Ағынды суларды тазалаудың биологиялық әдістері және тиімділігі

1. Кіріспе
2. Су экологиясы жүйелері. Ластанған су экожүйелерін биологиялық тазалау
2.1. Су типологиясы және классификациясы
3. Ластанған су экожүйелерін биологиялық тазалау жолдары
3.1. Ағын суларды тазарту мақсаты мен жалпы талаптары
3.2. Ағыстарды биологиялық тазалау
3.3. Ағын суларды тазалаудың биологиялық әдістері және жіктелуі
3.4. Ластанған суларды тазалауға арналған биофильтрлер
4. Ағынды суларды тазартудың аэробты жүйелері
5. Су экожүйелерін тазалауда фототрофты микроорганизмдерді қолдану
6. Зерттеу бөлімі
7. Қорытынды
8. Пайдаланған әдебиеттер
Су қауымдастықтарын зерттеумен гибробиология айналысады. Соңғы кездері ғылымның алдында күн өткен сайын үлкен өзектілікке ие жаңа міндеттер пайда болып отыр. Жердегі тұщы судың арта түскен тапшылығы су тоғандарында судың қалыптасу үдерістеріне және судағы организмдердің су тоғандарына келіп түсіп жатқан ластануларды өңдеуге ең қатты назар аударуға мәжбүр етуде. Жер шарында тамақ өнімдерінің жетіспеушілігі де тамақ өнімдерінің көздерін іздестіру үшін су тоғандарына жүгінуге мәжбүрлеуде. Ақырында, адамның ғарышқа ұшуы адамның су мен қоректің тұйық айналымы жағдайларында тіршілік ету мүмкіндіктерінің анық-қанығын білу міндетін алға қойды. Осы мәселелерді шешуге гидробиология тартылуда және осы мәселердің барлығы суды технологиялық тазартумен байланысты болып тұр. Гидробиология теориялық алғышарттарды жасап шығаруда,ал суды тазарту технологиясы гидробиологияның жетістіктерін өзінің практикалық жұмысында пайдалануда деп айтуымызға болады.
1. Заядан Б.К., Экологиялық биотехнология. Алматы, 2013 жыл
2. Д. Б. Джусупова, Экологиялық биотехнология. Алматы, 2013 жыл
3. Қ.Ә.Әлімбетов. Табиғатты пайдалану және оны қорғау негіздері. Алматы, Экономика, 2000 жыл
4. А.Баешов. Экология негіздері. Түркістан, Яссауи университеті, 2000 жыл
5. Ә.С.Бейсенова. Экология. Алматы, «Ғылым» ғылыми баспа орталығы.
6. С.Каженбаев. Табиғат қорғау. Алматы, Ана тілі, 1992 жыл
7. Ғ.Сағымбаев. Экология негіздері. Алматы, 1995 жыл
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ҚАЗАҚ ТЕХНОЛОГИЯ ЖӘНЕ БИЗНЕС УНИВЕРСИТЕТІ
«Технология және ... ... ... ... пәні ... ... ... тазалаудың биологиялық әдістері және
тиімділігі
Орындаған: Кемелхан Ж.Д.
Бт-1, 4- курс
Тексерген: Қаз Е.К.,
к.в.н., аға оқытушы
Курстық жоба (жұмыс) қорғауға жіберілді ... ... 2015 ... |3 ... ... ... ... су ... | ... ... | ... ... және ... | ... су экожүйелерін биологиялық тазалау жолдары | ... ... ... ... мен ... ... | ... биологиялық тазалау | ... ... ... ... әдістері және жіктелуі | ... ... ... ... ... | ... ... ... ... жүйелері | ... ... ... ... ... | ... | ... бөлімі | ... | ... ... | |
| | |
| |4 |
| | |
| |6 |
| |7 |
| |9 |
| |12 |
| |14 |
| |19 |
| |20 |
| |24 |
| |25 |
| |26 ... қауымдастықтарын зерттеумен гибробиология айналысады. Соңғы кездері
ғылымның алдында күн өткен сайын үлкен өзектілікке ие жаңа міндеттер ... ... ... тұщы ... арта ... ... су тоғандарында судың
қалыптасу үдерістеріне және ... ... су ... ... ... ластануларды өңдеуге ең қатты назар аударуға мәжбүр етуде. Жер
шарында тамақ өнімдерінің жетіспеушілігі де ... ... ... үшін су ... ... мәжбүрлеуде. Ақырында, адамның
ғарышқа ұшуы адамның су мен ... ... ... ... тіршілік
ету мүмкіндіктерінің анық-қанығын білу міндетін алға қойды. Осы мәселелерді
шешуге гидробиология тартылуда және осы ... ... ... тазартумен байланысты болып тұр. Гидробиология теориялық
алғышарттарды жасап шығаруда,ал суды тазарту ... ... ... практикалық жұмысында пайдалануда деп айтуымызға
болады.
Гидробиологияның ... ... екі ... ... судың қалыптасу
жағдайларын қамтамасыз ету және су тоғандарының өнімділігін арттыру, бір-
бірімен ... ... ... оны бірге шешуге болады: су
тоғандарын азық базасы ... ... үшін ... организмдердің
тіршілік ету жағдайларын жасау керек және су тоғанына ... орай ... ... су ... ... ... жаққа өзгертуге қабілетті
заттардың келіп түсуіне жол бермеу қажет. Органикалық ластанулар ... ... ... түскенде олар гидробионттардың қоректену көздері бола
бастайды және осылайша су ... ... ... ... ... шешу үшін ... ... су тоғаны өзіне келіп түсіп ... ... ... ... бұл ... жоғары өнімділігін сақтап қалатын
жағдайлар жасау керек шығар.[2]
Су экологиясы жүйелері. Ластанған су экожүйелерін биологиялық тазалау
Трофикалық деңгейіне байланысты сутоғандарды ... ... ... ... судың трофикалық типімен тығыз байланыста
болады. Трофия деңгейінің микробиологиялық индикациясының ... ... ... ... ... юйынша бактериялардың құрамы балдырлар мен
омыртқасыз жануарлар мен салыстырғанда аз өзгереді. Су мен су ... ... бір ... ... өздерінің
тіршілік етүіне ... ... ... ... орналасады.
Сутоғандарын трофиялық деңгейіне байланысты жүйелеуді Тинеманн және Нуман
гиполимонион ... ... ... ... стратификация
кезеңіне, индикаторы организмнің бар жоқтығына, фитопланктонның даму
қарқындылығына байланысты ... ... ... мен типологиясы
Классификация, типология және систематика терминдері, белгілі бір ... ... ... Систематика – әртүрлі организмдердің
филогенетикалық, туыстық ... ... бір ... ...... және орналасуына байланысты жасанды жүйелеу болып
саналады. ... ... ... ... ... теңіз деңгейінде
орналасуы, шаруашылықта пайдалануы т.б. көрсеткіштері бойынша жүйеледі.
Энергетикалық ... алу ... ... ауыл ... су көлемі бойынша, балықшылар балық аулау, альгологтар ... ... ... ...... орналасуы бойынша
т.б. жүйелеу жүргізеді. Барлық классификациялау жасанды тек ... әр ... өз ... ... жүйелейді. Көлдерді
классифкациялауда судың температурасы бойынша Форель жылы, ... ... деп ... ... ... ... байланысты көлдерді:
голомиктикалық жыл бойында толық араласады, оның өзі ... ... (1 ... 2 рет ... араласады) және меромиктикалық
Араласпайды не тек жоғарғы қабаты ғана араласады деп екі ... ... ... ... эпи-, ... гиполимнион қабатына,
ал меромиктикалық миксо-, хемо-, мони- ... ... ... көбінесе Тинеманн және Науманның судағы оттегі ... мен ... ... ... ... ... ... бөлген
классификациясын қолданады. Бастапқыда олар ... екі ... ... деп, кейін дистрофты деп ... ... ... ортада оттегі болады, жыл бойында су қабатында өзгеріс аз
болады. Евтрофты ортада – ... ... ... ... ... ... ... судың түбі терең гиполимнионда тіптен жоқ ... ... көп ... ... Дистрофты типте оттегі мөлшері барлық
су қабатында болады және су ... ... ... ... ... ... және биологиялық үрдістің қарқындылығы судың маңызы
көрсеткіш болып табылады. Органимздердің ... ... орта ... Су ... ... су ... ... элементтер
құрамы, оттегі, температура, рН және т.б. Сондықтан бактерия саны бойынша
және фотосинтез, деструкция, көмірқышқыл газының гетеротрофты ... су ... ... ... болады.
Су тоғанының трофиялық деңгейі организмнің тіршілік ортасының экологиялық
жағдайын бағалауда толық мағлұмат береді. Олиготрофты су ... түбі ... су ... ... ... құм, ... кедей балшық қалдықтарынан тұрады. Солтүстік аймақтарда орналасқан
көлдердің шөгінділерінде Fe-Mn конкреция түзілуі жүреді. ... ... және ... аз ... ... ... Су мөлдірлігі
Секки дискісі бойынша 4-20 м, биогенді элементтер ағымы аз, жалпы азот
мөлшері ... мг N/л тең, ... мг/л, ... – 2-7 мг ... мөлшері барлық қабаттарда кездеседі, органикалық заттар өнімі 4 тен
40 г дейін ... ... саны 0,05 ден 0,5 млн ... ... ... ... ... 0,01-0,1 мкг/л, рН 6,9-7,2, метанның
түзілуі немесе тотығуы мүлдем жүрмейді. Олиготрофты тип ... және ... ... су тоғандары олиготрофты мен евтрофты тип арасындағы аралық
белгілерден тұрады. Олар ... ... ... аймақтарда өте көп
кездеседі, негізінен географикалық ... ... ... 5-30м, ... 1-4м, жалпы азот мөлшері 0,1-0,05 мг N/л,
фосфор (Р) ... мг/л, ... газы ... мг/л.
Фитопланктон өнімі 0,5-150 г г/м2, ... ... саны 0,5-2 млн ... алу ... 0,1-5 ... ... оттегіге жетіспеушілік су түбінде
бақыланады. Кейде гиполимнион қабатына ... ... ... ... ... ... аз ... Жиі шөгінділерде метан түзуші
бактериялар кездеседі, ал суда ... су ... ... көп ... су тоғандары қарашірікке бай аймақтарда ... ... ... көп ... ... су тоғандары бірінші және
екіншілік евтрофты су ... яғни ... және ... ... пайда болған евтрофты сутоғандары деп бөлінеді. Су ... ... ... ... ... бай, ... бір қатар
жағдайларға оңтүстік аймақтарда жоғары температура нәтижесінде 30-40 м
тереңдікте ... ... ... ... су ... ... яғни
биогенді элементтер айналымына түсіп, су түбіне ... ... ғана ... ... су ... мөлдірлігі 0,3-2м, ал еріген
оттегі тек судың беткі қабаттарында ғана ... Кіші ... ... ... байқалады. Қарқынды түрде метанды ашу, су түбінен ... ... ... жүреді. Су құрамында сульфат ... ... ... күкіртті сутек түзіледі. Евтрофты суда фитоплактон өнімі 150
ден 600 мг/м2 , ... саны 2-15 млн ... ... алу 5-70 ... ... 15-40 мг/л болады.
Дистрофты су тоғандарында боялған органикалық заттар және оның ... ... ... көлдер солтүстік орманды және тайганың
оңтүстігінде кездеседі. Оларды ... ... бай ... Су ... 2-4м, ... ... көп болады.
Фитоплактонның фотосинтезі нәтижесінде органикалық заттардың алғашқы ... г/м2 , ... саны 1,5-2 млн ... ... алу 0,05-0,1 мкг. Су
шөгінділері органикалық ... бай ... су ... ... жүйеге келе бермейді. Көптеген су тоғандары
екі типтің ортасында болады, мысалы, мезо-және евтрофты не оның ... ... ... ... ... терминдерде
кездеседі. Әрине, трофия деңгейі барлық су ... ғана ... ... элемент, үрдістер қарқындылығы, деструкция т.б. ... ... ... ... ... экожүйелердің құрылымы мен қызметінде ағзалардың тіршілік ... ... су ... рөл ... Сулы экожүйелер қатарына: ағын сулар
(өзендер, жылғылар, каналдар, ... ... ... теңіз, көл,
бөген, әуіт) және мұздықтар мен батпақтар кіреді.
Су тоғандарындағы микрофлора құрамы мен ... ... ... ... экологиялық жағдайымен, оның физика-химиялық
ерекшеліктерімен тығыз байланысты. Су ... 50% ... ... ... ... бөлігі тұнба ерітіндісі мен су ... ... ... ... Су ... ... жайлы жалпы көз
қарасты оның ... ... ... ... ... ... ұсынылған микроқоршау концепциясы ... ... ... Су ... ... ... микроорганизмдер
планктон деп аталады. Олар құрамы бойынша фитопланктон ... және ... деп ... ... ... ... мезо, микро, нано, және пикопланктон деп бөлінеді.[3]
Ластанған су ... ... ... ... суларды тазарту мақсаты мен жалпы талаптары
Ағын суларды биологиялық тазалау жалпы микрорганимздермен негізделеді.
Қоршаған ... ... ... ағын ... ... ... ... тазалау әдісі қазіргі таңда алдыңғы орында келе жатыр.
Ағын суларды биологиялық тазалау көп тоннажды технология болып табылады
және өндірістік, қалалық ағын ... ... көп ... ... ... сол ағын ... ... органикалық,
бейорганикалық заттарды белгілі бір мөлшерге ... жою ... ... ағын су ... ... ... ... болған
сайын, оның сапасының да жоғары болатынын білуге болады. Судың ... ... ... ... ағын сулардың мөлешрі мен табиғи ... ... ... ... арақатынастары және су қойма
категориялары мен ластану құрамына байланысты ... ... ... ауыз су мақсатында өзен суларын қолдану барысында ... мен ... ... ... сәйкес келі керек. Тазартылған
судың ластану дәрежесі табиғи су ... ... ... ... ... ... қолданылатын су қоймалар болады
және дақылдық ауылшаруашылық мақсатта пайдаланылатын су қоймалар түрелері
болады. Ауылшаруашылық ... ... ... ... қолданылатын судың
сапасына әлдеқайда көп нормативті міндеттер немесе талаптар қойылады. Суды
қолданушы объектілер-өндіріс ... тау ... ... ... шаруашылығы, демалу жүйесі т.б. болып табылады.
Балық шаруашылық су ... 3 ... ... ... ... - су жануарлары мен өсімдіктерінің ерекше түрелері
мен ерекше ... ... ... ... ... бағалы балық түрлерін және оттегіге аса сезімтал
балық түрлерін сақтау ушін арналған.
• Екінші категория- балық шаруашылығының ... да ... ... сулар балық шаруашылығында балық түрелерінің жойылып кетпеуіне ... ... ... Егер де ағын ... табиғи су қоймаларға емес,
қалалық канализацияға құйылатын болса, онда заңға ... ... ... тиіс
Ластанған ағын сулардың негізгі көрсеткіштері
Ластанған ағын сулардың ерекшеліктері, ... ... және ... ... белгілі бір көрсеткіштер қолданылады.
Органолептикалық көрсеткіштер: түр,түс,иіс, түссіздену мен лайлығы.
Белгілі ... ... ... дәмі мен иісі суық және ... ... ... үшін төмендегі жүйе бойынша анықталады:
0 балл- иісі мен дәмі болмайды;
1 балл- дәм сезу мүшесі жақсы дамыған маманның көмегімен ... ... ... ... ... балл- жеңіл және тез анықталады;
4 балл- пайдалануға судың жарамсыздығы;
5 балл- судың ішуге ешқандай жарамсыздығы;
Суды ауыз су ... ... ... ... ... ... иіс қарқындылығы 2 баллдан аспау керек. ... ... ... ... ... ... Ішуге пайдаланылатын ... ... иісі ... ... ... ... ... негізінен
сульфаттардың тотықсыздануы және күкірті бар ... ... ... Суда ... ... су қоймалардағы балдырлардың мекен
етуіне байланысты болып келеді.
Судың лайлылығының бірнеше түрлері болады: сәл ... жәй ... ... ... ... бөлінеді. Лайдың сандық мөлшері
иурбидиметрлік әдіспен ... ... ... каолин,
формазин ерітінділері қолданылады. Судың түссіздігі судағы лайдың әртүрлі
еріген бояғыш органикалық және ... ... ... ... ... рН, ... тотығу-тотықсыздану
потенциалы, жалпы минерализация, ... және ... ... жалпы минерализация арқылы судың органолептикалық ... және су ... кері ... ... ... ... Судың жалпы тығыздылығы кальций және магний
иондарының концентрацияларының мөлшері болып табылады. Кальций – 20,04 ... ал ... 12,16 ... ... ... ... су < 4 ... орташа тығыздық көрсеткіші 4-8 мг-экв/л-ге ., ал қатты тығыздық
көрсеткіші 8-12 ... тең, өте ... ... ... > 12 ... тең ... келеді.
Судағы темір және марганецтің мөлшері. Қалалық ағын ... ... 5-8 мг/л ... ... ал ... мөлшері 1 мг/л-ден ... Ауыз су ... суды ... ... 0,3 мг/л, ал ... мг/л мөлшерінен аспаған жағдайда пайдалану керек.
Сонымен қатар,сульфаттар, хлоридттер, азот және ... ... ... ... ... болу керек.
Судың қышқылдығы (мг-экв/л)- реакцияға күшті қышқылдармен түсетін
заттардың санын немесе мөлшерін ... ... ... ... саны судың жалпы қышқылдылығын анықтайды.
Судың сілтілігі ... ... ... түсетін
органикалық заттардың санын анықтайды. Сілтілі ... ... ... ... ... және гуматты қышқылдар
болады. Ағын сулардың сілтілігі жоғары болағн ... ... ... ... және ... ... үрдістері үшін ең
қолайлы болып табылады.
Судың санитарлы-бактериологиялық сапасын білу екі негізгі ... ... саны мен E.coli ... ... ... су ... 1 мл мөлшерін ет-пептонды агарлы ортаға егіп 200С-та
48 сағат ... ... ... ... ... санайды. Ал E.coli
бактериясының санын Эндо қатты қоректік ортасына егу арқылы білуге болады.
Нәтижесін коли-индекс және ... ... ... ... ... ... ауыз ... құрамында коли-титр 333-тен аспау керек ал,
коли-индекс 3-тен ... ... ... ... ... су ... мен ... биологиялық тазару өздігінен
жүретіні белгілі. Алайда зиянды заттардың концентрациясы аумалыдан асып
кетсе, тірі организмдердің ... мен ... ... ... ... ... заттардың әсерінен қалыптасып қалған тепе-теңдік бұзылады,
адам денсаулығына және оның ... ... ... әсер ететін қажетсіз
өзгерістер туындайды.(13-сурет)
Ластанған ағынды сулар мен су тоғандары тазалау жолдарын ... ... ... сулар |
|Електен немесе тұндырғыш ... ірі ... ... ... ... мен ... ... бөліп алу ... ... ... ... ... ... немесе |
|анаэробты жолмен ... ... ... заттардың |
|биологиялық ыдырауы |
|Қалдықтарды ... ... ... ... |
|ретінде қолдану) |
|Тазартылған ағынды сулар |
13-сурет. Ластанған ағынды суларды ... ... ... улы ... зиянды заттар – ауыр металдардың
тұздары,мышьяк,цианидтер,фенолдар,анилин,пестицидтер мен ... ... ... ... ... ... тіршілік үрдістерін бұзады;
2) қышқылдар мен сілтілер, табиғи су тоғандарында ... ... және тірі ... ... бұзылуына алып келеді;
3) ББЗ соңғы кездері химиялық өнеркәсіптің дамуына байланысты табиғи су
тоғандарында бетіне көбік түзілу жиілейді. Бұл ... өте ... ... ... ... және ... еритін органикалық заттарды көміртегі, азот және мұнай өнімдерінің
көмірсутектері құрайды.
Заттардың бұл тобын микроорганизмдер субстрат ретінде пайдаланады ... ... ... ... ... ... септігін тигізеді.
Бұл суда еріген оттегінің шығындалуының артуына және анаэробты шіріген
микрофлораның дамуына әкеледі,нәтижесінде тіршіліктің басқа формалары
жойылуы мүмкін. ... ... адам ... қауіпті микрооргнизмдер
дамуы мүмкін, мысалы сульфат ... ... ... ... иісі пайда болады және т.б.;
5) ерімейтін органикалық қосылыстар – ... ... ... ... ... ... ... олар қалқыған күйде су тоғандарына түседі
де алғашқы топтардай әсерін тигіздей;
6) радиоактивті және ... да ... ... ... мен ... ... ... жаратуға қабілетті биологиялық
жүйе болып табылады. Топыраққа ауыл шаруашылық ... ... ... коммуналды және өндірістік қалдықтар да түседі. Қи, компост және
солома егістік үшін ... ... ... ... тыңайтқыштарды себідің
шектік мөлшерін білу керек. Пайда болған қиды топыраққа әсерін тигізбей
кәдеге пайдалану үшін ірі ... ... ... ... ... қажет. Сұйық шошқа қиын егістікке алып келмес бұрын патогенді
микрофлораны инактивирлеу үшін 6-8 ай бойы ... ... ... ... ... ... қалдығын қолданғанда, басты критерийлердің бірі-
азоттың құрамының максималды дозасы 300 кг/га. Тәжірбиеде көрсеткендей,
суару әдісімен 1 ... 1 га ... ... шошқа фермаларының сұйық
қалдығы 250 м3 аспау керек. Алайда үлкен ... ... ... ... ... тоннасы түзіледі, олар үшін жүздеген гектар жер
керек. Егістіктерде тамақ ... ... ... ... да кәдеге жаратуға болады. Қалдықтардың шектік
мөлшері ... ... ... химиялық және биологиялық
құрамына ... ... ... ... ... ... ... ала анаэробты
немесе аэробты ферментациямен өңделінеді. Қалдықтарды ... ... ... ... ... және адамдардың зиянды химиялық
заттармен немесе ауру ... ... ... қауіпінескеру
керек. Топырақта қалдықтардың ... ... және ... жүреді, кейбір компоненттер трансформацияланады, кейбіреулері
иммобилизденеді. ... ... ... ... ... ... жөн, оны өсімдік пайдаланады. Орташа есеппен 1 га ... ... ... ... 20-60 кг ... ... ... Фосфорды
сорбциялау қабілеттігі топырақтағы қарашіріктің, алюминийдің, темірдің,
кальцийдің мөлшеріне және рН ортаға ... ... ... ... пайдалануына байланысты және де денитрификация қарқындылығына,
азоттың аммиакқа өту ... ... ... ... ... ... байланысты болады.
Топырақтағы органикалық компоненттердің ыдырау жылдамдығы алуан түрлі,
сондықтан ... ... ... ... ... ... бойы ... ал
кейбіреулерінде жартылай ыдырауының ұзақтығы ... және ... ... ... ... ... ... рН және басқа да факторларға байланысты. ... ... ... ... және ... да
биологиялық объектілермен трансформацияланады, ал бейорганикалық заттар
топырақтың бөлшіктерімен адсорбцияланады ... ... ... бірақ
ыдырамайды. Ауыр металдар аса қауіптілікті тудырады, өйткені олардың
топырақтағы ... ... ... ... Р.Ц. ... ... ... (кг/га): мырышты 1000 нан асырмай, мысты және никельді
500 ден асырмай ... ... ал ... 20 дан ... ... топыраққа жоғары катионалмасушылық қабілеттілікпен ... ... ... ... ие ... ... никельдің және кадмийдің рұқсат етілген мөлшері 250, 125, 125 және
5 кг/га.
Қорытындылай келе, қалдықтарды ... үшін ... ... бірақ мұны үнемі бақылап отыру қажет.
Қондырғыларды және ағынды суларды тазалау ... ... ... ... Қалқып жүрген қатты заттар електен бөлініп алынады,
майлар мен сұйық майлар арнайы фильтрлерден сүзіледі. ... ... ... ... бар шұңқырларда жүргізуге болады, судың ағысына
перпендикуляр бағытта. Тақтайшалар судың үстіңгі ... болу ... ... ... ауыр қатты заттар тұнбаға түседі. Олардың тұнбаға
шөгуі толық болуы керек. ... ... ... ... ... ету ... шұңқырларды жасау керек.
Судың рециркуляциясы кезінде немесе биологиялық үрдістерді ... үшін ... ... ... ... ... хлорлы әкпен өңдейді.
Ағынды суларды химиялық тазалау рН ... және ... ... (өте жиі ... ... ... ... флокулянттармен тұнбаға түсіру жолымен жүзеге асырады.
Бұл әдістерді әдетте тазалаудың биологиялық әдістерімен араластырады. ... ... ... биологиялық әдістері және олардың жіктелуі
Биологиялық тазалау әдістерінің жіктелуі
Биологиялық тазалау тәсілдері қарапайым және ... ... екі ... ... ... топырақ, су, өсімдік экожүйесінде және
ластаушының сүзілуі, байланысуы, ауыстырылуы, ... ... ... ... ... ... қолданылады. Қарапайым
құрылғылар көбіне су қоймаға ... ... ағын ... ... ... ... ... аэробты және ... ... ... ... ... Жасанды биологиялық
тазалау құрылғылары аэробты және ... ... ... ... ... ... бұл құрылғыларды белсенді илді,
биопленкалы және комбинирленген жүйелерге жіктеуге болады. (14-сурет)
|Жасанды ... ... ... |
|әдістері ... ... | ... | ... ... | ... | ... |
|Окситенк | ... | ... ... | ... ... | ... ... | ... ... | | ... ... ... ... ... |
14-сурет. Жасанды аэробты тазалау ... ... илді ... ... ... ... ... аэротенк
болып табылады. Аэротенк әдетте аэротенк пен ... ил ... ... ағын ... ... ... екіншілік тұндырғышпен буда
жұмыс істейді. Сонымен қатар илдің бір ... ... ... екінші
бөлігі (қайта келетін,рециркуляцияланатын ил) аэротенкке оның өнімділігін
жоғарылату және ... ил ... ... үшін ... оралады.
Белсенді илді биологиялық тазалау құрылғыларына, сонымен қатар, ... ... ... ... ... таза оттегі бар),
фильтротенк және мембраналы биореакторлар (белсенді илді аэротенкте ... ... ... ағын суды ... ... ... ... (ағын су циркуляциясы мен беттік аэрация жүйелерімен), шахтталы
аппараттар (шахта ... су ... ... ... түрінде),
аэроакселераторлар (екіншілік тұндырғышпен бірлескен аэротенк) жатады.
Биопленкалы реакторларда тазарту ... ... ... ... ... ... сыртындағы өніммен қапталған тиелетін
материалдардың немесе тасымалдаушылардың бетінде жүреді.
Биопленкалы аэробты ... ... ... биофильтрлер (Европа
елдерінің бүкіл тазалау құрылғыларының 70%) қолданылады.
Белсенді илді және биопленкалы ... ... ... ... артықшылықтарын үйелестірілген ... ... ... ... ... басты) алып жатады. Сұйық аэрациялаушы
биотенктерде белсенді лайды және түрлі материалдардан сұйықтық ... ... ... ... және ... ... саңылауларда
аэрацияланады.
Анаэробты тазалау жүйесі жоғары концентрациялы ағындарды, жауын-шашынды,
сонымен қатар тазалау құрылғыларындағы белсенді лай ашытуда қолданылады.
Күнделікті ... ... ... ... ... тоғандарда,
септиктерде, метантенктерде, контактылы биореакторларда жүзеге асырылады.
Бір тұндырғышты немесе тұндырғыш жүйесі бар ... ... ағын ... ... екі айға ... ... одан түзілген газ атмосфераға ... ...... типті көлденең тұндырғыштар, оның түбінде түзілген
қатты заттардың тұнбасы анаэробты микроорганизмдермен ыдырап шіру ... ... ... ... ... ... (температура, шикізат құрамы, аппараттың жүктелу интенсивтілігі
т.б.) басқарылып отырады. Тазалау үрдісі де септитенкке ... ... ... ... жинап, қажетке жаратады.
Контактылы аппараттарда тазалау үрдісі биореакторға оралатын илді бөлуге
арналған екіншілік тұндырғышта араластыру ... ... ... Жұмыс
істеу принципі бойынша бұл жүйелер анаэробты жағдайда тазалайтын екіншілік
тұндырғышты аэротенктердің аналогы болып келеді.
Соңғы он жылда ... ... ... жаңа ... ... кең ... ие болады. Анаэробты тазалау ... ... ... сай ... төменде келтірілген. Өзге әдістермен
салыстырғанда биологиялық ... ... ... ... қарапайымдылығымен, әмбебаптығымен, аз токсинді немесе токсинді
емес екіншілік қалдықтар (III,IV классты қауіпті) ... және ... бар ағын ... көптеп тазалауға мүмкіндік беретіндігімен
сипатталады.
Биологиялық тазалаудың жетіспеушілігі, тазалау қондырғыларына жоғарғы
капиталды шығынмен, сезімталдығымен және ... орта ... ... ... рН, улы ... ... технологиялық режимін қатаң ... ... ... заттардың биотұрақтылығы мен олардың белсенді ил биоценозына
деген улылығымен сипатталады.[5]
Ластанған суларды тазалауға ... ... ... ... суларды биологиялық тазарту
Жасанды жағдайларда жүретін биологиялық тазалау үшін қажет жабдықтар:
1. Пенопласты немесе пластмассалы саптама ... ... ... ... ... ... ... тотығу әдісімен жұмыс істейтін аэрациялық қондырғылар
1. Пенопласты немесе пластмассасы саптамалы биофильтрлер.
Кәдімгі ... ... ... ... гравий, керамзит,
ұсақталған тастарды қолданады. Ал пеностеклоны ... ... ... ... ... ... ... жақсы.
Пеношыны-жылу изоляциялық құрылыс материалы. Ол механикалық беріктігі, ... ... ... отқа ... қышқылдар мен ыдырау
өнімдерінің әсеріне төзімділігімен ерекшеленеді. ... ... ... бұл ауаның оңай кіруіне ... ... ... биопленкалары құрғауы, ... ... ... болып табылады.
2. Биобискті фильтрлер тәулігіне 1000 куб.м. дейін ... ... ... фильтрлерге саптама ретінде тығыздығы аз синтетикалық
материалдардан жасалған перфорацияланған дисктерді пайдаланады. Бұл ... ... ... ... ... ... ал перфорацияның
үстіңгі жағы биопленкамен жабылады.
Биодискті фильтрлер – көп секциялы ... ... және ... ... ластаушы заттар, ал аммонийлы азотты азайту және
нитрификация процестері ... және ... ... жүзеге асады. Азотты
жою классикалық биофильтрлер мен аэротенктерге қарағанда 40% жоғары. Бірақ
тазаланған суларда ... ... ... ... кездеседі, сондықтан
кейбір кезде алдын-ала тазалану қажет.
Биодискті фильтрлердің биологиялық пленкаларынан ... ... ... ... ... ... ... жұқа қабатты модульдермен
жабдықталған.
3. Биофильтраторлар. Биофильтраторларды қолдану өте ... ... ... ... ... Ластанған суды аз мөлшерде (тәулігіне
2-600 куб.м.) шығындайтын түрі. Биофильтратор аэрациялық Биофильтратор
аэрациялық (сорбциялық) және ... ... ... ... ... ... ... материалдан жасалған перфорирленген
айналмалы дисктер орнатылған. Дисктер айналу жиілігі 10-15 ... ... ... ... үшін биофильтрде тізбекті ... ... ... ... ластанған су аэрациялық бөлімге
түседі, ол ... ... ... ... сұйықтың қоспасы мен
айналымдағы белсенді ... ... Ол ... ... ... ... ... аэратор арқылы биофильтрдың аэрациялық бөліміне ... ... ... ... ... ластанған су түссіздену бөліміне
түседі. Түссіздендіру ... үш ... ... ... ... ... ... шыққан кішкентай газ көпіршіктері
бөлініп алынады. Лайдың ірі бөлшектері ... ... ... ... ... ... Одан ... қоспа тұндыру бөліміне түседі,
ол жерде қатты және сұйық қалдықтардың бөліну фазасы ... Бұл ... ... іріленген қалдықтары аэрация камерасына түседі. Осыдан кейін
судың толық тазарғанын көреміз.
4. ... ... ... биореакторы ретінде өткізгіш қабілеті тәулігіне
50-700 куб.м. ластанған суды тазартуға 5-6 ... ... ... ... ... ... көптеген түпқоймалар болады. Әр
түпқоймада талшықты саптамаға жабысатын биопленкалы барабан кіргізілген.
Барабанның айналуы ... ... ... табиғи аэрациясы
жүреді.
5. Толық тотығу әдісімен жұмыс істейтін аэрациялық қондырғылар. Аэробты
жағдайда аэробты микроорганизмдер көмегімен ... ... ... ... ... ... келесілерді жатқызады:
Органикалық ластаушылардың толық тотыққанға дейін аэрациясы ұзақ жүретін
аэротенктер
1. Анаэробты стабилизаторлар
2. Ластанған суларды залалсыздандыру
Залалсыздандырудың кең ... ... ... ... ... ... ... құрамында активті хлор бар ерітінділердің ... ... ... суды ... ... ... ұнтақ түріндегі гипохлоридпен
хлорлау жатады.
Екінші типіне электролитті натрий ... ... үшін ... жатады. Ас тұзынан алынған залалсыздандыратын ... ... суды ... ... ... залалсыздандыратын
қондырғылар жатады. Бұл әдіс реагентсіз, яғни залалсыздандыратын заттар
өңделіп жатқан суда ... ... ... ыдырауы
нәтижесінде түзіледі.
Микрофильтрлер мен жуылатын фильтрлер
Микрофильтрлер – торлы айналмалы барабандар, олар кішкене суға ... ... су ... ... ... ішкі беті ... ... жуылып тұрады.
Жуылатын фильтрлер-резервуардың ішінде орнатылған торлы фильтрлейтін
элементтер. Жұмыс істеу алдында ... ... ... пульпасы
енгізіледі. Осы материал суды тазартуда аз мөлшермен ... ... ... суды ... ... ... ... жасайды. Биофильтрлерге суды жіберу алдында септиктерде, торларда,
құмұстағыштарда және екі қабатты тұндырғыштарда механикалық тазарту жүргізу
керек. ... ... ... ... ... ... 250 ... керек.
Кішкене тазарту станцияларында жалпақ немесе тереңдетілген биофильтрлерді
пайдаланады. Жалпақ биофильтрлердің полифинилхлорид, полиэтилен, ... ... ... ... саптамалы блоктары пайдаланылады. Олар 6-
300С температураға дейін төзімді ... ... ... тағы басқа пішінді болады.
Тамшылы биофильтрлер қозғалмайтын биопленкалы аппараттардың ... ... ... ... ... ... жағында пленка
түрінде өседі. Саптаманың негізгі ерекшеліктері-микроорганизм өсуіне ... және ауа мен ... ... ... ... ... ... жолмен, яғни ұсақталған тасты саптама қолданғанда аз күшпен және
пластмассалы саптаманы зор күшпен жүргізіледі.
Ұсақталған ... ... 1,5-2,5 м ... ... ... ... Домалақ биофильтрлердің диаметрі 40м, ал ... ... 75 м х ені 45 м. ... ... биофильтрлердің
негізгі жұмыс істеу режимі-бір рет қана судың ... ... ... ... ... ... немесе ауыспалы қос
фильтрлеу режимінде жұмыс істейді. Мұндай типтің үрдістері ластанған ... ... ... ... көп ... (ет және сүт өндіріс
қалдықтары) толық тазалау үшін қолдануға болады.
Ауыспалы қос фильтрлеу жүйесінде фильтрлеудің екі ... және ... ... ... ... тізбегі 1-2 апта сайын
өзгереді, сондықтан фильтрлердің жағдайлары ... ... ... ... ... ... ... экологиялық жағынан белсенді
лайға қарағанда күрделірек. Бактериялар ... ... ... Ластануды бұзатын түрлері көміртегін ... ... ... ... ал нитрифицирлеуші
микроорганизмдер оттегі мен қоректік ... ... аз ... ... ... Қарапайымдылар, коловраткалар және нематодтар
бактериялармен қоректеніп және ... ... ... ... ... ... ... құрамының дисбалансы аппараттың
жұмысында қиындықтар туғызуы мүмкін.
Тез фильтрлеуге қолданылатын пластмассалы ... ... ... ... ... ... үлкен. Биофильтрлерде ластанған
суды ... ... ... ... ... ... суды ... алдында септиктерде, торларда, құмұстағыштарда
және екі қабатты тұндырғыштарда механикалық тазарту жүргізу керек. Судағы
оттегінің пайдаланылуы биологиялық ... ... 250 мг/л ... ... ... Биолгиялық фильтр-ағын суларды биологиялық тазалауға
арналған қондырғы. Бірқатар биофильтрлер тазаланатын массаның ... ... ... ... осы ... ... ... қабықшамен қапталған фильтрлеуші материал арқылы
өткізіледі; немесе жасанды тазалау ... ... ... ... фильтр-бетінде биологиялық қабық түзілетін және сол арқылы
ағын су ... ... ... ағын ... ... Ағын су мен ауа ... ... ... ... ... ... ... микроорганизмдердің тіршілігіне
қажетті оттегі концентрациясының үздіксіз вентилияциясын қамтамасыз етеді.
Биофильтрдің маңызды негізгі бөлімі – жүктеу материалы. Жүктеу ... ... ... ... екі ... ... және ... Көлемді жүктемелі биологиялық фильтрлерде ... ... ... ... ұсақ ... тас, ... ... қолданылады,
ал тегіс жүктемелі фильтрлерде – 6-300С ... ... ... ... ... ... ... бетті көлемімен және
биоқабықшаға оттегінің еркін өту мүмкіндігімен ерекшеленеді. ... ... ... кең ... және оған ... өту ... оңай
болса, сғұрлым биофильтрдің өткізу қабілеттілігі жоғары болады.
Биофильтрлер тұрмыстық-техникалық және өндірістік ағын ... ... ... ... ... ... қалдық
сулар мен өндірістік ағын суларды тазалау үшін қолданылады. Мысалы,
канифольды-экстракциялық заводында 1,5м ... ... ... процесі арқылы ағын сулар тазартылған. Осы ағын ... ... 320-580 ... ал тазартылған ағын суларында 25 ... ... ... тотығу ықпалдығы тәулегіне 1м3-қа 400-58 г
аралығында болды. Биофильтрдің 4м ... ағын ... ... 250-25 мг/дм аралығында ауытқыды, ал тотығу ықпалдағы 1м3 ... ... ... ... ... лай (БЛ) немесе әрбір өндіріс
орнында ағын су ... және ... ... байланысты қалыпты
биоценозда түзелетін биоқабықша. Белсенді лай көлемі ... ... ... ... түйіршіктерден тұрады. Оның 70% тірі
организмдер болса, 30% бейорганикалық қатты заттар. Тірі организмдер ... ... ... ... ... қапталған
микроорганизм популяциясының симбиозын түзеді.
Белсенді лайдан бөлініп алынған микроорганизмдер түрлі тұқымдастарға
жатады: ... ... ... ... ... ... Sarcina және т.б. Көп ... Pseudomonas
туысының бактериялары. Сыртқы орта жағдайында ... яғни ағын ... су, осы ... өзге ... ... иеленуші болуы мүмкін, ал
қалғандары негізгі топтың серігі болып табылады.
Белсенді лайдың қызметі мен оның ... ... ... ... Қарапайымдылардың функциялары көп қырлы, олар ... ... ... ... ... ... ... түрлік құрамын белгілі деңгейде реттеп отырады. Бактериялардың ... ... ... ... ... ... концентрленетін
және ластаушылардың деструкциясына қатысатын бактериальды экзоферменттердің
жиналуына әсер етеді.
Белсенді лайда қарапайымдылардың төрт ... ... ... (Sarcodina), иірімді инфузориялар (Mastigophora), кірпікшелі
инфузория (Ciliata), соргыш инфузория (Suctoria).
Белсенді лай ... ... ... ... ... санының сәкестігінің тұнбалық коэффициенті алынады.
Жоғары ... ... 1 млн ... ... ... ... ... келу керек. Ағын су ... ... бір ... саны өсуі ... ... басқа дақылдар
биоценоз құрамында қала береді.
Белсенді лай биоценозының ... ... ... ... ... ... ... болуы әсер ете алады. Осының
барлығы лайдың құрамын күрделендіреді және ол қайта қалпына келе ... ... ... ... сонымен қатар ағын судағы
микроорганизмдердің ... және ... ... ... ... ... Қарапайым аэротенктерде белсенді лайдың концентрациясы 2-
4 г/л аспайды.
Ағынды суларды тазартудың аэробты жүйелері.
Аэротенктерде оттегі бар ... ... ... ... заттарын утилизациялайды да белсенді лай ... ... ... 50% ... ... қайта өңдеу биохимия, генетика, ... ... ... ... ... негізінде жүргізілуі.
Ағын суларды тазартудың 4 негізгі жолдары:
1. Біріншілік қайта өңдеу барысында ағын ... ... ... ... ... ... ... аэробты микроорганизмдердің ... ... ... ... жүреді. Микробты клеткалардан түзілген лай
не жойылып кетеді, немесе реакторға қайта құйылып кетеді. Белсенді лайды
қолдану технологиясында ... ... бір ... ... тенкке
қайта оралады.
3. Үшінші сатыда химиялық тұндыру және ... мен ... ... ... лайды қайта өңдеу үшін 1 және 2-ші сатыларда анаэробтық ыдырау
процесі жүреді. Сонымен қатар, тұнбаның ... мен ... ... және иістері жоғалып бағалы органикалық жанармай – метан түзіледі.
Көбіне, практикада тазартудың біріншілік және ... ... ... Ағын ... ... тазарту.
Тамшылы биофильтрлерде ағын сулар биофильтрдің үстіңгі жағынан құйылады.
Сүзгіш қабат кеңістікті пластмассадан ... ... ... көп
аэрацияны қажет етпейді және ауаның келіп ... еш ... ... ... істеу процесі кезінде биопленкалы жуу ... ... ... ... 96% ... ... тамшылы биофильтрлердің жетіспеушілігі температураның ауытқуларына
алып келеді.
Жоғары жүктемелі ... ... ... ... ... кг/м3 тең тотығу қуаттылығымен ерекшеленеді.Жоғары
жүктемелі ... ... ... ... ... ... ... кездері аэрофильтр деп атайды.Жоғары жүктемелі биофильтрден
алынатын биопленканың 28 г қолдануға болады.Биоплнека ылғалдылығы 96% ... ... ... антрацит, құм, пемза, тақта тас қолданылады
және олардың бір бөлігінің диаметрі 4-8 мм болып ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін.
Жалпақ жүктемелі фильтрлер
Көбіне билфильтрлердің өткізгіштік ... ... ... ... түзілу үшін материалдың қажетті үстіңгі
жұмыс қабаты 60-250 м2/м3 ... ... ... ... пайдаланады.Жоғары жүктемелі биофильтрлер үшін олардың
рециркуляциясы ағынды суларды тазалауда 50-70 % жетістікке ... ... ... кезде Санк-Петербургтегі архитектура құрылыс
университетінің канализация кафедрасы ұсынған ... ... ... ... ... ағын ... ... құрылғыларын
жасап шығарудың негізі сүзгіштегі оттегі концентрациясы.Сонымен ... ... ... ... ... қолдана алады.Биофильтр
тұрақтандырғыштарының жұмыс істеу маңызы сұйықтық айнаымымен ... ... ағын ... ... ... ... отыр.
Тұрақтандырғыш-биофильтр биологиялық фильтрден және оның ... ... ... ... жүктемелік материалы перфориленген винипласты пленка
болып табылады.Жүктеменің жалпы үстіңгі қабаты 66 м2/м3 ... ... және ... да ағын ... ... тазалау үшін «Креал»
заттарын қолдану арқылы арнайы технологиялық ... ... ... ағын ... жоғарғы дәрежеде биологиялық тазарту
үшін төмендегі режимдерге сүйенеді:
-аэротенктегі гидродинамикалық режимді өзгерту арқылы ерекше ... ... ... ... ... аэротенктің оттекті шығару
қабілеттілігін жоғарылату;
-органикалық заттардың биототығу режимінде «Креал» фильтрлерін алдын ала
тазарту.
1000 мг/л ... ағын ... ... тазалау үшін мынадай бірнеше
сызбанұсқалар құрылған:
-«КРЕАЛ» фирмасының эффективті жабдығымен жабдықталған ... ... ... ... аэрофильтрлер мен сүзгіш тұндырғышы;
Нәтижесінде, целлюлоза-қағазды өндірісінде өндірістік ағын ... ... ... ... ... органикалық заттардың
қалдықтары 2 есе, ал ауыр ... ... 5 есе ... ... ... ... фототрофты микроорганизмдер пайдалану
Табиғаттағы микроорганизмдер биоценозының құрамы экожүйелер тіршілігі ... үшін ... ... ... бірі фототрофты
микроорганизмдер, олар биосфераның ... ... ... ... жер ... тұщы немесе теңіз ... ... дами ... ... өнімділік деңгейін
арттырады.
Фототрофты микроорганизмдер жарық энергиясын пайдалана отырып, ... мен ... ... ... ... ... түзеді, яғни біздің жаһанда жүретін биологиялық процестерде
ерекше орын алатын фотосинтезді іске асыра алады.
Фототрофты микроорганизмдер екі үлкен ... ... ... ... эукариоттарға микроскопиялық жасыл, қызыл диатомды және
эвгленалы ... ... ... ... Porphyridum, Cyanidium және басқалар).
Фототрофты прокариоттарға жататындар фотосинтез сипатына, пигмент құрамы
мен басқа да ... ... ... ... ... қоңыр-қошқыл және
жасыл бактериялар, цианобактериялар, галобактериялар, гелибактериялар және
прохлорофиттер (Chlorobiaceae, ... ... Nostoc, ... ... және ... фоторофты микрорганизмдер топтары тіршілік етуіне қарай биосфера
көлемінде, әсіресе сулы ... ... ... ... ... фотосинтез процесін белсенді ету мақсатында түпкілікті ... және оны ... ... іске ... ... ... ... су экожүйенің биомониторинг, биоремидация ... ... ... ... ... және т.б. ... ... бұрын көк-жасыл балдырлар деп атап келді. Көк-жасыл
балдырлар ... ... ... ... теріс» бактериялар тәріздес
келеді және ... ... ... жеке ... ... ... үшін күрделі морфологиялық құрылым және молекулярлы
оттегіні ... ... ... іске ... ... ... ... 1500-дей түрі сипатталған, олардың
ішінде бір ... ... ... ... көбейетін клеткалар,
клониалды және жіпшелі түрлері кездеседі. Клеткалар пішіндері әртүрлі
пішінге ... ... ... ... ... ... ... микрометрге тең болады.
Цианобактериялар оксигенді фотосинтезге ... ... ... Олар ... ... «а» хлорифилінен және фикобилинді
суда ерігіш пигменттерінен тұрады. Цианобактериялар ... ... ... көп мөлшерде кездесетін молекулалы азотты сіңіруге
қабілетті ... ... ... мұндай қабілетке ие емес.
Азотофиксацияның нитрогенезді ферменттер ... ... ... анықталған. Цианобактериялардың әртүрлі түрлері
бейімдеушілік механизмдеріне ие, ол ... ... ... ... ... ... Scytonema-ның кейбір түрлері
клетка бетінде жинақталған және ультракүлгін сәулелерден тиімді қорғайтын
пигмент түзеді. Бұло осы цианобактерияның ... күн ... ... ... ... ... микроорганизмдер альголог ғалымдардың ... ... ... ... кең таралған микробалдырлар.
Микроскопиялық микробалдырлар ... ... ірі ... ... ... ... ортаны қорғау және экология мәселелері өзекті
болып отыр. ... ... ... ... және ... ... ... тазартусыз ашық су қоймаларына ағызылып
жіберіледі. Кейбір су ... адам ... мен ... ... ... ... құрамы органикалық заттарды, токсикалық элементтер мен
ауыр металлдар ... ... ... тұрады. Осыған
байланысты ластану деңгейлерін анықтау мен әдістерді өңдеу мәселері ... ... ... әртүрлі латсағыш заттарға
сезімтал келеді және олардың әсеріне ... ... ... ... әдіс арқылы анықталатын фототрофты микроорганизмдер
клеткаларының ... ... ... ... ... жалпы физиологиялық жағдайы мен олар тіршілік ететін
орта жағдайының көрсеткіш қызметін атқаруы мүмкін.
Жетілдірілген физика-химиялықмәлістерімен ... ... ... әлі де
болса су қоймаларының гидробионты үшін уытты болып келеді. Осы ағынды
суларды ары ... ... үшін ... ... ... және ... көрсеткіштері бойынша «Ішетін су» МемСТ-
қа сәйкес келеді.
Балдырларды дақылдау әдісінің ... ... ... ... сулардың
өздігінен тазалану процестерін белсенді ету үшін қолдануға мүмкіндік берді.
Бұл зерттеулерді ... үшін ... ... ... ... ... және ... қолданылды.
Хлорококты балдырларды өндірістік ағынды суларда дақылдау тәжірбиелері
олардың ... ... етуі мен ... ... ... Кейбір зерттеушілердің мәліметтері бойынша Chlorella vulgaris
және Scenedesmus obliquus ... ... ... ... (40 г/л дейін) төзімділік көрсеткен. ... ... бар ... ... ... ... түрлерін қосу кезінде мұнай
өнімдері 14-19%-ға төмендеген.
Әртүрлі поллютанттармен ластанған ... ... ... ... ... ... ағынды сулардағы
органикалық қосылыстарды ыдыратады, балдырлар ағынды судағы молкуларлы
оттегі құрамын ... ... да ... қасиеттерін жақсартып,
ішек бактериялар тобының санын төмендетеді.
Қарзіргі ... ... ... ... ... ... Ол ... аэрациясына жұмсалатын энергия шығынын
төмендетуде мүмкіндік ... ... ... ... ... жыл ... өнеркәсіптерінің 500 млн тонна ағынды сулары тазартылып, өндірістік
қажеттіліктерге ... ... ... фототрофты организмдер, бірақ олардың кейбір түрлерін
қараңғыда дақылдау кезінде органикалық заттарды көміртегі мен азот ... ... ... ... келеді. Балдырлардың гетеротрофты өсуге
қабілеттіліктері көптеген авторлармен ... ... ... және ... туыстарының түрлері кеңінен зерттелген. Бұл
балдырлардың гетеротрофты қоректену қабілеттіліктері ағынды суларды тазалау
кезінде ... ... ... ... ... ... ... халық шаруашылығында қолданылуы кең
өріс алуда. Әртүрлі фототрофты микроорганизмдерді ... ... ... ескертуге мүмкіндік береді.[1]
Зерттеу бөлімі
Ластанған су тоғандарында микробалдырлардың органо-минералды қосылыстарды
тотықтыру мен ... ... ... және ауыр ... ... ... ... ғылыми және практикалық маңызы зор.
Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің фотобиотехнология
лабораториясының ... ... ... ... ... аралас дақылдарын өсіру арқылы ластанған суларды тәсілін
өңдеді.(Заядан Б.К., және т.б. 2006)
Бұл модельді экспериментке ... ... ... ... 1-ші су ... алынған суларға кадмий, мыс және мырыш
тұздарын әртүрлі концентрацияда ... ... ... ... -50 мг/л, мыс ... мырыш-50 мг/л-ді құрады.
Тәжірибеге микробалдырлардың консорциумын құрауға ауыр металдарға төзімді
штамдар Chlorella vulgaris Ш-63, Chlorella vulgaris Z-1 және Chlamydomonas
reinhartii СС-124 Res-1 ... ... ... алынған судың физика-химиялық құрамы төмендегідей
болады; судың рН 6,8-7,8; иісі 5 балл; түсі қара-қоңыр; еріген оттегі ... ... ...... ... биохимиялық
қолдану(ОБП5) 62,2 мг/О2 литр, нитриттер-0,4 мг/л, нитраттар-0,8 мг/л және
фосфаттар-4,46 мг/л. ... ауыр ... ... ... ... ... екені байқалды. (7-кесте)Мұнда кадмий иондары
50 мг/л, мырыш иондары 50 мг/л, ал мыс ... 100 ... ... ... ... ... ... зерттеу коли-индекс 2200, коли-
титр-0,0004 жалпы бактериялардың саны 4 млн/мл, ... ... E.coli және ... анықталғандығын көрсетті.
7-кесте.
Ластанған суларға микробалдырлар аралас дақылдарын өсіргеннен кейінгі
судың физикалық, химиялық жіне микробиологиялық қасиеттері
|Көрсеткіш ... ... ... және ... % |
| ... ... | |
| ... ... ... ... | ... |23-28 |24-28 |- ... балл |5 |00 |100 ... |7,0-7,8 |6,5-6,8 |- ... ... |4,7 |73,8 ... | | | ... 5, мгО2/л |62,2 |5,6 |91 ... |13,7 |- |100 ... мг/л |0,4 |- |100 ... мг/л |0,8 |- |100 ... мг/л |4,46 |- |100 ... мг/л |100 | |100 ... мг/л |50 | |100 ... мг/л |50 | |100 ... |0,0004 |0,4 |- ... ... ... ... 10 ... ... ... иісі тұзеліп, ілінетін заттар-73,8%, ОБП5-91%, минералды тұздар 100%
дейін тазаланғаннан көрсетті. Сонымен қатар мыс, ... және ... ... ... ... ... және де ... коли-титр 0,4 құрағандығы анықталды.
Осылайша ауыр металдармен ластанған қалдық сулардың физикалық, ... ... ... ... ... дақылдарын
(Chlorella vulgaris Ш-63, Chlorella vulgaris Z-1 және Chlamydomonas
reinhartii СС-124 Res-1) ... ... ... ... ... эксперимент арқылы анықталып отыр.
Мұндай эксперименттерді өндірістік жағдайларда жүргізу келешекте XXI
ғасырда қалдықсыз технологияны құрастырудың негізі болып ... ... ... ... пен ... ... ... қайнар
көзіне байланысты. Ағынды сулар өндірістік және тұрмыстық деп бөлінеді.
Тұрмыстық ағынды сулар көше қалдықтарымен, жуғыш ... ...... ... Суда олар ... ... және ... зат
күйінде кездеседі. Суспензиялы қатты заттардың басым көпшілігі целлюлоза
тектес, ластағыш органикалық компоненттерден, май ... ... ... Ағынды суларда соңғы аталған өнімдердің ... ... иіс ... болады. Мұндай сулардың микрофлорасы ... ... ... ішек және ... микроорганизмдерінің бірқатар түрі
енеді: аэробты, облигатты және ... ... Олар ... саңырақұлақтар, зеңдер мен вирустар қатарына жатады.
Бұл курстық жұмыстың негізгі ... ... ... ... Ең ... әдіс ол микроорганизмдерді қолдану
болып табылады. Бұл қоршаған ... кері ... ... тазалау әдісі.
Су байлықтарын сақтау- бүкілхалықаралық іс екенін ұмытпауымыз керек. ... ... және ... байлығымыз. Халық даналығы- «Су ішетін
құдығына ... ... одан су ... ... Су байлығынан адам
баласына келетін пайда көп, ... ... ... ... ... ... борышымыз.
Осыған орай су және басқа табиғат ресурстарын қорғауға ... ... мен ... да баршылық. Солардың ішінде соғы жылдары
жарық көрген Каспий теңізін, ... мен ... ... ... пен ... Байқал көлін қорғау жөніндегі қаулылардың маңызы ерекше. [9]
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Заядан Б.К., Экологиялық биотехнология. Алматы, 2013 жыл
2. Д. Б. Джусупова, Экологиялық ... ... 2013 ... ... ... ... және оны қорғау негіздері. Алматы,
Экономика, 2000 жыл
4. А.Баешов. Экология негіздері. Түркістан, Яссауи университеті, 2000 жыл
5. Ә.С.Бейсенова. Экология. ... ... ... ... ... ... ... қорғау. Алматы, Ана тілі, 1992 жыл
7. Ғ.Сағымбаев. Экология ... ... 1995 ... ... ... ... www.egemen.kz

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Былғары өңдеу кәсіпорындарының ақаба суларының құралу ерекшеліктері және оларды канализациялау жолдары13 бет
Мұнай және газ өндіру компаниясы қызметінің техника-экономикалық көрсіткіштерін анықтау есебі48 бет
Өндірістік кәсіпорын инвестициялық шешімдерінің экономикалық тиімділігі24 бет
«ағынды суларды аэрациялау»8 бет
Анаэробты байланысты процесс4 бет
Ағын судан бөлініп алынған гетеротрофты микроорганизмдерді идентификациялау32 бет
Ағынды суларды алдын ала тазарту11 бет
Ағынды суларды аэрациялау5 бет
Ағынды суларды аэрациялау жайлы6 бет
Ағынды суларды тазалау әдістері13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь