Азот қышқылы

1. Азот қышқылын аммиактан өндіру сатылары.

2. Аммиактың катализатор қатысуымен тотығу әдісі.

3. Азот қышқылын өндірудің принцпиалдық схемасы.

4. Азот қышқылын концентрлеу.
Азот қышқылын аммиактан алудың негізін салушы инженер И.И Андреев 1914 жылы Донбаста көмір кокстегенде шығатын аммиакты тотықтырып азот қышқылын алуға болатындығын дәлелдеп, 1917 жылы Донецскіде бірінші зауыт салды.
Синтетикалық жолмен алынатын аммиактың 35% азот қышқылын алуға кетеді. Өндірісте негізінен сұйытылған азот қышқылы алынады.
Азот қышқылын аммиактан өндіру мына сатылармен жүреді:
1. Амиакты катализатор қатысуымен азот оксидіне дейін тотықтыру
4NH3 + 5O2 - 4NO +6H2O+907кДж (а)
2. Азот оксидін оның қос тотығына дейін тотықтыру
2NO +O2 - 2NO2 +112кДж (б)
3. Азоттың қос тотығының сумен адсорбциялануы.
NO2 +H2O- 2HNO3 +NO +136 кДж (в)
Бөлінген азот оксиді қос тотыққа дейін тотығып қайтадан абсорбцияланады.
        
        Жоспары
1. Азот қышқылын аммиактан өндіру сатылары.
2. Аммиактың катализатор қатысуымен тотығу әдісі.
3. Азот қышқылын өндірудің принцпиалдық схемасы.
4. Азот қышқылын концентрлеу.
Азот ... ... ... ... салушы инженер ... 1914 жылы ... ... кокстегенде шығатын аммиакты тотықтырып
азот қышқылын алуға болатындығын дәлелдеп, 1917 жылы Донецскіде бірінші
зауыт ... ... ... ... 35% азот ... ... ... негізінен сұйытылған азот қышқылы алынады.
Азот қышқылын аммиактан өндіру мына сатылармен ... ... ... ... азот оксидіне дейін тотықтыру
4NH3 + 5O2 - 4NO +6H2O+907кДж (а)
2. Азот оксидін оның қос тотығына дейін ... +O2 - ... ... ... қос тотығының сумен адсорбциялануы.
NO2 +H2O- 2HNO3 +NO +136 кДж (в)
Бөлінген азот ... қос ... ... ... қайтадан абсорбцияланады.
 
Аммиактың катализатор қатысуымен тотығу әдісі:
Бұл экзотермиялық процесс. Реакцияның жүру жағдайында байланысты аммиак
пен оттегінің ... ... ... ... ... ... іс жүзінде қайтымсыз реакциялар, сондықтан процестің бағыты
реакция жылдамдықтарының қатынасымен анықталады.
Катализаторсыз аммиактың ... ... ... ... үшінші
реакция бойынша жүреді. Бұл рекция ең көп жылу бөліп жүретіндіктен осы үш
реакцияның ішіндегі термодинаикалық тұрақтысы болып ... ... ... ... да ... ... өрнектеледі. 9000С
еспетелген ( Ктепе-теңдік ) тепе-теңдік тұрақтысы.
P4NO P6H2O
(1) Ктепе-теңдік = ??????????
P4NH3 P5O
P2NO P6H2O
(2) ... ... ... ... Азот қышқылын өндіру үшін аммиактың толық ... ... ... Яғни ... ... ... ... керек. Сондықтан осы реакцияны
таңдамалы турде жылдамдату үшін катализатор қолданады.Катализатор ретінде
көбіне платина және оның платина тобындағы металлдармен қортпасын
қолданады. Сонымен қатар темір және ... ... Mn және ... ... ... ... ... реакция бойынша
тотықтырудың ең активті катализаторлары болып платина және оның қортпалары
саналады. Бұл катализаторлар көп ... бойы ... ... және ... икалық төзімді. Сондықтан азот қышқылын өндіретін
көптеген зауытттар платина катализаторын қолданады. Аммиактың ... ... ... стадиясы катализатордың бетінде оттегінің
активтік адсорбциясынан басталады. Бұл ... ... ... ... ... қарай комплекс түзіп адсорбцияланады, одан кейін катализатордан босап
NO мен Н2О ... 4NO +6H2O +907 ... - ... ... ... ... (толық сызық бұрынғы байланыс,
пунктир- жаңадан пайда болған байланыс)
Таза ... ... ... тез ... платинаның Ph–мен қортпасы қолданылады. Ph
платинадан да қымбат болғандықтан оның ... 5-10% тен ... Ph-ді қосу оның ... бірге активтілігінде арттырады.
|Pt-Ph | | | | ... |96,1 |98,3 |99,3 |99,0 ... ... ... 4 ... және 3 паладии (Ph)
араластырылған платинаның жіңішке (0,04-0,09мм) тоқылған ( 1см2 ауада 1000-
3500 түйін бар) қолданады. Контакт аппаратында пакет түрінде орналасады,
аммиак тотығу ... ... ... жүрсе пакеттегі тор саны 3-4,
ал қысым 0,7-0,9 МПа болса тор саны 16-20 болады.
Атмосфера қысымында аммиак тотыққанда әрбір ... азот ... ... платина ұсақ күйінде шығын болады., ал жоғары
қысымда платина ... 10 есе ... Осы ... азот ... ... жоғарлатады.Өндіріс жағдайында аммиактың тотығуы өте аз мезгілде
аяқталады. (1-2 10-4 сек ) Уақыт созылған сайын азот оксидінің бірінші
реакция бойынша шығыны азаяады. Сондықтанда ... мен ... ... ету үшін ... бірінің үстіне бірін салған
сетка түрінде дайындайды.
Аммиактың тотығу процесіне катализатордан басқа температура, қысым және
қоспаның құрамыда әсер етеді.
Темпертаура жоғарылаған ... ... ... ... аммиактың
қоспадағы диффузиялық коэффициетіде артады. Бірақ температура 8500С–тан
асып кетсе, азот оксидінің шығымы төмендеп, үшінші реакция бойынша азот
шығымы артады. Осы ... ... ... ... тотығу
процесін атмосфералық қысымда 800-8500С температурада жоғарлау қысымда
9000С –та ... Осы ... ... ... тым аз болғандықтан
жанама реакциялар жүрмейді.
Активтілігі төмен металл оксидтерін қолданғанда жанасу уақыты он есе өсіп,
платина катализаторымен салыстырғанда, оптимал температуаға 700-7500С
дейін ... ... ... ... ... ... реакция көлеміндегі
реакцияласушы реагенттердің концентрациясы өседі, газдар қоспасының көлемі
кішірйеді. Көлемнің кішірейуі қысымға тура пропорционал болғандықтан
катализатор өнімділігі артады. Бірақ ... ... ... ... ( ұсақ ... ... шығып кетеді), демек бұл
жағдай аппараттың құнымен қышқыл құнын ... ... азот ... 0,2-1,0 МПа ... ... қоспасының құрамы температуралық режимге және процестің жалпы
жылдамдығына әсер ... ... ... ... ... 1 моль ... моль оттек жұмсалса, азот оксидінің шығымы 65 – тен аспайды. Шығымды
көбейту мақсатымен іс жүзінде О2: NH3 =1,5-2,0 :1 ... ... ... бір ... ... ... 9,5—10,5 көлем % деген сөз.
Есте болатын жағдай, қалыпты жағлайда ауа мен ... ... ... ... қоспа "қотарылғыш".
Температура өскен сайын қопарылғыштығы өсе түседі.
Сұйытылған азот қышқылын өндіру.
Сұйытылған азот қышқылын аммиактан өндіруге ... үш ... ... ... ... Көтеріңкі ( жоғарылау ) қысымда.
3. Құрастыпылған( комбинированый)
4. Мұнда аммиакы ... ... ... ... ... ... ... да, түзілген азот диоксидін сол қысымда сумен
абсорбциялайды.
5. Аммиактан азот қышқылын өндірудің принцпиалдық схемасы негізгі алты
операциядан тұрады.
 
Азот қышқылын өндірудің ... ... Ауа мен ... ... ... аммиакты тотықтыру.
3,4- нитрад газдарын суыту.
5.- азот оксидін тотықтыру және азот қышқылының түзілуі.
6.- газдарды тазарту.
Бірінші операцияда аммиак пен ауа араластырылып ... ... ... ... жүреді.
 
NH3+5O2= 4NO +6 H2O+1105кДж
 
Осыдан бөлінетін жылудан газ қоспасы қызады, сондықтан (3) және (4)- ке
салқындатуға жібереді, бұл жерде жартылай азот ... қос ... ... ... ... ... ... дейін тотығуы азот қышқылын алумен , яғни қос
тотықтың суға адсорбциялануымен бірге жүреді. Осы ... таза азот ... ... ... газдар (6) – да тазаланып атмосфераға жіберіледі.
Тотығу мұнарасынан шыққан газ қоспалары ( NO,NO2, N2O, N2O4 , O2,N2, су
буы ) атмосфераға шықпастан ... азот ... сода ... ... ... ... айналдырып мұнараның төменгі жағынан шығарып
алады. Сода ертіндісінің орнына көбіне күйдіргіш натр немесе сөндірілген
извест қолданады.
 
NO+NO2+Na2CO3 = 2NaNO2+ CO2
 
2NO2+Na2CO3 = ... ... ... және ... әрі ... ... жібереді.
 
Азот қышқылын концентрлеу.
Сұйытылған азот қышқылының ертіндісін буландыру арқылы 68,4%-тік азот
қышқыл ... алуа ... Осы ... ... азот ... суды өз құрамына жақсы қосып алатын концентрлі күкірт
қышқылының қатысуымен тарелка тәрізді барботаждау калоннасында іске асады.
Барботаж- ... ... ... буды ... ... қысым күші арқылы өткізе
отырып, бөлшектеу.
Күкірт қышқылы сұйытылған азот қышқылындағы суды өзіне байланыстырып,100%
азот қышқылынан қайнау ... ... ... ... ... азот және ... ... қоспасын қыздырғанда бу
қоспасында тек ғана азот қышқылы шығады.
Сұйытылған азот ... ... ... ... ... ... азот ... буландырғыш;
3- Тоңазтқыш конденсатор;
4- концентрлі азот қышқылын тоңазтқыш.
Концентрлеу коллонасына берілетін сұйытылған азот ... ... ... ... (2)- ... ... (1)- ге барады.92-94%(H2SO4)
күкірт қышқылын колонаның жоғарғы жағынан береді. Қоспаны жылытуға төменгі
жағынан 2500С бу жіберіледі.
Азот қышқылының буы (аз ... су буы және азот ... ... ... азот ... ... (3) ... конденсаторға
жіберіліп азот қышқылы конденсацияланады, ал нитрад газдарын бөліп алып
азот қышқылын өндіретін цехта жартылай шикізат ретінде қолданады.
Концентрленген азот ... (4) ... ... ... сұйытылған 68%–ті күкірт қышқылы ректификациялау колонасының
төменгі жағынан шығарылып ыстық ... ... ... ... ... Әр тонна азот қышқылын концентрлеуге 3-4т күкірт
қышқылы шығындалады.
Қазіргі кезде концентрлі азот қышқылын тура синтездеу жолы іске ... ... ... ... ... ... операция автоклавта 900С және 5МПа жүреді.97-99% HNO3алынады. Бұл
реакцияның ең қиыны азоттың сұйық(төрт) тотығын ... ... ... ...

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азот қышқылы өндірісі22 бет
Фосфор қышқылы, оны алу әдістері. Азот тыңайтқышы және оның классификациясы6 бет
Фосфор қышқылы, оның қасиеттері, қолдануы, өндіріс әдісі, жай және екі еселенген суперфосфат. 2. азот тыңайтқышы және оның классификациясы. нитрат аммоний өндірісі8 бет
72 пәтерлі тұрғын үй, дүкені мен офис және шаштараз жобасы60 бет
XX ғасырда Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау саласының дамуы4 бет
Азот16 бет
Азот тобының элементтері8 бет
Азот тотығының бидай алейрон клеткаларының программаланған өліміне әсері30 бет
Азоттың маңызды қосылыстары5 бет
Аммиак және аммоний тұздары13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь