Әлем мәдениетінің тарихы

Әлем мәдениеті
Ежелгі Шығыс мәдениеті
Мәдениеттің тууы бір уақытта пайда болған зат емес. Ол пайда болу мен қалыптасудың ұзақ процесінен өтті және сондықтан дәл мерзімі жоқ. Алайда осы процестің хронологиялық шеңберлерін анықтауға болады. Егер қазіргі түрдегі адам – homo sapiens шамамен 40 мың жыл бұрын пайда болса, онда мәдениеттің бірінші элементтері одан ерте 150 мың жыл бұрын пайда болды. Бұл жағынан мәдениет адамнан үлкен. Бұл мерзімді одан әрі 400 мың жылға жылжытуға болады. Онда біздің бабаларымыз неандерталдықтар отты тауып пайдалана бастады. Мәдениет деп біз рухани құбылыстарды түсінетіндігімізден, ең дұрысы 150 мың жыл болып саналады, өйткені осы уақытқа рухани өмірдің басты көзі болып саналатын діннің бастапқы формаларының пайда болуы жатады. Осы орасан зор аралық – бір жарым мыңжылдықта мәдениеттің қалыптасу және эволюция процесі өтті.
Барлық мәдениеттер өзінің айрықша өзгешелігімен ерекшеленді және адамзаттың дамуына үлкен үлес қосты. Осы кезеңде философия, математика, астрономия, медицина және ғылыми білімнің басқа салалары пайда болып, табысты дамыған. Көркем шығармашылықтың көптеген облыстары – сәулет, мүсін, барельеф классикалық формаларға жетеді.
Жаңа заман адамын толық есейген деп санауға болады, алайда ол әрқашан салмақты, жауапты, парасатты бола бермейді.
        
        ӘЛЕМ МӘДЕНИЕТІНІҢ ТАРИХЫ
Мәдениеттің тууы бір уақытта пайда болған зат емес. Ол ... болу ... ұзақ ... өтті және ... дәл ... жоқ. ... процестің хронологиялық шеңберлерін анықтауға болады. Егер қазіргі
түрдегі адам – homo sapiens ... 40 мың жыл ... ... болса, онда
мәдениеттің бірінші элементтері одан ерте 150 мың жыл ... ... ... ... ... ... үлкен. Бұл мерзімді одан әрі 400 мың жылға
жылжытуға болады. Онда біздің ... ... отты ... ... ... деп біз ... ... ең дұрысы 150 мың жыл болып саналады, өйткені осы
уақытқа ... ... ... көзі ... саналатын діннің бастапқы
формаларының ... ... ... Осы ... зор ... – бір жарым
мыңжылдықта мәдениеттің қалыптасу және эволюция ... ... ... ... ... ... ерекшеленді және
адамзаттың дамуына үлкен үлес қосты. Осы кезеңде философия, ... ... және ... ... басқа салалары пайда болып,
табысты дамыған. Көркем шығармашылықтың көптеген облыстары – ... ... ... ... ... ... ... толық есейген деп санауға болады, алайда ол әрқашан
салмақты, ... ... бола ... ... болу тарихы ерте заманнан басталады, оның көп бөлігі
ежелгі заманға ... Ол мың ... бойы ... келеді.
Адам пайдаланған ең ежелгі қарулар 2,5 млн. жыл бұрынғы заманға
жатады. Адамдар қару жасаған ... ... ... ежелгі заман
әлемінің тарихын үш ғасырға бөліп қарайды: тас, қола және темір. Тас ... тас ... ... палеолитке (шамамен 2,6 млн. бастап б.з. дейінгі
12 мың жылына дейін), орта тас ғасыры немесе мезолит (шамамен 12 мың ... ... 7 мың ... ... жаңа тас ... ... ... (шамамен 7
жылдан б.з. дейінгі 4 мың жылға дейін), мыс-тас ғасыры немесе ... 3 – б.з. ... 2 мың ... ... Қола ғасыр – (шамамен 2 –
б.з. дейінгі 1 мың жылдық), темір ғасыры (шамамен 1 мың жылдықтың ортасынан
б.з. дейін).
Өз ... ... үш ... ... төменгі, орта және жоғарғы
немесе кейінгі. Жоғарғы палеолит - адамзат биологиялық көрінетін бірлікке
қоса, мәдениет деп ... ... ... ... ие ... ... қоғам мәдениетінің басты көне формасы қоғамдық сана формасы
және қауымдық-рулық құрылыс идеологиясы ретінде болатын ... ... ерте ... ... ... ... тану қажет болды. Миф
шығармашылығы - ежелгі қоғамға сай ежелгі адамның ... мен өзін ... бұл – оның ... ... ... ... Мифология
қиялда және қиялдың көмегімен табиғат күштерін игереді, бағындырады және
түрлендіреді.
Адамның ... ... неге ... ... және таң қаларлық миф
шығармашылығы түрінде (грек тілінен ... - ... ... ... жауапты ойлау ерекшеліктерінің мәдени-тарихи дамуының осындай
деңгейінен іздеу қажет. Ежелгі ... ... ... ... ... ортаны қабылдауда эмоционалды, аффектілі-моторлы
реакцияның басым болуымен сипатталады. Мифологияда діннің, моральдың, ... ... ... ... ... ... адамның мифологиялық
танымында қиял мен шындық қатар ... қиял шын ... ... қабылданады.
Сонымен миф – адамның дүниемен ой ... ... ... ... пен ... тану тәсілі; адам мұнда психологиялық ойларды
заттардың бастапқы қасиеттері ... ... және ... құбылыстарын
қарастырып, әсерленеді. Осы ... ... ... ... ... мен қайғысының мүмкіндіктері архетип деп ... ... ... ... ... ене отырып, алғашқы бейне мазмұнды
сипаттамаға ие ... Миф ... ... ... ... ... ... тірі қалуының жалғыз тәсілі оның қатаң
табиғат ... ... ... екендігін көрсетеді.
Мифологиялық жандар (Құдайлар, нимфалар, құбыжықтар) табиғи және әлеуметтік
күштердің бейнесі болды, ... ... ... ал ... ... ... тірі қалу үшін адамның қуатты қамқоршысы болу
керек, бұл ... оның ... ... ... Құдайлар ролінде
мифологиялық қиялда жанданған ең белгілі күштер мен құбылыстар болады. ... өз ... ... ... ... ... ... болады.
Осыдан «пұтқа табынушылық» деген термин шыққан: әр ерекше тілге ... өз ... сай ... негізгі идеясы – қоршаған әлеммен мистикалық ортақтық және
бірлік ежелгі мәдениет пен ... ... ... байқалады:
тотемизмде, анимизмде, фетишизмде, магияда.
Өзін табиғатпен және оның ... ... ... тотемизмде
–жануарларға табынуда байқалады (аз дәрежеде ... мен ... Ру ... ... ... ... ... қандас туыс екендігіне
сенген.
Алғашқы дәуір үшін басқа тән сенімнің түрі фетишизм болған. Фетишизм
деген ... ... ... ... ... ... ... үңгірлерге,
тастарға, ағаштарға, нақты еңбек құралдарына, тұрмыстық заттарға, ал
кейіннен арнайы ... діни ... ... анимизм – табиғат құбылыстарының себебі ретінде
жан мен рухтың болатындығына сенім. Анимизм бойынша әр заттың жаны бар, ... ... ... ... ... өз ... ... етеді.
Мифте адам ғана әлемге бағынышты ғана емес, әлем де адамға ... ... ... екі жақты сипатта болады, егер екі зат немесе
екі мистикалық жан ... ... ... онда ... ... ... ... болады. Осының негізінде магия – ... ... ... ... немесе зиян келтіре отырып, нақты
әрекеттер мен сөздер арқылы ... ... ... ... ... әсер ету қабілетіне сенімі.
Діннің ең ерте формалары фантастикалық ...... ... ... жорасын атқару – діни тәжірибе бастамасынан құралады.
Сенімнің дамуымен және ... ... жора – ... ... және
қоғамда тәртіпті белгілеу мен сақтаудың ең тиімді формасын жасайды. ... ... ... ... ... ... ... әрекеті болып
саналады. Жора құпиялықпен тығыз байланысты, оның пайда болу ... ... ... ... шарты болып саналады. Құпияны білу, оны ашуға
тырысу, ... ... дін үшін ... ... ... Мифология –
адамның өзін-өзі көрсету құралы. Бұл ... ... ... ... және ... формасы.
Ежелгі Шығыс мәдениеті
Ежелгі Шығыс адамды ертедегі дүние аясынан алып шыққан ұлы мәдениеттер
отаны болды. ... ... шыға ... Шығыс адамның ... ... ... жеңе алмады. Бірақ ... ... ... – бұл ... апаттарының ғана емес, озбыр мемлекет
қуатының құдайдай ... ... ... мәдениетінің негізі адамның
дербестігі мен еркіндігін мойындамайтын абсолютті бірлік ... ... ... бұл типі ... ... ... туды, ол
нақты табиғат жағдайларына жауап болды. Осы мемлекет – шығыс озбырлығы ... ... ... оның ... қол ... ... ... мен өліміне абсолютті билік етуге ие ... ... ... типі ... ... ... ... Үнді, Қытайға тән.
Ежелгі Египет - әлемдік өркениеттің дамуына ... әсер ... ... ... Б.з. ... 3000 жылы ... ... басқаратын
ерте құл иеленуші, орталықтандырылған озбыр формадағы мемлекет пайда ... ... ... ... ... ... оның мызғымастығы мен
ақылға сыйымсыздығы болды.
Ежелгі египеттіктер мәдениетінің маңызды қасиеті мәңгілікке ... оның ... ... адамға табыну» сенімінің болуы, оған сәйкес өлім
өмірдің аяқталғандығын білдірмейді және мәңгілік өмірлік күш – ... және де тек ... ... ... ... ... ... адамның
денесін сақтау қамы мумиялар жасау өнеріне ... ... ... ... пирамидаларға салынды. Пирамидалардың ішіндегі ең
ескісі 5 мың жыл бұрын салынған Джосер ... ... ол ... бара ... саты тәрізді салынған. ... ең ... ... ... ...... ... табынуда перғауынды құдай деп тану басты орын алды. Ол күн құдайы
Ра тәрізді болды. Осирис - өлім ... және ... ... ... ... ... ... және қарындасы, құнарлылық пен аналар қамқоршысы. Маат –
шындық пен тәртіптілік құдайы. Кейбір жануарлар, ... ... ... ... ... ІV перғауын (Эхнатон) (б.з. дейінгі 1419-
1400 ж.ж.) Атон ... ... бір ... ғана қалдыруды ойлады, бірақ
бұған абыздар мен ақсүйектер қарсы ... ... ... ... ... ...... хат болды, онымен храмдар мен сарайлар алдындағы жоғары ескерткіш
тастарды жазды, олар кейіннен буын жүйеліге айналды.
Б.з. ... ІІ ... ... ... ... әйелімен бақшадағы барельефі, Аменхотеп ІV әйелі – Нефертитидің
скульптуралық портреті, Аменхотеп ІІІ ... ... ... ... ... ... жазық бейнелеу, статикалық, канондық шарттылық
тән. Ерлердің денесі қызыл түспен, әйелдердің түсі ... ... ... қара ... ... ақ ... бейнеленген. Өнер мелшиіп ... ... ... ... ең ерте ... б.з. ... ІІ
мыңжылдыққа жатады. Бұл – патшалар мен даналардың ұлдарына ақыл ... ... ... ... ... повестер. Ежелгі Египет
әдебиетінің ұзын сонар, ... ... бірі – ... ... өз ... әңгімесі» («Беседа разочарованного со своей душой»).
Ежелгі Египет ... б.з. ... XVI-XV ғ.ғ. Жаңа ... ... ... ... ... дейінгі IV-III мыңжылдықта Қос өзен территориясы – Тигр ... ... ... ... ... ... мәдениет
пайда болып, орнықты. Алайда мыңжылдықтар бойы бір ғана мемлекет – ... қана ... Ніл ... ... Қос өзенде (Месопотамияда) бір-
бірін әр түрлі мемлекеттер ауыстырып отырды, оның ішінде Шумер, Аккад,
Вавилония, ... ... Қос өзен ... мен ... ... ... болды.
Қос өзеннің ежелгі мәдениеті – ... ... ... ... болды. Олар тарихта ... рет ... ... ... шығарды, бірінші элегиялар жазды, бірінші кітапханалық
каталог құрастырды, олар бірінші медициналық ... ... ... ... ... жазды және т.б.
Бұл халыққа дүниедегі алғашқы жазу – ... сына ... ... ... сына тәрізді сызықшалар топтарынан тұратын белгілер жазуы, ... ... ... ... ... мұрагері Вавилония болды. Б.з. дейінгі ІІ
мыңжылдық ортасында Хаммурапи ... ... (б.з. ... ... ж.ж.
ережелері) Вавилон қаласы өз маңында Шумер мен Аккадтың барлық ... ... ... екі ... тас ... сына жазумен
жазылған белгілі заңдар ... ... ... Бұл ... Қос өзеннің
ежелгі тұрғындарының шаруашылық өмірі, тұрмысы, әдет-ғұрыптары мен
дүниетанымы ... ... ... ... ... ... ... тайпалармен үнемі күресу қажеттігімен анықталды.
Қос өзеннің ежелгі тұрғындарының сенімінде су мен аспан ... ... роль ... ол ... мен ... тез ... Осылай алты ондық жүйесі құрылды, ол қазіргі ... ... ...... ... бар. Вавилон астрономдары Күннің, Айдың
айналуын және күн тұтылуының ... ... ... ... ... ... ... ғылыми білімдері магиямен және ... ... ... ... ... ... ... қызмет ету үшін
саздан жасалған. Құдайлар көп болған, ең бастылары мыналар: Шамаш – ... Син – Ай ... Әйел ... ...... ... ... – өлім
құдайы, Ирра – соғыс құдайы. Құдайлар патшаның ... ... ол ... патша билігіне бас иеді.
Қос өзеннің ежелгі тұрғындарының діни сенімдері олардың монументтік
өнерінде бейнеленді. Қалаларда құдайларға арналған ... ... ... ...... қоршалған жоғары мұнара тұрғызылды, олар
көлемі жағынан кертпеш ... ... ... ... ... ... ... Вавилон сәулетшілері Ежелгі Рим, одан ... ... ... ... ... ... болып табылатын сәулет
формаларын жасаушылар болды.
Вавилон ... діні мен ... ... ... ... ... ... (б.з. дейінгі VII ғ.) Ниневиядағы сарайының
қирандыларынан ғалымдар үлкен кітапхана тапты, ол он ... ... ... ... ... ... ... маңызды ескерткіші –
Гильгамеш туралы аңыздар циклі.
VI ғасырда Вавилон мен Ассирияның орнына Иран ... ... ... ... және ... болды, онда ассириялықтардың өнеріне тән
мейірімсіздік болған жоқ. ... ... ... сақталады. Бейнелеу
өнерінің маңызды элементі жануарларды – қанатты өгіздерді, арыстандарды,
грифондарды бейнелеу болып қала ... IV ... ... ... ... ... Македонский жаулап алды
және эллинистік мәдениет әсерінің сферасына кірді.
Б.з. ІІІ ғасырында ... ... ... ... Сасанидті
Ирандағы мемлекеттік дін зороастризм (осы діннің негізін ... ... ... ... ... ... ... ережелері отқа бас ию және жақсылыққа сену болды. Зороастризмнің
қасиетті кітабы – ... ... ... діні ... ... ... жеке заттарға емес, жалпы затқа табынады.
Билік жүргізуші діннің ауысуы VII ғасырға жатады, онда Иранды арабтар
жаулап алып, жаңа ...... діні ... ... ... ... материалдық және рухани мәдениет
құрды. Олар өмірді құдай ... ... ... ... ... ... космостық күштер – Жарық пен ... ... ... Осы кезеңде (б.з. дейінгі ІІ мыңжылдық)
қытайлықтарға табиғатқа ... тән ... олар тау, жер, ... күн, ... жел ... табынды.
Сәл кейінірек патша билігіне бас иді. Патша ... ұлы ... яғни ... жердегі өкілі болып табылды. Қытайда ата-бабаларға
табыну ... ... ... ... этносы типінің ерекшелігі рухани өмірде
әлеуметтік этика мен әкімшілік практика басты роль ... ... ... ... өмір мен өлім проблемалары туралы ойланған жоқ, о
дүниедегі шатты өмір немесе қайғы-қасіреттен құтылу үшін ... өмір ... ... Дін ... ... ... дәстүрлі қытай мәдениетінің бейнесін
қалыптастырды.
Басқару жүйесі мен қоғамдық салттық нормаларда іске асырылған рухани
мәдениет типі дүниеге көзқарас ... ... ... ... ... және табиғи тәртіп бірлігі, тұрмыс толықтығы мен жеткіліктілігі,
табиғи өзі жетілетін тәртіп ретінде табиғи тәртіпті мойындау негіз ... ... оны ... және бұзу ... ... Жолмен (Дао) жүру
болып табылады. Бұл идея ұлы қытай данасы, мыңдаған ... өтсе де ... ... ... ... ... ... көрсетілген
(Кун-Фу-Цзы, б.з. дейінгі 551-479 ж.ж.). ... ... ... ... ... ... әке - әке, ұл – ұл ... Конфуций негізгі
рақымшылдар адалдық, тыңдау, ата-ана мен үлкенді құрметтеу деп ... ... ... ... ... ... сақтау (қытай рәсімі) Конфуций
бойынша – идеал қоғамды қалыптастыру негізі. Осы ... құру үшін ... ... талап қойып, барлық ... мен ... ... ... конфуцийлік дін емес, моральдық-саяси доктрина болып табылады. Ол
қытай ... ... ... ... салтының негізі бола ... жүйе мен ... және ... ... реттеу
функциясын атқарады.
Даосизмді жасаушы Лао-Цзы – «Қарт ... ... ... ол 200 жыл ... болып саналады. Оның пікірінше барлығы әбігершілік. Даоның ... ... ... аударғанда жол), адам ... ... ... ... ... Даоның, ал Дао табиғидың ізімен жүреді. Философиялық
даосизм адам заттардың ... ... ... алмайды деп санайды,
сондықтан адамның еншісі - оқиғалардың табиғи барысын сырттан ... қол ... ... ... ... әрекеттен бас тартуды
насихаттап, «әрекетсіздік» теориясын ... Олар әлем адам ... ... ... деп ... сондықтан тану мүмкін емес. Басты
шарты – жолды бұзбау, әлемдік ырғақпен қарама-қайшылыққа келмеу, ... оны ... ... ... діни ... ортақтығы бар: барлығына үлкендер мен
ата бабаларды құрметтеу, отбасыны тыңдау, «әрекетсіздік» идеясы, шындыққа
сырттан қарау қатынасы тән болды. ... ... ... өзіндік құндылығы
болған жоқ, қоғам «тұлға – мемлекеттік пен ұжымдық ... ... ... ... бойынша өмір сүрді.
Ежелгі Қытайдың рухани өмірі туралы қазіргі түсініктер ... ... Б.з. ... XV ... ... 2000 аса ... ... жазудың дамыған жүйесі болды, б.з. ІІІ ғасырында олар 18 мыңға
жетті. Б.з. ... І ... ... ... ... ... ... кітабы» әдебиеттің ежелгі ескерткіші болып саналады.
Қытайлар ұзақ ... ... ... ... ... ... тушь пен ... ойлап тапты. Қолданбалы өнер де дамыды: қола
айналарды жасау, нефрит пен ... ою ... ... б.з. IV ғ. ... ... де ... ... фарфор ойлап шығарылды, алуан лакты бұйымдар
пайда болды.
Қытай сәулеті қызықты да ерекше. Ел ... ... ... ... (б.з. ... 221-207 ж.ж.) Ұлы ... негізгі бөлігін салумен есте қалды, ол біздің ... ... ... ... табыстарға математиканың дамуы себепкер болды. Б.з. дейінгі
V ғасырда қытайлықтар тікбұрышты үшбұрыштың қасиеттерін білді. Олар тарихта
бірінші рет ... ... ... енгізді, б.з. дейінгі ІІІ ғасырда магнитті
аспап, компостың алғашқы түрін, су ... ... ... астрономия
дамыды. Олар жылды 12 айға, айды 4 аптаға ... Б.з. ... V ғ. ... ... ... ... олар ... күмбезін 28 шоқжұлдызға
бөлді. Б.з. дейінгі 28 жылы ... ... ... ... ... ... ... берді, астроном Чжан Хэн әлемдегі алғашқы
айналатын жұлдыз глобусын жасады.
Медицина едәуір табысқа ... Б.з. ... ІІ ... екі ондық музыкалық аспаптар белгілі болды: барабан, дабыл,
сыбызғы, металл қоңыраулар, ішекті шертпелі аспаптар, үрмелі – ... ... және ... Б.з. ... ... мыңжылдықта арнайы
сарай маңындағы музыкалық қызмет құрылады, сонымен ... ... ... ... ... ... ... Үндістан – адамзат өркениетінің жоғары деңгейдегі мәдениетінің
ежелгі ... ... ... мен ... б.з. ... IV –IIғ.ғ. – б.з. VІІІ ... Осы ... ... ... ... цифрлерді жазу түрі
(кейінірек өзгертілген түрде араб цифрі деп аталған) жасалды. ... ... ... ... “р” ... ... ... арифметикалық және
геометриялық прогрессиялар, тригонометрия мен алгебра ... ... ... ... 12 айға бөлген, әр айда 30 күннен ... ... ... ... Әр бес жыл ... 13-інші ай қосылып отырды. Жер шарының
әр алуан ендіктерінде күн мен түн ұзақтығының айырмашылығы ... ... үнді ... ... шар ... ... білді, оның өз осінің
бойымен айналатындығын болжады. ... білу ... ... ... су, ... ... ... металдарды білу сынаптан күрделі аппараттар
дайындауға мүмкіндік берді.
Б.з. дейінгі ІІ мыңжылдықтың аяғы - І ... ... ... үнді діни ... ... ескерткіштері жеткен. Шамамен б.з. дейінгі
800 жылы пайда болған ... ... діни ... ... ... ... ... Эпикалық әдебиеттің ... ... мен ... ... олар б.з. ... ... ... бірақ олар б.з. дейінгі IV ғасырда пайда
болған.
Үндістанның ежелгі тарихының көптеген құпиясы ашылмаған. Алайда ... ІІ ... ... ескі ... ... құл иелену
қатынастарының дамуы туралы айтылады. Үндістанның б.з. дейінгі VI ғасырдағы
қоғамдық-мемлекеттік құрылысын бейнелейтін «Ману заңдарында» қоғамдық ... ... мен ... болу ... ... шығу тегімен және сипатымен ескерілген ежелгі үнді қоғамын
қатты ... ... ... ... қалыптастырумен аяқталды:
сословиелер бойынша – варналар (брахмандар, ... ... ... ... бойынша – касталар (олар 3,5 мың). Брахмандар
атақты абыздар руының өкілдері болды, олар ... ... ... басқарды. Кшатрийлер деп әскери ақсүйектердің өкілдерін ... ... ... ... тобын құрады. Еңбекші ... ... ... ... ... ... шаруашылық қызметпен шұғылданды:
егіншілікпен, қолөнермен, саудамен. Шудралардың үлесі – басқа ... ... ... ету. Олар ... ... және жеке ... жоқ.
Дін қоғамдық теңсіздікті ақтау үшін пайдаланылды. Құдайлар иерархиясы
қаланды. Олардың ішінде жоғарғылары – ... ... ... ... ... Шива (оны бұзушы).
Б.з. дейінгі VI ғ. дамыған құл ... ... ... буддизм
болады. Оның негізін қалаушы – Будда б.з. ... 563 ж. ... Ол ... ... ... ... ханзада болды, оның шын аты – Сиддхартха Гаутама.
Гаутама өз ілімінің мәнін төрт игілікті шындықта айтқан. 1. Өмір мәні ... ... 2. ... көру ... көзі - өмір ... ... алуды, билік жүргізуді көксеу, тілек тілеу, ... 3. ... ... үшін ... пен ... түп тамырымен жұлып алып, одан
құтылу керек. 4. Ол үшін ... ... ... одан соң ... әкелетін
сегіз сатыдан тұратын өзін-өзі қайта құру жолы бар. Нирвана – бұл ішкі күй,
онда барлық сезім мен ... ... ... бірге адамға ашылатын әлем
есігі де жабылады. «Нирвана» сөзі ... ... ... ... ... сөну ... қайғы-қасірет шегуші «меннен» және барлық тірі ... ... ... ... ... ... ... карма
билігі үзіліп, данышпан абсолютті тыныштықтың шат-шадыман бос кеңістігінде
соңына дейін жоғалып кетеді. Көзін ашу - ... ... ... үзетін соңғы нирвананың бастауы. Түсінбеген бақылаушы үшін ... ... ... өлім ... (шат-шадыман өлім болса ... ... ... ... көзқарасы жағынан – бұл күйде өмір
мен өлім, «мен» және «мен еместің», ... пен ... ... жоқ, тек ... ішкі көзқарас қана буддист үшін мәні бар.
Буддизмнің универсальдығы мен иілімділігі оның әлемге алуан бағыттарда
тарауына ... ... ... ... ... және т.б.).
Буддизмнің Батыста ізбасарлары аз емес: кейде ... ... ... ... рухани проблемаларын жеңіл шешуге болады деген үмітте
болады.
Дерекөзі: ... М.К., ... А.М., ... ... ... ... ... арналған). Оқу құралы.
Қарағанды: ҚарМТУ, 2004. 117 б.

Пән: Мәдениеттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әлемдік өркениеттегі қазақ мәдениетінің орны16 бет
Дене мәдениеті және спорт тарихы. Футбол52 бет
Жаһандану батыстандыру феномені, қазіргі заман модернизациясының тірегі ретінде ұлттық моделге әсері106 бет
Киіз үйдің символикасы6 бет
Отырардың заттық мәдениеті70 бет
Саяси процесс5 бет
Шаңғы дайындығы5 бет
Қазақ әдебиетіндегі әнші-ақындар мен күйшілер бейнесі120 бет
Алаш философиясы әлем қазақтары мәдениеті контексінде4 бет
Антика әлемінің мәдениенті10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь