Философиядағы адам мәселесі


Антропология
Антропогенез мәселесі
Адамның мәні
Жеке адам
Антропогенез
Антропосоциогенез
Антропология – адам туралы ілім. Философиялық антропология –адам туралы философиялық ілім немесе адам философиясы.
Адам мәселесі философияның аса маңызды өзекті мәселелерінің бірі. Қазіргі заманғы философиялық антропология бір-біріне қарама-қарсы көптеген мектептер мен ағымдардан тұрады.
Антропогенез мәселесі. Адам өте күрделі біртұтас жүйе, өз кезіңде одан да күрделі екі жүйенің (биологиялық және әлеуметтік) құрамдас бөлігі болып саналады. Бұл дегеніміз, адам тек қана биологиялық емес, сонымен бірге әлеуметтік тіршілік иесі болып табылады. Сонда адам тарихи жолмен биоәлеуметтік тіршілік иесі ретінде қалайша қалыптасты екен? Бұл сұрақ антропогенез мәселесінің мәні деуге болады.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Философиядағы адам мәселесі
Антропология – адам туралы ілім. Философиялық антропология –адам
туралы философиялық ілім немесе адам философиясы.
Адам мәселесі философияның аса маңызды өзекті мәселелерінің бірі.
Қазіргі заманғы философиялық антропология бір-біріне қарама-қарсы көптеген
мектептер мен ағымдардан тұрады.
Антропогенез мәселесі. Адам өте күрделі біртұтас жүйе, өз кезіңде одан
да күрделі екі жүйенің (биологиялық және әлеуметтік) құрамдас бөлігі болып
саналады. Бұл дегеніміз, адам тек қана биологиялық емес, сонымен бірге
әлеуметтік тіршілік иесі болып табылады. Сонда адам тарихи жолмен
биоәлеуметтік тіршілік иесі ретінде қалайша қалыптасты екен? Бұл сұрақ
антропогенез мәселесінің мәні деуге болады.
ХІХ ғасырға дейін еуропалық мәдениетте теистік антропологиялық
концепция басым болды. Мұнда әлем мен адамның діни тұжырымдамасы
қарастырылады. Дүниенің думуы мен тарихы жоқ. Дүние мен адамды жаратқан күш
– Құдай.  Дүние мен адамның шығуы  мен дамуын бұл теория ғылыми жолмен
түсіндіріп бере алмады.
ХІХ ғасырда антропогенез мәселесінің ғылыми тұрғыдан зерттелуіне
мүмкіндік туа бастады.  Эволюциялық теория дүниеге келді (Ч. Дарвин).
Адамның шығуы мен қалыптасуын биологиялық заңдарға сүйене отырып
түсіндіруге тырсты. Бір кемшілігі - әлеуметтік факторлары қарастырмауы.
Ф. Энгельс антропогенездің еңбек теориясын ұсынды. Бұл теория бойынша
еңбек биологиялық заңдарды жоққа шығармайды, керісінше түрлендіреді,
нығайта түседі. Сөйлеудің, тілдің, мидын, ой-сананың дамуын осы еңбекпен
байланыстырады.
Адамның мәні туралы мәселе адам туралы ілімнің өзегі болып табылады.
Ойшылдар адамның мәні ретінде оның ерекше бір қасиеттерін алып қарасты.
Қазіргі заманғы ғылым бойынша адамның тарихи болмысы мен дамуының негізін
құрайтын субстанция – бұл әр қашанда қоғамдық өндіріс аясында жүзеге асатын
адамдардың еңбек қызметі. Адам тікелей немесе жанама түрінде қоғамдық
қатынасқа тұрмай еңбек ете алмайды. Қоғамдық өндіріс пен еңбектің дамуымен
бірге адамдардың қоғамдық қатынастары да дами түседі. Бұл қоғамдық
қатынастар жүйесін индивид қаншама дәрежеде игереді, бойына тоқиды соншама
оның өзіндік дамуы жүреді. Сондықтан, К. Маркс Фейербахты адам туралы
абстрактілі ой үшін сынай келе былай деген болатын адамның мәні жеке
индивидке тән абстракт емес. Шың мәнісінде ол барлық қоғамдық қатынастардың
жиынтығы болып табылады. Мұнда барлық қоғамдық қатынастар (материалдық
және идеалдық, қазіргі және өткен) жүйесі жайында сөз болып отыр.  Бұл
тұжырымның методологиялық  маңызы ерекше, өйткені адамды тұрпайы-
материалистік, не идеалистік, не дуалистік тұрғыдан түсінуге болмайды, оны
диалектикалық тұрғыдан дұрыс түсіне аламыз. Адам бір сәтте өндіруші де,
саналы да, мәдени де, өнегелі де, саяси да т.б. тіршілік иесі болып келеді.
Ол, азба көппе мөлшерде қоғамдық қатынастар жүесін бойына тоқиды, сіңіреді,
сойтіп барып өзінің әлеуметтік мәнің жүзеге асырады. Мәселенің басқа бір
қыры – адам тарихи процестің жемісі. Қазіргі замңғы адам ауадан пайда
болған жоқ, ол, қоғамдық-тарихи процестің нәтижесі. Басқаша айытқанда адам
және адамзат бір болып саналады.
Бірақ адамды қоғам мен қоғамдық қатынастардың нәтижесі деп біржақтылы
сипаттауға болмайды.  Адамды сол қоғамдық қатынастардың жасампазы
екендігінде ұмытпауымыз керек. Сонда ол, бір сәтте қоғмдық қатынастардың
субъектісі мен объектісі болып танылады. Адамда субъекті мен объектінің
бірлігі, теңдігі орын алады. Адам мен қоғам арасында диалектикалық байланыс
бар: адам – бұл микроқоғам, қоғамның микродеңгейде көрініс табуы,  қоғам –
бұл адам, бірақ өзінің қоғамдық қатынастарындағы.
Жеке адам - әлеум. индивид ретіндегі адам, қоғам мүшесі. Жеке адам туралы
ғыл. түсінік адамды қоғамдық қатынастардың жиынтығы ретінде қаралатын
биоәлеум. организм деген түсінікке негізделеді. Жеке адам - әлеум-тің
индивидте көріну түрі. Әрбір адам – жеке адам., өйткені әлеум. осы
индивидтің бір жағы, кезеңі, қасиеті. Адамның қоғамдық организм ретінде
өмір сүруінің өзі адамдардың өзара әрекетін қажет етеді, әлеум. жағдайлар
мен басқа адамдардың осы адамға тигізетін әсерін ғана ескеріп қоймай, сол
адамның әлеум, жағдайларға және басқа адамдарға әсерін ескеру қажет.
Адамдардың жеке адам түрінде дамуының қажетті алғышарттарының бірі
индивидтердің табиғи қабілеттері екендігі, соған тәуелді болатындығын айту
керек, бірақ ол негізінен қызметтің объектісі болып табылатын адам өмір
сүретін қоғамда ғана іске асады. Бірақ жеке адамның дамуы әрқилы болғаны
абзал. Индивидтердің қай-қайсысы болсын өзінің адам ретінде дамуының
объективті жағдайы болатын қоғамның белгілі тарихи формасын табады. Жеке
адам ретінде индивид дамуының кеңдігі мен тереңдігі – оның әлеуметтілігі
және сол әлеуметтіктің индивидтің қызмет формасына айналуын игеретін кеңдік
пен тереңдік, демек сол әлеуметтіктің өзгеруі, жасалуы. Қоғамның тарихи
формалары мен типтері – жеке адамның да тарихи формалары мен типтері.
Алғашқы қауымдық қоғамда адамдар көбінесе өмірге қажет заттарды табу арқылы
өмір сүреді, олар бір-біріне және өздері өмір сүріп отырған табиғи
жағдайлармен тікелей табиғи бірлікте болды, сондықтан көп жағдайда өздерін
табиғаттан ажырата алмады, бір-бірінен қоғамдық организм ретінде бөлінген
жоқ. Таптық антагонистік қоғамдарда адамдардың өмір сүруінің табиғи
ерекшеліктерімен, өндіріс жағдайларымен және олардың тіршілік жағдайларының
арасында үйлеспеушілік пайда болып, дамиды, адам мен табиғат арасындағы,
адамдардың тапқа бөлінуімен индивид арасында үйлеспеушілік үдей түседі,
жеке адамның табиғаттан да, басқа адамдардан да оқшаулануы күшейеді, ол
өзін ерекше жеке адам ретінде ұғына бастайды. Бірте-бірте қоғамның барлық
мүшелері тарихтың саналы жасампазы, яғни, жан-жақты кемелденген жеке адамға
айналады. Жеке адамды ғылымдар зерттейді, мыс., этика жека адамның
адамгершілік санасы мен тәртібін құрайды, пед. Жеке адамды тәрбиелеу
мәселелерін шешеді т.с.с. Әр адамның өзіне тән мінез-құлқы, интеллектісі,
сезім-түйсігі болады. Сол қасиеттердің толықтығы жеке адамның психикасын
құрайды. Жеке адамның психикалық даралығы белгілі бір дәрежеде психикалық
күйлерінің (қайғыруы, тәртіп мотивтері және т.б.) өзгеруіне қарамастан
әрдайым өз қалпын сақтай алады, ол өмір жағдайлары мен нерв жүйесінің
тұрақты ерекшеліктеріне байланысты. Психикалық күй қызмет процесіне, адам
болмысындағы өзгерістерге байланысты ауытқып тұрады. Жеке адамның
психикалық құрылымы белгілі табиғи ерекшелікті қажет етеді, алайда жеке
адам психикасының дамуында қоғамдағы ахуалдар мен олардың өзгеруі шешуші
роль атқарады.
Жеке адам және қоғам – әрбір тарихи нақтылы қоғамның жеке адамның
қалыптасуына және оның дамуына қандай жағдай жасайды және жеке адам қызметі
қоғамға ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Философиядағы адам мәселесі жайлы
Канттың философиядағы таным мәселесі
Философиядағы субстанция мәселесі
Философиядағы адам проблемасы
Философиядағы таным мәселесі
"Адам" ұғымы, адам мәселесі
Философия тарихындағы адам мәселесі
Топтағы жеке адам мәселесі
Дүниетанымның мәні және оның түрлері, Ежелгі Қытай философиясы.Философиядағы адам мәселесі. Гносеология және эпистемология, Диалектика және онын әдістері
Философиядағы діни идеалистік ағымдар
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь