Матриархат

Бұл өтпелі дәуір салттарының ерекше комплексі матрилокальдылық патрилокальдылықпен ауысқанда, әдетте біраз уақыт әлі де, туыстықты ана жағынан есептеумен байланысты болды. Бұл кезде әйел ерінің, семьясы мен руына келіп ірге тепкенде, оның балалары сол руға жатпайтын және белгілі жас мөлшеріне жеткенде шешесінің семьясы мен руына қайтып оралатын. Мұнда олардың ең жақын нақтылы туысы анасының бауыры болатын, оның баласы осындай тәртіп бойынша өзінің анасының аға-інісіне барады. «Жиені нағашы ағасының үйінде тұрады. Соның шаруашылығында жұмыс істейді, оның өсиет ұстаздығына құлақ асады. Семья, немесе ең жоқ дегенде, оның қабілетті бөлігі соншама туғандары мен олардың балаларынан емес, нағашы ағалары мен олардың жиендерінен тұратын еді. Бүкіл осы тәртіп, сондай-ақ оның осы қалпында ұзаққа сақталып келген сарқыншақтары (көбіне жиендер мен оның нағашы ағасының арасындағы ерекше жақындық туралы ұғым) авункулат деген атқа ие болды. Кейбір совет этнографтары балаларды өз семьясында емес бөгде семьяда тәрбиелеуді бұйыратын кавказдық келттердің, славяндардың және басқа халықтардың белгілі аталықтың салтын авункулаттың түрі өзгерген реликті, деп санайды.
Өз шаруашылығын жүргізетін жеке семьялардың пайда болуы рулық меншіктен жекеленіп бөлінген, оқшауланған семьялық меншіктің пайда болуымен қосарланды. Бұл меншіктікті ер адам өз балаларына беруге тырысты. Бірақ руды аналық жақтан санау мен мұралану мұндай мүмкіндікті жоққа шығарды, ал авункулат жағдайларында дамыған ымырашылдық салт — нағашы ағалардан жиендердің мұралануы — авункулаттың бүкіл жүйесі сияқты жеке семьяның тұтас болуына жол ашпады. Қарама-қайшылық туыстықты ана жағынан санап, мұраланудан әке жағына, ана бағытынан әке бағытына кешумен аяқталатын ескі тәртіптерді түбірінен өзгерту жолымен ғана шешіле алатын. Патрилокальдыққа қарай көшу сияқты бұл да өзгеше формалар тудырған ұзақ процесс болды. Туыстық пен мұраланудың осындай қосарлық есебі, немесе билинейлық адамның аналық руға да, аталық руға да тиісті болып есептелуі, әрі осыған сәйкес екі руда да мұрагерлікке үміткерлік туғызды. Көптеген тайпаларда (меланезийліктер, Оңтүстік
        
        Матриархат
Бұл өтпелі дәуір салттарының ерекше комплексі матрилокальдылық
патрилокальдылықпен ауысқанда, әдетте біраз ... әлі де, ... ... ... байланысты болды. Бұл кезде әйел ерінің, семьясы мен
руына келіп ірге ... оның ... сол руға ... және ... ... ... шешесінің семьясы мен руына қайтып оралатын. ... ең ... ... туысы анасының бауыры болатын, оның баласы осындай
тәртіп бойынша өзінің анасының аға-інісіне ... ... ... ... ... ... шаруашылығында жұмыс істейді, оның өсиет ұстаздығына
құлақ асады. Семья, немесе ең жоқ дегенде, оның қабілетті ... ... мен ... ... ... нағашы ағалары мен олардың
жиендерінен тұратын еді. Бүкіл осы тәртіп, ... оның осы ... ... ... ... ... жиендер мен оның нағашы
ағасының арасындағы ерекше жақындық туралы ұғым) авункулат ... атқа ... ... ... ... ... өз семьясында емес бөгде семьяда
тәрбиелеуді бұйыратын кавказдық келттердің, ... және ... ... аталықтың салтын авункулаттың түрі өзгерген реликті,
деп санайды.
Өз шаруашылығын жүргізетін жеке ... ... ... ... ... бөлінген, оқшауланған семьялық меншіктің пайда болуымен
қосарланды. Бұл меншіктікті ер адам өз балаларына ... ... ... ... ... санау мен мұралану мұндай мүмкіндікті жоққа шығарды, ... ... ... ... салт — ... ағалардан
жиендердің мұралануы — авункулаттың бүкіл жүйесі сияқты жеке семьяның тұтас
болуына жол ... ... ... ана жағынан санап,
мұраланудан әке ... ана ... әке ... кешумен аяқталатын ескі
тәртіптерді түбірінен өзгерту ... ғана ... ... ... көшу ... бұл да ... ... тудырған ұзақ
процесс болды. Туыстық пен ... ... ... ... ... ... ... руға да, аталық руға да тиісті болып есептелуі,
әрі осыған сәйкес екі руда да ... ... ... ... ... ... Африканың гереро, Сахараның
туареттері және басқаларда) туысқандардан " мураланған меншік, ана ... ... ... ... өз ... ... табылғандар
әкеден балаға ауыстырылып берілетін салттар кеңінен тараған. Дегенмен
мұраларды бөлісу ... ... ... мен ... арасындағы
соқтығыстармен қосарланып отырды, әрі, ... ... өз ... ... ... әкесі өзінің тірі кезінде-ақ түрлі тәсілдерді
қолданып, ... ... Ескі ... ... ... ... ... бірақ
қоғамның экономикалық ұясы ретінде жеке ... ... ... ... пен ... ана ... санауды әке жағынан санау бірте-бірте
ығыстырды.
Матриархаттың ... ... ... ... адамзат басынан өткерген ең радикалды революциялардың
бірі ... ... ... ... мен ... ... күші ... отырған алғашқы тұрмыстың адамға, бұл ... онша ... ... ... ... таюды ақтау үшін ол дәстүр шеңберінде,
оны өзінің бұзуына ... мың сан ... ... мен ... бой ұруға тиіс ... ... ... ... дүдәмал
қисынсыздығын жаңа негіздердің салтанат құруын жеңілдете алатын кейбір
салттар, өзінің төркінін нақ осыдан ... ... Ескі және Жаңа ... ... ... ... «кувада»—бала туу актын ер ... ... ... ... осыдан. Амазония үндістеріндегі
куваданың айқын сипаттамасын XIX ғасырдың ... ... ... ... ... туу аяқталғаннан кейін ана мен баланы суға
шомылдырады және келесі күні-ақ үндіс ... ... ... ... ... ... денсаулығы жақсы болып шықса, оның ... ... Салт оның өз ... жатуын, ыңқылдауын, біздің европалық
аналардай ... ... ... талап етеді. Оның ... ... оны ... ... ... оның ... басуын көруге тілек білдіріп келіп кетеді. Ол мұны ... және ... да ... ... азабын тартқандай бәрін құлақ
қойып тыңдайды». Бахофен заманынан бері ... ... ... ... ... ... көшуге саятын ... ... ... ... ... ... ер ... әкелік праволарын мойындап туыстық әкелік есебін орнату жолындағы
күресі ретінде ... ... ... бірқатар үндіс және сибирь
тайпаларында болып келген және мәні ер адам өз ... бас ... ... ... және әйел міндеттерін орындап, кейде зайыптық күйге
дейін түсуінде болған ... ... ... да ... ... ... ... («травестизм») деп санайды.
Бірақ патриархаттың болуы тек дәстүр ... ғана жүре ... ме, кеш пе, бұл ... тура да ... ... ... ... Жоғарыда айтылғандай, ертедегі ... ... ... ... бір оқшаулануы, соның ішінде олардың ... ... ... ... ... ... қауымдардың отырықшы поселкелерінде
тамақ ішетін, ұйықтайтын, инициация дәмін тататын, рудың үйленбеген жастары
жұмыс істейтін, ер ... ... ... ... ... да гөрі
кейініректе матриархатқа қарсы ... ... ер ... үйлері
осылардың негізінде ер адамдардың немесе құпиялық одағы дейтін ұйымдық
орталықтарына айналды.
Ер адамдар одақтары Меланезия мен ... ... ... ... ... мен Америка тайпаларында белгілі, Азия мен Европаның
бірқатар көне және осы ... ... ... ... Бұл ... матриархаттан патриархатқа өту дәуірінің жан-жақтың
дерлік таралған қоғамдық институтын ... ... ... ... ... ... ... мен той-томалағы, жыр жырланып, би биленіп
қосарланатын өздерінің рух — ... мен діни ... ... ... ... ... де болды. Мұның бәрі ... ... ... ... ... ... ... салыстырмалы түрде ғана
болатын, өйткені одақ қадам басқан сайын өзін көрсетіп, ... ... ... ... ... ... ... баса көрсеткен.
Осы дәуірде, әдетте жас жігіттің ... ... дөп ... ... ... ... салты аналық ру мүшесінің «өлуі» мен әкелік ру
мүшесі «тірілуінің» ... ... ... Ер ... ... Меланезияда Дук-дук пен Ингиет одақтарының мүшелері, оларға аруақ
бет пердесін киіп шабуыл ... ... ... ... ... ... мен ... ығы-жығы етті. Сонымен, ер адамдар одағы
олардан өз меншігін қорғап, күзетті, олардың ықпалды ... ... ... ... бұл ... ... праволарының берекесін кетірген
және оның бүлінуіне жол салған рудан тыс ұйымдар болды.
Кей жерлерде ер адамдар одақтарына ... ... ... ... ... ... құрылды. Алайда, олар дәуірдің экономикалық
тенденциясына қарсы тұра алмады да, ... ... да ... ... ... ие бола ... орнына келген патриархат күрделі де қарама-қайшы
қоғамдық форма болды. Сырттай, ол көп ... ... ... еске ... ... келгенде оның ыдырау формасы болды. Бұл, ең ... руға әуел ... ... өмір сүру фактісінің жалғыз өзімен
рулық қоғамның негізін бүлдірген, ... ... ... ... ... ... ... семьяның алғашқы формасы, ... ... ... ... ... немесе үй-жайлық қауым деп аталған
патриархалдық семья болды. Бұл әке тарапынан ең ... ... ... ... ... ... немерелері ... және ... ... ... ер ... мен ... ... бір немесе бірнеше бауырлардан тұратын. ... ... ... да ... ... семьяға 200, тіпті 300-ден
адам кірген жағдайлар ... ... ... ... мал мен ... да
өндіріс құрал-жабдықтарын ынтымақтасып биледі, шаруашылықты ... және ... ... ... киім ... ендіргендерін ынтымақтаса
отырып тұтынды. Семьяны ... ал әйел ... ... ... ... басқарды. Көбіне олар шынында да жас ... ... ... ... ... немесе жарамсыздығы жағдайларында семья
басқа біреуін сайлай ... еді. ... мен ... ... ... ... ... жұмыстарын бөлді және бұлардың орындалуына
басшылық етті, ... ... әмір ... ... ... ... бақылап қадағалады, семьялық жеке бір кісіге табынуды
басқарып мадақтады. Семьяның аса ... ... ... ... немесе сатып алу, әйел алу немесе күйеуге беру барлық ересек
ер адамдар мен әйелдерден ... ... ... шешілді. Сонымен бұл
рудан оқшауланғанымен, одан өзінің ... мен ... ... ... өз ... әлі де алғашқы түрмыстық қауымдық коллективизмді сақтаған
ұя болды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... әлі ... ... ... Осы ... ... семьялар
этнографиялық та, тарихи материалда да ... ... ... ... уақытқа дейін 30—50 адамнан тұратын, көршілес орналасқан бір
немесе бірнеше үйлерден ... ... ... ... пайто және
басқалар) болып ... ... өз жер ... ... ... ... жүргізді және өз ... ... ... ... ер адам ағалық басшылық етті, алайда, бұл семья советінің пікірімен
есептесуге тиіс болды. Маңдай алды, әдебиетте сан рет ... ... ... ... ... задругасы болды. Үлкен семьялар, ... да, ... ... ... ... ... готтентоттарда
белгілі болды.
Өсіп ұлғая келіп, патриархалдык семья жақын туысқандығымен байланысты
басқа патриархалдық ... ... ... олар жеке ... ... екен жеке кварталын құрап, көршілес болып тұра ... әрі ... ... мәселен, шабындыңтарды немесе семья араларында оқтын-оқтын
бөлісіп отыратын жыртатын жерді сақтады. Олар ... ... өз ... ... ... ортақ ата-бабаларының атына саятын ерекше
атауымен бірігетін, совет этнографы ... ... ... ... ... ... деген ат алды.
Өзінің тегін бір атадан бастайтын ... ... ... ... ... ... ру құрады. Бұған да ішкі
ортақтықтың белгілі бір ... тән ... Руға ... ... арасында қайта бөлінетін немесе бөлініп қойылған жерге жоғары
меншіктік тиісті болатын, тура ... жоқ ... ... ... ... туысқандары мұраланды, басымырақ сатып алу правосына ... б. ие ... ру ... ... қала ... ... ... халықтарда
(бантудың бір болігі, арабтар, мадагаскардың мальгаштары) патриархатқа көшу
экзогамияны бұзды, ал ... ... мен ... ... ... қалуға тырысу тіпті кері тәртіпті — әке жағынан немере және шөбере
бауырлар мен қарындастар ... ... ... ... ... (ортокузендік некелер дейтіндерді). Қоғамдық жағынан ру мүшелері
өзара көмек көрсету, өз ара ... және ... ... ...... ру ... ендігі - жерде тотемикалық
емес, антропоморфтық ортақ жеке адамға табынумен, жалпы діни рәсімдерімен,
той-томалақтарымен т.б. байланысты ... ... ... патриархалдық ру ішіндегі байланыстар
экономикалық сипаттан гөрі тезірек ... та ... ... ... олар да тез ... ... матриархаттан патриархатқа өту
процесінде ру көптеген жағдайларда ... да ... ... ... ... еді. ... некенің патрилокальды және
туыстықты ана жағынан есептеуден әкелікке ... өр ... ... ... нақ ... ... топтармен араластырған туыстардың
жекелеген топтарына рудың түпкілікті бөлінуіне әкеп соқты. Барлық ... ... ... ... ... созылыңқы сипатқа ие болмаған
әр жерде қоғамдық ұя ретінде патриархалдық рудың ... бір ... ... екінші жағынан территориялық қауымға біршама тез
өтіп кетті. ... ... ... ... және ... бірте-бірте нашарлауымен ңосарланды. Бұған атап айтқанда, сатып
алу некесінің дамуы мүмкіндік жасады. ... ... ... алым ... әлі де ... қалыңдықтың туған-туыстарына берілетін дәстүрлі
сыйлықтарды еске салса, енді бұдан арғы ... алым ... ... да ... ... алу заты ... ... бастады. Бой жеткен қыз, өэінің
аға туыстарына күйеуге шыққан әйел өзін ... ... ... өз ... ... ... ... тиіс болды. Егер әйел ... ... ... ... оның ... алымды қайтып беруге тиісті
болды; сондықтан да айырылысу айел үшін іс ... ... ... ... ... ... де ол ... алған семьяда қала берді. Леврит ... бұл салт ... ... әйел өлген адамның туыстарының біріне
күйеуге шығуға тиіс ... ... ... және ... ... көптеген халықтарда оның меншігінің
жалғыз ... ... ғана ... ... әкеп соқты:
айырылысу жағдайында әкеден қалған өзінің балаларына ... оның ... ... ... ... ... тәртібі әкелік фактінің
даусыздығын талап ете отырып, некелік ... жаңа ... ... зайыптық опасыздығы ... ... ... ... ... жазаланды, керісінше ер адам бұрынғысынша
жыныстық ... ... ... ... ... ... әйелдерді алды, кей жерлерде некенің жанама түрі ретінде ... ... ... бәрі әйелдердің тұрмыс жағдайына әсерін тигізбей қала
алмады, ... ер ... ... тамақ ішуді, оларға жол беруді т.
б. таңған ... ... ... ... ... ... (Семьялық
сферадан кейін әйелдің тең ... ... өмір мен ... ... ... азды ... дәрежеде қауымдық жиындарға, сот
істеріне, діни ... ... ... ... ... ... ... лас тіршілік иесі ретінде қарады, ол ... ... ... ... тән ... ... бала
туу кезінде төңірегіндегілерді қорлайтын тәрізді еді. Мәселен, ... ... ... аулауда кәсіпшілік қаруларын аттауға,
менструация кезінде ... ... ... және ... ... ... т. б. ... салынған.
Энгельс, патриархаттың орнауын әйел жынысының бүкіл дүние ... ... ... сипаттап берді. Ер адамдар билеу кеспегін ... ал ... ... ... ... ... кіріптарлыққа түсті,
оның тілек-талаптарының құлына, бала ... жай ... ... ... айтылғандай, ... ... ... ыдырауы
матриархалдық рудың патриархалдыққа айналуы түрінде дайым өте бермеді.
Совет этнографтары (А. М. ... С. П. ... ... ... ыдыраған аналық ру жағдайларында тікелей таптық қоғамға жиі ... ... ... бұл ... ... ... ... әзірге нашар зерттеліп, бірақ қазірдің ... ... ... ... ... отыр. Мәселен,
Суматраның микронезийліктері, малайлықтар — минангкабауы, таулық ... мен ... ... ... және ... ... ... халықтары осындай. Бұл ... ... ... ... ... жіктелу жағдайларында жеке меншіктілік, ... ... ... аналық рудың әкелік руға алдын ала айналуынсыз-ақ
пісіп жетілгенін ... ... аса ... ... ... кезеңіне қарай және оның бас ... ... ... ... ... екіншілерінде көбіне балық
аулаумен шұғылданған; олардың ... үй ... ... ... ... табиғаты қолөнерін, негізінен алғанда, тас пен
қауашықты, ағаш пен ... ... ... ... ... есесіне
жеткілікті дамыған айырбас болды. ... ... ... ... ... ... құрылыстан таптық құрылысқа көшу
шегінде ... олар жеке ... ... ... ... ... кей жерлерде құлдықты ... ... ... ... әлі де ... аналық-рулық ұйым да жойылмады. ... ... ... ... ... ... ... мен аналық үй-жайлық қауымдарға бөлінді.
Соңғылары матрилокальдық ... ... ... ... және ... адам мен бәйбіше әйелдің басшылығымен жалпы шаруашылықты жүргізген 30—40
адамнан тұрды. Мұрагерлік тәртібі ... ... ... ... ... тыс ... жасау бостандығына дейін тең ... ... ... ... ... ... әрқашан да анасымен
қалды.
Минангкабу, ең болмаған күнде біздің эрамыздың алғашқы ... ... ... ... пальма, және әр түрлі огородтық дақылдар
өсіріп ирригациялық егіншілікпен шұғылданды. ... ... ... кей ... ағаш плуг те ... Шаруашылықта мүйізді
ірі қара мен жылқы өсіру, сондай-ақ балық аулау мен ... ... ... ... ... атап ... мыс пен ... металдарды
өңдеу, қыш ісі мен тоқымашылық жоғары дамуға жетті; елдің түрлі ... ... ... ... аралдарымен де қызу ... XII ... ... ... ерте таптық князьдігі
қалыптасты, бірақ сонымен бірге мұнда XX ... ... ... ... ... ... ... қайта құруға мүмкіндік беретін,
толып жатқан рулық қалдықтар сақтала берді. Бүкіл минангкабу екі фратрияға
(«ларас») және төрт руға ... ... ... ең таяу туыстық бес
ұрпаққа дейін саналатын, неғұрлым ұсақ рулық топтарға («кампуэнг») және ... ... ... ... — дәл ... — бір ... шыңқан)
бөлінді. Ру мүшелері экзогамия және қан қосу ... ... ... енді ... ... ... ... делокализацияланған
шаруашылық бірлігін жоғалтқан еді. Жерге меншіктілік сабу паруиға, жоғары
меншіктілік — нагариге тиісті ... ... ... ... немесе
соңғылар өсіп ұлғайғанда, жалпы бір үйде тұрған олардың ірі ... ... ... ... ... ... ... ана тарапынан
болды: туыстық есеп, ортақ ру басы, әйелден және тек әйел тарапынан ғана
жүргізілді, ... ана ... ... ... Неке ... ... болып қала берді, үй-жай қауымы өз ... ... ... ... ... бүтіндей аналық қауым болды. Әйелдер
семья мен қоғамда ықпалды ... ... ... ... ... ... ең үлкені белсенді роль атқарды («индуа» — ана), ал оның ағасы
қауымның ресми басшысы ... ...

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Греция12 бет
Ерте темір дәуіріндегі тайпалық одақтар мен көне мемлекеттік құрылымдар9 бет
Темір дәуіріндегі Қазақстандағы тайпалар мен одақтар10 бет
Гаусс әдісі. Матрица рангісі.2 бет
Матрица түрлері.3 бет
Матрица, анықтауыш, векторлар6 бет
Матрицалық синтез ингибиторлары5 бет
Матрицалық кодтау3 бет
Матроидтарда қолданылатын алгоритм12 бет
Сызықтық алгебра элементтері. анықтауыштар.матрицалар14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь