Сәрсен Аманжолов- Дұрыс сөйлей, дұрыс жаза білудің шарттары (1903-1958)

Өмірбаяны
Дұрыс сөйлей, дұрыс жаза білудің шарттары
Грамматика жазған ақындар
Колданылған әдебиеттер
Сәрсен Аманжолов 1903 жылы 27 желтоқсанда Шығыс Қазақстан облысы, Ұлан ауданының Егінсу деген жерінде дүниеге келген. Ұлы Оын Соғысының ардагері.
1920 жылы Семейдегі 2 жылдық педагогикалық курсты бітірді. Өскемен облысында мұғалім болы, кейін Бұқтырма уезінде халық соты болып жұмыс істеді.
1930 жылы Орта Азия мемлекеттік университетінің Шығыс факультетін бітіріп, сол жердегі аспирантурада оқыды. 1931 жылдан Абай атындағы Қазақа педагогикалық институтында қазақ тілі кафедрасында жұмыс істеп, 1937-1958 жылдар аралығында кафедра емңгерушісі қызметін атқарды.
Қазақ тілі синтаксисі, диалектология, әдеби тііл салаларында, әдістеме мәселелрі жөнінде көп еңбектеніп, мол мұра қалдырды.
С. Аманжолов қазақ тілін оқыту әдістемесін қалыптасу кезінен бастап, даму дәуіріне дейін жеткізген шебер әдіскер ғалым ретінде танимыз.
1.Б.Б.Белғара Қазақ тілін оқыту әдістемесінен хрестоматия. Оқу құралы. – Астана: Мемлекеттік тілді жеделдете оқыту республикалық орталығы. 2007. - 240 бет.
        
        Сәрсен  Аманжолов- Дұрыс сөйлей, дұрыс жаза  білудің  шарттары
(1903-1958)
Сәрсен Аманжолов 1903 жылы 27 желтоқсанда Шығыс Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Ұлы Оын Соғысының
ардагері.
1920 жылы Семейдегі 2 жылдық педагогикалық курсты ... ... ... ... ... ... уезінде халық соты болып жұмыс
істеді.
1930 жылы Орта Азия ... ... ... ... сол ... ... ... 1931 жылдан Абай атындағы
Қазақа педагогикалық институтында қазақ тілі кафедрасында жұмыс
істеп, 1937-1958 жылдар аралығында ... ... ... тілі ... ... ... тііл салаларында, әдістеме
мәселелрі жөнінде көп ... мол мұра ... ... қазақ тілін оқыту әдістемесін қалыптасу ... ... ... ... ... ... әдіскер ғалым ретінде танимыз.
Дұрыс сөйлей, дұрыс жаза ... ... білу – ... ... деп ... ... Олай ... дұрыс
ойлау, дұрыс жазуға мүмкіндік тудырса керек. Меніңше, әрбір адам дұрыс
ойлап, дұрыс сөйлеп, әсіресе, дұрыс жазуға да ... ... ... бұл ... көп адам ... ... ... да, дұрыс сөйлей,
әсіресе дұрыс жаза білмейді. Қазақтың «сөйлей-сөйлей шешен ... ... ... Ойлауың дұрыс болғанмен, сөйлеп үйренбейінше,
пікіріңді айта алмайсың. Соның ... ... ... ... тағы
болмайды. Сөйлеуді адам коллектив ішішнде жүріп, біреуге ... үлгі ... ... бай ... пайдалана жүріп, үйренгенін өзі
сезбей қалатын болса, жазуды ойлай-үйрене алмайды. Мен бұл өмірде ... өзін ... ... ... ... солай, естіген-естігенінше, айтқан-айтқанынша жазу бар;
2) мәдени үлгілі жолмен жазу, әдеби ... ... ... ... жазу бар. ... бағынбай, қолмен жазылған сөздерді біз
тізгінсіз, үлгісіз жазу білмейміз. Ал, бас-аяғы жинақты, түсінуге ұғымды
жеңіл, белгілі ... ... ... ... ... ... ... сала жазылған сөздерді әдеби тілдің қалыбы мен (нормасы) жазылған
я айтылған ... ... да, орыс ... да ... ... шығармаларында халықтың ауыз айтып ... ... ... де ... ... ... ... Өйткені халық тілінсіз
әдебиет тілі, болмақ жасалмақ емес. Бұдан ... ... тілі мен ... ... ... ұғым тумасын. Әдеби тіл норма жағынан мүлде басқа,
жоғары ... ... ... ... қамтыған, сөздің асылын
таңдап қолданатын тіл; сөйлемді әрі түсінікті, әрі ... ... ... ... тіл саналуы керек. Бірақ біздің қазақ жазушылары ауыз сөздің
асыл, көркем жағын алып қана ... ... ... де ... жері бар. ... тіл ... сүйенеді, соның үлгісі
бойынша жазады; қазақ тілінде 1) өлеңді я сөзді сөйлемнен ... ...... ... ... 2) ...... сөзде) ылғи
сөйлем аяғында тұра алмайды, 3) анықтауыштар мен пысықтауыштар сөйлем
аяғында тұра ... ... ... ... ... ... ... жоқ. Сондықтан
мұндай шығармаларда өң, маңыз деген аз болады. Олпы-солпысы шығып тұрған
«көркем» сөзді ешкім
оқығысы, жаттағысы келмейді. Сонымен қатар, ақын, жазушының. ... де ... ... ... ... ... жаза ... адамның Абай
айтқандай: «көңілдегі көрікті ойы, аузынан шыққанда, өңі қашады».
Осының себебін, жағдайын ескере отырып, қазақтың кең ... ... тілі Ұлы ... революциясымен бірге пайда болған дейміз. Шынында,
революцияға шейінгі әдебиет сыңар жақ, жетімсіз еді. Ғылым техника тілдері
онда болмады дей аламыз. ... бәрі ... ... ... ғана пайда
болды. Олай болса, қазақтың әдеби тілі жас. Оның осы ... тура ... ... социалистік қоғамның тілегіне сәйкес өсуі — зор қамқорлықты
керек ... ... ... үшін де ... ақын, жазушыларымыз, аударушыларымыз газет-журнал
қызметкерлері, редактор жолдастар, алдымен қазақ тілінін синтаксисін
жақсы білулері керек. Сонда ғана әдеби тілдің нормасынан ауа ... ... жаза ... сөйтіп, тілді бүлдіруден корғаған боламыз. Тілді
бұзу жалғыз жеке сөздерге ғана байланысты емес, ... ... ... байланысты екенін ұмытпау керек. Әйтеуір мағынасы болса болғаны деп,
батпақтатып, сөзді үйе-үйе салатын ақын-жазушылардың шығармасында береке
жоқ. Көркем сөз ... ... ... ... орнымен қолданып, сөйлемін
ықшамды құрғандықтан, екінші сөзді кестелі, бернелі етіп ... ... ... — Энгельс — Ленин де көркем сөзге осындай талап
қойған. Олар өздерінің көсемдік «публицистика» ғылыми сөздерін де ... ... етіп ... үлгі ... Олай ... сөз ...
искусствоның, әдебиеттің ең бірінші керекті шарты, ол өзі — өнер. «Өнер
алды — қызыл тіл» (мақал) деген бекер айтылып ... жоқ. «Сөз ... таяқ ... ... ... құны екі ауыз ... ... «Сөз
тапқанға қолқа жоқ»...дегендер де бар. Мұның бәрі, әрине, тәжірибенің
арқасында мың-мың тексеріліп барып айтылған нақыл сөздер.
Егер ақын, жазушы жолдастар әдеби ... ... ... білсе, ауыздан шыққан сөзді қалай болса, солай жаза ... ... ... ... ... ... не, ... не бітеді»
дейтіндер де жоқ емес. Бұлар тілді асылдау, ұғымдылығын, түсініктілігін
арттыру дегеннен — түк хабары жоқ адамдар. Тіл — ... ...... ... ... құралы. Ол құралды дұрыс пайдаланбаған жазушы —
пақыр ... ... ... Пушкин, Лермонтов, Белинский, Горький және
қазақтың Абай сияқты адамдары алдымен «тіл - өнер ... ... ... теориясын білу әрбір ақын-жазушыға шарт екенін білгендіктен
айтқан. Белинский,
Пушкиндер өздері де ... ... Олар ... ... ... ... өзі
соны мықтап дұрыстау үшін, сол
жасаған тілін нормаға салу үшін жазған.
Біздің қазақ тілі ... тіл ... ... ... ... өлеңді
сөзге (сөйлемге), ғана қатысы бар пікір. Ол ... қара сөз ...... адым ... ... қазіргі әдебиет тіліне норма боларлық
деуге келмейді. Оның басты себебі: қара сөзбен жазғандарында әдебиеттік
көрік, ... ... ... ... ... Сөздері үзік-үзік ауызша
сөйлегендегі сияқты нормасыз түрде айтылған, сонымен қабат онда араб, парсы
тілдеріңің ... көп, ... ... ... ... ... ... әдебиеттік шығарма қатарына қосылмайды. Бірақ оның қара
сөзінде жақсы сөз ... жоқ ... ... Онда да ... асыл пікірлер
бар, ол жағы өз алдына.
Қазіргі жазушылардың кейбірі сөйлемді дұрыс құрау, оны ықшамды, ... етіп ... ... ... аз ... Өздерінің жазғанына
сығалап қарау, өзін сынау жоқ. Орыстың ұлы ақындары ... ... ... бір ... 10—15 рет ... ... ... жалықпаған.
Оның себебі не? . Сөзді асыл қазына деп, оған өте жауаптылықпен қараудан
туған. Сондықтан да олардың ... ... ... бойы ... қадірі
түспей, үлгілі шығарма есебінде сақталып келеді.
Колданылған әдебиеттер
1.Б.Б.Белғара Қазақ ... ... ... ... Оқу ... ... ... тілді жеделдете оқыту республикалық орталығы. 2007. ... бет.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сәрсен Аманжолов12 бет
Африка халықтарының этникалық-лингвистикалық құрамы7 бет
Мұрат Мөңкеұлы7 бет
Сөз туралы жалпы түсінік18 бет
Эмоция ұғымына жалпы түсінік3 бет
"Халықаралық тасымалдарды рәсімдеу шарттары"3 бет
"Қайрақ" ЖШС шарттарындағы абердин ангус тұқымды малдардың сипаттамасы39 бет
12 жылдық білім беруге бейімдеудің психологиялық – педагогикалық шарттары64 бет
« ОХ Заречное » шарттарында аналық ұядан алынған қара –ала тұқымдарының өнімділік сапасының салыстырмалы көрсеткіштері53 бет
«Бек+» ЖШС шарттарындағы әр түрлі ізге жататын сиырлардың сүт өнімділігі49 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь