Мұхаммед Хайдар Дулати тәрбие және еңбек тәрбиесі туралы (1499-1551)


Тарихи Рашиди
Хайдар Дулатидың пікірлері
Әдебиеттер
Белгілі тарихшы, әдебиетші, Моғолстан мен Орта Азияға тарихы жөніндегі аса құнды түпнұсқа болып саналатын - ''Тарихи Рашидидің'', ''Джаханнама'' дастанының авторы.
Мұхаммед Хайдар Дулатидың балалық шағы Темір әулеті мемлекеттерінің күйреуі, Моғолстанның ыдырауы және қазақ хандығының өркендеу дәуірімен тұтас келеді. Сұлтан Махмуд хан мен Мұхаммед Шайбани ханның феодалдық соғыстары кезінде, туыстары, оны Кабулдағы Бабырға жібереді. Бабырдың айтуы бойынша Мұхаммед Хайдар Дулати жан-жақты білімді адам болған. Сол кездегі саяси оқиғалар мен қайраткерлерді, сондай-ақ Қазақстан мен Орта Азия, Моғолстанның өткен тарихын, әсіресе халықтың дәстүрін, оқу-ағарту мәселелерін, тәрбие тағылымдарын жақсы білген. Тәрбиені ''Бабырнама'' негізінде құрды, ең бастысы тарихын, сол дәуірдегі әрбір халықтың ұлт-дәстүрін, қоғамдық-құрылысты, тарихи - тәжірбиені, саяси-ақуалды, ұлттық тәрбиені -халықтық педагогика /ол кездегі ата-бабалық тәрбие деп түсінген/ негізінде жүргізуді уағыздаған.
1541-1546 жылдары Кашмирде ''Тарихи Рашидиді'' жазды. Ол бұл еңбегінде қазақтардың /өз тайпасы Дулат-тардың/ өткені жайлы ұрпақтан-ұрпаққа жеткен әңгі-мелер, алғашқы қоғамдағы еңбек процесінің құрыл-ғандығы, феодалдық қоғамдағы таптық тәрбиенің пайда болуы, Моғолдардың аңызы, туралы жырлар, Моғол хандарының әлеуметтік-тәрбиелік үстемдігімен хандардың оқу, тәрбие ісіндегі дара ерекшеліктері, олардың еңбек бөлінісі, дәуірдің тәрбиелік ерекшеліктері қарастырылды. Әсіресе, еңбек, еңбек ету, еңбек тәрбиесі туралы бұрынғы тәжірбиелер мен соңғы деректердің тарихи және тәрбиелік мәні келтірілді/, еңбек парсы тілінде жазылған/. Автор өзінен бұрынғы белгілі ғалымдар - Жувейнидің, Жамал Қаршидің, Рашид ад-дидің, Ходдолла Казвинидің, Шарафаддин Әли Иоздидің, Абдуразақ Самарханидің т/б. тарихи шығармаларын пайдаланды. Олардың әрқайсысының өмір сүрген дәуірінде еңбек ету, еңбек тәрбиесінің қойылысына, еңбектің қоғамдағы орнына талдау жасаған. ''Тарихи Рашиди де'' қазақ хандығының құрылғаны және одан кейінгі Жетісу мен Дешті қыпшақ-тағы оқиғалар, тарихи тәжірибе мен тәрбие тағылымдары, сол кездегі педагогикалық ой-пікірлердің пайда болуы мен дамуы талданып жазылады. Сондай-ақ, еңбекте Моғолстанның құлауы, феодалдық соғыстар, сыртқы жауға қарсы қазақтар мен қырғыздардың, өзбектермен достастық одағының қалыптасуы мұндағы саяси оқиға-лар, жеке адам санасының қалыптасуындағы тәрбиенің атқаратын ролі жайлы көптеген мағлұматтар келтіріледі.
Ақпанбек Г. Қазақтардың дүниетанымы. -Алматы, Қазақ университеті, 1989.
Айтмамбетова Б. Жаңашыл педагогтар идеялары мен тәжірибелері. -А., 1991.
3.Алмаханова Х. Жас өспірімдерге эстетикалық тәрбие беру. /Методикалық нұсқау. А., 1990.
4.Ақназарова Б. Класс жетекшісі. -А., Мектеп, 1973.
5.Әбенбаев С. Оқушы жастарға эстетикалық тәрбие беруді жетілдіру. -А., 1992.

6.Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі. -А., 1999.
7.Әбілова З. Этнопедагогика. -А., 1997.
8.Әтемова Қ. Ата-аналар жиналысының мәні. Қаз. мем. 1-1996.
9.Болдырев Н. Мектептегі тәрбие жұмысының методикасы. -Алматы, 1987. тарау.
Болдырев Н. Класс жетекшісі. -А., Мектеп, 1980.
Богословский В. т. б. Жалпы психология -А., Мектеп, 1980, 13 тарау.
Безкаравайный С., Жұмабаев А. Мектепте өткізілетін тарихи-әдеби кештер. -А., Мектеп, 1968.
Бержанов Қ. Тәрбие мен оқытудың бірлігі. -Алматы, 1973.
Бабанский Ю. Педагогика. -Москва, 1988. 23-тарау.
Батышев С. Научная организация учебно-воспитательного процесса. -М., 1975.
Внутришкольное управление: Вопросы теории и практики. Под ред. Т. И. Шамовой.
Елеманов С., Күктілеуов А. Жастарға арналған праволық білім беру негіздері. -А., 1985.
Егембердиев Ж. Мектеп жұмыстарын жоспарлау /Методикалық ұсыныстар. -А., Мектеп, 1975.
Жұмаханов Ә. Семьяда балаларды адамгершілікке тәрбиелеудің кейбір мәселелері. -А., 1985.
20.Ильина Т. Педагогика, -М., 1984 жыл.
21.Керімов Л. Праволық тәрбие жүйесі. (11-лекция). -А., 1991.
22.Капралов Р. Класс жетекшісінің жұмысы. -А., 1983.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Реферат
Тақырыбы: Мұхаммед Хайдар Дулати тәрбие және еңбек тәрбиесі туралы (1499-
1551)
Белгілі тарихшы, әдебиетші, Моғолстан мен Орта Азияға тарихы жөніндегі аса
құнды түпнұсқа болып саналатын - ''Тарихи Рашидидің'', ''Джаханнама''
дастанының авторы.
Мұхаммед Хайдар Дулатидың балалық шағы Темір әулеті мемлекеттерінің
күйреуі, Моғолстанның ыдырауы және қазақ хандығының өркендеу дәуірімен
тұтас келеді. Сұлтан Махмуд хан мен Мұхаммед Шайбани ханның феодалдық
соғыстары кезінде, туыстары, оны Кабулдағы Бабырға жібереді. Бабырдың айтуы
бойынша Мұхаммед Хайдар Дулати жан-жақты білімді адам болған. Сол кездегі
саяси оқиғалар мен қайраткерлерді, сондай-ақ Қазақстан мен Орта Азия,
Моғолстанның өткен тарихын, әсіресе халықтың дәстүрін, оқу-ағарту
мәселелерін, тәрбие тағылымдарын жақсы білген. Тәрбиені ''Бабырнама''
негізінде құрды, ең бастысы тарихын, сол дәуірдегі әрбір халықтың ұлт-
дәстүрін, қоғамдық-құрылысты, тарихи - тәжірбиені, саяси-ақуалды, ұлттық
тәрбиені -халықтық педагогика ол кездегі ата-бабалық тәрбие деп түсінген
негізінде жүргізуді уағыздаған.
1541-1546 жылдары Кашмирде ''Тарихи Рашидиді'' жазды. Ол бұл еңбегінде
қазақтардың өз тайпасы Дулат-тардың өткені жайлы ұрпақтан-ұрпаққа жеткен
әңгі-мелер, алғашқы қоғамдағы еңбек процесінің құрыл-ғандығы, феодалдық
қоғамдағы таптық тәрбиенің пайда болуы, Моғолдардың аңызы, туралы жырлар,
Моғол хандарының әлеуметтік-тәрбиелік үстемдігімен хандардың оқу, тәрбие
ісіндегі дара ерекшеліктері, олардың еңбек бөлінісі, дәуірдің тәрбиелік
ерекшеліктері қарастырылды. Әсіресе, еңбек, еңбек ету, еңбек тәрбиесі
туралы бұрынғы тәжірбиелер мен соңғы деректердің тарихи және тәрбиелік мәні
келтірілді, еңбек парсы тілінде жазылған. Автор өзінен бұрынғы белгілі
ғалымдар - Жувейнидің, Жамал Қаршидің, Рашид ад-дидің, Ходдолла Казвинидің,
Шарафаддин Әли Иоздидің, Абдуразақ Самарханидің тб. тарихи шығармаларын
пайдаланды. Олардың әрқайсысының өмір сүрген дәуірінде еңбек ету, еңбек
тәрбиесінің қойылысына, еңбектің қоғамдағы орнына талдау жасаған. ''Тарихи
Рашиди де'' қазақ хандығының құрылғаны және одан кейінгі Жетісу мен Дешті
қыпшақ-тағы оқиғалар, тарихи тәжірибе мен тәрбие тағылымдары, сол кездегі
педагогикалық ой-пікірлердің пайда болуы мен дамуы талданып жазылады.
Сондай-ақ, еңбекте Моғолстанның құлауы, феодалдық соғыстар, сыртқы жауға
қарсы қазақтар мен қырғыздардың, өзбектермен достастық одағының қалыптасуы
мұндағы саяси оқиға-лар, жеке адам санасының қалыптасуындағы тәрбиенің
атқаратын ролі жайлы көптеген мағлұматтар келтіріледі.
Мұхаммед Хайдар ''Тарихи Рашидиде'' еңбек пен еңбек тәрбиесін жеке адамды
қалыптастырумен ұштас-тыра қарастырды ол өзінің дәлелдеулерінде - жеке
адамды қалыптастыру еңбек пен еңбек тәрбиесінің нәтижесі дей келіп, ''Жеке
адам болу дегеніміз - өзін ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Мұхаммед Хайдар Дулати тәрбие және еңбек тәрбиесі туралы
Мұхаммед Хайдар Дулати туралы
МҰХАММЕД ХАЙДАР ДУЛАТИ
Мұхаммед Хайдар Дулати заманы
Мұхаммед Хайдар Дулати өмірбаяны
Мұхаммед Хайдар Дулати-өмірбаяны
Мұхаммед Хайдар Дулати еңбектері
Мұхаммед Хайдар Дулати “Тарихи-Рашиди” атты еңбегі
Мұхаммед Хайдар Дулати шығармашылығындағы адам мәселесін философиялық тұрғыдан талдау
Мырза Хайдар Дулати
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь