлама-ларын |
| | ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... |
| | ... берілуі. |
| | ... оқу ... және |
| | ... ... оқу жоспарлары |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... оқу |
| | ... вариативтік бөлігінің |
| | ... |
|3 |2002 – 2005 ... ... ... ... міндетті |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... енгізілуі. Қосымша білім|
| | ... ... ... |
| | ... саралау негізінде білім |
| | ... ... және ... |
| | ... мен ... ... |
| | ... ... ... ... барысында алынған нәтижелер негізінде 1992-2005 жылдар
арасында Қазақстанның инновациялық ... ... ... ... ... ... және ... тұстары анықталды
(кесте 3).
Кесте 3 – Қазақстан инновациялық мектептеріндегі оқытуды ... ... және ... ... ... ... ... оқытуды |Қосымша білім бағдарламаларын көптеп |
|бейіндік саралаудың ... ... ... ... тыс ... ... |күш ... әкеліп соқтыруы |
|қалыптасуы | ... ... ... ... ... өз ... ... негізінде инновациялық |жүргізу үшін қосымша білім беру ... ... ... ... ... жергілікті |
|іріктеуге академиялық еркіндіктің ... ... ... ... ... ... жиі орын алуы ... түрлі бейін бағыттары бойынша | ... беру ... ... | ... мазмұнын ашатын қосымша |Алғашқы кезеңде ... ... ... беру ... ... ... ... |
|жасалуы ... ... ... |
| ... және ... ерекшеліктердің |
| ... ... ... ... беру ... ... ... ... ... ... ... ... ... | ... бейіндік саралаудың негізі|Инновациялық мектептердегі оқытуды |
|– ... ... ... ... ... ... |
|ерекше көңіл ... ... ... ... мән |
| ... ... ... саралаудың |Оқытуды бейіндік саралау нәтижелерінің |
|ғылыми-әдістемелік негіздерін |мониторингісінің жүргізілмеуі ... ... ... | ... ... ... негізінде| ... беру ... және | ... ... мен түлектерінің| ... ... ... | ... ... аралығында инновациялық мектептердің оқушыларына оқылатын
бағдарламалар көлемінің ұлғаюына байланысты денсаулықтарына шамадан көп күш
түскен. Сол сияқты ... ... ... ... көп ... ... сүйенуі оның нақты бір технологияларының болмағандығын
көрсетеді. ... ... беру ... ... ... және аймақтық
ерекшеліктердің әр уақытта есепке алына бермегені ... ... ... ... ... оларды оқу жоспарына енгізуде
жергілікті білім беру саласын басқару органдары араласып отырды.
Дегенмен, инновациялық ... ... ... ... ... ... оң, яғни позитивті тұстары басым болып ... ... ... ... тиімді пайдалану арқылы бейіндер
құруда, олардың мазмұнын іріктеуде және қосымша ... беру ... ... ... ... жетістіктерге жетті. Бұл осы тәжірибені
алдағы уақытта тиімді пайдалануға, сол ... оң ... ... ... ... бәрі ... ... жалпы білім беру жүйесінің
жоғары сатысында бейіндік ... іске ... ... ... ... ... 2).
Бейіндік оқыту тұлғалық-бағдарланған оқу процесін іске ... Оның ... ... – қабілетіне, дара ерекшеліктеріне және
қызығушылықтарына байланысты оқушылардың толыққанды білім ... ... ... ... ... оқытуды іске асыру үшін мынадай міндеттер
қойылады:
бейіндік оқытуды теориялық-әдіснамалық қамтамасыз ету;
бейіндік оқытуды құқықтық-нормативтік қамтамасыз ету;
бейіндік ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету.
Бірінші позиция бойынша ... ... ... ... ... ... ... айтылып кеткендей, бүгінгі
күні педагогика теориясында бейіндік оқытудың, ... ... ... ... ... бойынша бейіндік оқытуды құқықтық-нормативтік жағынан
қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... қажет.
Үшінші және төртінші позицияларда ұйымдық-педагогикалық және ғылыми-
әдістемелік қамтамасыз ету көзделеді.
Бірінші және екінші позицияларды іске ... ... ... деңгейде
жүргізілсе, үшінші, төртінші ... ... ... дегенмен, бұл жерде де мемлекеттік деңгейде мән берілетін
тұстар бар (мұғалімдердің әдістемелік даярлығын жетілдіру тәрізді).
Аталған міндеттерді өз ... шешу ... ... ... ... ... ... 2 – Бейіндік оқытуды іске асырудың моделі
Жалпы білімнің үшінші сатысында 2006-2007 оқу жылынан ... 2002 ... ... ... ... ... оқу жоспары енгізілуіне
байланысты орта білім беретін әр оқу ... ... ... оқу ... ... ... Ол жоспардың алдыңғыларынан ерекшелігі – жоғары
сынып оқушыларын бейіндік ... ... оқу ... және ... ... әзірленген типтік оқу жоспары 10-
11 сыныптарда қоғамдық-гуманитарлық және ... ... ... ... ... ... оқу жоспарлары осы
бағыттарға байланысты ... ... Бұл оқу ... ... – оның вариативті бөлігі аясында бейіндік пәндерге жеке орын
берілуі.
Бейіндік ... беру ... оқу ... ... ... есте
ұстайтын қағидаттар бар. Оның алгоритмі төменде көрсетілген (сурет 3).
Сурет 3 – Бейіндік оқытудың оқу жоспарын құрудың ... ... ... ... оқу ... ... алгоритмінің
әр кезеңіне тоқталып өтейік:
1-кезең – мектеп бейінін анықтау. Оны ... ... ... бейімдеріне орай өздерінің және ата-аналарының сұраныстарына және оқу
орнының мүмкіндіктеріне байланысты ... ... ... нақ ... ... ... ал мектеп басшысының және мұғалімдердің
міндеті – оны ... ... ... ... ... ... мен қабілеті, сұраныстары мен қызығушылықтары бейіналды
даярлық барысында түрлі әдістемелер арқылы анықталуы тиіс.
2-кезеңде ... ... ... ... айқындайтын білім беру
бағдарламаларын ұсынады, әрі ол бағдарламалардың баламалылығын қамтамасыз
етеді. Бұл ... ... ... оқу ... ... міндетті және
бейіндік пәндер анықталып, мектеп ... ... ... ... ... Ол ... оқушылардың қызығушылықтарына орай толықтырылып,
бағдарламалардың баламалы болуы ойластырылады. Ұсынылатын бағдарламалар тек
бейін бағытына ғана ... ... ... ... дамытуға бағдарланған болуы
керек.
Үшінші кезеңде әр оқушы ұсынылған бағдарламалар ішінен өзінің сұранысына
жауап беретіндерін таңдап, өзінің жеке оқу ... ... Одан ... ... жеке ... жоспарлары сыныптар бойынша оқу жоспарларына
біріктіріледі. Тиісінше сыныптардың оқу жоспарынан мектептің жұмыстық оқу
жоспары ... ... ... ғана әр оқушының жеке даму траекториясы
қамтамасыз етіледі.
Қорыта айтқанда, 1992 – 2005 ... ... ... ... ... ... ... бойынша бірқатар тәжірибе
жинақталғандығын көрдік. Зерттеу жұмысын жүргізу барысында оның нәтижелерін
практикада қолдану ... ... Бұл ... үш ... ... ... асыратын мектеп әкімшілігі мен мұғалімдерінің
ғылыми-әдістемелік даярлығын жетілдіру;
болашақ педагогтар даярлау барысында қолдану;
бейіндік ... іске ... ... ... және ... әзірлеу.
Бірінші бағыт бойынша төмендегі жұмыстар атқарылды:
а) мектептерде ... ... ... атты ... ... ... ... мен мұғалімдеріне арналған) (Қосымша А);
ә) «Бейіндік оқытуды ... оқу ... ... ... ... даярлыққа және бейіндік оқытуға арналған вариативті білім
беру бағдарламалары» жинағы шығарылды;
Екінші бағыт бойынша мынадай жұмыстар атқарылды:
а) «Жалпы педагогика» ... ... оқу ... «Қазақстан
Республикасының білім беру жүйесі» тақырыбына толықтырулар енгізілді;
ә) Педагогика мамандықтары студенттерінің педагогикалық ... ... ... мектептердегі бейіндік
оқытудың жайымен таныстыру ... ... ... ... ... ... жүйесіндегі сабақтар» оқу құралы
жарыққа ... ... ... п.ғ.к. Ж.Е.Сарсекеевамен авторлық
бірлестікте), онда бейіндік оқытуды ұйымдастыруға байланысты материалдар
қамтылды.
Аталған шаралар жалпы білім беретін ... және ... ... ... бағыт бойынша «Бейіндік оқытуды іске асырудың моделі» ... ... оқу ... құру ... әр бейінге арналған
жұмыстық оқу жоспарларының үлгілері жасалды, ... ... ... жасалған ұсыныстар аталған сала мамандарына эксперттік бағалауға
ұсынылып, оң ... ие ... ... ... болашақта жүзеге асырылу
мүмкіндігі зор болып табылатыны дау тудырмайды.
Зерттеу жұмысында осы ... ... ... ... ... қарастырылды. Осы кезеңде инновациялық мектептерде
оқытуды бейіндік саралаудың дамуының бірнеше тенденциясын бөліп ... ... ... ... элитарлық білім түсінігі қалыптасып,
қабілетті және дарынды балаларға ... ... ... беру
бағдарламалары арқылы тереңдетілген білім беруге жаппай әрекет жасалды.
Екіншіден, білім, іскерлік, ... ... ... ... ... ... арқылы құзырлылықтар қалыптастыруға мән ... ... оқу ... ... бөлігі біртіндеп ұлғайып,
оқушылардың өз таңдауы бойынша білім алуына мүмкіндік беріле бастады.
Сонымен, зерттеу жұмысы барысында қол ... ... ... жасауға мүмкіндік берді:
Оқытуды бейіндік саралаудың теориялық негіздеріне педагогика теориясындағы
саралап ... ... ... ... В.В.Фирсов,
Ю.К.Бабанский), тұлға дамуындағы даралау (С.Л.Рубинштейн, ... ... ... беру ... қалыптастыру (Б.С.Гершунский,
В.В.Краевский, В.С.Леднев, И.Я.Лернер, М.Н.Скаткин) концепциялары жатады.
Оқытуды бейіндік саралаудың:
а) тарихи-педагогикалық алғышарты – педагогика тарихы мен шетелдік ... ... ... оның ... ... алғышарты – оны білім алушылардың сұраныстарына,
қызығушылықтары мен бейімдеріне байланысты оқыту ... ... ... құқықтық-нормативтік алғышарттары - осы кезеңде қабылданған «Білім
туралы» Заңдар (1992, 1999), оқу ... (1990, ... - 1994), ... ... міндетті стандарты (1998, 2002), ҚР гимназиялары мен
лицейлерінің жұмысын ... ... ... (1996, 2000) болып
табылады.
Елімізде оқытуды бейіндік саралау осы ... ... ... өз ... ... ... нысаны болып, табысты жүзеге
асырылып келді.
1992-2005 жылдар арасында Қазақстанның инновациялық мектептеріндегі оқытуды
саралаудың дамуы үш кезеңде жүзеге асты.
Қазақстандық инновациялық ... ... ... ... бір ... көп ... құру арқылы жүзеге ... ... ... ... гуманитарлық, жаратылыстану-математикалық, экономикалық, құқықтық-
заңдық, т.б. бейіндер басым болды. Еліміздегі гимназиялар мен лицейлерде
бейіндер конкурстық ... ... ... ... ... ішкі ... дамыту арқылы құрылды, сонымен қоса бейіндерді қалыптастыруда олар
дербестік танытты немесе ЖОО-ның базасына сүйенді.
Республиканың инновациялық мектептері оқытуды ... ... ... ... ... бөлігін және ... ... ... ... ... ... арқылы жүргізді.
Зерттеліп отырған кезеңде оқытуды бейіндік саралау негізінен ... ... ... ... болашақ кәсіби іс-әрекеттің
ерекшеліктеріне, танымдық, ұйымдық ... ... ... ... ... білімді толықтыру және ... ... ... әсер ... ... интеграция функцияларын
атқаратын және тәжірибе және ынтымақтастық негізіндегі оқыту, оқушылардың
дара ерекшеліктері мен сұраныстарын, есепке алу, интерактивтілік, ... және ... ... ... ... ... ... білім бағдарламалары арқылы жүргізілді, инновациялық
мектептерде осындай бағдарламалар базасы қалыптасты.
Зерттеу жұмысын ... 1992 – 2005 ... ... ... ... ... ... саралаудың дамуын талдау оның
оң тәжірибесі қалыптасқандығын көрсетті. Ол тәжірибе мектептің ... ... ... оқытуға көшу көкейкесті мәселе болып отырған
қазіргі кезде құнды болып табылады. Соның негізінде 1992 – 2005 ... ... ... ... ... саралаудың дамуын
талдай келе бірқатар ұсыныстар жасауға болады:
қолға алынып отырған бейіндік оқытуды ұйымдастыру ашықтық ... ... ... ... оқу ... сондай-ақ қосымша білім беру
мекемелерінің өзара әрекеті және ... ... ... және ... ... кіріктіру, озіндік даму және өзін-өзі ... ... ... ... ... іске асыру барысында оқушыларда: а) өзіндік рефлексивтік
іс-әрекет; ә) ... ... ... ойлау тәсілдерін) дұрыс
қолдану; б) топта жұмыс жасай алу, ... в) сын ... ... ... шеше білу ... ... ... құзырлылықтар
қалыптастыруға назар аударылуы қажет;
бейіндік оқытуды ... іске ... үшін ... ... жасау,
атап айтқанда: Қазақстан Республикасының бейіндік оқыту Тұжырымдамасын,
Азаматты бейіндік мектепке қабылдау Ережелерін, оқу ... ... оқу ... ... және ... ... бейіндік
оқытуды жүзеге асырудың нақты іс-әрекет жоспарын даярлау және ... ... ... ... ... ... білім беретін орта
мектептердің жұмысында кеңінен қолданылуы қажет, оны насихаттау және соның
негізінде ... ... ... үшін БҒМ ... жеке ... ұйымдастырудың ғылыми-практикалық орталығы» құрылуы тиіс, ... ... ... ... ... ұйымдастыру» сервері жасалуы,
гимназиялар мен лицейлерде басқа мектептер үшін ... ... ... ... ... ... ... мектептерде сынақтан өткен, өзінің тиімділігін дәлелдеген оқу
жоспарының вариативтік бөлігін қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... ... әрі ол база жоғарыда аталған серверде
толық мәтінде орналастырылуы қажет;
мамандар даярлау жүйесін бейіндік оқытуды ерекшеліктерін есепке ала ... ... ... қамтамасыз ету қажет, оны іске асыру
үшін педагогикалық ... ... ... және арнаулы орта оқу
орындарының білім беру мазмұнына тиісті толықтырулар енгізілуі тиіс.
Қорыта айтқанда, Қазақстанның инновациялық мектептеріндегі ... он ... ... ... ... бейіндік саралау тәжірибесі жан-жақты
қарастырылып, қолданылуы керек.
Біз ... ... ... ... ... ... оны бейімдеп, жүре ... ... ... ... барысында қол жеткен нәтижелер оның мақсаты мен
міндеттерінің орындалғанын, сондықтан қойылған проблеманың ... ... ... ... оның ... ... тұрғысынан, мәселен,
бейіндерді құру технологиясын жасау, оқу жоспарының вариативті бөлігін
қамсыздандырудың ... ... ... оқытуды
мониторингілеу, 12 жылдық жағдайында бейіндік оқытуды іске асыру, т.б. жан-
жақты, ... ... ... ісі ... табылады.
Диссертациялық зерттеу жұмысының негізгі мазмұны төмендегі басылымдарда
жарық көрді:
Қазақстанда инновациялық мектептердің қалыптасуының кейбір шарттары ... ... мен ... өзекті мәселелері: Е.А.Бөкетов атындағы ҚарМУ-
дің 30 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-практикалық конференцияның
материалдары (19-20 қыркүйек 2002ж). - ... ... 2002. - ... ... ... ... негіздері. - Қарағанды: Санат, 2003. - 33 ... ... ... ... және олардың Қазақстанда қалыптасуы мен дамуы
//Шоқан тағылымы-11: ... ... ... - ... 2006. - Б.187-189.
Педагогика теориясындағы оқытуды ... ... ... ... ... ... сериясы. - 2006. - №2. - Б. ... ... ... ... пәні ... типтік оқу бағдарламасы. - ... ... ... С.В.Кузнецовалармен авторлық бірлестікте)
Оқытуды бейіндік саралауға қоғамның сұранысы ... на ... ... ... и ... ... ... конференции. - Актобе: Издательство
Актюбинского государственного университета им. К. Жубанова, 2006. – ... ... ... ... //Қазақстан Республикасындағы білім
беру жүйесінің даму жағдайы және ... ... ... ... ... ... ... баспасы, 2006. – Б.
72-76.
Бейіндік оқытудың Тұжырымдамасын жасаудың кейбір ... ... ... кеңістігі жолында: VI Халықаралық Байқоңыров ... ... ... ... - Жезқазған: «ЖезУ» АҚ, 2006. - Б.79-
82.
Оқытуды бейіндік саралауды жүзеге асырудың тарихи-педагогикалық тәжірибесі
//Павлодар мемлекеттік ... ... ... ... -
2006. - №3. - Б.87-93. (С.Т.Каргинмен авторлық бірлестікте)
Қазақстанда инновациялық мектептердің қалыптасуының құқықтық негіздері //І
Педагогикалық оқулар: ... ... ... Т.1. - ... С.Торайғыров атындағы ПМУ, ... ... ... ... ... ... дамуының құқықтық-нормативтік шарттары
// Ұлт тағылымы. - 2007. - №1. - ... ... ... ... ... іске ... моделі // ҚР білім беруді дамытудың 2005-2010
жж. арналған Мемлекеттік бағдарламасының мазмұнын іске ... ... ... мәселелері: Республикалық ғылыми-практикалық конференция
материалдары. - Қарағанды: Санат, 2007. - Б.103-107.
Бейіндік оқытуды ұйымдастыру: Оқу ...... ... ... - 101 б.
Қосымша білім бағдарламалары – оқытуды бейіндік саралау құралы //ҚР білім
беруді ... ... жж. ... ... ... іске асырудың теориялық және практикалық мәселелері: Республикалық
ғылыми-практикалық конференция материалдары. - Қарағанды: Санат, 2007. ... ... ... ... ... ... ... практики для специальности
050120 – ... ... - ... 2007. - 19 с. ... с К.Т.Омаровой, С.Қ.Омаровым, П.З.Ишановым)
Программа педагогической практики для специальности 050113 – ... ... 2007. - 19 с. (в ... с ... С.К.Омаровым,
Ш.К.Мусановой)
Қазақстанда бейіндік оқытуды ұйымдастырудың тұжырымдық негіздері ... ... - 2007. - №1. - ... инновациялық мектептерінде оқытуды бейіндік саралаудың дамуы //ҚР
білім беруді дамытудың 2005-2010 жж. ... ... ... іске ... ... және практикалық мәселелері: Республикалық
ғылыми-практикалық конференция материалдары. - Қарағанды: Санат, 2007. ... ... ... жүйесіндегі сабақтар: Оқу құралы. -
Қарағанды, 2007. - 222 б. ... ... ... Айдос Агдарбекович
Развитие профильной дифференциации в инновационных школах Казахстана на
основе ... ... ... (1992-2005 гг.)
13.00.01 – Общая педагогика, история педагогики и ... ... ... ... ... века
ознаменовалось изменениями в ... ... ... ... ... Эти ... касались и сферу
образования. Именно в этом периоде пересматривается принцип ... ... ... ... и ... на ... место выходит
формирование компетентностей, профильная ... ... ... ... ... особенностей, способностей, интересов детей. В
современных условиях повсеместного функционирования школ нового ... ... и др.) ... дифференциации еще более актуализируется.
Потому что в этих школах профильная дифференциация занимает ... в ... ... ... ... и кадрового обеспечения. Чтобы
создать реально и эффективно работающую систему, надо обратить внимание ... ... к ... уже ... ... и зарубежной
педагогики.
Объект исследования – процесс профильной ... ... ... школах.
Предмет исследования – ... ... ... ... ... ... на основе дополнительных образовательных
программ.
Цель исследования: анализировать, охарактеризовать развитие профильной
дифференциации обучения в ... школ ... на ... ... ... и определить ... ... ... в ... новизна и теоретическая значимость исследования:
выявлены историко-, научно-педагогические и нормативно-правовые предпосылки
развития профильной дифференциации в инновационных школах Казахстана;
раскрыт ... ... ... ... ... на ... ... педагогической литературы;
выявлены этапы, составлена классификация профильной дифференциации ... ... ... на ... дополнительных образовательных программ в
ходе анализа тенденций развития и особенностей процесса;
выделены позитивный и негативный опыты ... ... ... ... школах Казахстана;
разработана модель реализации профильного обучения на основе анализа опыта
инновационных школ Казахстана по осуществлению ... ... ... ... и ... ... ... значимость исследования:
Результаты диссертационного ... ... а) ... ... ... ... школ и
учителей, которые ... ... ПО ... ... ... ... ... пособие «Организация
профильного обучения», сборник «Вариативные ... ... ... полготовки и профильного обучения» для составления учебных
планов профильных ... ... ... ... ... как курс по ... гуманитарной профили) б) при подготовке
будущих ... ... ... учебной программе по предмету «Общая
педагогика» и программе учебно-ознакомительной практики, ... в ... вуза ... «Проблемы профильного обучения», выпущено учебное
пособие «Педагогика. Занятия по ... ... ... где ... по ... ... обучения); в) в подготовке
теоретических и ... ... по ... ... ... ... реализации профильного обучения и алгоритм
составления рабочих учебных планов школы могут быть ... в ... при ... ... к ... обучению).
Достоверность результатов исследования ... ... ... ... проблеме; полнотой рассмотрения на
теоретическом и практическом уровнях объекта исследования, охватывающих ... и ... ... применением комплекса
методов, адекватных ... ... ... ... работ
инновационных школ всех регионов Казахстана и практическим опытом работы
исследователя по направлению исследования.
Перспективы ... ... в ... ... ... как ... технологии формирования профилей, ... ... ... ... ... учебного плана
профильной школы, мониторинг профильного обучения и т.д.
Summary
Mukhataev Aidos Agdarbekovich
Developing profile differentiation of education in ... schools ... based on ... educational programs (1992-2005)
13.00.01 – General pedagogics, history of ... and ... of research theme is that the last decade of the ... was marked by changes in ... ... ... Republic of ... These changes also touched educational sphere.
Exactly in this period principle of ... ... forming ... profile ... of ... for complete account ... individual peculiarities, abilities and interests cames to ... ... nowadays ... schools ... of new type ... lyceums and others) the problem of ... is becoming
mare and mare actual. Because in these schools profile ... define place in definite tasks, ... and ... ... a state in ... educational system mares actual problems of
profile differentiation, innovative processes, innovative schools. To ... real and ... system we should pay ... on historical
beginnings, state experience of foreign pedagogics and pedagogics of our
own country.
The objective of the ... the profile ... ... in ... schools of ... based on ... programs.
The purpose of the investigation: characterize and analyze ... of profile ... of ... in ... schools ... based on ... ... programs and define the ability
of using it in practice.
Scientific novelty and theoretical importance of the investigation:
- ......... and ...... of developing profile differentiation in schools of
Kazakhstan;
- stages were exposed, ... of profile ... ... in ... schools leased on ... ... programs
was made while analyzing developing tenclency and process picularities;
- positive and negative ... of the work profile ... ... schools of ... were marhed out;
- was made the model of realization profile education based on analysis
experience of schools of ... , which realizes ... and provides ...... ... ... organizing – pedagogical and scientific – methodical guaranteeing of
profile education.
Practical importance of investigation:
The results dissertation investigation were ... in ...... ... of the school and ... ... which directly realize profile ... ... seminar ... of profile ... the training ... of profile education”, the collection for making curriculum
of profile classes ... ... programs for before – ... and profile ... ... program “Foundation of
Kazakh ethnopedagogigs” as a course of choosing ... ... b) ... training ... standard ... profile for the “General
pedagogies” subject and educational – acquaintal practice program, training
aid “Pedagogics. Studies for credit system ... was ... ... by profile ... ... were reflected); by in
theoretical and ... ... in profile ... ... ... of ... school working ... can be used in school
practice of ... ... to the profile ... of ... results is provided with ... ... ... of current problem; complete consideration
on ... and ... stage of ... object, which ... supperted and judicial characteristics; using complex of methods, which
are adequate to ... subject; analysis of ... of ... in all ... regions and ... ... work
experience to the investigation tendency.
Using sphere: these investigations can be used in teaching ... process of general school in ... of ... to ... ... improvement of professional skill ... colleges and ... of higher ... of ... consists of forward ... guch problems
like creating technologies of profiles forming technologies, ... ... bases of ... ... part of ... in ... monitoring of profile education etc.
|Пішімі 60(84 1/16. Офсеттік қағазы. Көлемі 1,5 |
|ес.-б.т. ... 100 ... ... ... ... ЖШС ... басылып шықты
100012, Қарағанды қ., Терешкова к-сі, 34/4
-----------------------
Мектеп бейінін анықтау
Оқушының бейімі
Оқушының қабілеті
Оқушының және ата-анасының, қоғамның сұранысы
Мектеп мүмкіндігі
Бейінге ... ... ... ету
Білім бағдарламалары
Сыныптың оқу жоспары
1-ші оқушының жеке жоспары
Мектептің жұмыстық оқу жоспары
Баламалылығы
2-ші оқушының жеке жоспары
3-ші оқушының жеке ... ... жеке ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
12 жылдық дамыту күні және білім беру бағдарындағы негізгі оқу бағдарламалары28 бет
2003 - 2005 жылдары экономиканы дамытудың негізгі қорытындылары және Үкіметтің 2003 - 2006 жылдарға арналған бағдарламасы67 бет
8 сыныптың бағдарламасына сай MS Windows-тың стандартты бағдарламаларын оқыту барысында қолданылатын оқыту бағдарламасын жасау86 бет
Android OS жұмыс істеу принципі және Android OS қосымша құру23 бет
DreamWeaver, MySQL бағдарламаларының көмегімен Евросеть деректер қорының бағдарламасын құру18 бет
INDF және FSR регистрінің қосымша адресациясы8 бет
Intranet –қосымшалары60 бет
Ms office қосымшаларында VBA-ны қолдану37 бет
Options диалогты терезесінің қосымшалары (AutoCAD)11 бет
Qbasic тілінде бағдарламалау және MS Office бағдарламалары мен жұмыс істеу3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь