Минералдық тыңайтқыштар, олардың топырақ құнарлылығын арттырудағы ролі

КІРІСПЕ

МИНЕРАЛДЫҚ ТЫҢАЙТҚЫШТАР, ОЛАРДЫҢ ТОПЫРАҚ ҚҰНАРЛЫЛЫҒЫН АРТТЫРУДАҒЫ РОЛІ
2.1 Азот тыңайтқыштары, олардың түрлері мен өсімдіктер үшін маңызы
2.2 Топырақ құрамындағы қарашірік мөлшерін анықтау
2.3 Топырақтағы қарашірік заттарын экстракциялау
2.4 Минералдық тыңайтқыштардың қарашіріктің сапалық құрамына әсері

ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Ауыл шаруашылығының негізі неолит дәуірінде пайда болды. Осы кезден бастап адамның табиғатқа әсері айқын сезіле бастады. Үй жануарларын өсіру үшін адам жайылымдық жерлерді игеріп, бұл жерлерде бұрын тіршілік еткен жабайы жануарларды қуып, аулап, олардың санының азаюына себеп болды.
Табиғатқа тигізетін зиянды әсерлердің негізгі себебі табиғи экожүйелер мен биоценоздардың мәдени ауыл шаруашылық жүйелеріне айналуы болып табылады.
Ауыл шаруашылығы өндірісінің дамуы табиғи экожүйелердің өте үлкен масштабта жойылуына әкелді. Мұндай деградацияға ең алдымен тропиктік экожүйелер ұшырады. Ормандарды кең масштабтарда кесу, жерді тиімсіз, жүйесіз пайдалану бүкіл эволюция нәтижесінде қалыптасқан экожүйелердің қалпына келмейтіндей болып бұзылуына әкеліп соқты.
1. Звягинцев Д.Г. Успехи и современные проблемы почвенной микробиологии // Почвоведение. – 1987. - №10. Б. 44 – 52
2. Никитишен В.И., Дмитракова Л.К., Забарин А.В., Егорова Е.Ф. Эколого- агрохимические аспекты длительного применения минеральных удобрений в агроценозах на серой лесной почве подмосковья // Почвоведение. – 1996. - №11. Б. 1376 – 1384
3. Нирка Е. Единственый верный путь – биологическое земледелие. // Сельское хозяйство Молдавии. – 1990. - №9. Б. 9 –10.
4. Возняковская Ю.М. Микробиологические основы экологичес-кой системы земледелия // Агрохимия. – 1995. - №5. Б. 115 – 125.
5. Маринеску К.М. Управление биологической активностью черно-земов // Плодородие почв и эффективность удобрений // Сб. научн. трудов. – Кишинев, 1991. – Б. 119 – 129.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
МИНЕРАЛДЫҚ ТЫҢАЙТҚЫШТАР, ОЛАРДЫҢ ТОПЫРАҚ ҚҰНАРЛЫЛЫҒЫН АРТТЫРУДАҒЫ РОЛІ
2.1 Азот тыңайтқыштары, олардың түрлері мен өсімдіктер үшін маңызы
2. ... ... ... ... анықтау
3. Топырақтағы қарашірік заттарын экстракциялау
4. Минералдық тыңайтқыштардың қарашіріктің ... ... ... ... ... ... негізі неолит дәуірінде пайда болды. Осы кезден
бастап адамның табиғатқа әсері айқын сезіле бастады. Үй ... ... адам ... ... ... бұл жерлерде бұрын тіршілік ... ... ... аулап, олардың санының азаюына себеп болды.
Табиғатқа тигізетін ... ... ... ... табиғи экожүйелер
мен биоценоздардың мәдени ауыл ... ... ... ... ... ... дамуы табиғи экожүйелердің өте үлкен
масштабта жойылуына әкелді. Мұндай деградацияға ең ... ... ... ... кең ... ... ... тиімсіз,
жүйесіз пайдалану бүкіл эволюция нәтижесінде қалыптасқан экожүйелердің
қалпына ... ... ... ... ... ... ... топырақтар мен ландшафттар азғантай уақыт ішінде
шөл далаларға айналады. Ауыл шаруашылығы бұдан он мыңдаған жылдар бұрын
Палестина мен ... ... ... ... ... ... бұл ... кездегі гүлденген территория құмды далаға айналған. Құнарлы
топырақтарды ... ... ... ... ... алдымен біртіндеп
ормандарды азайтты, одан кейін ... ... ... ең ... топырақты жойды деуге болады.
Қазіргі заманғы қоғамдық өндірістің дамуы ғалымдардың пікірінше, XVІІІ
ғасырдан басталды. Осы кезден бастап ... ... ... ... ... мен техниканың жетістіктеріне ... ... ... Осы ... ауыл шаруашылығы өндірісі де ... ... ... ... жаңа ... пайда болып, егін
және мал шаруашылықтарының тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... түбегейлі өзгерістердің пайда болуына себеп болды.
Адам іс-әрекеті арқылы пайдаланылатын биоценоздардың түрі азая түсті.
Табиғи биоценоздардан ауыл шаруашылық био-ценоздарының айырмашылығы ... Бір ғана ... ... ... ... өсіру нәтижесінде
топырақ құнар-лылығы кеміп, оның структурасы бұзылады, не ... ... ауыл ... ... ... егіс ... нәтижесінде табиғи ландшафттардың — дала, орман, батпақ ... ... ... ... жайылымдар ауданының кемуі жабайы
жануарлардың азаюына, тіпті қырылып ... әкеп ... ... ... ... қалдықтарының жинақталуы заттар айналымын
бұзады.
Ғылыми техникалық прогресс ғасырында адамның ... ... ... ... ... ... ... элементтерге енді
біраз мөлшерде түрлі жасанды ... ... ... ... ... бірі ауыл шаруашылығында минералды тыңайтқыштар мен
пестицидтер ...... ... егін ... ... ... ғылыми техниканың өрлеу заманында аграрлық экожүйелерде
минералдық тыңайтқыштар ... ... ауыл ... ... алу мүмкін
емес. Бұл аксиома. Бірақ минералдық тыңайтқыштарды ұзақ мерзімде ... ... тыс көп ... ... ... ... ... топырақ құнарлылығын күрт төмендетеді. Бұл жағдай қазіргі ... ... ... шеңберінен шығып, табиғи ресурстарды және
табиғатты қорғаудың ауқымды мәселесіне айналып отыр.
Ауыл шаруашылық ... ... ... көп ... топыраққа
түскен минералдық тыңайтқыштар топырақтың қышқылдануына әкеліп, нәтижесінде
қарашіріктің қарқынды ыдырауына және топырақтағы органикалық қосылыстардың
азотының минералдану ... ... ... жағдай жасайды /1-
3/.
Минералдық тыңайтқыштарды кең көлемде қолданудың осындай негативті
әсері, ... ... (АҚШ, ... ... ... ФРГ) ... олар соңғы кезде жиі айтылып жүрген биологиялық егіншілік
жүйесіне көшудің жолдарын іздестіруде /4-10/.
МИНЕРАЛДЫҚ ... ... ... ... ӘСЕРІ
Қазіргі ғылыми техниканың өрлеу заманында аграрлық ... ... ... ... ауыл ... ... алу мүмкін
емес. Бірақ минералдық тыңайтқыштарды ұзақ мерзімде және оларды шамадан тыс
көп мөлшерде қолдану ... ... ... ... ... күрт ... Бұл ... қазіргі таңда, экология саласының
проблемалары шеңберінен шығып, ... ... және ... ... ... ... ... таңда ауыл шаруашылығы қажеттілігі үшін әлемдік өндіріс жылына
125 млн. тонна ... ... ... ... ... ... ... элементтер — азот, фосфор, калий
элементтері.
Минералдық тыңайтқыштардың ... ... ... ... және ... сортының биологиялық ... Азот ... ... ... тез әсер ... көзі ... ... Осыған байланысты нитраттар түріндегі азот
тыңайтқыштарын біркелкі пайдаланбаған ... азық ... ... артық мөлшері жинақталып, оның сапасын нашарлатады.
Нитраттарды тиімді ... үшін ... ... ... ... оның ... қорын, климаттық факторларын ескере
отырып, ЭЕМ-да дәл ... ... ... ... ... ... ... топырақтарға және өсімдіктерге түсуі топырақтағы
микроорганизмдер белсенділігі мен ауа райы жағдайларына байланысты.
Азот тыңайтқыштарының суда ... ... ... және суару
нормасы біршама әсер етеді. Ылғалдылық жоғары болған жағдайда нитраттар
тамырдан тыс ... ... ... ... ... Құрғақ
климат жағдайларында ылғалдылық аз болуынан топырақтың беткі қабаты кеуіп,
нитрат-тардың жоғарғы қабатына көтерілуіне және ... ... ... ... ... пен өсімдіктерде нитраттардың жинақталуына топырақ, климаттық
жағдайлар және пайдаланылған тыңайтқыштар түрі мен ... әсер ... ... ... өсімдіктердегі нитраттар мөлшері азот алмасу
процестерінің ферменттерінің ... ... ... ... ... сол сияқты топырақта K,Mо,S ... ... да ... бетілік және жер астылық ... ... ... ... және ... сулармен, табиғи органикалық
заттардың минералдануы, сол сияқты азот тыңайтқыштарын ... ... ... ... ... және ... ғалымдар мен
практиктердің еңбектері нәтижесінде азот ... ... ауыл ... өнімдерінің сапасы мен қоршаған ортаға зиянды
әсерін ... ... ... ... ... нитраттардың белгілі мөлшері өнім
түзілуге жұмсалатыны белгілі. ... ... ... ... әсері
күшті жағдайларда (жарық жеткіліксіз, су режимі бұзылған, т.б.) өсімдіктер
топырақтан алған азоттың барлығын сіңірмей, оның артық ... адам ... үшін ... ... тигізеді. Жануарлар жемі рационындағы
нитраттың артық мөлшері сүттің азаюына ... ... ... ... барлық тамақ өнімдері мен мал жемі үшін ең ... ... оның ... ... адам мен ... ... улайды, организмдегі
зат алмасу процестерін бұзып, оның иммунологиялық қасиеттерін ... Адам ... үшін ... ... ... ... ... көкөніс, бақша дақылдары қауіпті болып саналады.
Азот тыңайтқыштарының ... ... ... ... ... жинақталуын қатаң бақылап, олардың мөлшерін
төмендету жолдарын іздестіру қажет. Нитраттардың өнім ... ... ... ... ... бұл ... әсер ететін
экологиялық факторларды есепке ала отырып жүргізілуі қажет. Өсімдіктер мен
ауыл шаруашылық дақылдарында нитраттардың жинақталуына әсер ... ... - азот ... ... тыс пайдалану, жарық ... ... көп ... нитраттар амин қышқылдарына айналады.
Сондықтан, ... күні ... ... ... ашық ... ... ... нитраттар көп жинақталады. Сол ... ... ... ... да өсімдіктердегі нитрат мөлшері
көбейеді. Сондықтан қазіргі ... ... ... ... ... жолдары қарастырылуда.
Азот тыңайтқыштары табиғи суларды ластайды, әсіресе адам мен жануарлар
үшін ең зиянды - нитрат ... ... ... ... ... ... бойынша ауыз судағы нитрат иондарының шектеулі концентрациясы 11,3
мг/л.
Азот табиғи суларға негізінен, ауыл шаруашылық ... ... ... ... ... ... мол болған жылдары ... көп ... ... азот ... 10 м-ге ... өтіп, грунт суларына жетеді. Ал ... ... ... ... ... ... ... нитраттармен ластанудан қорғаудың негізгі әдістері -
тыңайтқышты қолайлы кезеңдерде бірнеше рет және ... ... ... ... ... отырып беру. Егіске минералды
тыңайтқыштар беру кезінде жергілікті ... ... ... ... топырақтың қасиеті, суғару тәртібі, сорттар ... ... ... ... беру ... т.б.
факторлар ескерілуі қажет.
Өсімдіктерге фосфор тыңайтқыштары да өте қажет. Фосфордың ... ... ... ... ... сақталады. Фосфор
тыңайтқыштарын жүйелі түрде қолдану ... ... ... ... 22,4 % ... ... жиналады.
Су объектілеріндегі топырақтың миграциясы суармалы ... ... ... ... Топырақ эрозиясы және оның
нәтижесінде болатын шаңды дауылдардан соң ... ... 10% ... Ауыз суындағы фосфордың ең жоғарғы шектеулі нормасы 10 мг/л-ден
аспауы керек.
Ауыл шаруашылық дақылдарына ... ... көп ... ... минералдық тыңайтқыштар топырақтың қышқылдануына әкеліп, нәтижесінде
қарашіріктің қарқынды ыдырауына және топырақтағы органикалық қосылыстардың
азотының минералдану процестерінің белсенділігі ... ... ... /1-
3/.
Минералдық тыңайтқыштарды кең көлемде қолданудың осындай негативті
әсері, көптеген елдердің (АҚШ,Канада, Ұлыбритания, ... ФРГ) ... олар ... ... жиі айтылып жүрген биологиялық ... ... ... ... ... ... ... егін шаруашылығының негізгі жақтары:
минералдық тыңайтқыштардың оптимальды мөлшерін қатаң түрде ... ... және ... ... ... жолын пайдалануды мүлдем тоқтату,
топырақты минимальды механикалық өңдеу, топырақта жүретін ... ... ... ... осы ... ... егін шарушылығының теориялық ... ... ... және ... ... ... пайдаланумен қатар экология ғылымын да қамти білу қажет.
Өйткені, агроценозға антропогендік қысым ... ... ... қолдану, пестицидтермен ластану, т.с.с.) түскенде, ол, біріншіден
топырақтың микрофлорасының сапалық және сандық ... ... ... ... ... қарашіріктену және минералдану
процестерінің бағытын өзгертіп, топырақтың тиімді және ... ... әсер ... қарашіріктің мөлшері оның су-ауа режимін қамтамасыз етеді,
ал ол, топырақтағы ең маңызды физико-химиялық ... ... ... ... ... аралығын (буферлігін),
және топрыақта үздіксіз жүріп жататын тотығу-тотықсыздану процестерінің
дамуын ... Осы ... ... бірігіп, агроценоздардағы
дақылдардың өнімін анықтап, топрыақ құнарлылығының ... ... ... ... ... ... ... қорының мөлшерін сақтау және
молайту әлемдік табиғи ресурстарды қорғау проблемасына айналып ... ... ... ... құнарлы бөлігі жылдан жылға
азайып бара жатыр /27-31/.
Топырақтағы қарашірік қорының азаюының ... ... бар. ... ең ...... топырағын үздіксіз минералдық
тыңайтқыштармен жеке ... ... азот және ... ... ... ... болып табылады.
Н.П.Силкина /36/ топырақ ... ... ... ... әсерін зерттей келіп, төмендегі қорытындыға келген :
- жоғары мөлшердегі азот тыңайтқыштарын қолдану дақылдың вегетациясының
алғашқы кезеңінде топырақтың органикалық заттарының ... ... ... ... ... ... ... тыңайтқыштарға
қарағанда қарашіріктің минералдануын жылдамдатады;
- азот тыңайтқыштардың жоғары мөлшері әсерінен ... ... ... ... қышқылының жылжымалы және кальциймен
байланысқан фракциясы негізінен болады;
- жоғары мөлшердегі азотты ... ... ... ... ... ... ... тіршілігі
нәтижесінде көміртектің органикалық қосылыстары топырақта шоғырланады және
қарашірік ... ... азая ... шаруашылығының ғылымға негізделмеген жүйелеріндегі қарашіріктің
минералдануы оның топырақтағы теріс балансын құрайды /40/.
Ғалымдардың есептеулері бойынша, ... су мен жел ... ... ... оның ауыл ... азот ... ... пайдалану нәтижесінде болған қарашіріктің минералдануымен тең.
Соңғы жағдайға байланысты, қарашіріктің топрыақтан ... ... ... 160-190 млн тонна немесе топырақтың өңдеу қабатындағы ... 0,8-1,0 ... ... қорын сақтау және оны ... ... ... тұру
интенсивті егін шаруашылығының ең маңызды да күрделі міндеті ... ... ... мөлшері 1,5 пайыздан төмен болғанда,
минералдық тыңайтқыштардың қоректік заттардан ... ... ... ... ... жоғары мөлшерін бір жақты және
үздіксіз қолдану өнімнің төменгі ... ... ... ... емес ... және т.б. ... ... /43/ Ресей Федерациясының
шығыс бөлігіндегі қара топрыақтарда соңғы 100 жыл ішінде қарашіріктің
топрыақтан ... өте ... ... ... мен Орал ... ... 13-16% дан 7-10%-ға және 10-13%-дан 4-7%-ға, ... ... ... ... ... ... Топырақтың өңдеу
қабатындағы (0-30 см) қарашіріктің 100 жыл ішінде азаюы 90 ... ... ... ... ... құрамындағы қарашіріктің мөлшерін анықтау
Топырақтың құрамындағы қарашіріктің мөлшері спектрофотометриялық әдіс
арқылы анықталды. Массасы 0,3 г ... ... 100 мл ... ... үстіне 20 мл 0,4 Н тотықтырғыш бихромат ерітіндісін цилиндрмен
жайлап ... ... ... ... араластырамыз, содан соң колбаны
воронкамен жауып, электрлік плиткада 5 минут ... ... 5 ... ... соң ... үстіне 100 мл ге дейін
дистильденген су құямыз. Бұдан ... ... ... жауып, тағы да
араластырып, келесі күнге ... ... ... күні ... ... ... бөліп алып, фотоэлектрокалориметрдің кюветасына құямыз
(l = 4 мм ... 5 ... ... 590 см ... 610 см) ... ... Ерітіндідегі көміртектің мөлшерін төмендегі формуламен
анықтаймыз :
Д х 3 х 100 х(100 m/d
( С = ... x l x m x 1000 x ... ... ... ... ... экстракциялау
Топырақ құрамындағы қарашірік заттарын экстракциялау үшін кептірілген
топырақ үлгісін (10 г) 0,1Н NaOH ... ... 24 ... 3000 ... бойынша 20 минут центрифугалап, одан соң рН = 1,0
ге дейін 0,5 Н H2SO4 ерітіндісін қосып, ... ... ... ... ... сұйықтығымен тағы да 20 минут центрифугалап, гумин және
фульво қышқылдары ... ... ... су ... ... ... кристаллдарын алуға болады.
Қарашіріктің сапалық құрамы топырақ құнарлылығының деңгейін көрсететін
шама. Қарашіріктің сапалық ... ... ... гумин және
фульво қышқылдары болып саналады. Қарашірік қосылыстарының ... ... ... ... ... топырақтың биологиялық эрозияға, яғни
қарашіріктің биологиялық жолмен минералдануға ұшырау мүмкіндігін білдіреді.
1-кестеде азот тыңайтқышының топырақтағы ... ... ... ... ... ... қарашіріктің сапалық құрамына
әсері (N90)
|Варианттар |Жалпы |Гумин ... | ГҚ :ФҚ |
| ... % ... % ... % | ... |0,68 |0,15 |0,53 |0,2 ... |1,0 |0,32 |0,68 |0,34 ... |0,87 |0,25 |0,62 |0,27 ... |0,92 |0,15 |0,77 |0,19 ... ... 90 ... ... мен ... тыңайтқышының 60 кг/га
мөлшері, сол сияқты азоттың 120 кг/га мөлшерімен де фосфордың 60кг/га және
90 кг/га ... ... ... ... ... ... ... ұшырамай, нәтижесінде оның қорының асқталып, жинақталуына
жағдай жасайтындығы байқалады. Бұнымен бірге қарашіріктің сапалық ... осы ... ... әсер ... ... тыңайтқыштардың қарашіріктің құрамына әсері
Қарашіріктің топырақтың құнарлылығында үлкен ролі бар. Ол минералдану
процесі нәтижесінде ... ... ... ... элементтердің
резерві болып саналады. Көптеген ғалымдардың зерттеулері ... ... ... бай ... ... өте тиімді.
Бұнымен бірге, құрғақшылық аймақтарда аса маңызды ылғалды топырақта
сақтауға да қарашіріктің әсері үлкен.
Табиғи жағдайда топырақ түзілу ... кез ... ... ... ... ... ... қарашірік қоры жасалады. Тыңайтқыштар
қолданылмайтын топырақтарда ауылшаруашылық дақылдарын өсіруде ... ... ... ... оның мөлшері бірте бірте кеми
береді. М.М.Кононованың мәліметтері ... 12-13 жыл ... тың ... ... ... ... 70% ... қарашірік мөлшерінің тұрақталуы оның органикалық заттармен
үздіксіз қамтамасыз етілуінен.
Қарашіріктің сапалық құрамы топырақ құнарлылығының деңгейін ... ... ... ... ... ... гумин және
фульво қышқылдары болып саналады. Қарашірік қосылыстарының гумин ... ... ... ... топырақтың биологиялық эрозияға, яғни
қарашіріктің биологиялық жолмен минералдануға ұшырау мүмкіндігін білдіреді.
2 кестеде минералдық тыңайтқыштардың әртүрлі ... ... ... ... ... ... 90 кг/га мөлшері мен фосфор тыңайтқышының 60 кг/га
мөлшері, сол сияқты азоттың 120 кг/га ... де ... ... ... кг/га мөлшерлері жақсы үйлесім тауып, топырақтағы қарашірік заттарының
минералдануға ұшырамай, нәтижесінде оның қорының асқталып, жинақталуына
жағдай ... ... ... ... ... сапалық құрамына
да осы дозалар тиімді әсер еткен.
2- кесте
Минералдық тыңайтқыштардың топырақтағы қарашіріктің ... ... ... ... ... ... ... | ГҚ :ФҚ |
| ... %|% ... % | ... |0,68 |0,15 |0,53 |0,2 ... |1,05 |0,35 |0,70 |0,37 ... |1,05 |0,19 |0,86 |0,21 ... |0,62 |0,14 |0,58 |0,2 ... ... ... жоғары мөлшерін қолдану топырақ
құнарына елеулі өзгеріс әкелетін ... ... ... ... мөлшері және оларды егін шаруашылығында жүйелі түрде
қолдану қарашіріктің минералдану процестерінің қарқындылығын және ... ... ... ... ... ... ... төмендейді, нәтижесінде олардың құрамындағы азоттың мөлшері азаяды
және қарашіріктің сапалық көрсеткіштері арасындағы қатынас та ұлғаяды.
Сонымен, қорыта айтқанда:
- топыраққа N120P60 және N90P60 ... ... ... тыңайтқышының 90 және 120 мөлшері ондағы қарашіріктің сапалық құрамына
оң әсерін тигізеді;
- сол ... ... ... ... ... азот
мөлшерлері оған берілген тыңайтқыштар мөлшерімен оң коррелятивті байланыста
болады, яғни сонымен, тәжірибе топырақтарындағы аммонийлі азоттың ... оның көп ... ... N120P60; N120P90 және ... ... Демек, аталған варианттардағы азот пен фосфор
тыңайтқыштарының үйлесімділігі, яғни синергизмі топырақта аммонийлі ... ... мол ... ... ... Егер де ... топырақта аммонийлі азоттың қоректік элемент ретінде жалғыз
болатынын еске ... N120P60; N120P90 және N90P90 ... мол өнім ... ... тигізетінін байқаймыз.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Звягинцев Д.Г. ... и ... ... ... // ... – 1987. - №10. Б. 44 ... ... В.И., Дмитракова Л.К., Забарин А.В., Егорова Е.Ф. Эколого-
агрохимические аспекты длительного применения минеральных удобрений ... на ... ... почве подмосковья // Почвоведение. – 1996.
- №11. Б. 1376 – ... ... Е. ... верный путь – биологическое ... ... ... ... – 1990. - №9. Б. 9 –10.
4. Возняковская Ю.М. ... ... ... системы
земледелия // Агрохимия. – 1995. - №5. Б. 115 – 125.
5. Маринеску К.М. ... ... ... черно-земов //
Плодородие почв и эффективность удобрений // Сб. научн. трудов. ... 1991. – Б. 119 – 129.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Топырақ ресурстары38 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Микроэкономика пәнін зерделеу186 бет
Психологиялық тренинг технологиясына кіріспе. Оқу-әдістемелік құрал236 бет
Егіншілік жүйелері7 бет
Егіншілік жүйесінің даму тарихы13 бет
Егіншілік жүйесінің дамуы12 бет
Топырақ құнарлылығы6 бет
Ауыспалы егісте өсірілген мақта қозасының өнімділігіне тыңайтқыштар қолдану жүйесінің әсері48 бет
Ағылшын тілі пәнінің білім сапасын арттырудағы ақпараттық - коммуникативтік технологиясының рөлі6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь