Тарихи-мәдени ескерткіштерді сыныптан тыс тәрбие жұмыстарында пайдалану арқылы оқушыларға ұлттық тәрбие беру жолдары


Кіріспе. Тараз қаласындағы сәулет өнері және тарихи тұлғалар ескерткіштерімен таныстыру.
Қазақстан Республикасының тарихи.мәдени ескерткіштерді қорғау туралы Заңдары. «Мәдени мұра» бағдарламасы.
Мемлекеттік «Ежелгі Тараз ескерткіштері» қорық.мұражайының жұмыстары.
Қарахан кесенесі және ол туралы аңыздар.
Қарахан кесенесінің салыну әдісі және оның ғылыми тұрғыдан зерттелуі.
Ескерткіштерді сақтау . парызымыз. Дөңгелек үстел.
Айша бибі кесенесі және ол туралы аңыздар.
Айша бибі кесенесінің салыну әдісі және оны қайта қалпына келтіру жұмыстары.
Айша бибі бейнесі әдебиет пен өнерде.
Айша бибі кесенесі ғалымдар мен зерттеушілер еңбектерінде.
Бабаджа хатун кесенесі . сәулет өнерінің көрнекті ескерткіші.
Тектұрмас кесенесі туралы аңыздар.
Тектұрмас кесенесі . ғалымдар еңбектерінде.
Зерде. «Тарихи ескерткіштердің патриоттық қасиетті қалыптастырудағы орны». Оқушылар баяндамалары.
Дәуітбек {Шамансұр} кесенесінің тарихы.
Тараз қаласында жүргізілген археологиялық қазбалар нәтижесі.
Тараз төңірегіндегі ежелгі қалалар орындары.
«Тарихи мұраларға» адалмыз ба? Пікірталас.
Ақыртас қаласының құпиясы.
«Ұлы жібек жолы» және Тараз қаласы. Мәдени алмасулар.
Қали Жүніс моншасының тарихы.
Қарахан, Дәуітбек, Тектұрмас кесенелеріне экскурсия жасау.
Айша бибі, Бабаджа хатун ескерткіштеріне экскурсия жасау.
«Ескерткіштер еліміздің ертеңі» Оқушылардың өз рефераттарын қорғауы.
Қорытынды.
Қазір, Қазақстанда 25 мыңға жуық тарихи ескерткіштер бар. Олардың бәрі мемлекеттің қорғауына алынған. Ал Қожа Ахмет Яссауи кесенесі 2003 ж. 5 шілдесінде ЮНЕСКО-нің Бүкіләлемдік мұра тізіміне тіркелді. Осындай тарихи-мәдени ескерткіштерді сыныптан тыс тәрбие жұмысында пайдалану арқылы оқушыларға ұлттық тәрбие берудің маңызы зор.
Елбасы Н.Ә.Назарбаев: «Егер қазақтардың рухани тарихы жазыла қалса, Қожа Ахмет Яссауидің хикметтері сөзсіз оның бір бөлігі болып кіруге тиіс» [1]-деген.
Қожа Ахмет Яссауи кесенесі XIV ғасыр ескерткіші. Осы ескерткішті сыныптан тыс тәрбие жұмыстарында оқушыларға ұлттық тәрбие беруде былай жүргізуге болады.
1. Жеке
2. Топтық
3. Ұжымдық.
Енді осыны сынып сағатында пайдаланудың жолдарын қарастырайық. Сынып сағатын өткізуде дайындық жұмыстарының да маңызы ерекше. Онда оқушылардың жауапкершілігі мен ынтасы артады, сезімін тәрбиелеуге ықпалын тигізеді. [2].
1. Әзірет Сұлтан мемелекеттік тарихи-мәдени қорық музейі / Дайындаған. Рыскелдиев Т.- Түркістан 2006, 3 б.
2. Әбенбаев С. Тәрбие теориясы мен әдістемесі – Алматы: Дарын, 2004. - 199 б.
3. Әмір Темір аманаты - Шымкент: Жібек жолы 2000. - 59 б.
4. Түркістан тарихы мен мәдениеті. Түркістан: Қазақ-түрік университеті, 2000. - 76 б.
5. Әзірет Сұлтан. Түркістан: 2005. - 7 б.
6. Сынып жетекшісінің ережесі // Сынып жетекшісі, №3. 2002. 10 б.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




ТАРИХИ-МӘДЕНИ ЕСКЕРТКІШТЕРДІ СЫНЫПТАН ТЫС ТӘРБИЕ ЖҰМЫСТАРЫНДА ПАЙДАЛАНУ
АРҚЫЛЫ ОҚУШЫЛАРҒА ҰЛТТЫҚ ТӘРБИЕ БЕРУ ЖОЛДАРЫ

Қ.Бөлеев, Н. Есенов, Д.Тұрсынбай
Тараз мемелекеттік педагогикалық институты, №12 Керімбай атындағы мектеп-
ресурсы, Тараз қ.

Қазір, Қазақстанда 25 мыңға жуық тарихи ескерткіштер бар. Олардың бәрі
мемлекеттің қорғауына алынған. Ал Қожа Ахмет Яссауи кесенесі 2003 ж. 5
шілдесінде ЮНЕСКО-нің Бүкіләлемдік мұра тізіміне тіркелді. Осындай тарихи-
мәдени ескерткіштерді сыныптан тыс тәрбие жұмысында пайдалану арқылы
оқушыларға ұлттық тәрбие берудің маңызы зор.
Елбасы Н.Ә.Назарбаев: Егер қазақтардың рухани тарихы жазыла қалса, Қожа
Ахмет Яссауидің хикметтері сөзсіз оның бір бөлігі болып кіруге тиіс [1]-
деген.
Қожа Ахмет Яссауи кесенесі XIV ғасыр ескерткіші. Осы ескерткішті
сыныптан тыс тәрбие жұмыстарында оқушыларға ұлттық тәрбие беруде былай
жүргізуге болады.
1. Жеке
2. Топтық
3. Ұжымдық.
Енді осыны сынып сағатында пайдаланудың жолдарын қарастырайық. Сынып
сағатын өткізуде дайындық жұмыстарының да маңызы ерекше. Онда оқушылардың
жауапкершілігі мен ынтасы артады, сезімін тәрбиелеуге ықпалын тигізеді.
[2].
Ахмет Яссауи кесенесі жайлы сынып сағатын өткізерде, алдымен тәрбие
сағатының тақырып жоспары айтылады. Оқушыларға кесене жайлы материалдар,
суреттер дайындауға тапсырма беріледі. Бұл кезде мұғалім әр оқушының
ерекшелігі мен бейімін есепке алады. Материалдар жинау барысында мұғалім
оларға бағыт-бағдар сілтеп отырады. Бұл жерде тапсырма алған оқушылар өз
бетінше ізденіс жұмыстарын жүргізеді. Мұндай істе оқушы мынадай жұмыстарды
атқарады:
1. Басылымдар мен кітаптардағы деректерді жүйелеп жинастырады.
2. Өздігінен жұмыс істеу қабілеті ұшталады, сенімі күшейеді.
3. Қызығушылығы оянады. Белсенділігі артады.
4. Жауапкершілігі күшейеді.

Тәрбие сағатын өткізуге дайындықтың өзінде де оқушыларды тәрбиелеу
жүреді. Бұл жеке тұлғаның қалыптасып, дамуында тәрбиенің үздіксіз
жүретіндігін көрсетеді. Тәрбие сағатына оқушылар күшімен Қожа Ахмет Яссауи
кесенесінің суреті Даналық кітабынан үзінділер дайындалады. Тәрбие
сағатының кіріспе бөлімінде Қожа Ахмет Яссауи кесенесінің ортағасырлық
сәулет өнерінің көрнекті ескерткіші екендігі, 2000 ж. ЮНЕСКО көлемінде
қаланың 1500 жылдығы аталып өтілгендігі айтылады.
Тәрбие сағатының негізгі бөлімінде оқушылар топтық және ұжымдық дәрежеде
жұмыс жасайды. Мәселен, Бір оқушысы Әмір Темір, екінші оқушы Ахмет Яссауи,
үшіншісі Яссы (Түркістан) қаласы туралы кеңінен әгімелейді. Бұл жерде
тарихи хронологиялық кезең қатаң сақталынады. Тұлғалардың тарихтағы алар
орнына сипаттама беріледі. Ел басқару ісін он екі құрамға бөлген Әмір Темір
өз өсиетінде былай деп жазады:
Бірінші құрам – Пайғамбар әулетінің адамдары, ғұлама шайқылар,
білімдарлар қауымы. Оларды мен ең жақыным деп есептедім. Олар менің
сарайыма ылғи да келіп-кетіп, жиын-кеңесіме көмегімен қоса көрік беріп
отырды. Діни, адами мәселелерді ортаға салып, құнды пікірлерін білдірді.
Дін тағылымын, адалдық пен арамдықтың аужай төркінін мен солардан үйрендім
[3].
Яссауи Хикметте Құдай атынан Парасаттылықты үндейді. Ал, Парсаттылық-
Яссауи ұғымында адамның әуелгі жаратылысындағы Тәңірінің өзі сыйлаған, оның
бойына өзі дарытқан ең асыл қазына. Ғұлама атамыз әрбір адам ар-жаны
алдында есеп бере білу керектігін пайғамбарлықпен үндейді. Құдай
қолдамайтын шалыс қадамдарынан сақтандырады. [4].
Тәрбие сағатында сызба кесте арқылы Яссауи кесенесінің жоспары алға
тартылады. Ол сегіз бөлімнен тұрады:
1. Қазандық бөлмесі
2. Қабірхана
3. Мешіт
4. Кітапхана
5. Үлкен Ақсарай
6. Кіші Ақсарай
7. Асхана
8. Құдықхана

Кесененің әр бөлмесінде қызметіне сай экспозиция құрылған [5].
Оқушыларға кесененің әр бөлмесі кеңінен ашылып айтылады. Алып кесененің
Жамағатхана (Қазандық) бөлмесінде жеті түрлі бағалы металдан жасалған қола
Қазан тұр. Мешіт бөлмесінде дәстүрлі жұма намазы оқылған.
Қазандық бөлмесінің төріндегі есік Ахмет Яссауи мәйіті жатқан Көрханаға
кіргізеді. Бұл мейлінше киелі орын. Үлкен Ақсарай қазақ хандығы тұсында
ордаға айналды. Ал, кіші Ақсарай қонақтарды қабылдау бөлмесінің қызметін
атқарды. Асханада хәлім тағамы дайындалып, мүсәпір кедейлерге таратылған.
Құдықханадағы құдықтан тартылған су зиярат етушілерге қасиетті су
ретінде берілген. Тарихи-мәдени ескерткіштерді сыныптан тыс тәрбие
жұмысында пайдаланылғанда оқушылар мынадай мәселелерді біледі:
1. Кесененің қай кезеңде, қандай тарихи тұлғаға арналып тұрғызылғанын
біледі.
2. Кесененің салыну әдісіне көңіл бөлінеді.
3. Тарихи тұлғаның еңбегін зерделейді.
Осының барлығы оқушылардың тарихи танымын қалыптастырып, оларға ұлттық
тәрбие беруде маңызды орын алады.
Енді сол ескерткіштерді қастерлі, қасиетті мұра ретінде, оны дәріптеуге,
бағалауға оқушыларды тәрбиелеуге өріс ашу қажет. Мәселен, алдын ала
жасалған экскурсия маршруты бойынша тарихи ескерткіштің орнын, салыну
кезеңін, қай тұлғаға арнап тұрғызғанын зерттеп біледі. Бұл жерде уақыт пен
ұрпақтар сабақтастығына баса назар аударамыз.
Тарихи ескерткіштерді оқып-танудың қандай жолдары бар? Әрине, олар
туралы сынып сағаттарында, тарихи конференцияларда, танымдық ойындарда
кеңінен айтуға болады.
Ал айтылған нәрсенің, өтілген іс - шараның баланың санасынан өшірмей,
көкейінде күмбірлетіп тұру үшін не істеу керек?
"Тәрбие құралы - сөз" [6] - деп ақиық; ақын Олжас Сулейменов айтқандай
асыл қазынамыздың қасиетін ұрпағымызға ұғындырсақ, еліміздің ертеңі, қонар
тұғыры биік болатыны айқын. Оқушылармен тәрбие жұмысын жүргізуде мына істін
де берері бар - деп ойлаймыз. Бұл ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Сыныптан тыс музыкалық тәрбие беру
Сыныптан тыс жұмыстарда оқушыларға экологиялық тәрбие
Оқушыларға экономикалық тәрбие беру
Оқушыларға экологиялық тәрбие беру
Бастауыш сынып оқушыларына патриоттық тәрбие беру (сыныптан тыс жұмыс арқылы)
Тәрбие тарихи-мәдени құбылыс
Оқушыларға патриоттық тәрбие беру
Сыныптан тыс жұмыстарда оқушыларға тәрбие берудің ғылыми -теориялық негіздері
Оқушыларға сыныптан тыс тәрбие жұмыстарын жүргізу жолдарын практикада жүзеге асыру
Сыныптан тыс жұмыстарда оқушыларға экологиялық тәрбие берудің теориялық негіздері туралы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь