Мемлекет функциясы


Кіріспе
Өткен тақырыптарда мемлекеттің пайда болуын, оның мазмұнын, типологиясын, нысанын, әкімшілік-аймақтар құрылысын, саяси, әкімшілік басқаруын жан-жақты қарастырып өттік. Бұның бәрі мемлекеттің статикалық көрінісі. Енді мемлекеттің динамикалық процесінің дамуына, жаңаруына, нығаюына, оның өзінің саяси, экономикалық, әлеуметтік міндеттерін қалай орындауына, қандай кызмет атқаруына назар аударайық. Осыларға толығырақ тоқтап, түсінуіміз керек. Міне осы мәселелердің бәрі бірігіп мемлекеттің функциясын құрады.
Мемлекеттің функциясы Кеңестік дәуірде өте кең түрде пайдаланды. Функция мемлекеттің таптық мазмұнына сәйкес өзгеріп, ескіріп, жаңарып отырады. Қазіргі кезеңде Кеңес Одағы ьдырап республикалар дүниежүзілік қауымдастықка бет бұрып, либерал-демократиялық даму процесіне көшкенде мемлекеттің функциясын тек қоғамның таптық мазмүнына сәйкес қарастыру дұрыс болмады. Себебі функцияның дамуына таптармен бірге халықтың рухани сана-сезімі, мәдениеті, глобалдық мәселелері зор өсер етеді. Бұл дүниежүзілік саяси көзкарас.

Мемлекет функциясының түсінігі, оның белгілері

Функция — заң ғылымда мемлекет пен құқықтың алдында тұрған мүдде-мақсаттарды, міндеттерді орындау қызметінің негізгі бағыттарын және оның әдіс-тәсілдерін анықтап, іске асыруды біріктіреді. Осы тұрғыдан мемлекеттің, үкіметтің, мемлекет аппаратының функциясы деген занды ұғым калыптасады.
Кеңестік дәуірді де, казіргі кезенде де мемлекетіің функциясьш дамытуға көп көңіл бөлінеді. Өйткені функцияның мазмүнын терең түсініп, білу тек мемлекеттің бүгінгі жұмысын, қызметін жақсарту ғана емес, сонымен

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге




Тақырыбы: МЕМЛЕКЕТ ФУНКЦИЯСЫ
Кіріспе
Өткен тақырыптарда мемлекеттің пайда болуын, оның мазмұнын,
типологиясын, нысанын, әкімшілік-аймақтар құрылысын, саяси, әкімшілік
басқаруын жан-жақты қарастырып өттік. Бұның бәрі мемлекеттің статикалық
көрінісі. Енді мемлекеттің динамикалық процесінің дамуына, жаңаруына,
нығаюына, оның өзінің саяси, экономикалық, әлеуметтік міндеттерін қалай
орындауына, қандай кызмет атқаруына назар аударайық. Осыларға толығырақ
тоқтап, түсінуіміз керек. Міне осы мәселелердің бәрі бірігіп мемлекеттің
функциясын құрады.
Мемлекеттің функциясы Кеңестік дәуірде өте кең түрде пайдаланды.
Функция мемлекеттің таптық мазмұнына сәйкес өзгеріп, ескіріп, жаңарып
отырады. Қазіргі кезеңде Кеңес Одағы ьдырап республикалар дүниежүзілік
қауымдастықка бет бұрып, либерал-демократиялық даму процесіне көшкенде
мемлекеттің функциясын тек қоғамның таптық мазмүнына сәйкес қарастыру дұрыс
болмады. Себебі функцияның дамуына таптармен бірге халықтың рухани сана-
сезімі, мәдениеті, глобалдық мәселелері зор өсер етеді. Бұл дүниежүзілік
саяси көзкарас.

Мемлекет функциясының түсінігі, оның белгілері

Функция — заң ғылымда мемлекет пен құқықтың алдында тұрған мүдде-
мақсаттарды, міндеттерді орындау қызметінің негізгі бағыттарын және оның
әдіс-тәсілдерін анықтап, іске асыруды біріктіреді. Осы тұрғыдан
мемлекеттің, үкіметтің, мемлекет аппаратының функциясы деген занды ұғым
калыптасады.
Кеңестік дәуірді де, казіргі кезенде де мемлекетіің функциясьш
дамытуға көп көңіл бөлінеді. Өйткені функцияның мазмүнын терең түсініп,
білу тек мемлекеттің бүгінгі жұмысын, қызметін жақсарту ғана емес, сонымен
бірге қоғамның, мемлекетгщ тарихи даму процесін зерттеп, дүрыс түсінуте көп
үлес косуы. Функция мемлекетпен қоғаммен бірге дамып, бірге өмір сүріп
келеді. Бүл объективтік процесс. Кдзіргі заманда Кдзақстан Республикасының
функциясы күрт өзгеріп, дамуда, негізгі бағыты нарықты экономиканы
кэлыптастыру, либерал-демократиялық мемлекетті орнату.
Мемлекеттің функциясы туралы әр түрлі ой-піхірлер бар. Солардың бірі
- функция көп өзгеріске үшырамайтын деп, бірнеше түрлерін келтіреді: жалпы
крғамдык, әлеуметтік, таптық, ұлттық, ғылыми-техникалық, экологиялық,
интернационалдық функциялар. Функцияны жүйелеудің келесі түрі: түрақты және
уақытша функциялар; негізгі және негізсіз функциялар; занды қабылдау,
орындау, қорғау функциялары. Мемлекеттердің көпшілігі функцияны екіге
бөледі: ішкі және сыртқы функциялар. Осы пікірді кдзіргі заманда
мемлекеттер дұрыс деп қолдануда. Мемлекеттің функциясының орындалуын
қамтамасыз ететін - мемлекеттік аппатарат пен органдар. Әуелі функцияны
орындау үшін тиісті мемлекеттік орган қүрылады. Бірнеше органдар функцияның
мазмүнына қарай мемлекеттік аппараты қалыптастырады. Функцияның орындалу
кезең-сатылары: функция — орган — аппарат — мемлекет. Мемлекетгің функциясы
арқылы қоғамның алдында тұрған мүдде — мақсаттардың мазмұнын, оның орындалу
бағыттарын, толық білуге болады. Мемлекет қызметінің (функциясының) негізгі
белгілері:
* қызметтін жүйесі, оның атқаратын жұмыстарының мазмұны
және қатынастардың түрлері арқылы анықталады;
* функция сарапталып, жіктеліп кешенді түрде жүргізіледі;
* мемлекеттің қызметі аппараттарының қызметіне ұқсамайды.
Мемлекет функциясы қоғамдық көлемінде жүргізіледі;
* мемлекеттің атқаратын қызметін мемлекеттік жұмыстарының
әдіс-тәсілінен айыра білуге болады.
Мемлекет қызметінің орындалу әдістері: жеке тұлғалар ерікті, ерексіз
түрде орындайды; мемлекеттік органдар, бірлестіктер, ұйымдар өздерінің
құзыретінің шеңберіне сәйкес орындайды. Егер де дұрыс орындалмаса, еріксіз
түрде орындау қамтамасыз етіледі. Мемлекет функциясының орындалуының
құқықтық және ұйымдастырушылық тәсілдері болады. Құқықтық тәсіл өзі үшке
бөлінеді: құқық шығармашылық, құқықты қолдану, орындау; құқықты қорғау.
Ұйымдастырушылық тәсілдің түрлері: экономикалық (дотация, кредит, баға
т.б.); саяси симпозиум, семинар, конференция, кеңес, мәжіліс өткізу,
халыққа идеологиялық үндеу жасау, үгіт-насихат жүргізу.
Мемлекеттік билік толып жатқан субъектілердің сан алуан нақты
қызметтері арқылы іске асып, орындалып жатады. Міне осы мемлекеттің
саналуан қызметтерін мемлекеттік биліктің орындалуының құқықтық нысаны
дейді.
Бұл мемлекеттік биліктің нақты орындалу құқықтық нысаны екі түрге
бөлінеді: 1 Нормативтік актілер арқылы орындалу нысаны; 2)Жалпылама
нормативтік актілер арқылы орындалу нысаны.
Нақты нысаны өзі үшке бөлінеді: 1) құқық шығармашылық; 2) құқықты
орындаушылық; 3) құқықты қорғаушылық. Мемлекеттік билікті орындаудың ерекше
нақты түрі бар - әкімшілік шарт арқылы іске асу. Шарттың түрлері толып
жатыр. Оның бір жағының немесе екі жағының субъектісі мемлекеттік орган
болады.
Мемлекет билігінің жалпылама нормативтік актілер орындалу нысаны
бірнеше түрге бөлінеді: экономикалық, саяси, идеологаялық,
ұйымдастырушылық, халықаралық, мемлекетаралық т.б.
Мемлекеттік билікті орындау құқықтық нысандармен шектелмейді. Бұл
іске мемлекеттің ұйымдастыру қызметі көп үлес қосады. Мемлекеттің
ұйымдастыру қызметі заңға тәуелді іс-әрекет, әр мемлекеттік аппарат, әр
мемлекеттік орган қоғамдағы заңға, нормативтік актілерге сәйкес қызмет
атқарады. Бұл қызметке нақты нормативтік актілердің қажеті жоқ.
Мемлекеттің ұйымдастыру қызметінің түрлері:
- жаңа шыққан заңдарды, нормативтік актілерді насихаттау, түсінік
беру;
- мемлекеттік органдарға көмек көрсету бақылау, тексеру жүргізу;
- материалдық-техносалық операциялар жүргізу: баяндамалар, іс-
қағаздарын дайьшдау, зандарды, нормативтік актілерді басып шығару т.б.
қүжаттардың өмірге келуін камтамасыз ету;
- әртүрлі жиналыстар, мәжілістер, конференциялар өткізу;
- мемлекеттік органның тәжірибелерін жинақтап қорытынды жасау;
- мемлекеттің қызметі туралы қоғамдық ұйымдардың, еңбек ұжымдарының
ой-пікірлерін, ұсыныстарын жинақтап қорытынды жасау;
- мемлекеттік органның жұмысына халықты, қоғамдық ұйымдарды,
саяси партияларды қатыстыруды ұйымдастыру.
- шет елдермен қарым-қатынасты ұйымдастырып, басқару т.б. қызмет
істер.
Мемлекеттік қызмет — азаматтардың мемлекеттік мекемелерде қызмет
атқаруы, жұмыс істеуі. Бұл қызмет қоғамдағы еңбектің ерекше түрі. Бұл
туралы заң, инструкция болады. Мемлекеттік аппарат тиісті мамандармен,
іскер, сенімді азаматтармен толықтырылып құрылады. Мемлекеттік қызмет
бірнеше категорияға бөлінеді:
А) Мемлекеттік билік органдарының қызметкерлері: (заң шығару, занды
орындау, заңды қорғау органдары).
Б) Жұмыстың сипатына қарай қызметкерлер үшке бөлінеді: басшылар,
мамандар, техникалық персонал.
В) Мамандығының сипатына қарай қызметкерлер екіге бөлінеді:
мемлекеттік — билік өкілеттігі бар қызметкер және өкілеттігі жоқ
кызметкерлер.
Мемлекеттік өкілеттігі бар лауазымды түлғалар 3 топқа бөлінеді:
категория А Президент, Премьер-министр, Палаталардың басшылары,
Министрлер, т.б. Жоғарғы мемлекеттік аппараттың басшылары; категория Б
бірінші топтағы лауазымды тұлғалардың кеңесшілері, көмекшілері,
орынбасарлары; категория В екінші топтағы лауазымды тұлғалардың
орынбасарлары, көмекшілері.
Мемлекеттік қызметтегі лауазымды тұлғалар әкімшілік жауапкершілікке
тартылады. Егер де қьізметінде мекемеге шығын келтірсе оны төлейді, қылмыс
жасаса қылмыстық жауапкершілікке тартылады. Мемлекет қызметінің негізгі
мүдде-мақсаты: - адамның әлеуметтік, моралдық, материалдық, рухани, мәдени,
экологиялық тілектерінің толық орындалуын қамтамасыз ету. Жеке тұлғалардың
мүдделерін орындау арқылы мемлекет қоғамды жақсы дамытып нығайтады, қарым-
қатынастарды дұрыс реттеп - басқарады. Сонымен мемлекеттің функциясы -
қоғамды әлеуметтік басқарудағы мемлекеттің атқаратын жұмыстарының негізгі
бағыттары мен әдістері.
Шет мемлекеттердің көбінде функция деген заңды түрде үғым жоқ. Оларда
функцияны мемлекеттің міндеттері мен мүдде-мақсаттарына қосып түсінік
береді. Ал, функция деген жеке түсінік бар мемлекеттерде бұл мәселені оқып,
білуде өзгешілік кездеседі.
Біздің пікіріміз — функцияны өзің жеке оқып, білген дұрыс. Оны
мемлекеттің мүдде-мақсаттары мен міндеттеріне қосып, біріктіріп қарау
дұрысқа жатпайды. Себебі, бұл үшеуі үш түрлі мәселені қамтиды, олардың
мазмұны да, орындалу жолдары да, тәсілдері де түгелімен басқа.
Дамыған елдердің біразы мемлекеттің функциясын ішкі-сыртқы деп
бөлмейді. Өйткені олардың шекарасын анықтау қиынға соғады. Олар жалпылама
түрде қарастырады. Біздіңше бөлген дұрыс, функцияның басым көпшілігінің
шекарасы белгілі.

Мемлекеттің функциялары
Мемлекеттің функцияларының қалыптасу себептеріне қарай екі түрге
бөледі: таптық кайшылықтарды реттеу функциясы және жалпы қоғамды реттеп-
басқару функциясы. Қазіргі заманда мемлекеттердің көпшілігінде таптық күрес
бәсеңдеп, демократия дамып, монополияның озбырлығы шектелгенде таптық
катынасты реттеу функциясы өте сирек қолданылады. ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Мемлекет функциясы, түрлері
«Мемлекет функциясы турлері,түсінігі»
Мемлекет – басқару функциясы
Мемлекет функциясы турлері,түсінігі
Мемлекет функциясы туралы
Мемлекет түсінгі, белгілері , функциясы және механизмі
Мемлекет пен құқық теориясының пәні, функциясы және әдісі
Мемлекет пен құқық теориясы пәні және функциясы мен әдісі
Мемлекеттің функциясы
Өндіріс функциясы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь