Көне Түркі мәдениеті

Көне түркі дәуірі
Қаңлылар
“Түрік” этнонимі
Түрік қағандығы
Батыс түрік қағандығы яки қағанаты
Қыпшақ қоғамы
Көне түркі дәуірінің мәдени, әдеби ескерткіштерін сөз етуден бұрын беретін келе қазақ халқын құраған тайпалық бірлестіктерінің тұрмыс- тіршілігі, әлеуметтік өмірі жайында бірер сөз айта кеткен дұрыс. Өйткені “Өз өміріндегі қоғамдық өндірісте адамдар өздерінің дегендеріне қарамайтын, белгілі бір, қажетті қатынастарда - өндірістік қатынастарда болады, бұл қатынастар олардың материалдық өндіргіш күштері дамуының белгілі бір сатысына сай келеді. Осы өндірістік қатынастардың жиынтығы қоғамның экономикалық құрылымы, реалдық базисі болып табылады, осыған келіп заңдық және саяси қондырма орнайды және бұған қоғамдық сананың белгілі бір формалары сай келеді. Материалдық өмірдің өндіріс әдісі жалпы өмірдегі әлеуметтік, саяси және рухани процестерді туғызады. Адамдардың санасы олардың болмысын бейленейді, қайта керісінше, олардың болмасы олардың санасын билейді.
        
        Көне Түркі мәдениеті
Көне түркі дәуірінің мәдени, әдеби ескерткіштерін сөз етуден бұрын
беретін келе қазақ халқын ... ... ... ... ... ... жайында бірер сөз айта кеткен дұрыс. Өйткені
“Өз өміріндегі қоғамдық өндірісте адамдар өздерінің дегендеріне қарамайтын,
белгілі бір, ... ... - ... қатынастарда болады, бұл
қатынастар олардың материалдық өндіргіш ... ... ... ... сай ... Осы өндірістік қатынастардың жиынтығы қоғамның
экономикалық құрылымы, ... ... ... ... осыған келіп заңдық
және саяси қондырма ... және ... ... ... ... бір
формалары сай келеді. Материалдық өмірдің ... ... ... ... саяси және рухани процестерді туғызады. Адамдардың санасы
олардың болмысын ... ... ... ... ... ... ... Азия мен қазіргі Қазақстанның кең байтақ ... ... ... ... ... егіншілік және мал шаруашылығымен
айналысатын түрлі тайпалар мекен ... ... ... мәлім. Бұл өлкенің
табиғаты, ауа-райы, кен байлығы ежелгі адамның тіршілігіне ... ... қола ... ... ... тайпаларынан мал өсірушілеодің бөлініп
шығуын Ф.Энгельс қоғамдық ... ірі ... ... деп ... заманымыздан бұрынғы 1-мың жылдықтың бас кезінде-ақ қазіргі
Қазақстан жерінің ... және ... ... ... тарихта
сақтардеген атпен белгілі тайпалар өздерінің ... даму ... ... ... ... таяп ... еді. Оларды мал өсіру және
егіншілікпен қатар темір қорыту біршама дамыған болатын. Сол кезде-ақ ... ... және ... ... ... кеңінен пайдаланған сақтар қола мен
темірден түрлі қару-жарақ (найза, семсер, айбалта, ... ... ... үй ... қажетті және зергерлік бұйымдар жасаған.
Соңғы жылдары Есік маңынан (Алматы облысы) табылған сақ ... ... ... сақтардың “Алтын обасынан” (Шымкент облысы)
шыққан ... ... ... тас ... мен ... жартастарына ойып салынған орасан үлкен суреттер ... ... ... ... ... ... ... жоғары болғ,анын
аңғартады.
Сақтарда бұғы, арқар, арыстан, ... құс ... салу мен ... ... ... жасау стилінің өзіндік ерекшеліктері бар. Жоғарыда
айтылған “Алтын обадан” табылған ... ... ... мен суреттерінің өте кіші әрі нәзік етіп жасалғаны сондай, ... ... шыны ... ғана ... ... болады.
Қазіргі Қазақстан жерінде сақтардан кейін жасаған ежелгі алғашқы
тайпалық ...... мен ... ... болады. Олардың
шекарасы батысында Шу мен ... ... ... ... ... ... ... бастап, Ыстық көлінен бастап, Ыстықкөлдің
оңтүстік жағалауына ... ... алып ... Үйсіндер негізінен Іле
алқабын жайлағанымен, ордасы “Қызыл алқап” қаласы Ыстықкөл маңында болды.
Қаңлылар - Қаратау өңірі мен ... орта ... ... ... ... ... ... бірлестігін көшпелі ел әрі қалалары бар
ұлкен мемлекет ретінде сипаттап жазады. Сыр ... орта ... ... Қаратау) аймағын мекендеген қаңлылардың ... ... ... Қауыншы, Отырар, ал кейін Қаратау мәдениеті деп
аталады. Атақты тарихшы ... ... ... және ... ... отырып, бұл өңірдің материалдық және рухани мәдениеті ... үшін өте ... ... ерекше атап көрсетті.
Қазіргі Қазақстан территориясында әуелгі ... ... ... ... ... атпен мәлім көшпелі тайпалар
бірлестігінің ықпалы да ... ... ... ... ... ... Арал ... мен Каспий маңына шығып, ондағы аландар мен асаларды
батысқа қарай ығыстырып жіберді. Кейінірек олар Шығыс және ... ... ... ... ұлы қоныс аударуы” Қазақстанның, Орта және
Алдыңғы Азияның, сондай-ақ Европаның этникалық және саяси ... ... ... ... ... жергілікті тұрғындардың
антропологиялық типіне монғол типтес элементтердің жайылуының алғашқы күшті
толқындарының бірі және ... ... ... ... ... таралуы ғұндардың қысымымен болған шығыс тайпаларының миграциясымен
байланысты болса ... Азия мен ... ... ... патриархалды
–феодалдық қатынастар қалыптасып, ежелгі феодалдық мемлекеттер құрыла
бастады. Орталық Азиядағы көптеген ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттердің бірі. Түрік қағандығы ... еді. Бұл ... ... ... ... ... мен Жетісудың
бір бөлігін мекендеді. “Түрік” деген термин тұңғыш рет 542 жылы аталады.
“Түрік” этнонимі алғашқы кезде ... бір ... ... ... ... ... ақсүйектерден шыққанын білдірген. Кейінірек бұл
сөздің семантикасы бірте-бірте ұлғайып, билік жүргізуші, ... ... ... шыққан тайпаның символы болған. Бертін келе сол ... ... ... болып қалған тайпаларды да көршілері түріктер деп атап
кеткен.
Түрік қағандығының әлеуметтік, саяси және қоғамдық ... ... аса ... орын алып, үлкен роль ойнағаны тарихтан жақсы ... ... ... бірі ... ... болды. Оның билік
жүргізген кезінде көптеген көрші елдер түрік өкіметіне бағынды. Қағандықтың
ордасы Орхон өзенінің (Монғолия) жоғарғы ... ... ... ... ҮІ ... орта кезінде Орта Азиядағы эфталиттер мемлекетін күйрете
жеңді. Түрік қағанатының ... ... да ... ... ... түсті.
Бірақ бұл ұзаққа созылған жоқ. ... ... ... алған
өлкелерді әрқайсысы жеке-жеке бөліп алып, дербес басқаруға ... ... ... ... ... таласқан өзара қырқыс соғыстар басталды. Ақыры
Түрік қағандығы бір-бірімен жауласқан екі қағандыққа бөлініп кетті: Бірі-
Шығыс түрік ... ... ... ал ...... ... қағандығы
(Орта Азия, Жетісу, Шығыс Түркістан).
Батыс түрік қағандығы яки қағанаты – Түрік қағандығының ... ... ... ... феодалдық мемлекет. Бұл ... ... мен ... ... ... батыс беткейі мен Орта ... ... ... орталығы Шу өзені алқабындағы Суяб қаласы еді.
Қағанаттың бірінші басшысы – қаған, жоғарғы ... әрі ... басы ... түрік қағанатының негізін ... ... ... інісі
Істемі–қаған болды. Түріктер 558 жылы аварларды Батысқа ығыстырып, Еділ мен
Жайық бойын өзіне қаратып алды. ... ... мен оның ... ... ... ... тәуелсіздігін тан империясынан қорғау үшін күрескен.
Кезінде ... ... ... ... ... ... кейіннен қазақ
халқының құрамына еніп кеткені мәлім.
Батыс түрік қағандығынан кейін Жетісу өңірінде ... ...... ... (704-766 ж.ж.) ... Ал ... кейін Қарлұқ
қағанаты (766-940 ж.ж.) ... ... Ол ... мен ... бастап,
Ферғана мен Сырдың орта ағысына дейінгі өңірге билік жүргізді. Сырдарияның
орта және төменгі ағысында және ... ... ... ... ... ... халықтарының арғы аталарының бірі – оғыз тайпалары бірлестігі – ... ... ... ... Оғыз мемлекетінің астанасы Сыр бойындағы
Янгикент қаласы еді. ... ... ... ... ... ... оғыздар да болды. Олар Сыр өзені алқабындағы Сүткент, Сығанақ,
Қарнақ сияқты қалаларды мекен ... ... ... ... ... ... көпшілігі Шығыс Европа мен Кіші Азияға ығысып көпшілігі
Шығыс Европа мен Кіші Азияға ығысып кетті. ... ... ... ... – Қарахан мемлекеті (940-1212 ж.ж.) болды. Қарахан
әулеті ... ... мен ... ... ... ... ... мен Қашқарға дейінгі өлкеде екі ғасыр бойы билік жұргізді.
Астанасы – ... ... Ұлан ... ... алып ... Қарахан
мемлекетінде экономикалық, әлеуметтік және мәдени жағынан едәуір өрлеу
болды.
Батыс Түрік қағанаты ... ... ... ... ... ... ... бөлініп шықты. Қыпшақтар – ерте кезден-ақ Орталық
Азияны мекен еткен көне ... бірі ... ... ...... ... мемлекет бірлестігі ретінде өмірге
келген. Олар Ертіс өзенінен бастап сонау Дунайға ... ... ... ... ... ... қазақтардың арғы аталарының бірі саналатын
қыпшақтарды Европада- қумандар, ал Ресейде - половецтер деп ... ... ... ... және ... көшпелі өмір сүрген
қаңылылар, ... ... ... ... оғыздар, қимақтар,
қыпшақтар, т.б. тайпалар бертін келе түркі тілдес ... ... ... ... ...

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Көне Түркі мәдениеті (VІ-ІХ ғғ.)87 бет
Көне түркілердің жазба мәдениеті13 бет
Талас өңіріндегі көне жазбалар – ежелгі түркі жазу мәдениетінің бастауы6 бет
"Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері."6 бет
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. 2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. 3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
Ежелгі ғасырлардағы қазақ ғұламалары6 бет
Түркітану ғылымы және Түркітануға кіріспе3 бет
Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
Қазақ әдебиеті тарихы пәні4 бет
Қазақтың ұлттық салт – дәстүрлері туралы ырымдар7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь