Фосфор

1.Фосфор және оның қасиеттері
2.Фосфор қышқылы,қасиеттері
3.Термиалық фосфор қышқылы
Фосфор бірнеше модификациялық түрде болады. Негізгісі ақ (α , β), қара және күлгін. Табиғи фосфаттардан электрдің көмегімен алынатын ақ фосфор – улы, ауада өздігінен тұтанады. Рентгенді аморфты масса түріндегі шаң тәрізді фосфор, қара-қоңыр, әлсіз зат, тығыздығы-2,26г/см3. Ақ фосфордың тығыздығы-1,8г/см3; 44,1ºC-та балқиды; 280,5ºC-та қайнайды; балқу жылуы-0,156 ккал/г.атом; булану жылуы - 4 ккал/г.атом; жылу сыйымдылығы-25ºC-та 5,53 ккал/моль•град; -77ºC-тан температура төмендегенде α модифика-циялы ақ фосфор β модификациялы фосфорға айналады. Сұйық және бу тәрізді күйінде 800ºC-та Р4 болады. Осы температура жоғарылағанда 2 атомға ыдырайды. 100ºC-та балқыған фосфор тығыздығы 1,7г/см3, ал қайнау температурасында 1,5г/см3. Ақ фос-фордың өзіне тән иісі бар, қараңғыда жанады, суда ерімейді. Күкірт көміртегісінде, бензолда, толуолда және т.б. жақсы ериді. Жарықтың әсерінен сары-қоңыр түске боялады. Сондықтан техни-када сары фосфор деп аталады. Ауаның қатысуынсыз 270-300ºC-та қыздырғанда ақ фосфор қызыл фосфорға айналады. Ақ фосфор ауада өздігінен жануына байланысты оны суда сақтайды. Фосфорды өртегенде 5 тотықты фосфор ангидриді Р2О5 п.б. Фосфордың оттегімен әрекеттесуі кезіндегі реакция жылуы 360 ккал/г•моль.
1. Т.Г. Ахметов и др. Химическая технология неорганических веществ. В 2кн., кн.1.2002, 688с, кн.2.2002,533с.
2. Технология связанного азота./В.И. Атрощенко, A.M. Алексеев, А.П. Засорин и др. Под ред. акад. АН УССР В.И. Атрощенко/ Киев: Высшая школа. Головное издательство, 1985-327с.
3. Анштейн В.Г., Захаров М.К., Носов Г.А. и др. Общий курс процессов и аппаратов химической технологии.- М.: Логос- 2003.-550 с.
4. Позин М.Е., Зинюк Р.Ю. Физико-химические основы неорганической технологии. - СПб.: Химия, 1993. - 437 с.
        
        Жоспар:
1.Фосфор және оның қасиеттері
2.Фосфор қышқылы,қасиеттері
3.Термиалық фосфор қышқылы
Фосфор және оның қасиеттері
Фосфор бірнеше модификациялық түрде болады. Негізгісі ақ (α , β), қара ... ... ... ... ... ... ақ ... – улы,
ауада өздігінен тұтанады. Рентгенді аморфты масса түріндегі шаң тәрізді
фосфор, қара-қоңыр, әлсіз зат, ... Ақ ... ... 44,1ºC-та балқиды; 280,5ºC-та қайнайды; балқу жылуы-0,156
ккал/г.атом; ... ... - 4 ... жылу ... ... ... температура төмендегенде α модифика-циялы ақ
фосфор β модификациялы фосфорға айналады. ... және бу ... ... Р4 ... Осы температура жоғарылағанда 2 атомға ыдырайды. 100ºC-
та балқыған ... ... ... ал ... ... 1,5г/см3.
Ақ фос-фордың өзіне тән иісі бар, қараңғыда жанады, суда ерімейді. Күкірт
көміртегісінде, бензолда, толуолда және т.б. ... ... ... әсерінен
сары-қоңыр түске боялады. Сондықтан техни-када сары ... деп ... ... 270-300ºC-та қыздырғанда ақ фосфор қызыл фосфорға
айналады. Ақ фосфор ... ... ... ... оны суда ... өртегенде 5 тотықты фосфор ангидриді Р2О5 п.б. Фосфордың оттегімен
әрекеттесуі кезіндегі ... ... 360 ... ... ... 24,1ккал/моль·град. Фосфор ангидриді қалыпты жағдайда ақ
кристалданған зат. Ол гидроскопиялық 359ºC-та ... ... ... димерленеді Р4О10. Фосфор ангидриді бірнеше модификация-ланады: ... ... ... ұшпайтын координа-циялық құрылымды. Модификацияның
түрлемдері ... ... ... ... гидратациялану
кезінде фосфор қышқылы түзіледі:
1.Фосфор ангидриді тетраметафосфор қышқылы ( Н4Р4О13 )
2.Тетраполифосфор қышқылы ( Н6Р4О13 ... ( Н3РО4 ) және ... ( ... ) қышқылдары
түзіледі.
Триполифосфор қышқылы ары қарай гидратациялану нәтижесінде ... ... бөле ... ... ... ( ... ) ... Бұл
сумен әрекеттесіп ортофосфор қышқылын береді. Яғни фосфор ... ... ... өнім ... ... ... бастап
ортофосфор қышқылы дигидратациялау басталады. Бұлар пирофосфор ... ... ( НРО3 ) ... Р2О5 ... ... ... ... табылады. Фосфорды фосфор қышқылдарын ... ... ... таза ... ... ... ... жасау үшін: бор,
алюминий және сирек металдардың ... ... ... ... ... ... қолданылады. Одан басқа дәнекерлеу құралдарын
алу үшін алюминий және мыс ... ... ... ... ... ... жартылай өнімнен басқа кептіруге арналған құралдар
ретінде пайдаланады. Фосфор ангидридінен термиялық әдіс арқылы ... ... ... Р2О5 ... ... Бұл алынған қышқыл фосфат
алудағы фосфор қышқылды тұздар алуда және шоғырланған тыңайтқыштар ... ... ... термиялық фосфор қышқылын тағам, қант, керамика,
шыны, текстиль т.б. ... ... ... Тағамдық
өндірістерде: ішімдіктерге қышқылдық дәм беру ... қант ... ... ... ... үшін ... ... өндірісте
қолданған фосфор қышқылындағы фосфордың адамға маңызды. Бұдан басқа тіс
цементтен, фосфатты цементтен алуда пайдаланыды.
Ортофосфаттар три және ... суды ... үшін ... ... ... фото-графия, өндірістерінде
қолданылады.
Фосфордан фосфор қышқылын ... ... ... және ... алу үшін шикізат ретінде Са3( РО4 )2 пайдаланылады.
Са3( РО4 )2 – нан ... алу ... ... ... ... РО4 )2 + 5С = Р2 + 5СО + ... ... басталып 1400ºC-та анықталады. Көміртегі мөлшерінің
көбеюіне байланысты Са3( РО4 )2 тотықсыздануы ... ... ... ... артық мөлшері әсері онша ... ... көп әсер ... ... ... ... ... оның химиялық белсенділігі жоғары болады. Көміртегі материалдарының
тотықсыздандыру қабілеттілігіне байланысты мұнайлы кокс, графит, антрацит,
металлургиялық кокс, ... ... ... алу үшін ... флюс ... қосады.
Са3( РО4 )2 + 2SiО2 = Р2 + 5СО + ... ... ... бірге алюминий силикатын қолда-нылады.
Са3( РО4 )2 + 3Аl2О3 = Р2 + 5СО + 3( Аl2О3СаО)
Реакцияға кренеземнің қатысуы температураны ... алып ... ... болады.
Қолданылуы. Қызыл фосфор сіріңке өндірісінде, пиротехникада және фосфор
кышкылын алуға ... ... ... ... ... ... ... улы химикаттар алу үшін қолданылады.
Фосфордың ақ және қызыл түрөзгерісі бар. Ақ фосфор химиялық белсенді болып
келеді. Сондықтан ақ фосфорды ... су ... ... Ақ фосфорды
ауасыз ортада қыздырса, қызыл фосфор алынады. Қызыл фосфор сіріңке
өндіруде, пиротехникада қолданылады. Фосфор жай және күрделі заттармен
өрекеттеседі. Қазақстанда ... ... қоры ... ... ... ... ... бар.
Фосфор сіріңке және улы химикаттар өндірісінде пайдаланылады.
Ақ, қызыл фосфор Н3РО4 алуда, жанғыш қоспалар дайындау үшін ... = ... ... фосфор алу.
1 сатылы тотықтыру кезінде фосфордан басқа көмертегі тотығы да
тотығады.
Р4 + 10СО + 10О2 = Р4О10 + ... ... ... ... әрекеттестіру нәти-жесінде 800 мың
градус аралығында метафосфор қышқылы п.б. Яғни,
Р4О10 + 2Н2О = 4НРО3
Соңынан гидратациялану нәтижесінде ... ... ... қышқылы
п.б. Яғни,
НРО3 + Н2О = Н3РО4
Фосфордың басқа төменгі тотықтары сумен әрекеттесу кезінде фосфорлы
және ... ... ... ... үшін ... 2 есе артық
алады. Ауа мен ... ... ... және де ... ... ... ... алуға болады. Бұл кезде платина, ... және т.б. ... ... ... ... ... ... 500-
800ºС арасында үрдісті жүргізу арқылы сутегіні де алуға болады:
Р4 + 10Н2О = Р4О10 + ... ... су ... ... ... ... ... фосфор тау жыныстары мен минералдарда
қосылыс түрінде кездеседі. Мысалы, фосфорит және ... ... ... ... болады. Қазақстанда Жамбыл облысындағы Қаратау маңында
фосфорит кенінің мол коры бар ... 1935 ... ... ... ... ... ... байыту комбинаты" жүмыс істейді. Ақтөбе
облысында фосфорит кен орнын ... т.б.) ... ... ... ... ... негізінде фосфорды өңдейтін зауыттар Таразда, ... ... бар. Азот ... ... да өсімдік пен жануар нәруызының негізгі
құрам бөлігі. Фосфор өсімдіктердің дәнінде, жануарлардың сүтінде, қанда, ... ... ... ... ... ересек адамдардың сүйегінде 600 г,
ет ұлпасында 56 г, жүйке жүйесінде 5 г-ға ... ... ... ... сүйегі құрамында ... ... ... ... ... ... ... сүтқоректілер
қаңқасына беріктік қасиет береді. Жануарлар мен ... ... ... ... ... ... ... барлық зат алмасу
процестеріне қатысады.
Қолданылуы: Қызыл фосфор ... ... ... және ... ... ... ... ауыл- шаруашылык зиянкестерімен күресу
үшін кажет улы химикаттар алу үшін қолданылады.
Фосфордың ақ және қызыл түрөзгерісі бар. Ақ ... ... ... ... ... ақ ... қараңғыда су астында сақтайды. Ақ фосфорды
ауасыз ортада қыздырса, ... ... ... ... ... сіріңке
өндіруде, пиротехникада қолданылады. Фосфор жай және ... ... ... ... ... қоры ... (Қаратау) және
Ақтөбе (Шилісай) облыстарында бар.
Фосфор сіріңке және улы химикаттар өндірісінде пайдаланылады.
Ақ, қызыл фосфор Н3РО4 алуда, жанғыш қоспалар дайындау үшін ... = ... ... ... 2Р + ЗСl2 = 2РСl3 ... ... береді
2. 2Р + 3S = P2S3 күкіртпен сульфид түзеді
3. ЗСа + 2Р = Са3Р2 металмен фосфид түзеді
Фосфор өзінің аталуына ... ... ... “жарық шығарғыш” деген
мағынаны білдіреді) ауада оттекпен жарық шығара отырып, қарқынды
әрекеттеседі. Осы ... ... ... ... шыны ... ... жағатын темір қасықшаны өткізеді.Себебі фосфор жанғанда, ақ түтін
будақтап, оның оксиді түзіледі. Ол ... ... үшін ... ... ... шамы жалынында қыздырып, жана бастағанда шыны қалпақшаға
кіргізіп тығындайды. Сонда түзілген фосфор (V) оксиді бірте-бірте төмен
қонып, суда ... ... ... 4Р + 5O2 = 2Р2O5 ... оксид түзеді
Фосфор қышқылының технологиясы. ТФҚ.
Фосфор қышқылының ... ... ... ... ... деп ... Н3РО4 ) . Сусыз ... ... ... ... ... ... ... балқиды, ауада жеңіл балқиды,
284ºC-та және 1 атм. қысымда ортофосфор ... ... ... ... ) және ... ( НРО3 ) айналады. Сусыз ... ( Н3РО4 ) 72,4% ... ... Оның ... дегидротациясында
немесе фосфор ангидридімен әрекеттесу кезінде полифосфорлы қышқыл пайда
болады. Яғни Р2О5 72,4% және ... ... ... ... пиро(Н4РО7),
триполи ( Н5Р3О10 ), тетраполи ( ... ) , мета ( ... ... Бұл ... ... ... жалпы шоғырдағы
Р2О5 құрамына тәуелді. Ал егер полимерлі метафосфор қышқылының мөлшері
болатын болса ( НРО3 )n алу ... ... ... ... ... ... гидратация және дегидратация жағдайына байланысты.
Р2О5 құрамы ... 70-80% ... ... ... ( 96-110% Н3РО4 ) ... ... қышқылы деп аталады. Пиро және три-поли ... ... тең. ... ... 75,6 % ... 49% Р2О5
түрінде, 42% пирофосфор түрінде, 8% триполифосфор ... ... ... түрінде болады. Суперфосфор қышқылын
гидратациялағанда, яғни сұйы-тылғанда ортофосфор ... ... ... ... ... 1,92-2 ... ... Ол өте жоғары
тұтқырлыққа ие. 66ºC-та 400 мың сантипуазға тең (с.п.) және ... ... ... ... ... салыстырғанда фосфор
қышқылының сулы ортада ионизациялануы жоғары.
Химиялық қасиеттері:
Фосфор ... ... ... ... ... тән ... ... активті металдармен сутек бөле әрекеттеседі:
2Н3РО4 + ЗСа = Са3(РО4)2+ ЗН2↑
2) негіздік оксидтермен тұз бен су түзеді:
2Н3РО4 + 3MgO = ... ... ... тұз бен су түзе ... + 3NaOH = Na3PО4 + ... ... ... тұздарымен әрекеттеседі;
2H3PО4 + 3Na2S = 2Na3PО4 + 3H2S↑
жаңа тұз және жаңа қышқыл түзеді.
Фосфор қышқылының қалдығына ... ... ... ... үшін ... ... ... 3AgNО3 = Ag3PО4↓+ 3HNО3
(РО43-+ 3Ag+→ Ag3PО4↓
Фосфор қышқылының қолданылуы.
Фосфор қышқылын көбінше тыңайтқыштар, фосфор құрамды тұздар, минералды
күрделі тыңайтқыштар және т.б. ... ... ... ... ... ... ... пайдаланыламыз. Себебі термиялық
фосфор қышқылы таза және қымбат, ал экстракциялық фосфор қышқылы ... ... ... ... ... ... ... қышқылының
25-32 % Р2О5 ; 0,5-1 % Fe2O3 ; 0,2-0,4% Al2O3 ; 1,5-1,8 % F ; 1,8-2,8 ... ; 0,1-1% Fe2O3 ... ... ( ... ) ... Са шоғырлан-ған
экстракциялық фосфор қышқылын алуға болады. Бұл 47-48 % Р2О5 ; 0,9-1 ... R2О3, 0,2-0,4% SO4 ; 0,7-0,8% F ; 0,1-0,2% СаО ... ... жемдік фосфаттар мен тыңайтқыштар алуда көп қолданады.
Фосфор өндірісінің шикізаты ... ... және ... кендері
қолданылады. Апатит дегеніміз жалпы формуласы Me10X6O24Z2, мұндағы Me – ... Sr, Ba, Mn, Na; X – P, Si, C; Z – F, Cl, OH ... ... ... ... фторапатитCa10P6O24F2 немесеCa5P3O12F. Фторапатит ...... ... ... ... ... - ... - Ca10P5CO23(OH)3.
Фосфор қышқылын термиялық жолмен алу әдісі. Процестің физика-химиялық
негізі. Технологиялық схемасы және оны жаңашаландыру перспективалары
Фосфор ... үшін ... және ... рудалар қолданылады.
Фтораппатит гидроксилапатит карбонатапатит Ca10P6O24F2 - Ca10P6O24(OH)2 -
Ca10P5CO23(OH)3. ... ... ... ... кең ... осы ... ... майдакристалды тұнбалы өнімдерден
тұрады. Аппатитті минералдардан басқа фосфориттер ... ... мен ... ... ... ... заттардан тұрады.
Фосфор өндірісі үшін шикізат ретінде фосфорит, ал фосфор қышқылы үшін
күкіртқышқылды әдіске апатит пайдаланылады. Негізгі шикізат ... ... ... фофориттің бай кені Қаратау бассейіні жатады.
Фосфорды айдау және трикальциліфосфатты ... ... ... ... + 5C = P2 + 5CO + 3CaO – ... процесі кезінде қосымша реакциялар түзіліп, CO2, H2, H2S, PH3, SiF4
және ... да ... ... ... ... газ 4-10 % ... Р4, 65-
85 % СО, 0,5-1 % SiF4 және ... да ... ... Газ шаңнан
злектрофильтлерде тазаланады. Шаң бөлшектері адсорбциялық фосфордан тұрады.
Фосфоры бар шаң ... сулы ... ... ... « ... сүт» деп ... ағын ... пайда болады.
Электрофильтрлерден газ фосфор конденсаторына ... ... ... ... 600 С дейін суытылады. Конденсерленген сұйық фосфор су астындағы
жиынтыққа жиналады. Атмосфераға жіберілерден алдын газ ... ... ... су ... бақылауда болады. Фосформен
толтырылған жағдайда залалданған су ағын сулар сыйымдылығына келіп түседі.
Фосфор ... ... ... қатарына: өлшенген заттар Р4,
Р2О5, F-, SiO32-, цианидтер, сульфидтер, фенолдар және фосфиндер.
Фосфорлы ағын ... ... ... фосфорды шайғанда немесе
цистерналарды тазалағанда пайда болады.
Фосфор қышқылы өндірісі келесі процесстерден тұрады: ... ... ... ... ... ... гидратациялау және абсорбция; фосфор
қышқылын конденсациялау және фосфор қышқылы шаңын ұстап алу. Фосфор қышқылы
өндірісінің ағын ... ... ... өндірісі ағын суларымен бірге
тазалайды.
Ағын суды тазалау қарастырады: ағын суды залалсыздандыру; өндірістік
жоғалтуларды ... үшін ... жою. ... ... суд ... бөлшектерімен бірге механикалық тазалауды талап етеді.
Бөлшектерді тұндыру процесінің қарқындылығын ... ... ... ... ... темір (II)хлориді) және
флокулянттар (полиакриламид). Ағын суларын алюмений сульфатымен (25 ... ағын суын ... ... 98 ... ... полиакриламидті (20 мг/л) пайдалану шамамен өнімділікті
екі есеге көтереді.
Механикалық тазалаудың нәтижесінде құрамында 10-30 % ... ... шлам ... болады. Шлам сығылуға немесе дистиляция құрылғысына
бағытталады.
Ағын суларды фосфордан тазалау тәсіліне өлшенген ... ... ... ауа ... хлормен немесе басқа да тотықтырғыштармен
бөлшектерін еріту.
Ауа ... ... + 5O2 + 6H2O = ... ... + 10Cl2 + 16H2O = 4H3PO+ ... + Cl2 + H2O = H3PO4 + ... ... нәтижелері тотықтырудың максимальды жылдамдығы рН =
7-8 жағдайында жүргізіледі. Ескеретін жағдай ... ... ... және жарылғыш қаупі бар газдар негіздік реация ... ... ... ... ... бар ағын ... ... жағдайды болдырмай жүргізеді(рН 7,5-8 аспайтын).
Әдебиеттер:
1. Т.Г. Ахметов и др. ... ... ... В 2кн., ... 688с, ... ... ... азота./В.И. Атрощенко, A.M. Алексеев, А.П.
Засорин и др. Под ред. акад. АН УССР В.И. Атрощенко/ ... ... ... ... ... ... В.Г., Захаров М.К., Носов Г.А. и др. Общий курс процессов и
аппаратов химической технологии.- М.: Логос- ... ... ... М.Е., ... Р.Ю. ... ... ... - СПб.: Химия, 1993. - 437 с.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
N (Азоттың) және P(Фосфордың) биологиялық ролі, медицинада қолданылатын қосылыстар4 бет
Ауыл шаруашылық дақылдарының фосформен қоректендіру оптимизациясы12 бет
Көміртек, кремний, азот, фосфор, оттек, күкірт, хлор, йод, су10 бет
Микроб ферменті, классификациясы. Микроорганизмдердің көмегімен органикалық заттардың, азот, күкірт, фосфор және темір қосылыстардың өзгеріске ұшырауы4 бет
Микроорганизмдер әсерінен фосфор, күкірт және темір қосылыстарының өзгеруі10 бет
Фосфор және бор өндеу өндірісі54 бет
Фосфор және термиялық фосфор қышқылы15 бет
Фосфор туралы23 бет
Фосфор қышқылы3 бет
Фосфор қышқылы, оны алу әдістері. Азот тыңайтқышы және оның классификациясы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь