Мәтінді оқыту үрдісінде компьютерді қолданудың кибернетикамен байланысы

Оқушының компьютермен жұмыс жасай отырып қазақша мәтінді талдау барысында рецепторлардың қызметі дәстүрлі сабақтағыдан гөрі белсенді қызмет атқарады. «Рецептор – арнаулы қызметі бар клетка, ол қызмет сыртқы не ішкі тітіркендіргіштерді қабылдауға бейімделіп, оның энергиясын физикалық не химиялық формадан жүйкелік қозу энергиясына өзгертіп өңдеуден тұрады». Рецепторлардың көру, есту, иіс сезу, дәм сезу рецепторлары деген түрлері, терморецепторлар, проприо және вестибулорецепторлар ( дене мен оның мүшелерінің кеңістіктегі жай-күйін білдіріп тұратын рецепторлар ) деген түрлері болады. Осындай түрлерінің өзі іштей әрі қарай сыртқы, яғни экстерорецепторлар мен ішкі, яғни интерорецепторлар деп бөлінеді.
Экстерорецепторлар: есту, көру, иіс сезу, дәм және тері сезімдері.
Интерорецепторлар: вестибулорецепторлар мен проприорецепторлар және ішкі органдардың жай-күйі туралы сигнал беріп тұратын интерорецепторлар. Рецепторлар сыртқы ортамен байланыс жасау қызметіне орай, дистанттық және контакттық болып бөлінеді. Оқушылар компьютермен жұмыс жасау барысында рецепторлардың есту, көру, тері сезімдері рецепторлары актив әрекет етіп тұрады.
Компьютерді қолдану арқылы тек қазақ тілін ғана емес, тірек-қимыл дағдылары да қалыптастырылады. Бұл әрекеттің өзі П.Я. Гальпериннің кезеңдік қалыптасу теориясына сәйкес дамытылады. Компьютердің клавиштерімен жұмыс жасау барысында оқушы тапсырманы орындаудың және клавиштерді басудың жылдамдығымен байланысын бір тізгінге алып, өзінің ойлауы мен тірек-қимыл механизімдерін саналы әрі шапшаң жүзеге асыра алатын дағдыға ие болады. Сырттан не іштен келетін тітіркендіргіштердің табиғатына қарай рецепторлары былай бөлінеді:
1 фоторецепторлар;
2 механорецепторлар ( есту, вестибулярлық, терінің тактильдік сезу рецепторлары, тірек-қимыл рецепторлары, жүрек-қан айналу жүйесінің барорецепторлары);
3 хеморецепторлар ( дәм, иіс сезу рецепторлары);
4 терморецепторлар (тері және ішкі ағзалар мен орталық термосезімталдық нейрондар);
5 ноцицептивті рецепторлар (ауырғанды сезіп, сигнал жеткізетін);
Оқушының қазақша мәтіндерді оқу, танысу, сұрақтарына жауап беру, жоспар құру, суретін салу, көп нүктенің орнына керекті сөздерді қою т.б. толып жатқан жұмыстарды орындау процесі танымдық қызметінің
        
        Мәтінді оқыту үрдісінде компьютерді қолданудың кибернетикамен байланысы.
Оқушының компьютермен жұмыс жасай отырып қазақша ... ... ... ... ... ... гөрі ... қызмет
атқарады. «Рецептор – арнаулы қызметі бар клетка, ол қызмет сыртқы не ... ... ... оның ... физикалық не
химиялық формадан жүйкелік қозу энергиясына өзгертіп өңдеуден тұрады».
Рецепторлардың көру, ... иіс ... дәм сезу ... ... ... ... және вестибулорецепторлар ( дене мен ... ... ... білдіріп тұратын рецепторлар ) деген
түрлері болады. Осындай түрлерінің өзі ... әрі ... ... ... мен ішкі, яғни интерорецепторлар деп бөлінеді.
Экстерорецепторлар: есту, көру, иіс сезу, дәм және тері сезімдері.
Интерорецепторлар: вестибулорецепторлар мен ... ... ... ... ... ... ... тұратын интерорецепторлар.
Рецепторлар сыртқы ортамен байланыс жасау қызметіне орай, дистанттық және
контакттық болып бөлінеді. Оқушылар ... ... ... ... ... көру, тері сезімдері рецепторлары актив ... ... ... ... тек ... ... ғана ... тірек-қимыл
дағдылары да қалыптастырылады. Бұл әрекеттің өзі П.Я. Гальпериннің кезеңдік
қалыптасу теориясына сәйкес дамытылады. Компьютердің клавиштерімен ... ... ... ... ... және ... басудың
жылдамдығымен байланысын бір тізгінге алып, өзінің ойлауы мен ... ... әрі ... жүзеге асыра алатын дағдыға ие болады.
Сырттан не іштен келетін тітіркендіргіштердің табиғатына қарай ... ... ... механорецепторлар ( есту, ... ... ... ... ... рецепторлары, жүрек-қан айналу жүйесінің
барорецепторлары);
3 хеморецепторлар ( дәм, иіс сезу ... ... ... және ішкі ... мен ... ... ноцицептивті рецепторлар (ауырғанды сезіп, сигнал жеткізетін);
Оқушының қазақша мәтіндерді оқу, ... ... ... ... ... ... ... көп нүктенің орнына керекті сөздерді қою т.б. ... ... ... ... ... ... ... жағынан
белсенді өтілетінін көрсетеді. Тексті шапшаң оқу, текспен түрлі рационалдық
жұмыстар жасау, шығармашылық тапсырмаларды орындау – оқушының ... ... ... ... Оның ... ... қазақ тілін үйренуіне ғана емес, барлық басқа пәндерді ... де ... ... ... Компьютерден оқушыға жеткен
сигналдарды оқушылардың қабылдауы мен қайта өңдеуі, өзгертуі оның жоғарғы
сенсорлық ... тез тани және ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Маңызды ... ... ... ... ... түседі. Енді осы түскен сигналдарды өңдеу мен ... ... ... ... ... ... мен ... уақытпен және кеңістікпен байланысты болады. Кеңістікпен
байланысты өзгерту - ... ... ... ... ... мен
сигнал бөлшектерінің сәйкестіктері өзгеруі ерекшеленеді. Ал ... ... ... ... ... өзгерту - өңдеулерге,
уақытша ... ... ... ) тән ... Мысалы,
компьютерден оқушыға сигнал нейрондардың төменгі ... ... ... ... өте ... ... қысқа (фазические)
разрядты жоғары жүйелеріне дейін жол жүреді.
Ақпараттың асыра тым көп ... де ... ... ... арқылы жеткен көру ақпараты мидың ақпараттық резервін тез
толтыра алады. Барлық басқа сенсорлық ... миға ... ... да
миды толтырып жібере алады. Сондықтан да, компьютердің экрандық, дыбыстық,
релақсациялық күй жасайтын ... ... ... ... беретін ойын, тест ... ... ... Қабылданған сигнал енді белгілі бір тәртіппен шартты формаға –
кодқа айналады. Тітіркендіргіш пен оның ... ... ... импульстар арқылы да, топталған импульстар арқылы да жеткізіледі.
Жеткізілген ақпарат мида белгілі бір формаға түсіріліп, кодталады. Одан ... ... ... ... Детектендіру дегеніміз – мінез-
құлыққа байланысты маңызы бар ... ... ... түскен
тітіркендіргіштердің қандай да бір ерекше белгісін сенсорлық нейронның
ерекше ... ... ... ... ... ... сөздер
ерекше курсив не бояумен берілсе, көру рецепторлары бұл ... ... ... мен ... ... ... оқушы алғашқы
кезде қолының шаршағанын тез ... ... ... келе, оны мүлдем
ескермейтін де болады. Барлық сенсорлық жүйелерден келіп түскен сигналдар
мида ... ... ... ... тұтас бір бейне, образ жасауға қызмет
етеді. Компьютердегі берілетін оқу мәтіндері, жазылым тапсырмаларын орындау
мәтіндері, тест, ... ...... ... ... ... ... белгілі бір ұғым жасауға қызмет етуінде осы сенсорлық
сигналдар жүйесінің өзара бірлескен ... ... ... ... жұмыс жасауында барлық органдар маңызды қызмет
атқаратыны белгілі. Ал ... ... көз ... ... дер ... ... ... байланыс жасай отырып қана оқушы ... құра ... ... көру ... қабылданған ақпарат көру
сетчаткасынан көру нервтерінің жіпшелері арқылы миға қарай жол алады. ... ... ... ... мидың алдыңғы бөлшегінде кездесіп, көру
қиылысын түзейді. Одан кейін көру ... ... ... деп аталып,
миға енеді.
Оқушының компьютер жарығын, түрлі ... мен ... көп ... ... зиян да келтіруі мүмкін. Бұл – мұғалімнің физиологиялық саулық
туралы ... ... ... ... үйрету керектігін ескертеді.
Компьютердің мультимедиялық, аудиовизуалдық т.б. мол мүмкіншіліктері ... ... да ... тілін үйрету процесіне ... ... ... ... ... түрлі дыбыстық тапсырмалар,
сөзді дұрыс айтуға жаттықтыратын жаттығулар мен ойындар т.б. – ... ... ... ... және ең ...... сөйлеу дағдыларын
қалыптастыруға бағытталады. Акустикалық сигналдар есту тецепторларын
қоздырып, алғашқы есту ... ... туға ... ... ... одан соң есту жүйесінің бірқатар ... ... ми ... ... байланысты аймағына қарай жөнелтіледі. Компьютер
арқылы қазақ тілін оқыту – жалпы ... ... ... бір нәрсеге
үйретудің бір бөлшегі ғана. Үйрету, білім беру дегенді психофизиологиялық
тұрғыдан «ақпаратты табу, ... және ... ... ... ... процестердің бірізділігі» деп тану бар. Жалпы адам ... ... ... ... алуы ... ... ұстауы, мінез-құлығы түрлі
өзгерістерге, модификацияларға ұшырайды. Осы ... ... өзі – есті және оның ... ... Оқушылар компьютермен
жұмыс жасай отырып, түрліше эмоцияналдық ... ... ... ... ерекшеліктерін білу мұғалім үшін маңызды.
Себебі, ... ... ... жасауға кірісердегі батылсыздығы,
қорқуы, жауапты таба алмаған кездегі ашуы, өзіне ... ... ... ... ... ... ... қажет етуі сияқты эмоциялық
күйі – ... ... ... ... үшін жай құбылыстар болып қала алмайды.
Компьютерге енгізетін мәтіндер жиынтығы мен оның ... ... ... ... ... ... ... – барлығы оқушының
эмоцияналдық күйінің биі болуын және қазақ ... өз ... ... ... ... ... жасалады. Оқушылардың жеке басының физиологиялық
және психикалық даму еркшеліктері түрліше ... ... ... сол ... ... ... жалпы заңдылықтар болады. Сондықтан да
әр кластың оқушыларына топқа арнап оқулық жазылып, ... ... ... даму ерекшеліктерін оқыту процесінде баса назар сала
ескеру проблемасы қазіргі күн ... ... ... ... Оған, мысалы,
оқытудың әр деңгейлік жүйесін атауға ... ... жаңа ... ... ... де жаңа ... психофизиологиялық тұрғыдан
қарастырудың маңыздылығын таныта түседі. Сөйтіп, қазақ мәтіндерін компьютер
арқылы оқыта отырып, ... ... ... айтылым, тыңдалым
әрекеттерін белсендіруге психофизиологиялық тұрғыдан келудің ... ... ... Оқушының жеке тұлғалық мүмкіншіліктерінің ... ... ... тану, оқушының психикалық күй-
жайының компьютермен ... ... ... ... ... ... ... түрде-ақ санаға ақпаратты жазып алу процесін қазақ
тілін үйрету барысында пайдалану ... ... ... мүмкін екенін, психологиялық ... ... ... екенін көрдік. Мұндай оқыту қазақ ... мол ... ... ... ... ... психологиялық кедергілерін
жою басты мақсат етіп қойылған болатын.
Кибернетика – кері байланысқа ... ... ... ... ... саласы. Кибернетиканың дүниеге келуі ... ... ... түйіскен нүктесімен байланысты. Негізінде,
кибернетиканың негізін қалаушы ретінде американдық математик-ғалым Н.Винер
(1894-1964ж.ж.) есімі ... Ол 1948 жылы « ... деп ... ... осы ... саласының іргетасын қалады. Кибернетика ғылымының
өзіндік ерекшелігі оның зерттеу объектісінің ерекше болуымен ... Яғни ... ... заттық құрамы мен құрылымын ... ... ... ерекшеленеді. Кері байланыстың өзі – ... бір ... ... ... ... ...... яғни техникалық, биологиялық, ел басқару, әлеуметтік сияқты
күрделі жүйелерде ақпаратты алу, сұрыптау, ... ... ... қайта
өңдеу сияқты процестер туралы, жалпы заңдар туралы ғылым болып табылады.
Кибернетика ғылымы пайда болуымен ... « қара ... ... ... ... « жәшіктің» қызметінің мазмұны өткен мен қазіргі ... ... ... бір ... ... ... жүйелерді зерттейді. 20-ғасырдан бастап ... ... пен ... ғасырын басынан кешіріп келеді. Кибернетика сол
байланыстарды ... ... ... ... оларды басқаруды және басқарудың
нәтижелерін бақылап отыруды мүмкін етті. Осындай мүмкіндіктердің болуы үшін
кибернетикада « информация»-«ақпарат» ұғымы пайда болды.
Информация ...... ... ... ... ... ... мен жүйенің басқа сипаттамасын білдіретін
элементтерінің арасындағы тәуелділіктерді ... ... ... ... ... оның маңызды үш қырын атап
көрсету керек.
- Оның біріншісі – дүниетанымдық қыры. Яғни кибернетика ғылымы философия
саласына не қоса ... ... ... мен ... ... ілім жасайды? деген мәселелер қарастырылады.
- Екіншісі - әдіснамалық қыры. Бұл ... ... ... ... мен ... ... ... мен дамытуға
фмлософиялық ықпалдар мен әсерлердің болмысы қарастырылады.
- Үшіншісі - әлеуметтік қыры. Яғни бұл ... ... ... ... жүйедегі маңызы мен ерекше орны анықталады.
Кибернетика – адамзатқа оны қоршаған әлемнің өзара тығыз байланыстардан
тұратынын танытып ... ... ... ... ... үшін оларды
бір орталықтан басқару өзі ұйымдастырылған болуы міндетті, ұйымдастырылған
басқарудың нәтижесі болмаса оның ... да ... еді. Сол ... кері ... ... ... ған ... орны ерекше
болды. Кибернетика ғылымында ықтималдылық та үлкен орын ... ... ... ... ғылым салаларында көптеген
өзгерістер, ғылыми ой ... жаңа ... ... ... ... ... ... арқылы ғылым салаларына басқару, күрделі динамикалық жүйе,
қара жәшік ... ... ... Кибернетика арқылы ғылымда ... ... ... ... ... жаңа ... әдістері қолдана бастады.
- Кибернетика ғылымында « сигнал-соған жауап» деген функционалдық
тұрғыдан келу ... ... ішкі ... құрам мен олардың
қызметі туралы мәлімет алу мүмкіндігі пайда болды.
Кибернетика күрделі жүйелерді де, қарапайым жүйелерді де ... ... ... ... ... күрделі жүйелердің
ішінде болып жататын, яғни адам өміріне байланысты жүйелер, ... ... ... ... ішкі ... мен даму ... механизмдерін тануға мүмкіндік алады. Кибернетика - әлі
де даму, әлі де қалыптасу ... жас ... ... ... ұғымдары әлі де толығу, жасалу үстінде. Кибернетиканың көптеген
ұғымдары антропоморфты болып келеді, яғни кибернетика көп жағдайда адам
мен оның ... еске ... ... ... ... ... машиналардың жүйелерінде ес, жады, шартты рефлекс, шешім,
таңдау, мақсат сияқты ұғымдар қолданылады. Кибернетиканың ... ... ... деп ... ... ... барлық басқа
ұғымдар жүйесі осы негізгі ұғымның айналасына ... ... ... ... ... орналасқан.
Негізінде, барлық ғылым саласындағы басқару дегеннің мәні
философияның себеп пен ... ... ... ... ... динамикалылығы, икемді қозғалмалылығы ... ... де ... ... аша ... Егер қандай да бір
жүйе дамуға бейім болмаса, өзгермей, барлық уақытта бір ... ... ... онда ... ... қажеті де болмай қалатын реті бар.
Өйткені даму болмаған жерде басқарудың керегі де жоқ, ... жүйе орын ... ... ... ... ... жүйе болуы
тиіс, сондықтан оның басқарылуының кибернетикалық тұрғыдан анықталу
қажеттігі де осы нүктеден ... ... ... ... ... ... ... негіз ретінде алынуы осы
әдістемені оқу-тәрбие үрдісіне ... ... ... мен ... ... ... ... оқу әдістерінің жүйесін
жобалау, жоспарлау, тиімділігін анықтау, оптималдандыру ... ... ... ретінде танылуымен байланысты.Қазақша
мәтіндерді лексикалық және грамматикалық қырынан оқушыларға меңгерту
және тәрбиелеу барысының ... ... үшін ... ... мынадай міндеттер жүзеге асырылуы керек:
- оқушылардың қазақ тілін оқып-меңгерудің деңгейі өсуі керек;
- оқыту әдістерінің рационалдылықпен қолданылуы ... ... ... қызметінің белсенділігін дұрыс басқару ... ... ... ... ... ... шешу ... оқытудың алгоритмдік
әдісі ... ... ... барысын жоспарлап, ұйымдастыру, басқару
шараларын алдын-ала белгілеу ... ... ... ... мен сол ... ... ... қазақ халқының дүниетанымын меңгеруге тәрбиелеуге
кибернетикалық тұрғыдан келу ... ең ... осы ... моделі жасап
алынады. Сол модель арқылы ғана оқыту үрдісінің басқарылуы мен оқушылардың
психикалық өзгерістері мен ... ... ... ... ... үрдісіне енген мұғалім мен оқушы – басқару жүйесінің бөлшектері
болып табылады. Қазақша ... ... ...... ... ақпараттың берілуін, өңделуін, оқушы жадында сақталуын
көрсететін цикл ... ... ... ... ... оқытудың
кибернетикалық моделі дегеніміз – нақты үрдістің көшірмесі болып табылатын,
нақты оқу-таным үрдісіне негіз болатын нұсқа. Кибернетикалық ... ... ... оқыту үрдісін басқарудың неғұрлым ... ... ... ... Ол ... ... заңдылықтар қазақша
мәтіндерді оқытудың тиімді жолдарын танытып, оны әрі ... ... ... ... мәтіндерді оқыту ... ... ... ... ... табиғаты туралы
мәліметтің ақпарат түрінде берілуі, қабылдануы, өңделуі, кері байланыс
арқылы қаншалықты ... ... ... ... ... ... Оқушыларға берілетін информацияның шығар көзі – мұғалімнің ойдауы
болғандықтан, тіл ... ... ... ... ... ... ... қорытып барып, оқушыға жеткізетін болғандықтан, мұғалімнің тіл
шеберлігі , яғни қажетті информацияны оқушыға жеткізетін ... ... ... орын ...

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Организмнің арнйы және арнайы емес қорғаныс реакциялары. Қан топтарына сипаттама7 бет
Ақпарат және оны өрнектеудің жолдары6 бет
Бастауыш мектептің математика сабақтарында ұлттық және дидактикалық мазмұнды ойын есептерін қолдану арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту27 бет
Химияның ауыл шаруашылығындағы маңызы11 бет
"Мәтіндік редакторде кесте құру."18 бет
1950 - 1980 жылдардағы КСРО-ның халықаралық қатынастар жүйесіндегі Үндістанмен байланысы61 бет
Corel Draw программасын түрлі графикалық бейнелерді өңдеуге қолданудың әдістемелік негіздері21 бет
Delphi мен Pascal-дің байланысы21 бет
Macromedia direсtor – да дыбысты, мәтінді, бейнекөріністі, графиктік көріністі және анимацияны (мультипликацияны) біріктіру22 бет
Microsoft Office Word мәтіндік редакторы24 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь