Мемлекеттік борыш және оны басқару

Мемлексттік кредит қызметінің нәтижесінде мемлекеттік борыш түзіледі. Мемлекеттік борыш — бұл алынған және белгілі бір күнге өтелмеген мемлекеттік қарыздардың сомасы (олар бойынша ессптелген пайыздарды қоса). Мемлекеттік борыш үлғаймалы ұдайы өндірісті және қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін ақша ресурстарын тарту нысандарының бірі ретінде мемлекеттік қарыздарды пайдаланудан туады. Мемлекеттік борышты мемлекет мемлекеттік бюджеттің қаражаттары есебінен өтейді. Орналастыру рыногына, қарыз валютасына және басқа сипаттамаларына қарай мемлекеттік борыш мемлекеттік ішкі және сыртқы борыш болып бөлінеді. Сондай-ақ күрделі және ағымдағы мемлекеттік борыш болып бөлінеді. Күрделі мемлекеттік борыш деп мемлекеттің шығарылған және өтслмегсн борышқорлық міндеттемелсрінң бүкіл сомасын (бұл міндеттемелер бойынша есептелген пайыздарды қоса) айтады. Ағымдағы борыш — бұл мемлскеттің барлық борырышқорлық міндеттемелері бойынша несиегерлергс табыс толсу және мерзімі келген міндеттемелерді өтеу жөніндегі шығыстар.
Қазақстан Республикасында мемлекеттк борыш өз кезегінде тікелей Үкіметтің Үлттық банктің және Үкіметтің кепілдігі уәдссін алған кәсіпорындардың борышы болып бөлінеді. Егер, борышты несиегерлердің түрлері (типтері) бойынша өзара бөліске салсақ көбінесе Дүниежүзілік банкке, Халықаралық валюта қорына және Қазақстандық экспорт қаржыландыратын ұйымдарға қарыз. Қарыз алудың едәуір көлемі жеке несиелерге де тиеді. Бұлар көбінесе Қазақстанның бағалы қағаздарын - қазынашылық міндеттемелерді, Ұлттық банктің ноттары мен сурооблигацияларын сатып алатын шетелдік жеке және заңи ұйымдар. Орналастырылған сурооблигацияларды өтеу мемлекеттік борышқа қызмет көрсетуге жұмсалатын шығыстардын негізі баптарының бірі болып отыр.
Мемлекеттік борыштың пайда болуы мен өсуінің есбебі мемлексттік бюджстгін тұрақты тапшІылығы болып табылады.
Экономкалық жағынан дамыған елдердің едәуір мемлекеттік ішкі борышы болады. Алайда борыштың бұл түрінің түзілу есбептеріндегі, әдістеріндегі жәнс жұмыс істсу ерекшеліктеріндегі айырмашылық елсулі болады. Дамыған елдерде мемлекеттік борыш жәнс оны тудырған бюджет тапшылықтары экономикалық циклге экономиканы түрақтандыру мен оны дамытудың біріктірілген факторлары болып табылады. Халықтан, корпорапиялардан, банктерден, басқа қаржы және кредит мекемелсрінен қарызға алынған ақша қаражаттары өнімді пайдалаылады және аталған
        
        Мемлекеттік борыш және оны басқару
Мемлексттік кредит қызметінің нәтижесінде мемлекеттік борыш түзіледі.
Мемлекеттік борыш — бұл ... және ... бір ... ... ... сомасы (олар бойынша ессптелген пайыздарды қоса).
Мемлекеттік борыш үлғаймалы ұдайы ... және ... ... үшін ақша ресурстарын тарту нысандарының бірі ретінде
мемлекеттік қарыздарды ... ... ... ... мемлекет
мемлекеттік бюджеттің қаражаттары есебінен өтейді. Орналастыру рыногына,
қарыз валютасына және ... ... ... мемлекеттік борыш
мемлекеттік ішкі және сыртқы борыш болып бөлінеді. Сондай-ақ күрделі және
ағымдағы ... ... ... ... ... ... борыш деп
мемлекеттің шығарылған және өтслмегсн борышқорлық міндеттемелсрінң ... (бұл ... ... ... ... ... айтады.
Ағымдағы борыш — бұл мемлскеттің барлық ... ... ... ... ... және ... келген міндеттемелерді өтеу
жөніндегі шығыстар.
Қазақстан Республикасында мемлекеттк борыш өз ... ... ... ... және ... ... ... алған
кәсіпорындардың борышы болып бөлінеді. Егер, борышты несиегерлердің түрлері
(типтері) бойынша өзара бөліске салсақ ... ... ... ... ... және Қазақстандық экспорт ... ... ... алудың едәуір көлемі жеке несиелерге де тиеді. Бұлар
көбінесе Қазақстанның бағалы қағаздарын - қазынашылық ... ... ... мен ... ... ... ... жеке
және заңи ұйымдар. Орналастырылған сурооблигацияларды өтеу мемлекеттік
борышқа қызмет көрсетуге жұмсалатын ... ... ... ... отыр.
Мемлекеттік борыштың пайда болуы мен өсуінің есбебі ... ... ... ... табылады.
Экономкалық жағынан дамыған елдердің едәуір мемлекеттік ішкі борышы
болады. Алайда борыштың бұл түрінің түзілу ... ... ... ... ... ... елсулі болады. Дамыған
елдерде мемлекеттік борыш жәнс оны ... ... ... ... ... ... мен оны ... факторлары болып табылады. Халықтан, корпорапиялардан,
банктерден, басқа қаржы және ... ... ... ... ... өнімді пайдалаылады және аталған қарызгерлердің актнвтері
ретіпде ... ... ... ... ... ... ... ретінде
қаралады және ұлттың жиынтық байлығының жалпы мөлшеріне әсер етпейді. ішкі
борышты басқару ... ... ... ... ... онын ... ... зардаптары иннсстицияларға немесе елдің экономикасын дамытуға
қосымша қаржы ... ... ... ... ... Ішкі ... өсуі кезінде ұлттық табыс пен байлық кемімейді,
мұның өзі, әрине, табыстардың ... ... ... ... ... салдарларды жоққа шығармайды, олар мынаған саяды:
1. Берешекті өтеу мен пайыздарды толсу бюджет қаражаттарының есебінен,
яғни салық ... ... ... ... ... ... қағаздар иелеріне, өдсттсгідей, қоғамның дәулетті ... ... ... жолымен мсемлекеттік борышты азайту
жөніндегі мемлекеттің іс-қимылы кезінде ... ... ... ... қысқаруы тепе-теңді
таза ұлттық өнімнің азаюына ұрындырады, кәсіпксрлер тарапынан
қаражаттардың жұмсалымына деген ынталандырмалары төмендейді,
экономикаға қаражаттарды инвестициялау қысқарады.
3. Жеке ... ... ... ығыстыру" нәтижесі
іс-әрекет етеді. Бұл қүбылыс ... туып ... ... тапшылығын немесе борышты жабу мақсатымен несие рыногына
шыға отырып, ақша рыногында бәсекені
күшейтеді, мұның ... ақша ... ... артады. Бұл жеке меншік секторды инвестициялардың бір
бөлігінен ... ал ... ... төмендеуі тепе-тенді таза
ұлттық өнімді азайтады.
Егер мемлекет ақша рыногының оқшауландырылған қаражаттарын тұтыну
мақсаттарына емсс ... ... ... егер ... толық емес қамтылған жағдайда жүмыс істесе ... ... ... ... мүмкін.
Қазақстан практикасында бюджеттердің тапшылықтары мен мемлекеттік
борыш ... ... және ... ... бойынша айтарлықтай
ажыратылады. Мемлекеттік борыштың едәуір ... ... ... өзгеше
"қаржы пирамидасы" болып табылатын мемлекеттік қазынашылық міндеттемелер
бойынша берешек нысанында көрестіледі. Мемлекеттің ... ... ... ... ... ішкі ... ... арттырады.
Мемлекеттік ішкі борыштың басқа нысандарына мыналар жатады:
бюджет тапшылығын жабу үшін бұрын алынған ... ... ... ... және ... ... ... шығарумен ресімделген
халықтан, шаруашылық жургізуші субъектілерден ... ... ... ішкі ... ... болуы мен үдей түсуі мемлекеттік
бюджеттің түрақты тапшылығынан туындайды.
Мемлекеттік сыртқы борыш — шетелдік несиегерлер турасында ... ... ... мерзімде өтеуге жататын еддің қаржылық міндеттемелерінің
сомасы.
Елдің сыртқы борышының болуы ... ... ... ... ... оның шегі болады, ол шектен мемлекеттік борыштың ... бола ... ... қарыз алу бойынша тартылатын қаражаттардың көлемі елдің
Үлттық банкісінің таза алтын-валюта резервтерінің 50 пайызынан аспауы ... ... ... ... ... ... елдерді экономикалық
және саяси тәуелділікке ұрындыруы мүмкін.
Дүнисжүзілік практикада мемлекеттік борыштың ... ... үшін ... көрсеткіш — борышқа қызмет ... ... Ол ... ... ... валюталық түсімдеріне қатысы
ретінде ессптеп шығарылады. Мүндай қатыстың қауіпсіз деңгейі 25 пайыз болып
саналады.
Елдің ... ... ... оның ... ... ... түсінікті Дүнисжүзілік банктің сыныптамасы негізінде жасауға
болады. Осы халықаралық қаржы ұйымының анықтауы ... ... ... деп ... ... ... ... борыштың жалпы ішкі өнімге қатысы 48 пайыздан ... ... ә) ... ... борыштың экспортқа қатысы 132 пайыз
(Қазақстанда —113%); б) берешекке қызмет қорсету сомасыныңэкспортқа ... ... ... ... із) ... ... ... қатысы 12
пайыз (Қазақстанда —5.1%). Сөйтіп, егер мезгілі өткен төлемдердің көптігін
есепке алмасақ, Қазақстанның ... ... ... деп ... ... ... борышының жоспарлы өсіп отырғанын, ал оның экспортынын
керісінше төмендеп отырғанын ескерсек ахуалдың ... ... ... жәнс ... ... және ... емес
сыртқы қарыздардың, сондай-ақ ... ... ... ... ... келісім-шарттары бойынша
берешектік міңдеттемелерінің белгілі бір күнгі сомасы жалпы сыртқы борышты
құрайды. Ол ... ... ... және ішкі ... ... Сыртқы мемлекеттік борыш - Қазақстан Республикасы ... ... ... және ... ... Қазақстан
Рсспублиқасының бейрезидент несисгерлері алдындағы сыртқы ... ... ... Ішкі мемлекеттік борыш - Қазақстан Республикасы
өкімстінің, жергілікті атқарушы органдарының және ... ... ... ... ... ішкі мемлекеттік қарыздар
мен басқа да борыштық міндеттемелері ... ... ... ... жылы ... ... мұра ... қалған Қазақстанның сыртқы
борышы 3.2 миллиард долларды құрады. 1993 ... ... ... бұрынғы ҚСРО-ның сыртқы борышындағы Қазақстанның ... ... ... ... вариантты" келіеімге қол қойылғаннан
кейін және берешектің бір ... ... ... ... ... борышы 1.9 миллиард, долларды ... Бұл ... ... бар ... ... үшін көп емес еді. 1995 ... ... валюта қорынан сатымды ресурстарды қоса ... ... 3.09 ... ... ... ... ЖІӨ-нің 19%). 1999 жылдың
басында жалпы сыртқы борыш ең жоғарғы мөлшерге — 8229.4 ... ... 2001 ... басында Үкіметтің сыртқы борышы 3272 миллион долларға,
Үкімет кепілдендірген сыртқы борыш — 694.6 ... ... ...... долларға бағаланды. Бұл ішкі борышты ... ... ... 86.8 ... ... 2003 жылдың басында Үкіметтің сыртқы борышы
мен Үкімет кепілдендірген сыртқы борыштың ... 3481.0 ... ... ... жекеменшік сектордың борышымен бірге - 14561 миллион доллар
(соның ішінде фирмааралық ... — 10547 ... ... ... ... 18024 миллонн долларға жетті. 2001 жылы Үкімет борышының ЖІӨ-ге
қатысты мөлшері 17.5 пайызды құрады, ал 2002 жылы ол 16 ... ... ... ... ... ... ... және борыштық
міндеттемелерді өтеуді төлеу жөніндегі жыл сайынғы шығындарды ... ... ... ... ... ... ... деп аталады.
Қазақстан Республикасының үкіметтік борышын өтеуді және оған ... ... ... ... ... ... республикалық бюджет
туралы Қазақстан Республикасы Заңында ... ... ... Ұлттық
банк арқылы, Үлттық банктің борышын өтеуді және оған қызмст көрсетуді
Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... ... борышын отеуді және оған қызмет көрсетуді ол тиісті
жылға арналған мемлекеттік бюджетте ... ... ... Ұлттық
банктің келісімі бойынша жергілікті атқарушы органның ... ... үшін ... екінші деңгейдің банктері арқылы жүзеге асырылады.
Барлық ... ... ... ... ... ... тіркеліп, есепке алынуға тиіс.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік борышын есепке алу үшін Үлттық
банк пен жергілікті атқарушы ... ... ... ... өз ... ... ... оларға қызмет көрсетілуі
және өтелуі туралы ақпарат тапсырып отырады.
Қазақстан Рсспубликасының Үкіметі республпкалық бюджеттің қаражатымен
қамтамасыз етілетін үкіметтік ... өтеу және оган ... ... ... ... билігіндегі барлық активтермен қамтамасыз ... ... ... өтеу және оған ... ... ... ... орган
билігінде тұрған меншік құқығындағы мүлікпен, қаржы ресурстарымен және
басқа да актинтермен қамтамасыз етілстін өз ... өтеу және оған ... ... міндсттемелерді атқарады.
Борыштың негізгі сомасы қайтарылған және борышқа ... ... ... толық келсмінде төленген жағдайда мемлекеттік борыш
өтелген болып саналады.
Қазақстан ... ... ... ... және ... ... ... шарттың (келісімнің) талаптарында, осындай
қағаздарды шығару талаптарында көзделген жағдайда, ... ... ... ... міндеттемелерді мерзімінен бұрын өтеуге, ... ... ... ... ... ... алуға құқығы бар.
Сыртқы борыштың болуы жасалынған өнімнің бір бөлігін елден тыс жерге
берудің қажеттігін ... ... ... ... ... тез өсу тенденциясы бар.
Мұндай төлемақылар болашақ экономикалық дамуды тежейді және реципиент-ел
бюджетінің тапшылығын ұлғайтады.
Сыртқы ... өсуі ... ... ... ... төмендетеді және ел үкіметінің саясатына ... ... және ... ... және мемлекеттік борыштың болуының
келеңсіз зардаптары микроэкономикалық тұрақтылықтың бұзылуымен бірігеді.
Инвестициялардың "ығыстыру әсерінен" ... ... ... ... ... ... деңгейі шетел капиталын тартады, бірақ
қаражаттардың мұндай ағыны сыртқы ... ... ... ... ... ... ... жұмсаудың артықшылығы ұлттық
валютаға сұранымды ... және ... ... ... ... ... ... Валюта бағамының артуы экспорттың қымбаттауына
және импорттың арзандауына жеткізеді, мұның ... ... ... ... артады. Сауда балансы теріс сальдоға саяды. Таза экспорт жиынтық
сұранымның компоненті болатындықтан, оның ... ... ... сальдосы
ұлттық өндіріске тежеушілік ықпал жасайды.
Осыған байланысты мемлекеттің өзінің өкілдікті органы арқылы қаралған
процестерге бюджет тапшылығы мен ... ... ... ... заңнамалық араласуы бюджет шығыстарының жеке баптары бойынша тиым
салу ... ... ... және ... кепілдік берген қарыз алу және ... ... ... заңымен тиісті мемлекеттік ... ... ... ... белгіленген:
үкімсттік борыштың лимиті.
Ұлттық банктің сыртқы борышының лимиті.
жергілікті атқарушы орган борышының ... ... ... ... ... Ұлттық банкте,
жергілікті бюджетте ... ... және ... қарыздардың
тіркелген сомалары болып табылады, бұл ... ... ... ... ... ... ... нақты борышынан аспауы тиіс. Мәселен,
Ұлттық банктің сыртқы борышының лимиті оның таза алтын-валюта ... ... ... ... ... ... ... алу лимиті, бұдан бұрын
айтылғандай, Республикалық бюджет туралы заңмен белігеленді, онда ... ... де, оған ... ... бағытталатын қаражаттардың ауқымы
да бекітіледі.
Жергілікті атқарушы органның тиісті қаржы жылына .арналған лимиті сол
жылға ... ... ... ... 10 пайызынан аспауға тиіс.
Жергілікті ... ... ... ... ... ... жылына арналған
жергілікті бюджет кірісінің 25 пайызынан аспуға тиіс. Жергілікті ... ... ... оған ... ... арналған шығыс көлемі тиісті
жылға арналған жергілікті бюджет кірісінің 10 пайызынан аспауға тиіс.
Заңмен мемлекеттік кепілдіктерді берудің ...... ... ... ... ... ... бекітілетін тіркелген сомасы
белгіленеді, бұл соманың шегінде Қазақстан Республикасының ... - ... ... алдында Қазақстан Рсспубликасының қарызгер-
резиденттерінің одан тиісті соманы белгіленген мерзімде төлемеген жағдайда
берешекті толық ... ... өтеу ... жылға арналған республикалық бюджет туралы заңда Үкіметтік борыш
лимиті 755 миллиард теңге мөлшерінде, ал ... ... ... беру ... 7.7 ... ... ... борышты басқару — мемлекеттің өзі және оның кепілдігімен
алынған борышқа қызмет көрсету, оны жоспарлы өтеу, жаңа ... ... ... асырудың шарттарын жасау жөніндегі мемлекет шараларының бүкіл
спектрі; мемлекеттің оған ... ... ... ұтымды және тиімді
қарыз алуды қамтамасыз ету және мемлекеттік кредитке қызмет ... ... ... ... ... келешекте макроэкономикалық
қиыншылықтардан және төлем балансының проблемаларынан аман болу мақсатыңда
жүзегсе асырылады. Бұл орайда борыш ...... ... ... және ... ... және оған ... көрсету процсстерін
қадағалап, бақылап отыру жөніндегі уәкілетті органдардың ... ... ... мониторингі жүргізіледі.
Мемлекеттік борышты басқарудың мақтылы процссі мыналарды кіріктіреді:
1) алдағы орта мерзімді кезеңге арналған-мемлекеттік және ... ... ... алу мен ... ... ондағы көрсеткіштерді
үкіметтік борышты және жергілікті атқарушы органдардың борышын өтеу ... ... ... ... ... ... ұсынудың
белгіленген көлемдеріне сәйкес айқындай отырып жыл сайынғы бағалауды және
болжауды. Алдағы орта мерзімді кезеңге арналған ... және ... ... ... алу мен борыштың жай-күйі мен болжамын жыл сайынғы
бағалауды ... ... ... ... ... ... орган
Ұлттық банкпен бірлесіп, бюджетті ат-қару жөніндегі орталық уәкілсетті
органның қатысуымсн ... ... ... ... ... жинақталған мемлекеттік және мемлекет кепілдік берген
борыштың қөлемдері мен құрылымының ... ... ... ... жөніндегі орталық уәкілетті органның тиісті қаржы
жылына арналған республикалық бюджет туралы занда ... ... ... және ... беру лимитін айқындауын;
бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті ... ... ... арналған республикалық бюджетте
бекітілетін Қазақстан Республикасы Үкіметінің қарыз ... ... мен ... ... борышты өтеу
мен қызмст көрсету көлемдерін айқындауын;
бюджетті атқару жөніндегі орталық ... ... ... тіркеуді, мемлекеттік қарыздар алу, өтеу
және қызмет көрсету ... және ... ... ... асыруын;
борыш құрылымын оңтайландыру жөніндегі, соның ішінде
борышты мерзімінен бұрын өтеу, ұйымдастырылған бағалы қағаздар рыногында
мемлекеттік ... ... ... ... алуы мен ... ... және мемлекет
кепілдік берген борышты қайта құрылымдау, борышты қайта
қаржыландыру, мемлекеттік және ... ... ... ... ... басқару жөніндегі іс-шаралар дайындауын және
іске асыруын.
Мемлекеттік емес қарыз алуды Қазақстан Республикасының резиденттері
Қазақстан Рсспубликасының зандарында белгіленген шектеулерді ... ... ... ... кез ... валютамен және кез келген нысанда дербес
жүзеге асырады.
Мемлекеттік мекемелердің мемлекеттік емес қарыз алуды жүзеге асыруға
құығы ... емес ... ... Республикасының мемлекеттік
кепілдіктерімен заңи тұлғалар тартуы мүмкін. Мемлекеттік ... ... емес ... ... ... ... ... тиіс.
Мемлекеттік кепілдіктер несиегерлерге 'Қазақстан ... ... ... ... емес ... ... ... қамтамасыз ету ретінде беріледі.
Қарыздар бойынша Қазақстан Республикасының атынан кепілдіктер беруге
Үкіметтің айрықша құқығы бар.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... қарыздар бойынша Қазақстан Республикасының атынан кепілдіктер
беруге құқығы жоқ.
Қазақстан Республикасының Үкімстінің ... ... ... ... ... жүзегс асырады.
Мемлекеттік кепілдіктерді беру жоғарыда аталған Заңда ... ... ... ... көрсету деп қарыз алудың ... ... ... ... және өзге ... ... айтады.
Борышты отеу — қарызгердің карыздың ... ... ... ... тәртіппен қайтаруы, белгіленген тәртіппен борышты
құрайтын басқа міндеттемелерді орындауы.
Мемлекеттік борышты ... ... ... ... әдістерді
кіріктіреді: қайта қаржыландыру, жанғырту, мерзімді ... ... ара ... бойынша облигацияларды айырбастау, қарызды ... ... ... ... бас ... қаржыландыру мемлекеттік берешекті жаңа қарыз ... ... ... ... ... бұрын шығарылған қарыздардың орнына бірдей
құндық ара салмақпен бағамдық айырмашылықты есепке алмай жаңа ... ... деп ... ... қарыздардың шарттарын табыстылығы
бойынша аз жағынан да, коп жағынан да өзгертуді айтады. ... ... ... ... ... ... кезінде, екіншісінде инфляцияның болуы
кезінде немесе қарыз облигацияларын сатып алудағы халықтың ... ... ... ... ... ... ... бастапқы шарттарын оларды
ұзарту немесе қысқартумсн байланысты өзгерту ... ... ... ... бір ... ... ... мемлекеттік борышты басқаруды оңайлатады.

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ішкі және сыртқы борыштар14 бет
Алынуға тиісті шоттар және өзге де дебиторлық борыштардың есебі24 бет
Бюджеттің кірістері, шығыстары және бюджеттік құқықтық қатынастар 7 3. Мемлекеттік борыш 1311 бет
Дебиторлық борыш есебі15 бет
Дебиторлық борыштар аудитi69 бет
Дебиторлық борыштар есебi40 бет
Дебиторлық борыштар есебі (алынуға тиісті шоттар)31 бет
Дебиторлық борыштар есебінің аудиті34 бет
Дебиторлық борыштар есебінің жүргізілуі және аудиті65 бет
Дебиторлық борыштар есебіне жалпы сипаттамасы29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь