Мұхаммед Хайдар Дулати тәрбие және еңбек тәрбиесі туралы (1499-1551)

Тарихи Рашиди
Хайдар Дулатидың пікірлері
Әдебиеттер
Белгілі тарихшы, әдебиетші, Моғолстан мен Орта Азияға тарихы жөніндегі аса құнды түпнұсқа болып саналатын - ''Тарихи Рашидидің'', ''Джаханнама'' дастанының авторы.
Мұхаммед Хайдар Дулатидың балалық шағы Темір әулеті мемлекеттерінің күйреуі, Моғолстанның ыдырауы және қазақ хандығының өркендеу дәуірімен тұтас келеді. Сұлтан Махмуд хан мен Мұхаммед Шайбани ханның феодалдық соғыстары кезінде, туыстары, оны Кабулдағы Бабырға жібереді. Бабырдың айтуы бойынша Мұхаммед Хайдар Дулати жан-жақты білімді адам болған. Сол кездегі саяси оқиғалар мен қайраткерлерді, сондай-ақ Қазақстан мен Орта Азия, Моғолстанның өткен тарихын, әсіресе халықтың дәстүрін, оқу-ағарту мәселелерін, тәрбие тағылымдарын жақсы білген. Тәрбиені ''Бабырнама'' негізінде құрды, ең бастысы тарихын, сол дәуірдегі әрбір халықтың ұлт-дәстүрін, қоғамдық-құрылысты, тарихи - тәжірбиені, саяси-ақуалды, ұлттық тәрбиені -халықтық педагогика /ол кездегі ата-бабалық тәрбие деп түсінген/ негізінде жүргізуді уағыздаған.
1541-1546 жылдары Кашмирде ''Тарихи Рашидиді'' жазды. Ол бұл еңбегінде қазақтардың /өз тайпасы Дулат-тардың/ өткені жайлы ұрпақтан-ұрпаққа жеткен әңгі-мелер, алғашқы қоғамдағы еңбек процесінің құрыл-ғандығы, феодалдық қоғамдағы таптық тәрбиенің пайда болуы, Моғолдардың аңызы, туралы жырлар, Моғол хандарының әлеуметтік-тәрбиелік үстемдігімен хандардың оқу, тәрбие ісіндегі дара ерекшеліктері, олардың еңбек бөлінісі, дәуірдің тәрбиелік ерекшеліктері қарастырылды. Әсіресе, еңбек, еңбек ету, еңбек тәрбиесі туралы бұрынғы тәжірбиелер мен соңғы деректердің тарихи және тәрбиелік мәні келтірілді/, еңбек парсы тілінде жазылған/. Автор өзінен бұрынғы белгілі ғалымдар - Жувейнидің, Жамал Қаршидің, Рашид ад-дидің, Ходдолла Казвинидің, Шарафаддин Әли Иоздидің, Абдуразақ Самарханидің т/б. тарихи шығармаларын пайдаланды. Олардың әрқайсысының өмір сүрген дәуірінде еңбек ету, еңбек тәрбиесінің қойылысына, еңбектің қоғамдағы орнына талдау жасаған. ''Тарихи Рашиди де'' қазақ хандығының құрылғаны және одан кейінгі Жетісу мен Дешті қыпшақ-тағы оқиғалар, тарихи тәжірибе мен тәрбие тағылымдары, сол кездегі педагогикалық ой-пікірлердің пайда болуы мен дамуы талданып жазылады. Сондай-ақ, еңбекте Моғолстанның құлауы, феодалдық соғыстар, сыртқы жауға қарсы қазақтар мен қырғыздардың, өзбектермен достастық одағының қалыптасуы мұндағы саяси оқиға-лар, жеке адам санасының қалыптасуындағы тәрбиенің атқаратын ролі жайлы көптеген мағлұматтар келтіріледі.
Ақпанбек Г. Қазақтардың дүниетанымы. -Алматы, Қазақ университеті, 1989.
Айтмамбетова Б. Жаңашыл педагогтар идеялары мен тәжірибелері. -А., 1991.
3.Алмаханова Х. Жас өспірімдерге эстетикалық тәрбие беру. /Методикалық нұсқау. А., 1990.
4.Ақназарова Б. Класс жетекшісі. -А., Мектеп, 1973.
5.Әбенбаев С. Оқушы жастарға эстетикалық тәрбие беруді жетілдіру. -А., 1992.

6.Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі. -А., 1999.
7.Әбілова З. Этнопедагогика. -А., 1997.
8.Әтемова Қ. Ата-аналар жиналысының мәні. Қаз. мем. 1-1996.
9.Болдырев Н. Мектептегі тәрбие жұмысының методикасы. -Алматы, 1987. тарау.
Болдырев Н. Класс жетекшісі. -А., Мектеп, 1980.
Богословский В. т. б. Жалпы психология -А., Мектеп, 1980, 13 тарау.
Безкаравайный С., Жұмабаев А. Мектепте өткізілетін тарихи-әдеби кештер. -А., Мектеп, 1968.
Бержанов Қ. Тәрбие мен оқытудың бірлігі. -Алматы, 1973.
Бабанский Ю. Педагогика. -Москва, 1988. 23-тарау.
Батышев С. Научная организация учебно-воспитательного процесса. -М., 1975.
Внутришкольное управление: Вопросы теории и практики. Под ред. Т. И. Шамовой.
Елеманов С., Күктілеуов А. Жастарға арналған праволық білім беру негіздері. -А., 1985.
Егембердиев Ж. Мектеп жұмыстарын жоспарлау /Методикалық ұсыныстар. -А., Мектеп, 1975.
Жұмаханов Ә. Семьяда балаларды адамгершілікке тәрбиелеудің кейбір мәселелері. -А., 1985.
20.Ильина Т. Педагогика, -М., 1984 жыл.
21.Керімов Л. Праволық тәрбие жүйесі. (11-лекция). -А., 1991.
22.Капралов Р. Класс жетекшісінің жұмысы. -А., 1983.
        
        Реферат
Тақырыбы: Мұхаммед Хайдар Дулати тәрбие және еңбек тәрбиесі туралы (1499-
1551)
Белгілі тарихшы, әдебиетші, Моғолстан мен Орта Азияға тарихы ... ... ... ... ... - ... Рашидидің'', ''Джаханнама''
дастанының авторы.
Мұхаммед Хайдар Дулатидың балалық шағы Темір әулеті мемлекеттерінің
күйреуі, Моғолстанның ыдырауы және қазақ хандығының ... ... ... ... ... хан мен ... Шайбани ханның феодалдық
соғыстары кезінде, туыстары, оны Кабулдағы Бабырға жібереді. Бабырдың айтуы
бойынша Мұхаммед Хайдар Дулати ... ... адам ... Сол кездегі
саяси оқиғалар мен қайраткерлерді, сондай-ақ Қазақстан мен Орта ... ... ... әсіресе халықтың дәстүрін, оқу-ағарту
мәселелерін, тәрбие тағылымдарын жақсы білген. Тәрбиені ''Бабырнама''
негізінде құрды, ең бастысы тарихын, сол дәуірдегі әрбір халықтың ұлт-
дәстүрін, ... ... - ... ... ұлттық
тәрбиені -халықтық педагогика /ол кездегі ата-бабалық тәрбие деп түсінген/
негізінде жүргізуді уағыздаған.
1541-1546 жылдары Кашмирде ''Тарихи Рашидиді'' ... Ол бұл ... /өз ... ... өткені жайлы ұрпақтан-ұрпаққа жеткен
әңгі-мелер, алғашқы қоғамдағы еңбек процесінің құрыл-ғандығы, феодалдық
қоғамдағы таптық тәрбиенің пайда болуы, Моғолдардың ... ... ... хандарының әлеуметтік-тәрбиелік үстемдігімен хандардың оқу, тәрбие
ісіндегі дара ... ... ... ... ... тәрбиелік
ерекшеліктері қарастырылды. Әсіресе, еңбек, еңбек ету, еңбек тәрбиесі
туралы бұрынғы тәжірбиелер мен соңғы деректердің тарихи және тәрбиелік мәні
келтірілді/, еңбек ... ... ... ... ... ... ... - Жувейнидің, Жамал Қаршидің, Рашид ад-дидің, Ходдолла ... Әли ... ... ... т/б. тарихи шығармаларын
пайдаланды. Олардың әрқайсысының өмір сүрген дәуірінде еңбек ету, еңбек
тәрбиесінің қойылысына, еңбектің қоғамдағы орнына талдау жасаған. ''Тарихи
Рашиди де'' қазақ ... ... және одан ... Жетісу мен Дешті
қыпшақ-тағы оқиғалар, тарихи тәжірибе мен тәрбие тағылымдары, сол кездегі
педагогикалық ой-пікірлердің ... ... мен ... ... ... еңбекте Моғолстанның құлауы, феодалдық соғыстар, сыртқы жауға
қарсы қазақтар мен қырғыздардың, өзбектермен достастық одағының қалыптасуы
мұндағы саяси оқиға-лар, жеке адам ... ... ... ролі ... көптеген мағлұматтар келтіріледі.
Мұхаммед Хайдар ''Тарихи Рашидиде'' ... пен ... ... жеке ... ... ... ол өзінің дәлелдеулерінде - жеке
адамды қалыптастыру еңбек пен еңбек тәрбиесінің нәтижесі дей ... ... болу ... - өзін ... адамы ретінде сезіну, сан ғасырлар
бойы халық тәжірибесі туғызған рухани ... ... ... ... осы ... ... ... мәнді қызметке, қоғам-
дық өмірге, адамдар қатынасына, күнделікті тұрмысқа енгізу - дейді. Хайдар
-тәрбие адамды ақылдылыққа, адамгершілікке үйретеді, адамгершілік пен ақыл-
ой тәрбиесінің ... ... ... Сондай-ақ ол өз еңбегінде ''Жеке
адам болмыстың жаңа формасы жөніндегі өз халқының ... ... ... ... және ... ... ... қоғамға
пайдалы болуға деген ішкі қажеттілікті сезінетін адамды айтамыз'' ... ... ... Дулатидың осы пікір-леріне орай Шығыс тарихының
докторы, Ленинградтық ғалым - академик Бартольд Василий ... ... ... - ... еңбегінде былай деп көрсетті. ''Хайдар Дулати әл-
Фарабидан кейінгі еңбек пен еңбек тәрбиесінің ... ... ... пен ... ... аса ... да ... категориялар, Хайдар әрбір
жеке адамның еңбек тәрбиесі арқылы биікке көтерілуі тиіс екенін дәлелдеп
берді.
Әдебиеттер
Ақпанбек Г. Қазақтардың дүниетанымы. -Алматы, Қазақ университеті, 1989.
Айтмамбетова Б. ... ... ... мен тәжірибелері. -А., 1991.
3.Алмаханова Х. Жас өспірімдерге эстетикалық тәрбие беру. /Методикалық
нұсқау. А., 1990.
4.Ақназарова Б. Класс жетекшісі. -А., ... ... С. ... ... ... ... беруді жетілдіру. -А.,
1992.
6.Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі. -А., 1999.
7.Әбілова З. Этнопедагогика. -А., 1997.
8.Әтемова Қ. Ата-аналар жиналысының ... Қаз. мем. ... Н. ... ... ... ... ... 1987.
тарау.
Болдырев Н. Класс жетекшісі. -А., Мектеп, 1980.
Богословский В. т. б. Жалпы психология -А., Мектеп, 1980, 13 тарау.
Безкаравайный С., Жұмабаев А. ... ... ... кештер.
-А., Мектеп, 1968.
Бержанов Қ. Тәрбие мен оқытудың бірлігі. -Алматы, 1973.
Бабанский Ю. Педагогика. -Москва, 1988. 23-тарау.
Батышев С. Научная ... ... ... -М., ... ... ... ... и практики. Под ред. Т. И.
Шамовой.
Елеманов С., Күктілеуов А. Жастарға арналған праволық білім беру ... ... Ж. ... ... жоспарлау /Методикалық ұсыныстар. -А.,
Мектеп, 1975.
Жұмаханов Ә. Семьяда ... ... ... ... -А., ... Т. ... -М., 1984 жыл.
21.Керімов Л. Праволық тәрбие жүйесі. (11-лекция). -А., 1991.
22.Капралов Р. Класс жетекшісінің жұмысы. -А., 1983.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мұхаммед Хайдар Дулати туралы3 бет
Қазақ халық көне аспаптарының тарихи даму кезеңдері9 бет
Мұхаммед Хайдар Дулати өмірбаяны8 бет
МҰХАММЕД ХАЙДАР ДУЛАТИ13 бет
Мұхаммед Хайдар Дулати заманы46 бет
Мұхаммед Хайдар Дулати шығармашылығындағы адам мәселесін философиялық тұрғыдан талдау160 бет
Мұхаммед Хайдар Дулати “Тарихи-Рашиди” атты еңбегі13 бет
Мұхаммед Хайдар Дулатидің «Тарих-и-Рашиди» еңбегі8 бет
Мұхаммед Хайдар Дулатидың негізгі еңбегі “Тарихи-и-Рашиди”6 бет
Қазақ жеріндегі XV-XVI ғғ. саяси және тарихи -әлеуметтік өзгерістер мен Мұхаммед Хайдар Дулатидың тұлға ретінде қалыптасуы25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь