Көне Рим


Кіріспе бөлім: Көне рим.
Негізгі бөлім:1.Рим атауы.
2. Рим империясының құрылуы.
3. Ежелгі дүниедегі құқығы дамыған ел. Рим.
4. Ежелгі Римдегі саяси ілімдердің пайда болуы.
5. Батыс рим империясының құлауы.
Қорытынды бөлім:
Көне Рим (латынша: Roma antiqua) — ерте заманның бас өркениеттеоенің бірі, өз атауын Ромулдың атымен аталған астанасының есімінен алды. Рима орталығы Капитоли мен Палатин, Квиринал қоршаған батпақты жазықтықта құрылды . Рим өркениетіне этрусктер мен көне гректердің мәдениеті үлкен ықпал етті. Көне римнің күштілігінің шыңы ,б. з. II ғасырына келді. Сонда оның қаоластындағы жерлер солтүстігінде кәзіргі Шотландиядан оң түстігінде Эфиопияға дейін шығысында Армениядан батыста Португалияға дейін созылды.

Рим республикасының құрылуы. Римнің ұзақ ғасырлық тарихы үш кезеңге бөлінеді:

1. Ежелгі Рим патшалық кезең - б.з.д. 754 – 810 ж.ж.

2. Рим республикалық кезеңі б.з.д. 510 – б.з. 27 ж.ж.

3. Рим империя кезеңі екіге бөлінеді: принципат (б.з. 27 – 14 ж.ж.), доминат (284 – 395 ж.ж)

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Көне Рим
Көне Рим (латынша: Roma antiqua) — ерте заманның бас өркениеттеоенің
бірі, өз атауын Ромулдың атымен аталған астанасының есімінен алды. Рима
орталығы Капитоли мен Палатин, Квиринал қоршаған батпақты жазықтықта
құрылды . Рим өркениетіне этрусктер мен көне гректердің мәдениеті үлкен
ықпал етті. Көне римнің күштілігінің шыңы ,б. з. II ғасырына келді. Сонда
оның қаоластындағы жерлер солтүстігінде кәзіргі Шотландиядан оң түстігінде
Эфиопияға дейін шығысында Армениядан батыста Португалияға дейін созылды.

Рим республикасының құрылуы. Римнің ұзақ ғасырлық тарихы үш кезеңге
бөлінеді:

1. Ежелгі Рим патшалық кезең - б.з.д. 754 – 810 ж.ж.

2. Рим республикалық кезеңі б.з.д. 510 – б.з. 27 ж.ж.

3. Рим империя кезеңі екіге бөлінеді: принципат (б.з. 27 – 14 ж.ж.),
доминат (284 – 395 ж.ж)

Рим мемлекеті алты төбедегі қоныстардың бейбіт қосылуына (Синойкизм)
пайда болған азаматтық қауым бастапқыда Римдегі саяси билік патшаның
қолында болды. Патша әскери және діни билікті қолына шоғырландырғандықтан
ақсақалдардың билікке ұмтылуын қанағаттандыру үшін ақсақалдар кеңесін
құруға мәжбүр болды.
Рим патшаларының бірі –сергии туллии коғамдағы мүліктік жіктелістің
күшейгендігін байқағандықтан мүліктік цензді енгізіп, Рим халқын алты
класқа бөлді бұл қоғамдағы саяси күштердің ара салмағының өзгеруіне әсер
етті. Римнің жетінші патшасы өр көкірек Тарквиниидің жеке басының
кемшіліктері ақсақалдар мен патша арасындағы қарама-қайшылықты күшейтіп,
патша билігінің құлауына алып келді. Бастапқыда Римде халық жиналыстары
трибуттық – рулық жиналыстар болса, кейіннен Сервии Тулии реформасының
нәтижесінде центуриаттық-жүздік жиналыстар болды. Центуриаттық жиналыстарда
жоғарғы мемлекеттік қызметтерге сайланатын және маңызды саяси - құқықтық
мәселелер қаралды. Жиналыстардың шешімдері заң күшіне ие болды. Бірақ
халық жиналыстарына ұсынылатын мәселелер алдын ала сенатта, сосын
ақсақалдар кеңесінде қаралатын.
Патша билігін құлатуға қатысқан ақсүйектердің екі ірі тобының билік үшін
күресін болдырмау ушін жыл сайын биліктегілерді сайлау жүйесі енгізіліп,
Республикалық билеу формасы, яғни басқарудың барлық сатысына адамдар
сайланып қойылатын болды.
Республикалық биліктің қалыптасуына және нығайуына ақсүйектер мен құқығы
жағынан шектелген әлеуметтік топ – плебейлердің арасындағы курес те әсер
етті. Осы күрестің нәтижесінде XІІ Таблица заңдары қабылданды. XІІ таблица
заңдарында плебейлер құқы шектелген топ ретінде көрінсе бірте-бірте елдегі
қиын жағдайларды пайдалана отырып плебейлер өздеріне саяси жэне
экономикалық құқықтар алды. Плебейлер біртіндеп өздерінің өкілдерін
мемлекеттік қызметкер дәрежесәне көтерді. Оларды халық трибундары деп
атады. Бастапқыда екі халық трибуны болса,кейіннен олардың саны он-ға
дейін жетті. Плебейлер өздерінің жиналысын плебисит шақыру құқына қол
жеткізді және кейіннен бұл жиналыстың шешімі заң күшіне ие болды.
Әлеуметтік топтардың арасындағы шиеленістің дұрыс шешілуі мемлекетік
баскару жүйесінің тиімділігін арыттырғандықтан жэне де азаматтардың
соғысқа деген ынтасын басып алынған территориядан жер беру арқылы қызықтыра
білген. Рим басшылары біртіндер көрші территоряларды басып ала бастады.
Римнің мемлекеттік құрылысының басқаруға тиімділігі оның алып державаға
айналуына әсер еткен фатордың бірі. Сондықтан да Римнің мемлекеттік
құрылысына тоқталып өтейік.
Рим республикасының ең жоғарғы билік органдары халық жиналыстары мен
сенат болды.
Халық жиналыстарының үш түрі болды:
1. Куриаттық халық жиналыстары – Римдегі ең көне халық жиналысы және ол
негізінен рулар бойынша жиналыс болды Римде 30 курия болды.
2 . Трибуттық жиналыстар-территориялық жиналыс,яғни трип бойынша
жиналатын жиналыс болды. Бұл жиналыста консулдар мен преторлардан басқа
магистраттарға сайлау өткізілді.
3. Центуриаттық жиналыс- әскери-саяси бөлімдер бойынша,яғни халық
жасағының тұрақты бөлімдері бойынша шақырылатын жиналыс болды және саяси
жағынан ең маңызды орган болды. Центуриаттық жиналысты консул шақыра алатын
болды және бұл жиналыста мемлекеттегі ең жоғарғы қызмет адамдары-консулдар
мен преторлар сайланды. Центурияттық және трибуттық жиналыстардың
шешімдері заң күшіне ие болды.
Ақсақалдар кеңесі - Рим республикасындағы ең маңызды басқару
органдарының бірі.Бастапқыда ру ақсақалдарының жиналысы ретінде пайда болды
және құрамында 300 рудың өкілі болды.Кеіннен,б.э.д. 1 ғ. Сенат құрамында
600 мүше болды. Сенат құрамына бұрын жоғарғы мемлекеттік қызымет атқарған
адамдар кірді. Әр бес жылсайын сенаторлардың тізімін арнайы магистраттар-
цензорлар тексеріп,қайта жасалып отырғСенатта мемлекеттік маңызы бар
мәселелер мен заң жобалары каралып ,халык жиналысына бекітуге үсынылып
отырған. Сенаттың шешімдері сенатуусконсульт деп аталып,магистраттар
басшылыққа алатынқұжат ретінде маңызы болғанымен ресми түрде заң күші
болмады.
Рим республикасында басқару жұмысын арнайы мемлекеттік қызметкерлер
жүргізеді. Оларды магистраттар деп атады. Мемлекеттік қызыметтің екі түрі
болады: ординаллық жэне экстраординарлық.
Ординарлық магистраттарға мына қызметтер кіреді:
1. Консулдар. Патша қуылғаннан кейін патшаның функциясын атқару үшін екі
консулдың қызметті тағайындалады. Олар бір жылға халық жиналысында сайланып
отырды.Б.ә.д 367 ж. консулдар тек патрицилерден сайланса,ал осы жылдан
бастап консулдардың бірі плебейлерден сайлана бастады. Консулдың билігін
көрсету үшін алдында салтанатты қарауылдар-ликторларжүріп отырады.
2. Цензорлар - Рим республикасында б.ә.д. 434 жылдан бастап сайлана
бастаған магистраттардың бірі.Әр бес жылда 1,5 жылға сайланып отырған.
Цензорлар азаматтардың санағын жүргізуге,сенаторлардың тізімін қайта
қарауға жэне салықтың казынаға түсуін қадағалауға,мемлекеттік табысты
жинауды тапсыруга жауапты болған және азаматтардың тәртібіне ,іс-
әрекетіне бақылау жасап отырған.
3. Преторлар - жоғарғы магистраттардың бірі,сот ісін жүргізуші.Претор
қызыметі б.э.д.366 ж. енгізілді.Б.э.д. 267 ж.
4.Претор сайлана бастады. Бірі-қалалық претор деп аталады,ал екіншісі
прегриндік претор деп аталады. Қалалық претор азаматтардың арасындағы сот
ісін жүргізді,ал прегриндік претор Рим азаматы емес (прегрин) прегрин
адамдардың арасындағы сот ісін жүргізді. Сот ісімен қатар претор әскер
басшылары болып ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Көне Рим әдебиеті
Римдік құқығымен термині мен көне рим құқығы
Рим Республикасы
Рим мемлекеті
Ежелгі Рим
Рим империясы
Рим клубы
Рим құқығы
Ежелгі Рим тарихы
Рим құқығының қайнар көзі
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь