Мемлекеттік тіл – тәуелсіздік кепілі

1989 жылы 22 қыркүйекте «Тіл туралы» заң қабылданды. Қазақ этносының мұң-мұқтажын орыс тілі үнемі жоқтамайды. Саясат халықты өзіне тарту үшін керекті жай ғана әңгімені айтуы мүмкін. Бірақ орыс тілімен қазақ ұлтының түбегейлі мұраттары шешілмейтіні ақиқат. Демек, қазақ халқының тағдыры қазақ тілімен біте қайнасқан. Қазақ ұлты ұзақ тарихи кеңістікте өз ана тілімен ғана сақталады. «Тіл тағдыры - ел тағдыры» деген қазақтың төл мәтелі тегін айтылмаған. Қазақтығымызды сақтағымыз келсе, тілімізді сақтауымыз керек деген қағида айшықталады. Ұлт үшін басқа жол жоқ. Осы ақиқаттық қағида тұрғысынан, ана тілін сақтағысы келмеген қазақтар (маргиналдар) қазақ этносын сақтағысы келмеген немесе өз ұлтының тағдырына бейжай қарайтын қазақтар деп бағаламасқа лаж жоқ. Қазақтың орыс тіліне көшкен бөлшегі үшін бәрібір. Бүгін өзіне және жанұясына жақсы болса, қолайлы болса болды. Олар үшін қазақ тілін білу, ол тілді оқып-үйрену артық жүк, қосымша қиындық. Өкінішке орай, осы позицияда басқарушы элитаның және бизнес элитаның қомақты бөлшегі тұр. Оларда билік бар, байлық бар, білім бар, бірақ та этникалық сана мен қазақтық бірегейлену ниеті жоқ. Қазақтың орыс тілді элитасы ресейшіл славян тілді элитамен, бұқаралық ақпарат құралдарымен бірігіп, қуатты одақ жасап алған. Ол одақ ресми емес. Қазақстандағы саяси-әлеуметтік шындықтың дамуы жасаған құбылыс. Республикада орыс тілінің осыншама қуатты саяси, экономикалык және рухани-әлеуметтік фундаменті бар. Бұл фундамент әзірге қуатты, қазақ, тілділер өз тілін даму мақсатында осы фундаментті шайқалта алмай отыр.
Саяси элитаның, бизнес элитаның орыс тілінде сөйлеуі орыс тілді бұқаралык ақпарат құралдарының басымдығын тым күшейтіп жіберді. Осы факторларға қосымша орыс тілі қазақ тіліне қарағанда экономиканы басқаруға, ғылыми-техникалык финанстық ақпаратты игеруге бейімделген... Компьютер тілі ретінде де орыс тілі қазақ тілінен озып тұр. Сонымен қатар орыс тілінде оқу түрлерінің барлық жүйелері, оқулықтар жасау ісі де әлемдік көркем әдебиетті аудару мен тарату ісі қазақ тіліне қарағанда озық. Қазіргі Қазақстан қоғамында орыс тілінің қолдану аялары қазақ тілінен мүлдем озық екендігін мойындау жөн. Орыс тілі, қазақ тіліне қарағанда, өрісі кең тіл. Осы бұлтартпас ақиқат қазақ тілінің еңсесін жаныштап барады. Қазақстандағы лингвистикалық үрдістер осы бағытта дами беретін болса, енді біраз жылдардан соң орыс тілі қазақ тілін мүлдем көміп тастайтыны ақиқат. Олай болса біршама уақыттан кейін қазақ тілі қазіргі өмір сүріп отырған қазақтардың ересек ұрпағының ауызекі тіліне айналады да, бұл ұрпақ ауысқан соң, қазақтың келесі ұрпағы өз тілін мүлдем білмейтіндей ахуалда
        
        Мемлекеттік тіл – тәуелсіздік кепілі
1989 жылы 22 қыркүйекте «Тіл туралы» заң ... ... ... орыс тілі ... жоқтамайды. Саясат халықты өзіне тарту үшін
керекті жай ғана әңгімені айтуы мүмкін. Бірақ орыс ... ... ... ... шешілмейтіні ақиқат. Демек, қазақ халқының ... ... біте ... ... ұлты ұзақ ... ... өз ана
тілімен ғана сақталады. «Тіл тағдыры - ел ... ... ... ... ... ... ... сақтағымыз келсе, тілімізді
сақтауымыз керек деген қағида айшықталады. Ұлт үшін ... жол жоқ. ... ... ... ана ... ... келмеген қазақтар
(маргиналдар) қазақ этносын сақтағысы келмеген немесе өз ұлтының тағдырына
бейжай қарайтын қазақтар деп ... лаж жоқ. ... орыс ... бөлшегі үшін бәрібір. Бүгін өзіне және жанұясына жақсы болса,
қолайлы болса болды. Олар үшін ... ... ... ол ... оқып-үйрену артық
жүк, қосымша қиындық. Өкінішке орай, осы позицияда ... ... ... ... ... бөлшегі тұр. Оларда билік бар, байлық бар, білім
бар, бірақ та этникалық сана мен қазақтық бірегейлену ... жоқ. ... ... ... ... ... ... элитамен, бұқаралық ақпарат
құралдарымен бірігіп, ... одақ ... ... Ол одақ ... емес.
Қазақстандағы саяси-әлеуметтік ... ... ... құбылыс.
Республикада орыс тілінің осыншама қуатты саяси, экономикалык және ... ... бар. Бұл ... әзірге қуатты, қазақ, тілділер өз
тілін даму мақсатында осы фундаментті шайқалта алмай отыр.
Саяси элитаның, бизнес элитаның орыс ... ... орыс ... ... ... ... тым күшейтіп жіберді. Осы
факторларға қосымша орыс тілі қазақ тіліне қарағанда экономиканы ... ... ... ... ... ... ... де орыс тілі қазақ тілінен озып тұр. ... ... орыс ... ... барлық жүйелері, оқулықтар жасау ісі де әлемдік көркем әдебиетті
аудару мен тарату ісі қазақ тіліне ... ... ... ... орыс ... қолдану аялары қазақ тілінен мүлдем озық екендігін
мойындау жөн. Орыс ... ... ... ... ... кең тіл. ... ... қазақ тілінің еңсесін жаныштап барады. Қазақстандағы
лингвистикалық ... осы ... дами ... ... енді біраз
жылдардан соң орыс тілі қазақ тілін ... ... ... ақиқат. Олай
болса біршама уақыттан кейін қазақ тілі ... өмір ... ... ересек ұрпағының ауызекі тіліне айналады да, бұл ... ... ... ... ... өз ... ... білмейтіндей ахуалда болады.
Қазақстан екі ұрпақтан кейін толық орыс тілді ... ... ... жағдайда қазақ халқы болғанымен, ол этникалык ... мен ... ... ... ... ... айналады.
Осы кезде саяси элита мен бизнес элитаның үнсіз ... ... ... ... ... жетеді. Ұлттық ерекшелігіміздің барлығын құрбандыққа
шаламыз. Ең өкініштісі, тәуелсіз мемлекет құра отыра, қазақ ұлты өз ... тілі мен ... ... еріп, ана тілін тастап кетуінде. Ана ... ...... ұлт ретінде жоюдың алғышарты.
Бұл, әрине, пессимистік болжам. Оптимистік ... ... тілі әлі ... сан ... ... ... Мемлекеттік тіл ретінде толыққанды
қызмет етіп отырған тіл ету үшін не ... ... ... ... қазақ
қоғамында қазақ тілін сақтау, дамыту үшін мүмкіншіліктер бар. Мемлекеттік
тілді өркендету тетіктері туралы өте көп ... ... ... ... ... және ... біз де ... Айтылған
пікірлерді өз пікірлерімізбен ұштастырып, осы мәселе төңірегіндс ... ... ... ... үшін ... ... және тұрақты
жүргізілетін шаралардың нақты мемлекеттік бағдарламасын ... ... Бұл іс ел ... тіл ... ... өзгеріс енгізілуінен
басталғаны абзал. Бұл баптағы «мемлекеттік ұйымдарда және ... ... орыс тілі ... түрде қазақ тілімен тең ... ... алып ... ... Себебі орыс тілі - 140 миллион халқы бар
Ресейдің тілі. Бұрынғы метрополиясының ... ... ... ... шын мәніндегі мемлекеттік тілдің статусын берудің ... ... ... - ел ... 59 ... Түркі тілді халықтарымен қосса,
65 пайыз. Әлеуметтік әділеттілікті, демократия принциптерін басшылыққа
алсақ, мемлекеттік тіл бір ғана ... тілі ... ... Олай болса
көпшіліктің құқығы мен ... ... ... тапталмауын қадағалау - халық
атынан билікке жеткендердің басты борышы. Ресми тілді халықтың көпшілігіне
тану - аз ... ... ... ... ... ... ... ғана дербес мемлекеттік статусы оның
дамуына заңды кеңістік жасайды, тынысын ашады.
Қазақстанда орыс ... ... ... жоқ. Оның ... ... салаларында орны бар, орыс тілінде сөйлейтін өз халқы бар. Бұрынғы
басымдылығын басқа мемлекетте толық сақтап қаламын деуі ... ... ... де ... ... та Қазақстан орыс тілінен ат құйрығын
кесісіп кетейін деп те жатқан жоқ. Орыс мектептері, орыс басылымдары, ... ... ... салалары ұзақ жылдар сақталады. Ресей - Қазақстанның
стратегиялық одақтасы. Сондықтан орыс ... ... ... ... Мәселе екі тіл арасындагы теңсіздікті жойып, мемлекеттік
тілдің орыс ... ... ... ... ... ... ... осы істі шеше алсақ, қазақ тілін дағдарыстан шығарып, даму жолына
түсірдік деп есептеуге болады. Қазақ тілі ... ... ... ... орыс ... ... жағдайда тіліміз толыққанды тілдер қатарына
қосылады. Ол үшін орыс тілі қазақ тіліне ... ... ... негіз
жасау қажет. Бұл іс орыс ... ... ... ... Орыс тілі - заң қорғамаса да өлмейтін, дами ... ... ... ... ... Орыс ... қоса ... ұлтын 80 пайыздан астамы орыс
тілін меңгерген. Бұл ... ... ... ... ... ана ... ... тілін меңгеріп, қос тілді болып үйренген.
Қазақстанның ашық қоғам орнатуы, оның жахандану үрдістерін ... ... ... ... ... Бұл ... орыс ... басқа да
тілдердің елге белсенді енуін тудыруда. Қазақстан халқы үшін ... ... ... ... тұр. ... ... қостілділік мәселесін
шешілген мәселе деп есептеп, үштілділік мәселесін күн тәртібіне койып отыр.
Ағылшын тілінін ... ... ... ... ... ... ... іске асыру мәселесін одан әрмен маңызды ете түсуде.
Алдағы жиындарда қазақ тілі ... ... үш ... ... ... ... ... елінде қазақ тілінің орыс және ағылшын тілдерінен
қалып қоймауына келіп тіреліп отыр.
Қазақстан Республикасының ... тіл ... ... ... деп
жазылған.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі - қазақ тілі.
Мемлекеттік тіл - ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік басқару , заң
шығару, сот ісін жүргізу және іс қағаздарын ... ... ... топтастырудың аса маңызды факторы болып табылатын
мемлекеттік тілді меңгеру – ... ... ... ... өзге де ... жергілікті өкілді және атқарушы
органдар:
Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... ... ... Республикасының барша азаматтарының мемлекеттік тілді
еркін және ... ... ... ... ... материалдық-
техникалық жағдайларды жасауға;
Қазақ диаспорасына ана тілін сақтауы және дамытуы үшін ... ...

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ардағым –ата жұрт4 бет
Исламның жан-жақты құндылықтары6 бет
Сот билігі және судьялар16 бет
Қазақстан Республикасындағы патенттеу жүйесі38 бет
Автокөлік құралдарын банк қызметі үшін және тәуелсіз бағалау88 бет
Демократиялық қоғамдағы адам құқықтары6 бет
Инновация - өндіріс тиімділігін жоғарылатудың негізгі көзі5 бет
Капитал құрылымның теориясы7 бет
Маркетинг бағдарламасы9 бет
Оралман студенттердің құндылықтарын зерттеу әдістері мен мәселелері5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь