Атқарушы билік

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 3
1 ҚР Атқарушы билік ұғымымен түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.1 ҚР Атқарушы билік органдарын ұйымдастыру мен қызметінің қағидалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
6
1.2 Қазақстан Республикасының үкіметі . атқарушы биліктің жоғары органы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
17
2 Мемлекеттегі атқарушы билік органдарының әкімшілік.құқықтық мәртебесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
41
2.1 Азаматтардың әкімшілік.құқыктык мәртебесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 41
2.2 Атқарушы билік органдарының әкімшілік.құқықтық мәртебесі ... ... . 43
2.3 Қоғамдық ұйымдар мен атқарушы билік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 56
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 65
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 67
Зерттеудің өзектілігі: Бүгінгі әлем шапшаң қарқынмен қарқынмен өзгеруде, ғаламдану мен ақпараттық технологиялар дәуірі, күн өткен сайын күш алып барады. Соған сәйкес жаңа яғни бұрын сирек кездесетін қылмыстар орын алуда. Бірақ қылмыстың аты-қылмыс болғандықтан бұл жерде қоғамға қауіптілік немесе құқыққа қайшылық бар. Қазақстан өзінің экономикалық әлеуметін нығайтып, әлемде орнын нақтылауда. Қазақстан құқықтық мемлекет құру жолында.
Атқарушы билік органдары – мемлекеттік биліктің осы тармағын жүзеге асыратын негізгі субьект. Онсыз мемлекеттік – басқарушылық қызметті іс жүзінде жүзеге асыру, әкімшілік-құқықтық қатынастардың пайда болуы мүмкін емес. Бұл сияқты құқықтық қатынастардың өзге қатысушыларының әкімшілік-құқыктық мәртебесі көпшілігінде нақ осындай мемлекеттік органдардың қызмет аясында шындыққа айналады.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы. 1995 ж. (02.02.2011 жаңартылған).
2. Н.Ә. Назарбаев. "Президенттің Қазақстан халқына жолдауы 2030" -Алматы: "Білім", 1997 ж.
3. ҚР жергілікті мемлекеттік басқару туралы ҚР заңы, 01.01.2015ж.
4. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. 2015 жылғы 30 қараша.
5. Назарбаев Н. Сындарлы он жыл. Алматы, 2003.
6. Қазақстан Республикасы «Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы» кодексі (05.07.2014).
7. ҚР Мемлекеттік қызметкерлер туралы Заң, 01.01.2015ж.
8. Жайлин Жайлин Ғ.А. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы. Оқулық. Ерекше бөлім. II том. - Алматы: Заң әдебиеті, 2005ж
9. Қазақстан Республикасының iшкi iстер органдары туралы заңы 23.04.2014ж.
10. Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 18 қарашадағы №410-V "Сыбайластықпен күрес туралы" Заңы
11. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі, 03.07.2014;
12. Төлеуғалиев Ғ.И Қазақстан Республикасының азаматтық құқығы: Жоғары оқу орындарына арналған академиялық курс. Оқулық І-том.-Алматы: «Жеті-Жарғы»
13. Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексі, 04.07.2014.
14. «Қылмыстық-атқару жүйесінің кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2012 жылғы 29 наурыздағы № 182 Бұйрығы
15. Сүлейменов М.К. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы. Жоғарғы оқу орнына арналған
16. ҚР Азаматтық кодексі (2015.24.11. берілген өзгерістер мен толықтырулармен)
17. «Адамдарды қоғамнан уақытша оқшаулауды қамтамасыз ететін арнаулы мекемелерде ұстау тәртібі мен шарттары туралы» Қазақстан Республикасының 2013 жылғы 03 шілдедегі Заңы (01.01.2015 жаңартылған).
18. «Бұқаралық ақпарат құралдары туралы» Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 23 шілдедегі Заңы (01.01.2015 жаңартылған)
19. Бас бостандығынан айыру орындарынан босатылған адамдарды әкімшілік қадағалау туралы ҚР Заңы (01.01.2015 жаңартылған)
20. Қазақстан Республикасы Әкімшілік рәсімдер туралы заңы (29.12.2014 берілген өзгерістер мен толықтыруларымен)
21. ҚР нормативтік құқықтық актілер туралы ҚР Заңы, 01.01.2015ж.
22. Қоғамдық бірлестіктер туралы ҚР Заңы 2014 жылғы 24 шілде
23. Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 23 қарашадағы №416 «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңы
24. Гражданский Кодекс Республики Казахстан. (Общая часть). Комментарий. В двух книгах. Книга. 2. Отв ред. М.К.Сүлейменов, Ю.Г.Басин. - Алматы: Жеті жарғы.
25. Баянов «Мемлекеттік құқық негіздері» Алматы 2003ж.
26. Құнқожаев «Құқық негіздері»
27. Таранов А.А.Қазақстан Республикасының әкімшілік құқығы. Академиялық курс. Алматы, «КазГУ Баспа үйі» ЖШС,-2003,-284бет.
28. Ағыбаев А. Қылмыстық құқық. Оқулық. Жалпы бөлім. Алматы, 2001ж.
29. Таранов А.А. Коментарий к Кодексу об административных правонарушениях, в двух книгах. Алматы. Норма-К.2002.
30. Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік-анықтамалық. — Алматы: «Жеті жарғы» баспасы, 2008 жыл. ISBN 9965-11-274-6
        
        Мазмұны
|Кіріспе………………………………………………………………………. |3 |
|1 ҚР ... ... ... |6 ... | ... ҚР ... билік органдарын ұйымдастыру мен қызметінің | |
|қағидалары...........................................................|6 |
|............................................. | ... ... ... үкіметі – атқарушы биліктің жоғары | ... ... | |
|2 ... ... ... ... ... | |
|мәртебесі............................................................|41 |
|.................... | ... ... ... ... |41 ... | ... Атқарушы билік органдарының әкімшілік-құқықтық |43 ... | ... ... ... мен атқарушы |56 ... | ... ... | ... ... |67 ... | |
Кіріспе
Зерттеудің өзектілігі: Бүгінгі әлем шапшаң қарқынмен ... ... мен ... технологиялар дәуірі, күн өткен сайын
күш алып барады. Соған сәйкес жаңа яғни ... ... ... ... ... ... қылмыстың аты-қылмыс болғандықтан бұл жерде қоғамға
қауіптілік немесе ... ... бар. ... ... ... нығайтып, әлемде орнын нақтылауда. Қазақстан құқықтық мемлекет
құру жолында.
Атқарушы билік органдары – ... ... осы ... ... негізгі субьект. Онсыз мемлекеттік – ... ... ... ... ... ... қатынастардың пайда болуы мүмкін
емес. Бұл сияқты ... ... өзге ... ... ... көпшілігінде нақ осындай мемлекеттік органдардың ... ... ... билік органының ұғымы белгілі бір ... ... ... ... ол тар ... ... ... қандай да болмасын
түрін жүзеге асыру үшін құрылатын және осы мақсат үшін ең аз дәрежеде ... ... ... ... ... бастауыш ұйымын білдіреді. Кең
мағынада ол осындай бастауыш ұйымдардың жиынтығын білдіреді.
Ұйымдарды мемлекеттік және ... емес ... ... ажырату
алынған. Біріншілері ресми түрде мемлекетпен рәсімделеді. ... ... ... ... ... ... ұйымдардың тобына мемлекеттік кәсіпорындар, мемлекеттік
мекемелер және, соңында, мемлекеттік органдар енлзіледі. Бұл ... ... ... ... ... мынаған салды. Кәсіпорындар мен
мекемелердің ішінде басқару сипаты бар ... ... ұжым ... ... ... әкімшілігі жүзеге асырады.
Атқарушы билік органдарының мемлекеттік-биліктік өкілеттіктері ... ... ... ғана пайдаланылады. Бұл
органдар заңдар мен заңға тәуелді нормативтік құқықтық ... ... ... ... де) орындау үшін құрылады.[1]
Атқарушы билік органдары өзінің ... ... ... ... Бұл - ... - ... кызметтің негізгі базасы заң
екендігін білдіреді оның субъектілері осы ... ... ... ... адамдардың және азаматтардың, заңды тұлғалардың
атқарушы билік органдарымен қарым-қатынасы.
Атқарушы билік — “биліктің тармақталуы” ... ... ... ... Оған парламенттің яғни заң шығарушы биліктің қабылдаған
заңдарын ... ... ... ... ... ... ... билік
ретінде саналатын заң шығарушы билікке ... ... ... ...... ... және ... (президенттік респ-ларда), не
мемлекет басшысына (парламенттік елдерде) ... ... ... ... ... билікгін Үкіметтің жүзеге
асыратындығы, атқарушы органдар жүйесін басқарып, ... ... ... көзделген. Үкімет өзінің бүкіл қызметі үшін ... ... ... береді, сондай-ақ Конституция бабында көзделген
реттерде Парламентке есеп ... ... ... ұйымдастырылуы мен
қызмет тәртібі конституция заңмен белгіленеді.
Атқарушы билік заң шығарушы бастаманың ... көзі ... ... заң ... ... нәтижелі әсер ете отырып, заң
шығарушы биліктің өз уәкілеттерін ойдағыдай жүзеге асыруына тікелей ... ... ... және ... ... ... ... жеке зерттеу.
– Зерттеу тақырыбы бойынша ... және ... ... ... ... — сәздіңтар мағынасында - аталмыш елдің азаматтығын
алған, конституцияда ... ... мен ... ... ие ... Бұл ... кең мағынасында - өз кадірін сезінетін,
саяси және құқықтық мәдениетті меңгерген, ... ... ұлы» ... және ... ... заңдарына бағынатын әнегелі адам. ... ... ... ... мен лауазымды адамдары тұлғасында
республика азаматтары ... ... ал ... ... ... Республикасы алдында жауапты. Ол Қазақстан Республикасының
Конституциясы мен ... ... ... ... мүдделерін,
оның аумақтық тұтастығын қорғауға, мемлекеттік тіл мен оның аумағында
тұратын барлық ... ... ... ... ... ... Республикасының күшкүдіретін, егемендігін және
тәуелсіздігін ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының азаматтары мен
атқарушы билік ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының атқару билігі мен
азаматтары.
Зерттеудің әдісі: Диплом жұмысын жазу ... ... ... ... ... ... сынды әдістер қолданылды.
Диплом жұмысының теориялық негіздері: Диплом жұмысын зерттеу барысында
Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық ... ... және шет ел ... ... ... ... маңызы: Диплом жұмысы материалдарын осы
саладағы одан арғы ... ... ... және оқу ... ... ішкі ... органдарының әкімшілік қызметі бойынша тиісті
арнайы курс шеңберінде пайдалануға болады.
Зерттеу жұмысының ... ... ... ... ... ... атқарушы билік түсініктеріне, олардың байланысы
талдау жасалынған. Осы ... ... ... ... ... ... азаматтардың арасындағы байланыс маңыздылығы баяндалған.
Диплом жұмыстың құрылымы: Диплом жұмысының құрылымы кіріспе бөлімнен,
2 ... ... ... және ... ... тізімінен
тұрады.
1 ҚР Атқарушы билік ұғымымен түсінігі
1.1 ҚР Атқарушы билік органдарын ұйымдастыру мен қызметінің қағидалары
Атқарушы билік органдары – ... ... осы ... ... ... субьект. Онсыз мемлекеттік – басқарушылық қызметті іс
жүзінде жүзеге асыру, әкімшілік-құқықтық қатынастардың ... ... ... Бұл ... ... ... өзге ... әкімшілік-
құқыктық мәртебесі көпшілігінде нақ осындай мемлекеттік ... ... ... айналады.
Атқарушы билік органының ұғымы белгілі бір дәрежеде ... ... ... ол тар ... бірлескен қызметтің қандай да ... ... ... үшін ... және осы ... үшін ең аз ... ... адамдар ұжымының рәсімделген жекелеген бастауыш ұйымын білдіреді. Кең
мағынада ол осындай бастауыш ұйымдардың ... ... ... және ... емес ... ... ажырату
алынған. Біріншілері ресми түрде мемлекетпен рәсімделеді. Екіншілері
олардың ... ... ... ... партия).
Мемлекеттік ұйымдардың тобына мемлекеттік кәсіпорындар, мемлекеттік
мекемелер және, соңында, мемлекеттік органдар енлзіледі. Бұл ... ... ... ... белгі мынаған салды. Олар өзінің
қызметін, оларды құратын мемлекеттің атынан, ... ... да ... өкілеттіктерсіз және өзінен сыртқары қандай болса да басқару
функцияларын атқармай, жүзеге ... ... мен ... ... ... бар ... ... ұжым емес, оның ... ... ... ... ... жағдайлар отқарушы билік органдарының ... үшін ... Олар ... ... ... ерекше орын алады,
ол өзінің тікелей көрінісін мыналардан табады.
Атқарушы ... ... заң ... және сот ... ... ... аппараттың бөлек буыны болып табылады. Бұл, біріншіден,
олардың мемлекет атынан тікелей өкілдік ... ... ... және ... ... әр түрлі салаларында оның саясатын
жүзеге асыратынын білдіреді және, екіншіден, ... ... бұл ... ... өкілеттіктердің белгілі бір көлемін береді,
бұлардың кәсіпорындар мен мекемелерде болуы мүмкін ... ... ... ... ... ... сипаты бар
өкілеттіктердің мәні олардың:
– мемлекет атынан ұйымдастыру бағыныстылығы мен меншік нысанына
қарамастан жеке және ... ... ... ... ... ... құқықтық актілер шығару;
– құқықтық актілермен ... ... мен ... ... ... ... отыруды (қадағалауды) жүзеге
асыру;
– заңды түрде міндетті ... ... ... орындалуын
қамтамасыз ету және оларды бұзушылықтан өзінің сипаты бойынша
мемлекеттік иландыру, түсіндіру, мадақтау ... ... ... ... жағдайларда-мемлекеттік (әкімшілік) мәжбүрлеу
шараларын ... ... ... құқығынан көрініс табады.
Атқарушы билік органдарының мемлекеттік-биліктік өкілеттіктері ... ... ... ғана ... ... ... мен заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілерді (олардың
ішінде өздерінің актілерін де) ... үшін ... ... ... өзінің қызметін заңға тәуелді ... Бұл - ... - ... ... негізгі базасы заң
екендігін білдіреді оның ... осы ... ... ... да, сондай-ақ аймақтың да деңгейлерін – де ... ... ... ... ... ... жүйесін құрады.
Осы жүйенің шегінде оның ... ... ... ... ... ... ... қолма-қолдық дербестігі болады. Ол өзінің көрінісін, ... осы ... ... ... ... мен тапсырылған іс үшін
оның жауапкершілігінің шарасында оның құзыретінен (міндеттері, функциялары,
өкілеттіктері, жауапкершілігі) ... Бұл ... ... ... ... және ... актілерде
бекітіледі.[1]
Азаматтық құқық қабілеттілік атқарушы билік органдарының құқықтық
мәртебесінің белгісі болып ... ... ... үшін Заңды тұлғаның
санатын жалпы алуға болмайды, ... ... ... ... мемлекеттік-
басқарушылық қызметінің сипатын да, сондай-ақ ... ... ... ... ерекшелігін де білдіруге қабілетсіз.
Атқарушы билік органдары адамдардың белгілі бір ұжымы әкімшілік-
басқарушылық персоналдың ... ... ... ... ... ... белгілі бір ұйымдық-құқықтық байланыстар
жасалынады, функционалдық міндеттер мен ... ... ... ... бөлігі үшін жауапкершілік айқындалады. Бұл мемлекеттік-
қызметтік қатынастар, өйткені осы органның ... ... ... ... ... ... ... құрылымы, яғный бағынышты
құрылымдық бөлшектер құруын болжайтын ішкі ... ... ... ... Олардың қызметі осы атқарушы билік
органының өзінің сыртқары, яғный тікелей ... ... ... тиімді орындауға қабілетті болу үшін ... ішкі ... ... ... ... ... биліктің әрбір органының мемлекеттік-басқарушылық қызметінің
белгілі бір аумақтық немесе қызметтік (мәселелік) көлемі болады. ... ... ... ... өкілеттіктерінің не Қазақстанның ... не ... бір ... күші болатынын білдіреді. Екіншісі не
жалпы басқарушылық функцияларды (мысалы, Үкімет), не ... ... ... ... бар ... бір басқару функцияларын жүзеге
асыруды болжайды. Олардың қатарында реттеу, рұқсат беру, ... және ... ... ... олар да ... ... көлемде жүзеге асырылуы
мүмкін.
Сонымен, атқарушы билік органы деп ... ... ... мынадай буыны түсініледі, билікті болу принципіне
сәйкес мемлекет оған қоғамның ... ... ... өмірінің әр түрлі облыстарында атқарушы-өкім етуші қызметін
іс жүзінде жүзеге асыруды тапсырады.
Принциптер — бұл атқарушы билік органдарын ұйымдастыру мен ... ... ... және ... ... ... ... қызметтің заңға тәуелсіздігі-нен,
сондай-ақ Конституция мен заңдардың жоғары тұратындығынан туындайды
(Конституцияның 3,4 - ... ... ... ... ... ... ... оларға тапсырылған қызмет аяларында оны қамтамасыз етуге
міндетті.
2. Мемлекеттік-басқарушылық қызмет объектілерінің ... ... ... маңыздылығы мемлекеттік объектілермен қатар көптегсн
мемлекеттік емес құрылымдардың, жеке ... ... әр ... ... ... болуымен, азаматтардың құқықтары мен
бостандықтарының одан әрі кеңейе түсуімен байланысты.
Осыған сәйкес басқарушылық ... ... әр ... ... ... басқару құралдарын шектеу, ... ... ... ... ... ... мемлекеттік және аймақтық мүдделерді,
орталықтандыру мен орталықсыздандыруды ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру мен қызметінде алқалық пен
дара басшылықты дұрыс үйлестіру ... ... ... ... ... ... пікірді ескеруді қамтамасыз етеді. Осы
мақсатпен атқарушы биліктің тиісті органдарының ... ... әр ... ... ақылдасатын кеңестер, комис сиялар кеңінен
өріс ... ... және ... ... ... ... алқалар құрылады.
Сонымен бірге, дара басшылық атқарушы-өкім ету сипаты бар қызмет үшін
қажет тиісті ... ... ... ... дара ... ... ... режимін әр орнатудың құралы болып табылады.
4. Жоғарыдағы ... ... - ... атқарушы билік оргадарының
және әрбір мемлекеттік қызметшінің оларға тапсырылған жұмыс бөлігі үшін
жауапкершілін туындайды. Бұл ... ... ... ... ... ... қызмет туралы 1999 ж, 23-шілдедегі заңда, тәртіп
туралы жарғыларда және лауазымдық нұсқауларда бекітіледі.
5. Атқарушы ... ... ... жариялылық принципі өзінің
жұмысының аса маңызды ... ... ... ... арқылы
кеңінен жария етуді, жалпы жұртқа хабарлап жеткізуді болжайды.
Атқарушы билік органдары өз ... ... және ... ... ажыратылады. Оларды төмендегідей түрлі топтарға болуге болады.
1. Қызметінің аумақтық көлемі бойынша атқарушы билік орган дарының екі
деңгейін ... ... ... және ... Бұл ... унитарлық
мемлекеттік құрылыспен және ... ... ... бөлу мен ... Қазақстанның бүкіл аумағына Үкіметтің,
республика министрліктерінің және өзге де ... ... ... ... ... ... ... аудандардың,
қалалардың, ауылдардың (селолардың), кенттердің атқарушы билік органдары
өзінің қызметін тиісті аумақтың шеңберінде ... ... ... ... ... ... ... өздерінің
аумақтық органдарын (басқармалар, департаменттер және т.б. құра алады,
бірақ олар жергілікті атқару ... ... ... ... ... республикалық атқарушы билік органдарының аумақ ... ... ... қызметі бірнеше аумақтарды қамтиды (мысалы, темір жол,
әскери округтар және ... ... - ... ... бойынша, бұл ең алдымен олардың
аттарынан көрініс ... ... ... ... ... Республикасының Үкіметі, министрліктері, агенттіктері,
комитеттері, ... ... өзге де ... ... ... ... ... нысандарға өкімдер, әкімдіктер, комитеттер,
басқармалар, департаменттер, бөлімдер және өзге де органдар жатады.
3. ... ... ... ... сипатына байланысты мыналарға
бөлінеді:
– жалпы құзіретті, яғный мемлекеттік-басқарушылық қызметтің
барлық немесе ... ... ... функциялар мен
өкілеттіктерді жүзеге асыратын органдарға. ... аса ... ... өкімдер, әкімдіктер;
– саламық құзіретті, яғный өздеріне ... ... ... ... аяларының шеңберінде функциялар мен
өкілеттіктерді жүзеге ... ... ... денсаулық
сақтауды, ішкі істерді т.с.с). Бұлар, әдетте, министрліктер,
жергілікті ... ... ... құзіретті, яғный барлық немесе бірнеше салалық
жүйелерге жалпы бірдей болатын олардың қарастылығына жатқызылған
арнаулы мәселелер ... ... мен ... ... ... (мысалы, стандартизаңиялау, қоршаған ортаны
қорғау мәселелері ... ... ... ... де,
агенттіктер де, ведомствалар да және т.б. болуы мүмкін.
Бұлардың арасынан кейде салалық және ... ... ... ... арнаулы және аралас құзіретті органдарды бөледі. Мұндай
құзірет көпшілігінде әр түрлі ... ... ... ... билік органдарына тәнді.
4. Өз ведомствосына қарасты ... шешу ... ... ... алқалы органдар, оларда құзіретінің негізгі мәселелері осы орган
мүшелерінің көпшілік даусымен шешіледі (мысалы, Үкімет, ... ... ... дара ... ... ... ... мәселелерді шешу
өкілеттіктері басшының қолына шоғырландырылған (барлық қалған ... ... ... 1995 ж. ... ... Президент ресми түрде
атқарушы биліктің басшысы болмаса да, шындығында оның бұл аядағы рөлі ... ... ол ... ... ... ... ... тағайындайды; оны қызметтен босатады; Премьер-Министрдің
ұсынуымен оның орын басарларын және министрлерді қызметке ... ... ... ... ... ... ... басқа да Үкімет құру, мына кірмейтін орталық ... ... ... ... ... ... атқарушы билік органдарының жүйесі
де Премьер-Министрдің ұсынуы бойынша Президенттің жарлықтарымен бекітіледі.
Қазіргі кезде ол "Атқарушы ... ... ... ... ретке
келтіру туралы Президенттің 1993 ж. 9 маусымдағы жарлығымен айқындалады.
Президент ... ... ... бойынша Үкімет отырыстарына
төрағалық етуге, Үкіметтің отставкаға кетуі туралы шешім қабылдауға құқылы.
Президент Үкіметтің және облыстар, ... мен ... ... ... ... жоюға немесе тоқтата тұруға құқылы. Оның жарлықтарымен
атқарушы ... ... мен ... ... ... ... билік — бұл мемлекеттік-құқықтық құралдар, әдістер ... ... ... ... билік етуші субъектілердің ерік-жігері
іске асырылады немесе қоғам өмірінің экономикалық, әлеуметтік және рухани
салаларын басқару жүзеге ... ... ... ... ... ... Олар ... Мемлекет органы дегеніміз — белгіленген тәртіппен
құрылған азаматтар ұжымы, ол бірыңғай мемлекеттік аппараттың бөлігі ... Оған ... ... тән: ... ... ... ... құрылады; екіншіден, органға мемлекет өз міндеттері мен ... ... үшін ... ... бұл ... ол жекелеген қызметті де,
қызметтер жиынтығын да ... ... ... ... ... ... билік берілген. Ол басқа мемлекеттік органдар,
лауазымды адамдар, азаматтар орындауға ... ... ... ... ... ... ... актілердін орындалуын қамтамасыз етеді; төртіншіден,
мемлекет органдары үшін белгіленген ережелерге сәйкес әрекет етулері ... сот ... ... үшін ... және ... ... белгілі бір тәртібі белгіленген.[3]
Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдары мемлекеттік ... ... ... ... — өкілді, атқарушы, сот, прокуратура және өзге де
бақылаушы-қадағалаушы органдарға ... Бұл ... заң ... және сот ... бөлу қағидатына негізделген; дәрежесіне қарай —
орталық және жергілікті ... ... ... ... ... ... ... мерзімі шектелмей құрылады) және уақытша (қысқа ... жету үшін ... ... жүзеге асыру тәртібі бойынша —
алқалы (Парламент) және дара ... ... ... ... ... — құқық шығарушы, құқық ... және ... ... ... ... — жалпы (Үкімет) және арнаулы (министрліктер)
органдар болып бөлінеді.
Қазақстан Республикасында мемлекеттік органдарды құру және ... ... ... ... ... ... бөлу теориясы болып
табылады, ол ... ... және ... ... ... ... ... жекелеген адамдар тарапынан қиянат болмауы үшін ... Бұл ... ... әрқайсысы дербес әрі бірін-бірі тежеуші әрі
тепе-теңдік жүйесі бола отырып, өз қызметтерін органдардың ... ... ... ... ... ... ... және тепе-теңдік жүйесі (аса маңызды қағидаттың бірі) —
онда әлдебір билікті, басқа ... ... ... бір ... ... ... мемлекеттің әлдебір тұтқасының билікті өз қолына
шоғырландыруын болдырмауы көзделінген. Билікті бөлу ... ... (III ... ... (IV ... Үкімет (V бөлім) ... (VI ... ... ... ... іске асырылып
нақтыланған. Бұл ... ... ... ... ... жасау
қағидаттарына сәйкес жүзеге асырылуын білдіреді. ... ... заң ... ... ... Президенттің заңдарды қайтару
құқығымен үйлестірілген. Президентке ... ... ... ... ... берілген. Ал, Үкіметке Конституция, заңдар және Президенттің
нормативтік жарлықтары негізінде және ... ... үшін ... шығару
құқығы берілген. Сонымен бірге Президентке Конституцияға сәйкес халықаралық
шарттар жасасу құқығы берілген, алайда оларды Парламент бекітуі тиіс.
Сот билігінің де ... ... ... бар. ол ... ... қорғану құқығы, азаматтардың заң, сот алдында теңдігі,
жариялылық, судьядан бас тарту және т.б. қағидаттарға негізделген. ... ... ... ... мемлекеттік билікті тұтастай өзі иемденіп
кете алмайды.
Жоғарыда аталған ... ... ... билік органдарының
мынадай төрт негізгі түрі ерекшеленеді: Қазақстан Республикасының Үкіметі
және Қазақстан ... ... ... Осы ... бәрі
жинақтала келе Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік билік органдарының
бірыңғай жүйесін ... ... ...... ... ... және ... саясатының негізгі бағыттарын айқындайтын, ел ішінде және
халықаралық қатынастарда ... ... ... ... ең ... ... Республиканың Президенті — халық пен мемлекеттік билік
бірлігінің, ... ... адам және ... ... ... ... әрі кепілі. Президент мемлекеттік биліктің барлық
тармағының келісіп жұмыс істеуін және өкімет органдарының ... ... ... ... ... ... ... туған, 40 жасқа толмаған
мемлекеттік тілді еркін меңгермеген, әрі ... ... он бес ... ... адам ... болып сайлана алмайтынын атап көрсету қажет.
Бұл ... ... ... өзге ... қатарынан екі реттен
артық мерзімге сайлана алмайтындығы жатады. Президенттің мемлекеттік тілді
еркін меңгеруі әрі Қазақстанда ... он бес жыл бойы ... және ... ... ... болуға тиіс.
Президент өкілді органның депутаты болып қоса сайлана алмайды, өзге де
ақы төленетін ... ... және ... қызметпен айналысуға
құқығы жоқ. Республика Президенті өз өкілеттігін жүзеге асыру ... ... ... ... ... Ол ешкім тиіспеу құқығына ие.
Қазақстан Республикасының Парламенті — Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ең ... ... органы.
Парламент тұрақты негізде жұмыс істейтін екі ...... ... ... Республикасы Парламентінің төменгі Палатасы — ... ... тен және төте ... ... ... ... ... беру
арқылы сайланады. Қазақстан Республикасы Парламентінің жоғары Палатасы —
Сенат ... ... ... негізінде жасырын дауыс беру жолымен сайланады.
Қазақстан Республикасының Үкіметі — атқарушы биліктің маңызды тармағы
болып ... ... ... ... ... және олардың
қызметіне басшылық жасайды. Оны ... ... ... ... — сотта іс жүргізудің азаматтық, қылмыстық және ... өзге де ... ... тек сот қана ... ... Заңмен
құрылған Республиканың Жоғарғы Соты және Республиканың ... ... ... ... ... ... да бір атаумен арнаулы және
төтенше соттар құруға жол берілмейді.[4]
Судьялар сот ... іске ... ... ... және тек
Конституция мен Заңға ғана бағынады. Сот төрелігін іске ... ... ... ... болсын араласуға жол берілмейді және ол заң
бойынша жауапкершілікке әкеп ... ... ... ... ... есеп
бермейді. Судьяның қызметі депутаттық мандатпен, оқытушылық, ғылыми ... ... ... ... өзге де ақы ... ... кәсіпкерлікпен айналысумен, коммерциялық ұйымның басшы органының
немесе байқаушы кеңесінін құрамына кірумен сыйыспайды.
Мемлекеттік биліктің бірыңғай ... ... ... орны ... ... басшысы ретінде нақ Президент билік
тармақтарының әрқайсысының қызметіне ... ... ... ұғым конституциялық құқылық мағынада мемлекет басшысы
дегеңді білдіреді. Бұл қызмет сол үшін әлемдік тәжірибеде ... ... ... ... рет Қазақстанда 1990 жылғы 24 сәуірде Жоғарғы
Кеңес қабылдаған Заңмен тағайындалды, онда ... ... ... алты жыл ... ... деп белгіленді. Н.Ә.Назарбаев ... ... ... ... 1991 ... 16 ... ... сайлауы
туралы Заң қабылданып, мұнда Президентті республика халқының жалпыға
бірдей, тең және төте ... ... ... ... ... беру арқылы бес
жыл мерзімге сайлауы көзделді. Осы ... ... ... ... ... онда ... тағы да ... 1991
жылғы 10 желтоқсанда Жоғарғы Кеңес одан ант қабылдады және осы сәттен
бастап ол ... ... деп ... әрі сол күн оның ... Президентінің қызметінде болу мерзімін есептеудің басы ... ... 1998 ... 7 ... ... ... ... Президенттік мерзім 7 жылға дейін ұзартылды.
Демек, Президент мемлекеттік биліктің шыңы. ... ... ... ... ... ... қарауымыздың мәні мынада. Шын
мәнінде Президент барлық билік тармақтарынан ... тұр. ... ... ... ол — ... басшысы, мемлекеттің
ішкі және сыртқы саясатының ... ... ... ел ... ... ... Қазақстанның атынан өкілдік ететін ең жоғарғы
лауазымды тұлға. Атқарушы билікті тікелей жүзеге ... да ол ... ... ең ірі ... Олай дейтініміз атқарушы билікті жүзеге
асырушы Үкімет өзінің бүкіл қызметінде ... ... ... және ол өз ... ... ... өкілеттігін тоқтату туралы
шешім қабылдауға және оның кез ... ... ... ... ... бірге Конституцияның 40-бабынын 3-тармағына сәйкес Республика
Президенті мемлекеттік биліктің ... ... ... жұмыс істеуін
және өкімет органдарының халық алдындағы жауапкершілігін қамтамасыз етеді.
Сөйтіп, ол — халық пен ... ... ... Конституцияның
мызғымастығының адам және азамат құқықтары мен бостандықтарының ... ... Бұл ... ... ... атқарушы өкілеттілігі
айғақ Президентке Қазақстан Республикасы ... ... ... үшін ... кең ... ... атқарушы билік саласында:
Парламенттің келісімімен Республика ... ... оны ... ... ... ... Үкіметінің құрылымын белгілейді; оның мүшелерін қызметке
тағайындайды және қызметтен ... ... ... ... ... ... ... құрады, таратады, қайта құрады;
Үкімет ... ... ... Үкіметтің аса маңызды мәселелер
бойынша отырыстарында төрағалық етеді; ... Заң ... ... енгізуді тапсырады; Республика Үкіметінің және ... ... бар ... мен ... ... ... ... не толық немесе ішінара тоқтата тұрады; Республика Премьер-
министрінің ұсынуымен Республиканың мемлекеттік ... ... ... ... ... ... қаржыландыру мен енбекақы
төлеудің бірыңғай ... ... ... Президенті өз бастамасы
бойынша Үкіметтің өкілеттігін тоқтатуға шешім қабылдауға және оның ... ... ... босатуға қақылы. Премьер-министрді қызметінен
босату бүкіл Үкіметтің өкілеттігі ... ... ... ... ... ... түсуі туралы шешімді Үкіметтің өз мәлімдемесі
бойынша да, сондай-ақ Парламент Үкіметке сенімсіздік білдірген жағдайда да
қабылданды.
Республика ... ... және ... тыс ... ... ... сессиясын шақырады және ... ... ... ... ... қабылдайды; Парламент
Палаталарының кезектен тыс бірлескен отырыстарын ... ... ... ... он бес ... күні ... қол ... халыққа жария етеді не заңды немесе оның жекелеген баптарын ... ... салу үшін ... ... ... Республикасы Ұлттық Банкінің
Төрағасын қызметке тағайындайды, оны қызметтен босатады;
Парламент Сенатының ... ... Бас ... және
Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Төрағасын қызметке тағайындайды, оларды
қызметтен босатады.[5]
Қазақстан Республикасының ... ... ... отырып, Президент
Қарулы Күштердің жоғарғы қолбасшыларын қызметке тағайындайды және қызметтен
босатады; жоғары әскери атақтар мен өзге де ... ... ... агрессия жасалған не оның қауіпсіздігіне сырттан тікелей қатер төнген
ретте Республиканың ... ... ... оның ... ... әскери
жағдай енгізеді; ішінара немесе ... ... ... бұл ... ... дереу хабарлайды; Қауіпсіздік Кеңесін құрады.
Президенттің басты міндеті — ел ... және ... ... ... ... ету. Әңгіме бұл ... ... ... ... субъектісі ретінде, егеменді де тәуелсіз мемлекет
ретінде танытады деген сөз. ... бұл ... ... жүргізіп,
Қазақстан Республикасының халықаралық қатынастарына, ... ... ... елде ... шет мемлекеттердің дипломатиялық және өзге де
өкілдіктері өкілдерінің сенім және кері ... алу ... ... ... ... оған Қазақстан
Республикасының ... ... заң ... ... Ол екі жолмен жүзеге асырылады:
Заң шығару. Қазақстан Республикасы Конституциясына сәйкес Парламент
Президентке оның бастамасы бойынша, әр ... ... ... ... ... дауысымен бір жылдан аспайтын мерзімге заң шығару
өкілеттігін беруге ... күші бар ... ... Бұл ... ... Республикасы
Конституциясымен белгіленген. Заң шығару ... ... ... ... ... белгілеушілік қызметінің басты нысандары
емес.
Сонымен қоса Президент Конституция мен заңдар негізінде және оларды
орындау үшін ... ... ... ... күші бар жарлықтар мен
өкімдер шығарады.
Қазақстан Республикасы Президентінің кандидаттығына мынадай қатаң
талаптар ... ... ... ... ... тумысынан
Республика азаматы, 40 жасқа толған, мемлекеттік тілді ... ... ... ... он бес жыл бойы ... әлде бір ... қызметкері
емес, заңмен белгіленген ретте өтелмеген соттылығы жоқ және сайлау құқығы:
мемлекеттік органға және жергілікті өзін-өзі басқару органына ... ... ... ... ... қатысуға құқығы бар азамат
қана сайлана алады. Бір адам қатарынан екі ... ... ... ... ... Республикасының Президентін конституциялық заңға сәйкес
жалпыға бірдей, тең және төте ... ... ... ... ... ... ... дауыс беру арқылы жеті жыл мерзімге
сайлайды. Бұл сияқты мәліметтерді Қазақстан Республикасы Президентінің 1995
жылғы 28 ... ... заң күші бар ... ... ... ... 1998 жылғы 7 қазандағы
Конституцияға өзгерістер мен толықтырулар ... ... ... алуға
болады. Демек, Президентті сайлау жалпы сайлау сияқты Республиканың Орталық
сайлау комиссиясының басшылығымен жүргізіліп, ... ... ... ... елу ... ... ... алған кандидат
сайланды деп есептелінеді. Егер кандидаттардың бірде бірі көрсетілген дауыс
санын ала алмаса, қайтадан ... ... оған көп ... алған екі
кандидат қатысады. Дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың көбісінің дауысын
алған ... ... деп ... ... ... болмайды, яғни оны қандай да ... ... ... ... ... ... және ... Президенті өзінің міндеттерін атқару кезіндегі қылмыстық
іс-әрекеті үшін тек қана ... ... ... ... ... Айып тағу және оны ... ... шешім Мәжіліс депутаттарының
кемінде үштен бірінің ... ... ... ... ... ... мүмкін. Тағылған ... ... ... Бұл мәселе бойынша түпкілікті шешім айып тағудың негізділігі
туралы Жоғарғы Сот қорытындысы және белгіленген конституциялық рәміздердің
сақталғаны ... ... ... ... ... жағдайда әр
Палата депутаттары жалпы санының кемінде төрттен үшінің көпшілік дауысымен
Парламент ... ... ... ... ... мемлекетке опасыздық жасады деп тағылған айыптың қабылданбауы
оның қай ... де осы ... ... себепші болған. Мәжіліс
депутаттарының өкілеттігін ... ... ... әкеліп соғады.
Президент науқастығына байланысты өз міндеттерің ... ... ... ... қызметінен мерзімінен бұрын босатылуы
мүмкін. Бұл ретте Парламент әр Палата депутаттарының тең ... ... ... ... ... тұратын комиссия ... ... ... туралы шешім Парламент Палаталарының бірлескен
отырысында ... ... мен ... конституциялық
рәсімдердің сақталғаны туралы Конституциялық ... ... ... ... ... жалпы санының кемінде төрттен үшінің көпшілігімен
қабылданады.[6]
1.2 Қазақстан Республикасының үкіметі – ... ... ... - Қазақстан Республикасының атқарушы билігін жүзеге асыратын,
атқарушы органдардың жүйесін басқаратын және олардың ... ... ... Оның ... ... негіздері Конституцияның V-
бөлімінде бекітілген.
Үкіметтің құзіреті, ұйымдастырылуы мен қызмет атқаруының ... ... ... ... ... 1995 ж. ... конституциялық заң күші бар Жарлығымен және осыған өзгерістер
мен ... ... ... 1999 ж. ... ... заңмен
белгіленген.
Үкімет Республика Конституциясының, аталған Жарлық пен Конституциялық
заңның, Республиканың өзге де заңнамаларының негізінде және оларды ... ... ... Президент Конституцияда көзделген тәртіппен құрады.
Республиканың Премьер-Министрі өзі ... ... он ... ... құрылымы мен құрамы туралы Республика Президентіне
ұсыныс ... ... ... және өзге де ... ... құрайды.
Үкімет - алқалы орган. Оның ... ... ...... оның орынбасарлары, министрлер және республиканың өзге ... ... ... ... ... халқына және Президентіне Үкімет туралы
Конституциялық заңда ... ... ант ... ... ... келісімімен қызметке
тағайындайды. Үкіметтің басқа мүшелерін де Президент тағайындайды.
Премьер-Министрге ... ... ... Ол Президентке
министрліктерді, Үкімет құрамына кірмейтін орталық атқарушы ... ... құру және ... ... ... ... ... үшін
кандидатуралар жөнінде, министрді, оның ішінде Үкімет жүргізіп ... ... ... оны жүргізбей отырған министрді қызметтен
босату туралы ұсыныстар енгізеді; Үкіметтің қызметін ұйымдастырып, ... ... және оның ... үшін ... ... ... негізгі конституциялық өкілеттіктеріне:
1) Мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық саясатының, оның қорғаныс
қабілетінің, қауіпсіздігінің, қоғамдық тәртіпті ... ... ... ... және ... ... ... ұйымдастыру;
2) Парламентке республикалық бюджетті және оның ... ... ... ... атқарылуын қамтамасыз ету;
3) Мәжіліске заң жобаларын енгізу және заңдардың орындалуын қамтамасыз
ету;
4) Мемлекеттік меншікті басқаруды ұйымдастыру;
5) ... ... ... ... ... ... ... Министрліктердің, өзге де орталық және жергілікті атқарушы
органдардың қызметіне басшылық жачау;
7) Республиканың ... өзге де ... және ... ... ... ... ... не бір бөлігінде жою немесе
тоқтата тұру.
8) ... ... ... ... ... органдардың басшыларын
қызметке тағайындап қызметтен босату;
9) ... ... және ... ... ... өзге де қызметтерде орындау жатады.
Үкімет өзінін бүкіл қызметінде Конституцияда және ... ... ... Конституциялық заңда белгіленген нысандарда Президент алдында
жауауапты. Ал, ... ... өз ... шегінде өз бетінше шешім
қабылдайды, Премьер-Министрдің ... ... ... ... ... ... өздеріне тапсырылған жұмыс аясы үшін дербес жауап
береді.
Үкіметтің өз өкілеттіктерін жүзеге ... ... ... ... ... ... күші бар ... қаулылары мен
Премьер-Министрдің өкімдері жатады. Бұл ... мен ... ... ... ... қайшы келмеуге тиіс.
Үкімет Президенттің өкілеттік мерзімі біткенше қызмет атқарады. Бұдан
кейін ол жаңадан ... және ... ... ... ... ... қол қойған жазбаша өтініш беру арқылы өз өкілеттігін доғарады.
Конституцияда және Үкімет туралы Конституциялық ... ... ... өклетті мерзімінен бұрын орындарынан түсу ... ... ... Үкімет және оның кез келген мүшесі өздеріне жүктелген міндеттерді
одан әрі ... ... ... емес деп санайтын болса, онда олар Президентке
өз орнынан түсуі туралы ... ... ... ... Парламент Үкіметке сенімсіздік білдіретін болса, Үкімет өзінің
орнынан түсуі туралы Президентке мәлімдейді.
Үкіметтің ... ... ... ... қабылдамау туралы мәселені
Президент он күн мерзімде ... ... ... ... ... не
оның тиісті мүшесінің ... ... ... ... ... ... Президенттің қабылдауы немесе оны ... ... ... ... тоқтатылғанын білдіреді.
Президент өз бастамасы бойынша Үкіметтің өкілеттігін ... ... ... және оның ... ... қызметтен босатуға хақылы.
Министрліктердің және өзге де орталық атқарушы органдардың ... ... ... ... тиісті мемлекеттік органдарға басшылықты жүзеге асырылды;
2) Өз құзіреті ... ... ... ... болады;
3) Премьер-Министрдің алдында өздеріне ... ... ... үшін дербес жауап береді;
4) тиісті мемлекеттік органдардың қарауындағы мемлекеттік басқару
саласындағы (аясындағы) істің жайына және ... ... пен ... ... қамтамасыз ету үшін жауап береді.
Конституцияның 57-бабының 6-тармақшасында көзделген ретте, яғни ... ... ... ... ... ... есеп береді.
Атқарушы биліктің орталық (республикалық) органдарын олардың
қызметінің ... ... ... құзіретті органдарға, салааралық
құзіретті органдарға, бақылау және ... ... ... ... ... ... іске асыратын ... ... ... болады.[8]
Қазіргі кезде төмендегі салалар бойынша республиканың мынадай орталық
атқарушы органдары бар:
а) экономика салалары ... ... ... ... ... ... ... және сауда; Энергетика және минералдық
ресурстар; Ауыл шаруашылығы; Көлік және ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Мемлекеттік
материалдық резервтер жөніндегі; ... ... алу ... ... реттеу және бәсекелестікті қорғау жөніндегі; Жер ресурстарын
басқару жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... Республикасының
Білім және ғылым; Денсаулық сақтау; Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау;
Мәдениет, ақпарат және ... ... ... ... ... және демография; Туризм және спорт жөніндегі
агенттіктері;
б) әкімшілік-саяси қызмет ... ... ... ... ішкі істер; Қоруғаныс, Сыртқы істер министрліктері; Қазақстан
Республикасының Қаржы полициясы Кедендік бақылау; ... ... ... Төтенше жағдайлар жөніндегі агенттіктері.
Министрліктердің құрамында Үкімет құратын ведомстволар ... ... ... және ... министрлігінің құрылыс істері
жөніндегі Шағын бизнесті қолдау жөніндегі; Сауда және т.б. ... ... ... Тіркеу; Қылмыстық атқару ... ... ... ... ... ... мемлекеттің бірнеше салаларына
таратылады. Мысалы, денсаулық сақтау министрлігінің емдеу ісін ... ... мен ... ... Ішкі ... және өзге ... мен ... денсаулық сақтау мекемелері ... үшін ... ... ... табылады.
Сонымен, Қазақстан Республикасында ұйымдық-құқықтық нысандарда
қалыптасып ... ... ... мына ... ... атқарушы
органдар бар:
1) Қазақстан Республикасының министрліктері;
2) Қазақстан Республикасының агенттіктері;
3) Қазақстан Республикасы министрліктерінің құрылымдық бөлімшелері
болып ... ... ... ... ... органдардың, әдетте, тәжірибеде тұрақтанған үш ... бар: ... ... ... ... ... ... Республикасының министрлігі мемлекеттік басқарудың тиісті
саласына ... ... ... сондай-ақ заңдарда көрсетілген
шектерде — салааралық үйлестіруді жүзеге ... ... ... органы болып табылады.
Министрлікті Республика Премьер-Министрінің ұсынысы бойынша Республика
Президенті құрады, қайта құрады және таратады. ... де ... ... ... ... ... ... және қызметтен босатады.
Министр министрліктің жұмысына басшылық ... және ... ... ... һәм оның өз ... ... ... басымен жауап береді.
Министр лауазымы бойынша Қазақстан ... ... ... ... құрылымы мен штат санының шеңберін Үкімет бекітеді.
Министрлікте министрдің орынбасарларының (вице-министрлердің), сондай-
ақ министрліктің басқа басшы қызметкерлерінің құрамында ... ... ... ... алқа Конституциялық-кеңесші орган құрылады. Алқаның
сандық құрамын Үкімет, ал жеке адамдар құрамын Министр ... ... ... ... ресімделеді.
Министрлік өз құзыретінің мәселелері бойынша заңдарда ... ... ... ... ... ... күші ... түрінде актілер шығарады.
Министрлік өзінің ұйымдық-құқықтық мәртебесі бойынша заңды тұлға болып
табылады. Мемлекеттік биліктің дербес ... ... ... тілде
өзінің аты жазылған мөрі мен мөртабаны, ... ... ... ... ... банкілерде есеп-шоттары болады.
Министрліктің қызметін қаржыландыру тек қана мемлекеттік бюджеттен
жүзеге асырылады.[9]
Заң ... ... ... ... тең ... ... және ... әкімшілік бағыныста болмайды, бірақ олар ... ... ... ... ... атқару немесе әртүрлі ведомстволардың іс-
қимылын қажет ететін, мысалы, республикалық мақсатты бағдарламаларды ... ... ... тағы ... ... мәселелерді шешу туралы
шарттар мен келісімдер жасай алады.
Қазақстан Республикасының агенттігі Үкімет құрамына енбейтін ... ... ... ... ... ... ... бойынша Республика Президенті құрады, қайта ұйымдастырады және
таратады.
Агенттік тиісті мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... салааралық үйлестіруді және өзгеде
арнайы және рұқсат беру міндеттерін жүзеге асырады.
Агенттіктердің және басқа Үкімет құрамына кірмейтін орталық ... ... ... ... ... және ... құрылымын оның басшысы — төраға бекітеді. Әдетте, оның
құрылымы департаменттер мен ... ... ... ... ... ... — алқа
құрылады. Оның сан және адам ... ... ... ... ... ... болып оның төрағасының бұйрықтары табылады.
Министрліктер мен өзге де орталық атқарушы органдар туралы ережелерді,
сондай-ақ олардың аумақтық ... және ... ... ... ... штат санының лимиттерін ... ... ... ... қауіпсіздік комитеті, стратегиялық
жоспарлау және реформалар жөніндегі, ... ... ... ... қағаздар жөніндегі ... ... ... ... ... жөніндегі ұлттық комиссия, сыбайлас
жемқорлыққа ... ... ... ... ... Отбасы және әйелдер
істері жөніндегі ұлттық комиссия (бұл Комиссияның төрайымы әрі Қазақстан
Республикасының министрі) ... ... ... ... ... атқарушы органының Комитеті тиісті орталық
атқарушы органның ведомствосы болып табылады.
Ведомствоны тиісті орталық ... ... ... ... ... құрады, қайта ұйымдастырады және таратады.
Ведомство Республиканың орталық атқарушы құзыретінің шегінде арнайы
атқару және бақылау-қадағалау міндеттерін, сондай-ақ салааралық ... ... ... ішкі ... ... ... ... асырады.
Орталық атқарушы орган басшысының ұсынуы бойынша Республика Үкіметі
ведомствоның басшысын қызметке тағайындайды және ... ... ... ... және ... ... органдармен
өзара іс-қимылының тәртібін Үкімет белгілейді.
Қазақстан Республикасының Үкімет ... ... ... ... ... жүйесін басқарады және олардың ... ... ... Қазақстан Республикасының атқарушы билігінің жоғары органы
болып табылады. ... ... ... ... ... ... ашады, мемлекеттік билікті бөлісу жүйесіндегі ... ... оның ... ... ... ... ... органдарды басқаратын,
олардың қызметіне басшылық жасайтын жоғары ... ... ... ол ... ... жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасының Үкіметі мемлекеттік биліктің жеке тармағы
болып табылады және ... ... ... ... ... Үкіметтің мемлекеттік билік жүйесіндегі орнын анықтайды,
биліктің басқа тармақтарымен ... ... ... ... ... Үкімет пен Парламенттің, Үкімет пен Президенттің
өзара ... ... ... және ... механизмін
белгілейді.
Үкіметтің сот билігімен де белгілі бір құқықтық байланысы бар.
Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес Үкімет мемлекеттің
атқарушы ... ... ... ... ... органдар жүйесін
басқарады. Конституцияның аталған қағидасыңда ... ... ... ... ... атқарушы билік органдарының бірыңғай жүйе
құрайтынына күмәндануға негіз жасамайды. Ол Конституцияның ... ... ... ... ... ... Республикасының
атқарушы органдарының бірыңғай жүйесіне кіреді" делінген. ... ... ... ... ... ... жағдайы оның Қазақстан
Республикасының бүкіл аумағында жүзеге ... және ... ... ... ... ... ... етіледі.[11]
Үкімет атқарушы биліктің бірыңғай жүйесіне кіретін министрліктердің,
мемлекеттік комитеттер мен басқа да ... ... ... мен ... ... ... ... Үкімет
атқарушы биліктің жоғары органы ретінде ... ... ... ... заң күші бар ... да нормативтік жарлықтарымен оның қарауына жатқызылған мәселелерді
жеке шешеді. Үкімет өз ... ... ... және өзге де ... ... ... ... орындалуын ұйымдастырады,
өзге де халықаралық шарттар жасасады, ... ... ... органдарын
басқарады, олардың қызметін бақылайды және заңдардын ... ... ... ... ... ... және құрамы.
Конституцияда көзделген тәртіппен Үкіметті Президент құрады. Жоғарыда
айтылғандай, Премьер-Министрге ... ... өзі ... кандидатураға келісімін алу үшін оны Парламенттің қарауына ... ... ... ... Президент оны ... ... ... ... ... ... Үкімет Аппаратының басшысы, министрлер, ... ... бар ... ... Үкіметтің құрылымы мен құрамы
туралы ұсынысты Премьер-Министр ... ... он ... мерзім
ішінде Премьер-Министр енгізеді. Үкімет мүшелері халыққа және Республика
Президентіне ант береді.
Республика Үкіметі Президенттің ... ... ... ... және жаңа ... Президент алдында өзінің өкілеттілігін
тоқтатады. Үкімет өз міндетін Республика Үкіметінің жаңа ... ... ... ... ... және оның кез келген ... ... ... ... ... жеке ... бойынша шешім
шығаруына құқығы бар. Премьер-Министрді қызметінен босату бүкіл Үкіметтің
өкілеттігін тоқтатуды білдіреді.
Үкімет және оның кез ... ... егер ... жүктелген қызметті одан
әрі жүзеге асыру мүмкін емес деп есептесе, өзінің ... ... ... ... ... ... ... тұтас немесе оның
жекелеген мүшесінің орнынан ... ... ... заңда
көзделмеген. Егер Үкіметтің орнынан ... ... ... оған
Парламентпен өзара қарым-қатынасына қатысты емес әр түрлі мән- жай ... ... ... өз ішінде еңсерілмейтін әр түрлі көзқарастар,
басқа да ... ... ... ... ... ... түсуіне олардың
Үкімет Бағдарламасымен, Үкімет басшылығының ... ... ... және тағы ... ... болуы мүмкін.[12]
Парламент Үкіметке сенімсіздік вотумын білдірген кезде Конституцияда
көзделген жағдайларда: 1) егер Үкімет Бағдарламасын Парламент екінші ... 2) егер ... ... ... заң жобасын қабылдамай тастаса
Үкімет өзінің орнынан түсетіні туралы Президентке мәлімдейді. Республика
Президенті он күн ... ... ... ... қабылдау немесе қабылдамау
туралы мәселені қарайды. Егер Президент орнынан түсуді қабылдаса, онда ... ... ... ... ... ... ... оның мүшесінің
өкілеттігі тоқтатылғанын білдіреді. Егер Премьер-Министр орнынан ... онда оның ... ... ... ... ... өкілеттігінің
тоқтатылғанын білдіреді.
Премьер-Министр тағайындалғаннан кейінгі бір айдың ішінде Үкімет
қызметінің бағдарламасы туралы ... ... Осы ... ... ... ... ... әзірлейді және ол туралы
Парламентке баяндама ұсынады. Нақ осы мерзім ішінде ... жаңа ... ... ... ... ... Бағдарламасын қолдау туралы
және өз қызметтерінде соны басшылыққа алғысы келетіндері туралы Парламентке
мәлімдей алады.
Егер Парламент Үкіметтің жаңа ... ... ... ... екі ... ... ... Парламентке Бағдарлама туралы екінші
баяндама ұсынады. ... ... ... әр ... ... ... ... екісінің көпшілік даусымен тағы қабылдамай ... ... ... дауыстың болмағаны ... ... ... ... ... ... қатысты шектеуді көздейді.
Республика Үкіметі мүшелерінің:
– өкілді органның депутаттары болуға;
– оқытушылық, ғылыми ... өзге ... ... ... ... ... ... шұғылдануға; коммерциялық ұйымның басшы органының
немесе ... ... ... ... хақы жоқ.
Үкіметтің құзыреті және үкіметтің қызметін ұйымдастыру.
Атқарушы ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы Конституциясымен және Президенттің "Қазақстан Республикасының
Үкіметі туралы" 1995 жылғы 18 желтоқсандағы конституциялық заң күші ... ... кен ... ... ... Үкімет мемлекеттің экономикалық саясатының негізгі
бағыттарын, оны жүзеге асырудың стратегиялық және ... ... ... ... ... ... ... оның орындалуы туралы есебін құрады, оның орындалуын қамтамасыз етеді;
республиканың қаржы жүйесін ... оны ... ... ... ... ... қаржылық және материалдық ресурстарды құру және
пайдалану кезінде заңдылықтың сақталуына мемлекеттік ... ... ... және ... ... ... ... бағаның
құрылуы жөніндегі мемлекеттік саясатты әзірлеп, жүргізеді, мемлекетпен
реттелуші баға ... ... ... және ... ... ... ... басқаруды ұйымдастырады, оның қорғалуын
қамтамасыз ... ... ... мемлекеттік саясаттың, мемлекеттік
бағдарламаның негізгі бағыттарын әзірлейді; еңбекке ақы ... ... ... ... ... ... ... тұрғыдан әлеуметтік
қамтамасыз етілуі мен әлеуметтік қамсыздандырылуын белгілейді; аймақтарды
әлеуметтік дамыту ... ... ... ... ... ... мен спорт, туризм, әлеуметтік ... ... ... ... ... ... мен ... саласында Үкімет ғылыми-техникалық
даму жоспарын әзірлейді және жүзеге асырады; ғылым мен техниканы, мәдениет
пен білімді ... жаңа ... ... ... ... ... ... асырады.
Әкімшілік-саяси басқару саласында ... ... ... ... Үкіметтің құрамына кірмейтін министрліктердің,
мемлекеттік комитеттердің, орталық атқарушы ... ... ... ... Үкіметтің актілерін орындауын ... ... ... ... ... ... атқарушы органдардың мемлекеттік басқару мәселелері жөніндегі
қызметін басқарады, олардың заңдарды орындауын бақылайды.
Заңдылық пен ... ... ... ... ... ... ... асырылуын қамтамасыз етеді; азаматтардың құқықтары мен
бостандықтарын сақтау мен ... ... пен ... ... ... мен қорғаныс қабілетін, мемлекеттік шекараның
аумақтық тұтастығы мен ... ... ету ... шаралар әзірлеп,
жүзеге асырады.
Сыртқы саясат саласында Үкімет келіссөз жүргізіп, үкіметаралық
келісімдерге қол қою ... ... ... республиканың шет
мемлекеттермен, халықаралық және ... ... ... ... ... ... ... экономикалық саясатты жүзеге ... ... ... ... сауданы дамыту жөнінде шаралар қолданады;
халықаралық қаржы ұйымдарымен өзара ынтымақты қарым-қатынас орнатады.[14]
Үкіметке Премьер-Министр басшылық етеді, оның ... ... және ... ... ... Жарлығымен бекітіледі.
Премьер-Министрдің мынадай өкілеттігі болады:
Үкіметтің жұмысын ұйымдастырады және өзінің орынбасарлары мен Үкімет
мүшелері арасында ... ... ... ... ... ... Жоғарғы Сотпен, Бас Прокуратурамен, ... ... ... ... ... ... ... немесе оны
Үкіметтің өкілдігіне тапсырады;
халықаралық қатынастарда Үкімет атынан сөйлейді ... мұны ... ... және ... шарттар мен келісімдерге қол қояды;
Республика Президентіне: Үкіметтің құрылымы мен ... ... ... кірмейтін министрліктерді, мемлекеттік комитеттер мен
орталық атқару органдарын құру, қайта құру және ... ... ... ... ... қызметіне тағайындалатын кандидатуралар
туралы; мемлекеттік комитеттің ... ... ... ... бар
қалалар және республика астанасы туралы; аталған тұлғаларды қызметтерінен
босату туралы ұсыныс түсіреді;
Президентке ... ... ... ... ... ... ... оларға еңбек ақы төлеудің
бірыңғай жүйесін бекітуге ұсынады;
Президентке Үкімет қызметінің негізгі бағыттары және оның ... ... ... ... ... мүшелерінін, орталық және жергілікті атқарушы органдар
басшыларының есебін тындайды.
Премьер-Министр оған заң ... және ... ... ұйымдастыруға
және оған басшылық жасауға қатысты басқа да өкілеттіктерді орындайды.[14]
Президенттің "Қазақстан ... ... ... ... орынбасарларының өкілеттігі белгіленген. Олар лауазымы
бойынша Үкімет құрамына кіреді және мынадай ... ... ... ... ... ... ... орталық атқарушы органдардың, ... ... ... ... ... ... қызметін үйлестіреді;
мемлекеттік басқарудың үйлестірілетін салаларының жай-күйіне жауап
береді, оларда заңдардын, ... және ... ... ... ... ... және Үкіметтің қарауына Үкімет құрамына кірмейтін
тиісті орталық атқару органдарының басшылықтарын қызметіне тағайындау ... ... ... ... енгізеді.
Премьер-Министрдің орынбасарлары Премьер-Министрдің тапсырмасы бойынша
басқа да қызметтер атқарады.
Министрлер, мемлекеттік ... ... ... мүшелері болып
табылады. Олар тиісті министрліктер мен мемлекеттік комитеттерге ... және ... ... мен ... комитеттердің қарауында
болатын мемлекеттік басқару салаларындағы (сфераларындағы) ... ... ... ... Сонымен бірге Үкімет мүшелері өз құзыреті шегінде
шешімдер ... ... ие әрі ... бағынысты мемлекеттік
органдардың жұмысы үшін Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің алдында
жеке-дара жауап ... ... ... ... ... ... ... ретінде Төралқа құрылады. Үкіметтің Төралқасының құрамына
лауазымы ... ... ... және ... ... кіреді. Премьер-Министр Төралқа құрамына Үкіметтің басқа мүшелерін
енгізуге ... ... ... ... ... және өткізу
тәртібін Регламент белгілейді.
Үкімет отырысы айына кем ... бір рет ... ... ... не ... шақырады. Аса маңызды мәселелер бойынша Үкімет ... оның ... ... ... ... Егер оған ... кем ... үштен екісі қатысса ол құқылы ... ... не ... ... ... ... ашық
өткізіледі, Үкімет отырысы жабық өткізілуі де мүмкін.
Үкімет пен Премьер-Министрдің қызметін ақпараттық-талдау, құқықтық,
ұйымдық және ... ... ... ... ... өз Аппараты құрылады. Аппарат басшысын Премьер-Министрдің ... ... ... ... ... ... ... басшысы
Үкімет аппаратының ... ... ... ... мемлекеттік комитеттермен, ведомстволармен, жергілікті
атқару органдарымен өзара қарым-қатынасын ұйымдастырады.
Үкіметтің құзыретіндегі мәселелер бойынша ... ... ... ... ... кеңестер және өзге де ... ... Бұл ... ... оның ... ... басқарады. Консультативті-кеңесші органдардың шешімі
нұсқаулық сипатта болады.[15]
Қазақстан Республикасының ... өз ... ... ... ... үш ... ... заңдылық, жариялылық, қоғамдық
келісім мен саяси тұрақтылық, адамдар мен азаматтардың ... ... ... ... ... ... ... саладағы қызметтері.
Қазақстан Республикасы Үкіметі, біріншіден, Парламент пен ... ... заң ... ... қатысады; екіншіден, өз құзыреті
шеңберінде норма шығарушылықты ... ... ... ... ... ... шығарушылық қызметін бақылайды; төртіншіден, атқарушы
биліктің жергілікті органдарының норма шығарушылық қызметін бақылайды.
Үкіметтің заң шығарушылық бастамашылық құқығы болады. Ол өз құзыретіне
кіретін ... ... ... заң жобаларын әзірлеп, оны ... ... ... ... ... заң ... бастамасы құқығының
берілуі жөніндегі қағида Үкімет ... заң ... ... де ... ... болады деген сөз емес. Үкімет мемлекеттік биліктің заң
негізінде қолдана алатын кең ... ... ... ... ... жоқ, тиісті заңдардың қабылдануына мүдделі. Сондықтан Үкімет заң
жобалау ... ... ... ғана ... ... де. Заң
шығарушылық бастама құқығын жүзеге асыру мақсатында Үкімет заң ... ... Заң ... ... ... ... ... ұйымдық тірегі болып ... ... ... ... және ... ... өзірлеу жөніндегі ұсыныстары республиканың Әділет министрлігі мен
Үкімет ... ... Ол ... ... кейін заң жобалау
жұмыстарының тізбесіне кіргізу үшін Парламент Мәжілісіне жіберіледі. Заң
жобалау жұмыстарының тізбесіне және ... ... осы ... ... ... орай ... ... органдар заң жобаларын
қазақ және орыс тілдерінде әзірлеп, белгіленген мерзімде Үкіметке беруі
тиіс. Ұсынылған заң ... ... дер ... ... ... ... ... бірінші басшысы тікелей жауап береді. "Сапа"
ұғымы айтарлықтай кең ұғым. Заң ... ... ... ... ... тар ... ... мүдделерін заң арқылы
орнықтырып алуына ұмтылдыруы мүмкін. Егер заң ... ... ... ... онда олар ... ... ол мемлекет, қоғам ... ... зиян ... ... ... ... ... заң шығару техникасы тұрғысынан алғанда заң ... ... ғана ... ... ... бірге көпшіліктің мүддесіне сәйкес
келетін заң ... ... ... ... ... 1996 жылғы 22
ақпанда Үкімет бекіткен Қазақстан Республикасы Үкіметі жұмысының Регламенті
де осыған назар ... ... заң ... Үкіметке өздерінің
қарауындағы мәселелер ... ... мен ... комитеттер
ұсынады.
Заң жобаларының сапалық жоғары деңгейде болуы үшін қажетті жағдайда
актілер экономикалық, ... ... және өзге ... ... ... тиісті негіздемелерімен түскен ескертпелер
туралы анықтама, сараптама қорытындысы заң жобасымен бірге беріледі. Егер
Үкімет заң ... ... ... ... заң ... және ... ... өкілеттігіне жатқызылған
мәселелерді қозғайтын болса онда ол туралы Республика Президентімен келісіп
алу керек.
Үкімет пен ... ... заң ... ... ... ... не онын ... талқылануы керек. Заң жобасын
талқылау міндетті түрде құжатты әзірлеушілердің, сарапшылардың қатысуымен
өткізіледі. Заң жобасын қараудың ... ... ... не Премьер-
министрдің әкімі қабылданады. Сол арқылы заң жобасы Парламент ... ... ... қайтарылуы мүмкін.
Үкімет заң шығару бастамасын жеке жүзеге асырып қана қоймайды. Ол заң
жобасын Парламент Мәжілісіне енгізу женіндегі ... ... ... ... Республикасының Конституциясы Президентке заң шығару
бастамасы құқығын бермеген. Бірақ ол ... заң ... ... ... сөз ... ... туралы Жарлықпен ... ... заң ... ... ... ... ... құқығы оның заң шығаруға ықпал ету жолдарының бірі болып табылады. ... заң ... ... ... әзірленіп, Үкімет арқылы
Парламентке енгізілетінін ескерген жөн.
Үкімет сонымен бірге Президент актілерінің жобаларын әзірлей ... ең ... ... ... ... ... ... Аппаратының
тиісті бөлімдері немесе Үкімет шешімімен құрылатын жұмыс тобы арқылы жүзеге
асырылатын, Президенттің Үкімет енгізген нормативтік ... ... ... ... ... ... ... асыру талап етілетін Президент
актілері жобаларының қатарына Үкімет қаулыларының жобалары да ... ... ... ... ... өзі ... ... құқыктық актілер иерархиясында Үкіметтің нормативтік актілері
Президент Жарлықтарынан кейін тұрады. Республика ... ... ... ... ... өзге де ... құқықтық
актілер негізінде және оларды орындау үшін нормативтік және ... ... ... Үкімет актілері өз құзыреті шегінде қабылданады,
бүкіл республика аумағында оның міндетті күші ... ... ... және ... өзі кері ... ... ... және басқа атқарушы органдардың норма шығарушылық
қызметінің ... ... ... шешіліп болған жоқ. Өткеннен мұра болып
қалып, әлі күнге ... келе ... ... ... ... таппай
отыр. Үкімет кейде бір-біріне қайшы келетін шешімдер, сондай-ақ бір ... ... ... ... ... Президенттің осы мәселелерді
реттейтін нормативтік актілерінің қажеттігі туралы ұсыныс назар ... ... ... ... республиканың сыртқы
саясаты жөнінде шаралар әзірлеу Үкімет өкілеттігінің бірі болып табылады
(6-баптың 5-тармағы). ... ... ... ... 1995 ... 18 ... ... заң күші бар Жарлығы
конституциялық ереженің мәнін ашады. Жарлыққа сәйкес Үкімет ... және ... ... қол қою ... ... ... шет мемлекеттермен, халықаралық және аймақтық ұйымдармен
өзара қарым-қатынасын дамытуды ... ... ... экономикалық
саясатты дамыту бойынша шаралар қабылдайды; сыртқы сауданы дамыту ... ... ... ... ... ... және өзара іс-
әрекетті жүзеге асырады.
Үкіметтің халықаралық шарттар жасасуы ... ... ... ... жасасу, орындау және олардың күшін
жою тәртібі туралы" 1995 ... ... ... Осы ... сәйкес
Республика Үкіметі үкіметаралақ шарттар жасасады. Қазақстан Республикасы
Үкіметінің қарауына жататын мәселелер бойынша халықаралық ... ... ... ... ... ... Сыртқы істер министрлігі
енгізеді. Басқа министрліктер, ... ... мен ... де ... ... органдары өз құзыреті шегінде Республика Үкіметіне
республиканың Сыртқы Істер министрлігімен бірлескен немесе сонын келісіміне
сәйкес ... ... ... ... ... шарттар жасасу туралы
ұсыныс енгізеді.
Қазақстан Республикасының Үкіметі Қазақстан ... ... ... ... ... ... Президентке
ұсыныс түсіруге құқылы. Қазақстан ... ... ... ... және республиканың халықаралық шарттарына қол қоюға тек
Президенттің ғана құқығы бар. ... ... ... өз ... ... мәселелер бойынша келіссөз
жүргізу және Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарын ... ... ... ... ... министрлерінің, мемлекеттік
комитет төрағаларының, өзге де орталық атқару органдары басшыларының ... ... және ... ... қол қою туралы шешім шығаруға
құқығы бар. Мұндай ... ... ... деп ... Министрліктер
мен ведомстволар келіссөз жүргізу және ведомстволық келісімдерге қол ... өз ... ... ... Үкіметімен келісіп шығаруы
тиіс.
Қазақстан Республикасының Үкіметтің ... ... ... ... ... ... ... өкілеттігі Үкіметке
берілген. Премьер-Министр өкілеттіксіз-ақ ... ... ... ... ... ... ... кейбір халықаралық
шарттар Парламентте бекітілуі керек. Мысалы, қолданылып ... ... ... немесе жаңа заң ... ... ... ... ... өзге ереже белгілеуді талап ететін
халықаралық шарттар бекітілуге жатады. Республиканың халықаралық сипаттағы
халықаралық ... ... ... ұсынысты Қазақстан Республикасы
Президентіне Үкімет ұсынады. Президент осындай ұсыныстарды қарайды, ... деп ... бұл ... Парламентке бекітуге енгізеді.
Кейбір халықаралық шарттарды Парламенттің ... ... ... ... ... ... министрлігі Қазақстан Республикасы Үкіметіне
Үкіметтің қарауына жатқызылған мәселелер жөніндегі халықаралық ... ... ... енгізе алады. Қазақстан ... ... ... ... және өзге де ... атқару
органдары Үкіметке Үкімет ... ... ... ... шарттарды бекітуге Сыртқы істер министрлігімен бірге немесе
солардың келісімімен енгізеді. Үкімет осы ұсыныстарды қарап, егер қажет ... онда ... ... ... береді.
Қазақстан Республикасының бекітуге жатпайтын халықаралық шарттарын
бекіту (қабылдау) тиісті министрліктің, мемлекеттік комитеттің немесе ... ... ... органының ұсынысымен жүргізіледі.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің көрсетілгеннен ... ... бар. Ол ... ... ... ... министрлігінің
ұсынысы бойынша мемлекетаралық, сондай-ақ үкіметаралық сипаттағы
халықаралық ... ... ... ... ... ... бекіте отырып, Қазақстан Республикасы оны
мүлтіксіз орындау ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының күшіне енген халықаралық шарттарын
қамтамасыз ету жөнінде ... ... ... ... ... ... ... комитеттерге және басқа орталық атқару
органдарына да жүктеледі. Сонымен бірге ... ... және ... ... Қазақстан жағының осындай шарттардан туындайтын құқықтарын
жүзеге асыруын және шартқа басқа қатысушылардың ... ... ... Республикасының халықаралық шарттары бойынша оған басқа
қатысушылар міндеттемесін бұзған жағдайда Сыртқы істер ... ... ... да ... ... халықаралық құқық нормаларына
және шарттың өзінің міндеттеріне сәйкес қажетті шаралар ... ... ... ... ... қолданылуын тоқтату туралы мәселе қою
өкілеттігі берілген. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... бұзған жағдайда, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... Президентке Қазақстанның
мемлекетаралық сипаттағы халықаралық шарттарының күшін жою туралы, сондай-
ақ Қазақстан Республикасының Үкіметтің қарауына жататын мәселелер ... ... жою ... ұсыныс енгізеді.[16]
Үкіметтің мемлекеттік басқа да органдармен қатынасы.
Қазақстан Республикасының атқарушы органдар жүйесін басқара отырып,
Үкімет мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... Республика Үкіметі туралы, Парламенті туралы,
соттар мен судьялар туралы, Конституциялық ... ... ... ... ... органдармен өзара қарым-қатынасының заңдық
негізі ... ... ... осы нормативтік құқықтық актілерде Үкіметтің
басқа мемлекеттік органдармен өз құзыретіне және мемлекеттік биліктің әр
түрлі ... ... ... ... өз ... орай ... ... нысандарын айқындайтын ережелер қамтылған.
Үкіметтің Президентпен қатынасы. Үкіметті Президент құрады, ... және ... ... Үкімет мүшелері халық және Қазақстан
Президенті алдында ант ... ... ... қызметімен Республика
Президенті алдында жауапты. Ол ... ... ... ... ... және өз қызметінің басқа бағыттары туралы
Президентке ... ... ... Үкімет Республика Президенті
актілерінің орындалуын ұйымдастырады және министрліктердің, мемлекеттік
комитеттердің, өзге де ... ... ... ... ... ... орындауын бақылайды. Үкімет Парламент Мәжілісіне заң жобасын
енгізу туралы Президент ... ... ... ... және ... ... өзі ... бекітуіне ұсынады. Үкімет Президентпен. заң жобалау
жұмыстарының ... ... ... Президент Үкімет актілерінің
қолданылуын қабылдамай тастауға, тұтастай немесе жекелеген тұстарын ... ... Бұл ... Президент өзінің жеке бастамасы бойынша да, Бас
Прокурордың ұсынысы бойынша да жүзеге ... ... ... ... ... заң ... бастамашылық
құқығы бар екенін айтқанбыз. Бұл құқықты Үкімет тек Парламент Мәжілісі
арқылы ғана ... ... яғни ... ... ... ... ... заң жобасын енгізеді. Парламент қабылдайтын конституциялық және
жай заңдар ... ... ... ... ... табылады. Сондықтан
Үкіметтің өзі ... ... ... ... және ... орталық және жергілікті атқарушы органдардың заңды
орындауын бақылауы тиіс.
Үкімет жыл сайын республикалық ... ... оны ... ... ... бірге оның орындалуы туралы есебін береді.
Мемлекеттік кірісте нені кысқарту ... ... ... нені ұлғайту
керектігін Парламент шеше алады. Мұндай жағдайда заңның жобасы ... ... үшін ... ... ... мемлекеттік кірісті
қысқартуды немесе мемлекеттік шығысты көбейтуді көздейтін ... ... ... оң ... ... ғана ... Республикасының Конституциясы Үкімет Парламент алдында
жауапты болатын жағдайды да ... Егер ... ... ... рет ... ... Үкімет орнынан түседі ... ... ... Палаталарының екеуі де (Мәжіліс пен Сенат)
Палата депутаттарының жалпы ... кем ... ... ... ... республика Үкіметі мүшелерінің қызметі жөніндегі есебін тындауға
құқылы. Тындаудың ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Егер Парламент депутаты сауал салумен Үкіметке
жүгінсе онда ол негізделген жауап беруі тиіс.
Үкіметтің министрліктермен, ... ... және ... ... ... Үкіметі Үкіметтің құрамына кірмейтін
министрліктердің, ... ... және ... атқарушы
органдардың қызметіне басшылық жасайды. Ол аталған органдардың ... ... ... ... ... қадағалайды. Үкімет өз
құрамына кірмейтін министрліктер, ... ... және ... ... ... олардың құрылымын, олардың орталық аппараты мен
жергілікті органдарын ұстауға республикалық бюджеттен бөлінетін қаржының
көлемін ... Тек ... ... ... ... ... ... жатқызылмайды. Оның мәртебесі Үкіметпен емес, ... ... ... белгіленеді. Мұндай ерекшелік экономиканың өрлеуіңде
инвестицияның орнының айрыкша екендігімен және инвестиииялык каражаттың ... ... ... ... өз ... ... ... мемлекеттік
комитеттердің, орталық атқару ... ... ... кері
қайтарады не оны толық, не оның бір бөлігін тоқтата тұрады. ... ... атап ... Бас ... ... орган актілерінің
Конституцияға, заңдарға, Президент, Үкімет актілеріне сәйкес келмейтіндігі
туралы ұсынысы негіз болып табылады.
Үкімет құрамына кірмейтін министрліктерден, ... ... ... ... ... ... органдар құрылады, олар
ведомстволар деп аталады. Үкімет ведомстволардың қызмет ... ... ... ... ... ... ... ұстауға республикалык бюджеттен бөлінетін қаражаттың көлемін
белгілейді; ведомстволардың ... ... ... ... босатады.
Үкімет жергілікті атқарушы органдармен: аудандық, қалалық ... ... ... бір қатынаста болады. Үкімет атқарушы
биліктің ... ... ... табылады, сондықтан жергілікті атқарушы
органдармен қатынас "билік-бағыну" принципі бойынша ... ... ... ... ... қызметін мемлекеттік басқару
мәселелері бойынша жүргізеді, жергілікті ... ... ... пен Үкіметтің актілерін орындауын бақылайды; Үкімет ... ... ... қызметін атқару туралы есебін тындайды;
жергілікті атқарушы орган актілерінің қолданылуын толық немесе оның ... ... ... ... не кері қайтару, не тоқтата тұру ... ... ... ... ... ... саласындағы қоғамдық қатынастарды
реттейтін, жергілікті өкілді және ... ... ... ... ... сондай-ақ мәслихаттар депутаттарының
құқықтық жағдайын белгілейтін нормативтік ... ... ... ... ... Респубяикасының Конституциясы болып
табылады. Өйткені оның ҮІІІ ... ... ... ... ... ... аумақтағы істің жай —күйіне жауапты жергілікті
өкілдікті және атқарушы органдар жүзеге асырады дей ... мұны одан ... ... Осы ... ... норматиівтік-құқықтық, актілердің
бірі —2001 жылғы 23 қаңтардағы ... ... ... басқару туралы еліміздің заңы. Ол 4 тараудан, 41 баптан тарады.
Бірінші тарауы "Жалпы ережелер", ... ... ... ... және ... ұйымдастыру", үшіншісі "Әкімдер жеке әкимияттар,
құрылуы, құзіреті және. ... ... ... "Қорытынды
және өтпелі ережелер" тақырыптарына арналған. Осы мәселеге 1998 жылғы 20-
мамырдағы "Қазақстан ... ... ... 1998 ... ... ... қаласының айрықша мәртебесін, мемлекеттік қызмет, сайлау
т.б. туралы Заңдардың да қатыстығы бар.
Демек, жергілікті мемлекеттік басқару дегеніміз бұл Заң ... ... ... ... ... жеке ... ... тиісті
аумақта мемлекеттік саясатта ... оны ... ... ... ... ... ... істің жай-күйіне жауапты болып
табылатын ... ... ... ... ... бөліністің
әрқилылығы көрініс табады, оның ... ... және ... әрине жергілікті бюджет; коммуналдық заңды ... ... ... ... ... ... меншіктегі өзге де
мүлік құрайды. Алайда, мәслихаттар мен әкімияттарға міндеттер, ... ... ... олардың негізділеріне жататындар:
1). Жалпы мемлекеттік ... және ішкі ... ... ... ... ... ... шешімдердің қабылдануына жол
бермеу;
2) ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуде Қазақстан Республикасының
мүдделерін сақтау;
3) ... ... ... бар ... белгіленген жалпы
мемлекеттік стандарттарды ұстану:
4) азаматтардың құқықтары мени заңды мүдделерінің сақталуын қамтамасыз
ету;
Аумақты дамытуға байланысты мәслихаттар мен ... ... ... стратегаялық даму жоспарларына сәйкес келуі тиіс, әрі
оларға бірыңғай еңбек ... ... ... ... ... ... көрсетуді еркін алмасуға кедергі келтіретін шешімдер қабылдауға
тиым салынады.
Ендігі жердегі ... ... ... мен ... ... құқықтық жағдайларына байланысты сөз қозғау.
Жергілікті атқарушы орган (әкімият) - облыстың (республикалық ... ... ... немесе ауданның (облыстық маңызы бар қаланың)
әкімі басқаратын, өз ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын алқалы атқарушы орган. Бұл ... ... ... ... жүйесіне кіреді, тиісті
аумақтық мүддесі мен даму қажеттілігін үштастыра отырып, атқарушы биліктің
жалпы мемлекеттік саясатын ... ... ... атқарушы органдардың қарауына ҚР Конституциясына сәйкес,
мыналар жатады:
1) ... ... ... ... және әлеуметтік
бағдармаларын, жергілікті бюджетті әзірлеу және ... ... ... ... ... ... ... атқарушы органдардың басшыларын қызметке тағайындау және
қызметтен босату, жергілікті атқарушы органдардың жұмысын ұйымдастыруға
байланысты өзге де мәселелерді ... ... ... ... ... сай ... заңдарымен
жергілікті атқарушы органдарға жүктелетін өзге де өкілеттіктерді ... Бұл ... ... ... ... (республикалық маңызы бар қала,
астана) әкімиятының құзыретін алсақ та жеткілікті. Осы ... ... өз ... ... ... пен ... ... дамыту
үшін жағдай жасайды; аграрлық сектордың ұтымды және тиімді жұмыс ... ... ... Республикасының өндірістік күштерін орналастыру
схемасына сәйкес облыстың аудандық жоспарлану схемасын, облыс орталықтарын,
республикалық маңызы бар қаланы және ... ... бас ... ... ... (республикалық маңызы бар қалалық, ... ... ... Сонымен қатар ол — облыстық (республикалық
маңызы бар ... ... ... ... ... ... ... объектілер құрылысы бойынша тапсырысшы болады,
коммуналдық желілер мен құрылыстарды ... ... ... ... ... ... схемаларын, аудан орталықтарын, облыстық
маңызы бар қалаларды салудың бас жоспарларын әзірлейді және оларды ... ... ... су ... ... ... электр беру,
байланыс желілері мен басқа да көліктік және инженерлік инфрақұрылымдар
объектілерінің ... ... және ... ... ... ... жүзеге асырады, сондай-ақ азаматтардың тегін білім
алу ... іске ... ... ... ... ... ... және кедейлікпен күрес бағдарламарын әзірлеп, мәслихаттың
бекітуіне ... және оны іске ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік көрсетуді үйлестіреді. Дәл
осындай өкілеттіктерді аудандық ... ... ... аудандық
(облыстақ маңызы бар қалалық) әкімияттары да атқарады. Мысалы, оның тікелей
құзыретіне жататын мәселелері ... ... ... ... ... тіркелу мен әскери қызметке шақыру ... ... ... ... ... іс-шараларды ұйымдастыруын
қамтамасыз етеді; қоғамдық жолаушылар тасымалын ұйымдастырады; ... ... бар ... ... бар ... ... және ұстауды
ұйымдастырады; өз қарауындағы тұрған үй ... ... ... ... жәрдемдесу мен кедейлікпен күрес бағдарламасын іске асыруға
қатысады. Сонымен бірге, ол ... ... ... ана мен баланы
қорғау мәселелерін шешеді, халықтың әлеуметтік дәрменсіз топтарына атаулы
көмек көрсетеді, үйлестіреді; ... ... ... бар қала ... тарихи, мәдени немесе ғылыми құндылығы бар ... және өзге де ... ... ... пен ... ... деп ... туралы ұсыныс енгізеді; қоғамдық
жерлерді көріктендіру және ... ... ... шешеді және т.с.с.
Аудандық (облыстық маңызы бар қалалық) әкімият ... ... іске ... ... (облыстық маңызы бар қалалық) мәслихат
алдында жауапты болады.
Осыған орай айта кететін бір жайт — ... ... бар ... ... ... маңызы бар қалалық, кенттік, ауылдық
(селолық) округтік ... ... ... ... ... ... бар, ол ... орналасқан тиісті әкімшілік — аумақтық бөліністің бюджетімен
қаржыландыратын атқарушы ... ... Ал, еңді ... ... ... ... ... бұл тиісті әкімшілік-аумақтық бөлініс
шегіңде орталық атқарушы орган міндеттерін жүзеге асыратын орталық ... ... ... Республикасының Президенті мен Үкіметінің ... ... ... ... (оны ... ... ... өзіне сеніп тапсырылған аумақта мемлекеттік саясаттың жүргізілуін,
бүкіл орталық атқарушы; органдарының аумақтық ... ... ... ... ... ... атқарушы органдардың
қызметіне басшылықты қамтамасыз ететін және өзіне сеніп тапсырылған ... ... ... ... ... аумақты істің жай-күйіне
әрі оның әлеуметтік-экономикалық дамуына жауапты өкілі. Ол, ... ... ... ... бар ... және ... ірі лауазымды
тұлға болып табылады, оны ... ... ... ... қызметке тағайындайды және босатады. Өзге әкімшілік-аумақтық
бөліністердің ... ... ... ... бар ... ... ... төменгілерін) Президент айқындаған тәртіппен қызметке
тағайындалады немесе сайланады. Демек бұл туралы Президенттік Жарлығы ... ... ... ... ... бар ... ... өкімінің өкілеттігі
Республиканың жаңадан сайланған Президенті қызметіне кіріскен ... Бұл ... өкім ... ... ... ... дейін өз міндетін атқаруды жалғастырады.
Әрбір әкім өз аумағында құқықтық деңгейіне сай өкілеттіктерін жүзеге
асыру үшін белгілі бір ... иелі ... ... ... ... бар қала, астана) өкімінің құзыреті ... ... бар ... ... ... қарағанда ең ауқымды әрі
күрделі келетіні сөзсіз.
Облыс (республикалық маңызы бар қала, ... ... ... ... ... және ... ... қарым-
қатынастарда облыс (қала, астана) мүддесін білдіреді;
- тиісті адамдарды ... ... ... оларға
құрметті және өзге де атақтар беру туралы Қазақстан ... ... ... мына ... ... жоғары тұрған өкілетті мемлекеттік органдармен келісім бойынша,
шекті санын ... ... ... ... ... ... бар қала, астана) өкімнің орынбасарларын;
- облыс ... ... ... ... ... және ... ... басшыларын;
- заңдарда белгіленген тәртіпте нысанды киім кию ... және ... өзге де ... атақ берілетін басшыларды қоспағанда, облыстық
(қалалық, астаналық) ... ... ... органдар
басшыларын қызметке тағайындайды және ... ... ... ... ішкі істер органдары құрылымдарының
басшыларын тағайындау және ... ... ... ... жүзеге асырылады;
- облыстық (қалалық, астаналық) бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы
органдар басшыларына, сондай-ақ аудандар ... ... бар ... маңызы бар қаладағы аудан, астанадағы аудан) өкімдеріне
заңға сәйкес тәртіптік жауапкершілік шараларын ... ... ... ... ... ішкі істер ... ... жаза ... ... ... ... жүзеге
асырылады;
- аудандық (облыстық маңызы бар қаланың, республикалық ... ... ... ... ... ... мен өкімдер жұмысын
үйлестіреді;
- аудандардың (оған теңестірілгендердің) ... ... ... басқару органдарымен өзара іс-қимыл жасайды;
- әкімшілік-аумақтық бөліністі басқару схемасын (яғни тиісті аумақта
орналасқан, ... ... ... ... ... органдар жүйесі) тйісті мәслихаттардың бекітуіне
енгізеді;
- кәсіпкерлік қызметті лицензиялауды жүзеге асырады;
- өз құзыреті шегінде ... ... ... міндеттілік және әскери
қызмет, азаматтық қорғаныс, соңдай-ақ жұмылдыру дайындығы және жұмылдыру
мәселелері жөніндегі ... ... ... және ... кәсіпорынарды, кен орындарда және мемлекеттік меншіктің басқа да
объекттлерін жекешелендіру, жалға беру, сату мәселелері ... ... ... мемлекеттік органымен тең дәрежеде келісім
шарттарға қол қоюға, соңдай-ақ олардың орындалуын бақылауға ... ... ... ... ... ... өз құзыретін жеке
дара немесе жекелеген өкметтігін төменгі тұрған өкімдеріне беру арқылы ... ... және де ҚР ... сондай-ақ ҚР Үкіметінің алдында
жауапты.
Аудан (облыстық маңызы бар ... ... ... ... ... тәртіпте қызметке тағайындалады және сайланады,
сондай-ақ ол қызметінен ... әрі өз ... ... ... сай ... ... ... органдармен, ұйымдармен және азаматтармен өзара қарым-
қатынастарда тиісті әкімшілік-аумақтық бөліністің мүдделерін білдіреді;
- тиісті азаматтарды мемлекеттік наградалармен ... ... және өзге де ... беру ... ... ... ұсыныс енгізеді;
- мынадай лауазымды адамдарды;
- жоғары тұрған уәкілетті мемлекеттік оргаңдармен келісім бойынша,
шекті санын ҚР ... ... ... ... ... бар ... ... әкім аппаратының басшысы мен окың ... ... ... ... және ... босатады;
- азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау жөніңде шаралар
қабылдайды;
- ... ... ... ... ... іс-қимыл жасайды;
- көпшілік пайдаланатын орындардың ... ... ... су тоғандарының, демалыс аймақтары мен өзге
де объектілердің) аумағын күтіп ұстау жеке абаттандыру жөніндегі ... ... ... ... ... және орта ... ... беру
мекемелерін, әлеуметтік-мәдени сала мекемелерін қолдайды және ... ... ... ... ... тиісті аумақта мал дәрігерлік көмек көрсетуді ұйымдастырады;
- салық және бюджетке ... ... да ... ... жинауға
жәрдемдеседі;
- өз құзыреті шегінде жалпыға бірдей әскери ... және ... ... ... сондай-ақ жұмылдыру дайыңдығы мен жұмылдыру
туралы мәселелер бойынша заңдардың орындалуын ұйымдастырады және ... ... ... ... бар ... ... ... жекелеген
өкілеттіктерін жүзеге асыруды төменгі тұрған-өкімдерге беруге құқылы.
Ал енді республикалық маңызы бар ... ... ... ... бар қала, кент, ауыл) село, ауылдық (селолық) округ әкімі
заңдарға сәйкес.
- ... ... ... ... ... ... әкімияттың лауазымды адамы болып табылады, және ... ... және ... ... ... ... сенімхатсыз өкілдік етеді;
- азаматтардың өтініштерін, арыздарын, ... ... ... мен ... қорғау жөнінде шаралар қолданады;
- салық және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... ... бөліністі ұстауға арналған шығыстарды
қамтитын әкім аппараты сметасын әзірлеп, тиісті ... ... ... ... әкімияттың қарауына енгізеді;
- өз құзіреті шегінде жер ... ... ... ... ... үй ... құрылысы мен жөнделудің, жолдарды пайдалану мен
күтіп ұстауды ұйымдастырады;
- шаруа (фермерлер) қожалықтарын ... ... ... ... өз ... ... ... бірдей әскери міндеттілік және ... ... ... ... жұмылдыру дайындығы мен жұмылдыру
туралы мәселелер бойынша заңдардың орындалуын ұйымдастырады және қамтамасыз
етеді;
- заңдарда белгіленген ... ... ... хал актілерін тіркеуді ұйымдастырады;
- тарихи және мәдени мұраны сақтау жөніндегі жұмысты ұйымдастырады;
- жоғары ... ... ... ... жағынан дәрменсіз
топтарына қайырымдылық көмек көрсету жөнінде ұсыныстар енгізеді;
- жергілікті әлеуметтік инфрақұрылымның дамуына жәрдемдеседі;
- қоғамдық көлік қозғалысын ұйымдастырады;
- ... ... ... органдарымен өзара іс-қимыл жасайды.
Республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... ... ... ауыл (село), ауылдық (селолық) ... ... ... ... ... ... тағайындалады немесе сайланады,
қызметінен босатылады және өкілеттігін тоқтатады.
Әкімнің аппараты – бұл жергілікті ... ... (ол ... және өкімнің қызметін қамтамасыз ететін мемлекеттік мекеме. Оның
қызметін ақпараттық-талдау ... ... және ... ... қамтамсыз етуді әкім ақпараты жүзеге асырады, ... әкім ... және де ол ... ... ... ... өкілеттігін
тоқтатылуы жаңа өкімнің тағайындалуына байланысты. Әкім ақпараты жергілікті
бюджеттің есебінен ұсталатын Мемлекеттік мекеме болып табылады. Облыс ... ... ... ... ... ... және ... ұйымдастырады.
Актілер - бұл, біріншіден, әкімияттың Конституцияға, заңға, ҚР
Президенті мен Үкіметінің актілеріне, өзгеде ... ... ... және ... ... ... ... қаулылары. Бұл акимияттың
қаулысына әкім қол қояды. Екіншіден бұл ... ... ... ... және ... ... және ... мәселелер бойынша шығарған өкімдері.[19]
Әкімияттың және әкімнің азаматтардың құқықтарына, бостандықтары мен
міндеттеріне қатасты ... (ҚР ... ... және заңмен
қорғалатын өзге де құпиялары бар актілерден басқа) ... ... ... Және де бұлардың жалпыға міндетті маңызы ... ... ... азаматтардың құқықтарына, бостандықтары
мен міндеттеріне қатысты актілер заңда ... ... ҚР ... ... органдарының мемлекеттік тіркеуіне жатады.
Қазақстан Республикасының Президенті, Үкіметі, жоғары тұрған әкімият
немесе өкім, әкімияттың, немесе ... өзі, ... ... ... ... өкім ... ... жоюы, не толық немесе ... ... ... ... ... ... тиісті прокурордың
тоқтата тұруы да мүмкін.
2 Мемлекеттегі атқарушы билік органдарының әкімшілік-құқықтық
мәртебесі
2.1 Азаматтардың әкімшілік-құқыктык мәртебесі
Азаматтардың азаматтық ... ... ... және оның
элементтері ҚР сы азаматының әкімшілік құқықтық мәртебесі ... ... ... ... және ... әрі жеке ... ететін заңмен және өзге де нормативтік құқықтық актілермен
белгіленген құқықтары, ... және ... ... ... мәртебесі ҚР ның Конституциясымен, қолданып жүрген қазақстан
заңнамаларымен айқындалады. Азаматтың ... ... ... түрі бар. ... оның ... ... бар яғни адам ... азамат пен мемлекеттің, жеке адам мен ұжымның қарым қатынастарын
білдіретін ... ... ... және ... ... ... ... нұсқамалардың міндеттілігі бойынша онда не тек
құқықтар ғана ... арыз жазу ... не тек ... ғана (мысалы
жол жүру ережесін сақтау), не құқықтар мен ... ... ... шағым
бару құқығы және айыппұлды төлеу міндеті). Үшіншіден, азаматтың ... ... ... бір ... ... да ... ... қалауына байланысты болады. (мысалы аң аулау мылтығын алу үшін
ішкі істер органдарына ... ... ... ... ... ... субъектісі ретінде құқықтық мәртебесі барлық азаматтар
үшін жалпы болып табылатын ... мен ... ... Өрт ... ... міндеті), азаматтардың тек қандай да болмасын бір санатына
ғана тиісті болатын құқықтар мен міндеттерді ( ... ... ... ... ... ... ақ ... жеке адамдардың
құқықтары мен міндеттерін қамтиды.
Мемлекеттік ... ... ... құқықтары мен
міндеттері.
Мемлекеттік басқару ... ... ... мен ... ... сай ... асырылады. Мысалы Еңбек ету ... ... ... ... ... ісін ... Әркімнің өмір сүру құқығы, ... ... тұру ... ... ... және ... билік субъектілерінің заңға тәуелді
құқықтық актілермен ... және ... ... бар.
Конституциялық құқықтардан басқа азаматтар тікелей мемлекеттік басқарушылық
қызмет аясында жалпы және нақты сипаты бар ... өзге де ... ... ... де, ... биліктің өкілетті
органдарының заңға ... ... ... де ... ... Егер ... өз міндеттерін орындамаған немесе дұрыс
орындамаған жағдайда жауапкершілік ... ... ... ... ... мен ... түрлері. Азаматтардың заңды құқықтарының,
міндеттерінің және заңды мүдделерінің кепілдіктері деп ... ... ... мен қорғалуын қамтамасыз ететін жағдайлар мен құралдар. Мұндай
кепілдіктер мынандай әрекеттерден ... ... ... мен ... жүзеге асыруды қамтамасыз ету жөніндегі заңдық
міндетін орындау; Оларды жүзеге асыру үшін ... ... ... жүзеге асырылуына байқау мен бақылау жасау; Азаматтардың құқықтары
мен бостандықтарын қорғау; ... ... ... ... ... ... ... процессінде азаматтардың құқықтары мен
бостандықтарын жүзеге асырудың екі ... бар: ... ... мен ... ... ... ... құқықтық
кепілдіктерімен жүзеге асырылады: Азаматтың өзіне бекітілген құқықтарды
жүзеге асыру жөнінде атқарушы ... ... ... ... ... ... органның (лауазымды адамның) азаматтық өтінішін, оның
заңдылығы мен негізділігін анықтау үшін, ... ... ... өтініш
мәселесі бойынша шешім ... ... ... орындауы.
Екіншіден: Азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғаудың ... ... ... ... Бұл ... ... адамдардың) азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының жүзеге
асырылуы: Байқау жасап отыру функциясы арқылы жүзеге асырылады. ... ... ... ... органдардың ( дауазымды адамдардың)
азаматтардың ... ... ... ... ... ... құқықтарыын қорғауды жүзеге асыру ... сот ... ... ... ... рөл ... ... органдары
азаматтардың құқықтарын бұзатын басқарудың ... ... ... ... құқықтары мен заңды мүдделерін қорғаудың заңдық
жауапкершілігі екі ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Әкімшілік жауапкершілік арқылы жүзеге асырылады.
Мемлекеттік қызметші өзіне жүктелген қызметтік міндеттерін, ... ... ... мен ... ... ... мен қорғауды қамтамасыз
етуге міндетті. Егер оны бұзған жағдайда тәртіптік жауапкершілік ... ... ... ... жауапкершілігі басқару тәртібін,
мемлекеттік және қоғамдық тәртіпті, табиғатты, ... ... ... ... ... ережелерді бұзғаны және ... ... ... құқық бұзушылық жасағаны үшін пайда болады.
Прокурор әкімшілік іс қозғау туралы ... ... ... ... ... ... Азаматтардың өтініш
жасау құқығы ҚР сы Конституциясының 33- бабында бекітілген, соған ... ... ... ... ... мен жергілікті өзін өзі басқару
органдарына тікелей өзі жүгінуге,сондай ақ жеке және ... ... ... бар. Жеке және ... ... ... қарау тәртібі
ҚР ның Конституциясына негізделген ҚР сы Президентінің ... ... ... туралы» 1995ж.19- маусымда қабылданған заң күші
бар жарлығының орнына « Жеке және заңды ... ... ... туралы » 2007ж. 12- қаңтарда қабылданған жаңа заңға сәйкес ... де ... ... актілермен реттеледі. Заңда өтініштердің
түрлері ажыратылып,олардың ұғымдары берілген. Өтініш ... ... ... ... ... ... ... жеке немесе ұжымдық
жазбаша,ауызша не электрондық ... ... ... ... ... ... арыз, шағым, сауал немесе үн қосу.
Ұсыныс – адамның заңдарды және өзге де ... ... ... ... ... жетілдіру, қоғамдық қатынастарды дамыту,
мемлекет пен қоғамның әлеуметтік– ... және өзге де ... ... ... ... адамның өз құқықтары мен бостандықтарын немесе басқа адамдардың
құқықтары мен бостандықтарын іске асыруда жәрдем көрсету туралы өтініш ... не ... және өзге де ... құқықтық актілердің бұзылуы,
өтініштерді қарайтын субъектілердің, лауазымда ... ... ... ... не ... қызметін сынау.
Шағым – адамның өзінің бұзылған құқықтарын,бостандықтарын немесе
заңды ... ... ... ... тұлғалардың заңсыз ... ... ... ... ақ ... ... ... жою туралы талабы.
Сауал– адамның жеке немесе қоғамдық сипаттағы қызығушылық туғызатын
мәселелер ... ... беру ... өтініш. Үн қосу– адамның мемлекет
жүргізіп отырған ішкі және сыртқы саясатқа, сондай ақ ... ... мен ... өз көзқарасын білдіруі.
2.2 Атқарушы билік органдарының әкімшілік-құқықтық мәртебесі
Атқарушы билік органдарының ... мен ... ... ... ...... биліктің атқарушы билік тармағын жүзеге
асыратын ... ... ... ...... ... жүзеге
асыру және әкімшілік –құқықтық қатынастардың пайда болуы мүмкін емес.
Атқарушы билік органы ... ... ... ... ұйым ... емес ұйым ... ... Мемлекеттік ұйымдардың тобына
мемлекеттік кәсіпорындар,мемлекеттік мекемелер, және ... ... Олар ... ... ... құратын мемлекеттің атынан жүзеге
асырады, бірақ, олардың қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... функцияны жүзеге асыра алма ... емес ... ... ... Және олар ... ... өкілеттілігін жүргізе алмайды. Яғни, Атқарушы билік ... бұл ... ... берілген белгілі бір аумақ шеңберінде қызмет
атқаратын және ... - өкім ... ... жүзеге асыратын біршама
дербес құрылымдық ... ... ... ... бір ... ... ... ішінде атқарушы органдарының жұмысы,
көбінесе ... ... ... ... әдістері дегеніміз:
1.әкімшілік құқығы субъектісінің қызметін ұйымдастыру.
2.басқару процессінде туындайтын нақты мәселелерді шешу.
Басқару субъектілерінің қызметін ұйымдастыру процесі ... құру және ... ... ... және ... ... ... жүйесіне кіргізу, басқарушылық процестерді рәсімдеу.
Атқарушы билік ... ... тән ... бар: ... ... заң ... және сот ... органдарымен қатар мемлекеттік
аппараттың жеке буыны болып ... ... ол ... ... ... ... мен ... атқаруға уәкілдік берілген,заңнамалармен
белгіленген тәртіппен құрылатын мемлекеттік мекеме. Мемлекеттік-биліктік
өкілеттіктері ... ... ... ... органдарына берілетін
мемлекеттік –биліктік сипаты бар өкілеттіктердің мәні – олардың ... ... а) ... атынан заңды түрде міндетті болатын
құқықтық актілерді шығару құқығы бар. Мысалы жол жүру ... ... ... ... ... гигиена туралы ережелер. ә)
құқықтық актілермен белгіленетін талаптар мен ... ... ... ... (қадағалауды) жүзеге асырады. б ... ... ... ... талаптарын орындауды қамтамасыз ету мақсатында
иландыру, түсіндіру, шараларын қолданады.
Егер қажет болған жағдайда мәжбүрлеу шарасын ... ... ... ... мемлекеттік билік органдарына ... ... ... органдары мемлекеттік биліктік сипаты ... ... ... ... Яғни, бұл органдар
шаруашылық, ... ... және ... ... ... ... процесінде заңдардың және ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін құрылады; Атқарушы билік
органдары ... ... ... ... ... ... және аймақтық деңгейлерде болатын атқарушы билік органдары
мемлекеттік әкімшіліктің бірыңғай жүйесін ... Бұл ... ... ҚР ның ... ... және басқа
заңнамалық актілерде бекітіледі.Яғни,атқарушы билік органдары белгілі ... ... ... және өзіне тиісті міндеттері, функциялары,
өкілеттіктері және жауапкершіліктері болады; ... ... ... ... органдарының біріне бір бағынышты құрылымдық бөлімшелер
құрылады. Яғни, ішкі ... ... ... ... Министрліктердің
департаменттері; Атқарушы биліктің әрбір органының белгілі бір ... ... ... ... ... ... болады. Мысалы
ҚРнің Үкіметі, облыстардың әкімдері; ... ... ... ... ... ғана ... және заңды тұға болып
табылады.Яғни, азаматтық құқық қабілеттілігі ... ... ... органы дегеніміз - ... бөлу ... ... ... ... ... ... мәдениет және әкімшілік –
саяси өмірінің әр түрлі салаларында атқарушы –өкім етуші ... ... ... ... ... ... ... аппараттың
) буыны.[22]
Атқарушы билік органдарының түрлері: Атқарушы билік органдары өзінің
қызметінің мазмұны меннақты бағыты ... ... ... ... ... көлемі бойынша Республикалық және ... ... ... бөлуге болады; Республикалық атқарушы
органдарының жергілікті ... ... ... ... ... ... болып есептелінеді.мысалы басқармалар,
департаменттер Олар, жергілікті атқарушы ... ... ... ... билік органдарына республиканың әкімшілік
–аумақтық бөліністерінде құрылатын: ... ... ... ... мен ... көлемі мен сипатына қарай атқарушы билік ... ... ... яғни ... басқарушылық қызметтің барлығына
өкілеттіктерді жүзеге асыратын органдар. Олар Үкімет пен әкімдіктер.
Салалық ... ... Яғни олар ... ... ... ... шегінде жүзеге асырады. Олар Министрліктер, комитеттер.
Мысалы Ішкі істер комитеті.Салааралық құзіретті ... ... ... ... салалық жүйелер үшін ортақ болатын мәселелер бойынша,
функциялар мен ... ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғау мәселелері бойынша үйлестіру.
Бұлар министрлік те, агенттік те ... ... ... органдар.
Яғни, олар өзінің функциялары мен өкілеттіктерін әрі салалық, ... ... ... ... ... Мұндай құқықтық нысан
республикалық атқарушы билік органдарына тән құзірет.
Құрылу тәртібі мен тәсілі атқарушы ... ... ... Мемлекет
басшысы құратын органдар. ... ҚР ның ... ҚР сы ... және ... ... құрады. Атқарушы билік органдарының
өздері құратындары. Мысалы «ҚРсы ... ... ... ... министрліктердің комитеттерін құру мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... ішкі ... аумақтық
органдарын құра алады.Кейбір жағдайларда сайлау тәсілі арқылы құрылады. Мыс
жекелеген ... және ... ... ... ... ... әкімдер сайланды.
Ведомстволық мәселелерді шешу тәртібі бойынша атқарушы билік органдары
бөлінеді: Алқалы органдар деп ... ... ... шешу ... ... ... ... әкімдік. Жеке дара басшылық органдар
деп, яғни, ... ... ... ... Мысалы Министрліктер.
Ұйымдастыру –құқықтық нысандары бойынша ... ... ... ... ... комиттеттер, комиссиялар,
ведомстволар, қадағалайтындар, инспекциялар, басбасқармалар, басқармалар,
департаменттер, акимат, ... ... ... ... ... құқықтық болуы үшін, белгілі бір процедуралық талаптардың сақталуы
тиіс; біріншіден, басқарудың құқықтық ... ... ... негізінде және соларға сәйкес шығарылуы тиіс. Екіншіден, оны
құзыретті, ... ... бар ... ... ... ол ... ... дайындалған, ұсынылған, келісілген, қабылданған ал
қажет ... ... ... ... қатысты
ведомстволық актілер, (және жарияланған орындаушыларға ... ... ... ... ... ... негізгі принциптері: ҚР
Конститутциясының, Конститутциялық заңдар мен ... ... ... ... ... ... Жауаптылық, Жариялылық, Адам ... ... мен ... ... ету, ... ... жүйесі мынандай: Республикалық, жергілікті, Атқарушы биліктің
республикалық органдары, ... ... ... ... ... өзге ... ... Үкіметі, ҚР Үкіметінің ұйымдасу және қызмет
етуінің құқықтық негізі. ҚР-ның атқарушы ... ... ... ... ... басқаратын және олардың қызметіне басшылық жасайтын
орган болып ҚР-ның Үкіметі табылады. Оның ... ... ... Конституциясында бекітілген.Үкіметтің құзыреті, ұйымдастырылуы мен
қызметінің тәртібі Республика Конституциясына сәйкес «ҚР ... ... ... ... ... ... Конституциясының,
аталған Конституциялық заңның, Республиканың заңдары мен өзге ... ... ... және ... орындау үшін іс-
әрекеттер жасайды.Үкіметті Республика Президенті ҚР-ның ... ... ... ... Премьер-министрін ҚР Президенті
Парламенттің келісімімен қызметке тағайындайды.Үкіметтің басқа мүшелерін ... ... ... ... өзі ... он күн мерзімде Үкіметтің құрылымы мен құрамы туралы Республика
Президентіне ұсыныс енгізеді. ҚР ...... ... Оның құрамына
Үкімет мүшелері – республиканың Премьер-министрі, оның орынбасарлары,
министрлер және республиканың өзге де ... ... ... негізгі конституциялық өкілеттіктеріне:
1)мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық саясатының, оның қорғаныс
қабілетінің, қауіпсіздігінің, қоғамдық тәртіпті ... ... ... ... және ... ... асырылуын ұйымдастыру;
2)Парламентке республикалық бюджетті және оның атқарылуы туралы есепті
ұсыну, бюджеттің атқарылуын қамтамасыз ету;
3)Мәжіліске заң жобаларын енгізу және ... ... ... меншікті басқаруды ұйымдастыру;
5)Республиканың сыртқы саясатын жүргізу жөнінде шаралар ... ... ... өзге де ... және
жергілікті атқарушы органдардың қызметіне басшылық жасау;
7)Республиканың министрліктері, өзге де орталық атқарушы органдары
актілетінің қолданылуын ... не бір ... жою ... ... тұру;
8)Үкімет құрамына кірмейтін орталық атқарушы органдардың ... ... ... ... бюджеттің атқарылуын бақылау ... ... төрт ... бес жыл ... ... ... заңдармен және Президент актілерімен жүктелген өзге
де қызметтерді орындау жатады. Үкімет өзінің бүкіл қызметінде Конституцияда
және жоғарыда ... ... ... Конституциялық заңда белгіленген
нысандарда Республика Президентінің алдында жауапты.
Ал Үкімет мүшелері өз құзыретінің шегінде өз ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдардың
жұмысы немесе өздеріне тапсырылған жұмыс аясы үшін ... ... ... және өзге де ... ... ... басшылары
болып табылатын Үкімет мүшелері:
- тиісті мемлекеттік органдарға басшылықты жүзеге асырады;
- өз ... ... ... ... ... ... ... Премьер-министрінің алдында өздеріне бағынышты
мемлекеттік органдардың ... үшін ... ... ... мемлекеттік органдардың қарауындағы мемлекеттік ... ... ... және ... ... Президенті мен Үкіметі
актілерінің орындалуын қамтамасыз ету үшін жауап ... ... ... ... ... ... атқарып жатқан мына төмендегідей
орталық атқарушы органдар бар: ... ... ...  ҚР ... ... бөлімшелері болып табылатын
комиттер (ведомстволар), департаменттер және басқармалар.
Орталық органдардың, әдетте, ... ... үш ... бар: ... ... ... ... көрсететін
бөлімшелер.
ҚР-ның министрлігі мемлекеттік басқарудың тиісті саласына басшылық
жасауды, сондай-ақ заңдарда көрсетілген шектерде – ... ... ... ... ... ... органдары болып табылады.
Министрлікті Республика ... ... ... Республика
Президенті құрады, қайта құрады және таратады. министрлерді де ... ... ... Республика Президенті қызметке
тағайындайды және қызметтен босатады.
ҚР-ның ... ... ... ... ... ... ... болып
табылады. Агенттікті Республика Премьер-министрінің ұсынысы ... ... ... ... ... және ... Агенттік
тиісті мемлекеттік басқару саласына ... ... ... ... сааралық үйлестіруді және өзге де арнайы және ... ... ... ... ... қауіпсіздік комитеті, стратегиялық жоспарлау және
реформалау жөніндегі, мемлекеттік ... ... ... ... жөніндегі ұлттық комиссия, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес
жөніндегі ... ... ... және ... ... ... ұлттық
комиссия ҚР Президентіне тікелей бағынады.
Республиканың орталық атқарушы органдарының Комитеті тиісті орталық
атқарушы органның ведомствосы болып ... ... ... ... ... басшысының ұсынуымен Республика Үкіметі құрады, қайта
ұйымдастырады және таратады.
Ведомство ... ... ... ... ... арнайы
атқару және бақылау-қадағалау міндеттерін, сондай-ақ салааралық үйлестіруді
немесе мемлекеттік ... ішкі ... ... ... жүзеге
асырады. Жергілікті мемлекеттік басқаруды тиісті аумақтағы істің жайы үшін
жауапты жергілікті өкілді және атқарушы ... ... ... ... ... ... органдар – мәслихаттар титісті әкімшілік-аумақтық
бөліністер халқының ... ... және ... ... ... ала ... оны іске ... үшін қажетті шараларды белгілейді,
олардың жүзеге асырылуын бақылайды.
Жергілікті өкілді ... ... ... ... қалалық
мәслихаттарды қамтиды. Мәслихаттарды халық жалпыға бірдей, тең, төте сайлау
құқығы негізінде ... ... беру ... 4 жыл ... ... ... заңда көзделген негіздер бойынша Сенат мерзімінен
бұрын тоқтатуды немесе ол өзін өзі тарату негізінде тоқтатылуы ... ... 20 ... ... ... ... ... тек бір Мәслихатқа ғана сайлана
алады. Сот әрекетке қабілетсіз деп таныған, сондай-ақ соттың үкімі бойынша
бас ... ... ... отырған азаматтар сайлауға қатыспайды.
Жергілікті атқарушы билік органдары, олардың түсінігі және қызмет
жүйесі,ұйымдастыру негіздері. Жергілікті ... ... өз ... үшін ... ... құрады, оның құрылымы мен сан құрамы өкілді орган
буынының ... оның ... ... ... және ... ... инфрақұрылымы мен әртүрлі салалардың жай-күйі ... ... ... ... әдетте мыналардан тұрады:  хатшы;  тексеру
комиссиясының төрағасы;  ұйымдастыру бөлімі;  кеңесшілер (консультанттар);
 консультант-ұйымдастырушы;  референттер. Тиісті ... ... ... ... ұйымдастыруда жергілікті ... ... ... ... зор рөл ... ... ... атқарушы органдар туралы» заңға сәйкес жергілікті жерлердегі атқарушы
билік органдарының жүйесін:  әкімдер;  басқармалар;  бөлімдер;  комиссиялар
және т.б. бөлімшелер және ... ... ... ... ... ... мен Үкіметтің
өкілі болып табылатын тиісті әкімшілік-аумақтық бөліністің әкімі басқарады.
Облыстардың, республикалық ... ... мен ... әкімдерін қызметке
Премьер-министрдің ұсынуымен республика Президенті тағайындайды. Өзге
әкімшілік-аумақтық ... ... ... ... ... ... ... пен оның органдарының қызметін ұйымдық,
құқықтық және материалдық-техникалық жағынан қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... қарай аппараттың бөлімдерін, басқармаларын және ... ... ... ... ... ...  өндіріс саласы
(мысалы, жергілікті өнеркәсіп, күрделі құрылыс, сәулет-құрылыс және т.б.
бөлімдері мен ... ... ... ... ... ... еңбек және жұмыспен қамту, білім беру, халықты әлеуметтік қорғау
және т.б. ... мен ... ... ... және азаматтардың
құқықтарын қорғауды қамтамасыз ету (ішкі істер, әділет ... ... ... ... ... және ... ... органдары билікті жүзеге асыруға қатысуға бағытталған
саяси мекеме ретінде түсінуге болады.
Кез келген мемлекеттік басқару органы ... ... ... ... ал ... ... органы үнемі мемлекеттік басқару органы болады.
Қазіргі кездегі атқарушы билік органының құқықтық мәртебесінің негізі
толығымен жалпы көзқараспен ... ... ... ... ... ... қызметті жүзеге асыру үшін мемлекеттік биліктік
өкілеттіктермен бөлінген. Атқарушы ... ... ... ... ... ... мұндай өкілеттілігі басқа да мұндай өкілеттілік
берілген органдардан ерекшеленеді.
Атқарушы билік органдарын мемлекет ... ... ... ... құқықтары Қазақстан Республикасының Конституциясымен ,
субъектілерінің жарғыларымен және мәртебесін бекітетін басқа да ... ... ... ... Баяновтың пікірі бойынша: «Атқарушы билік ... ... ... ... ... ... ... асыратын негізгі
субъект. Онсыз мемлекеттік – басқарушылық қызметті жүзеге асыру, ... ... ... ... ... ... емес. Бұл сияқты құқықтық
қатынастардың өзге қатысушыларының әкімшілік — құқықтық мәртебесі ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан
олардың әкімшілік – құқықтық мәртебесін жан – жақты қарауды қажет етеді.
Атқарушы билік органының ұғымы ... бір ... ... ... ... ол тар ... ... да бір бірлескен қызметті жүзеге ... ... және осы ... үшін аз ... ... да ресімделген
адамдар ұжымының жекелеген бөлігін білдіреді. Мысалы, өндірістік ұжым – тар
мағынадағы ұйым, ал өндірістің ... – кең ... ... ... ...... бір ... атқаратын адамдардың ұжымы. Бұл – ... бір ... ... ... мемлекеттік және мемлекеттік емес ... бар ... ... ... ресми түрде құрады. Екіншілері олардың
мүшелерінің еркімен құрылады. (мысалы, ... ... ... мемлекеттік кәсіпорындар, мемлекеттік
мекемелер және мемлекеттік органдар жатады.
Мемлекеттік кәсіпорын – шаруашылық жөнінен бірлесіп қызмет атқару үшін
бірлестірілген адамдар ... ... ... ... ... ). ... мемлекеттік қазыналық кәсіпорындар (зауыттар, фабриктер).
Мемлекеттік мекеме – әлеуметтік – мәдениет немесе өзге ... ... бар ... ... ... ... бірлестірілген адамдар ұжымы.
Бұл, ... ... ... оқу ... ... ... мен
мекемелерді біріктіретін ортақ белгі мынадай. Олар ... ... ... ... ... ... асырады, бірақ олардың қандай да бір
биліктік өкілеттіктері болмайды және ... ... ... да болмасын
басқарушылық функцияларды жүзеге асырумен ... ... ... ... ... сипаты бар функцияларды тиісті ұжым емес
оның ... яғни ... ... ... емес ... мен мекемелерді де шамамен осылай
сипаттауға болады, тек мына бір міндетті жағдайды ескере ... ... ... және олар мемлекеттің атынан бола алмайды.
Бұл келтірілген жағдайлар ... ... ... ... үшін ... Олар ... ... жүйесінде ерекше орын алады,
ол мына төмендегілерден көрініс табады.
Атқарушы билік органы заң ... және сот ... ... ... аппараттың жеке буыны болып табылады. Яғни ол мемлекеттік орган
ретінде мемлекеттік басқару мен ... ... ... ... белгіленген тәртіппен құрылатын мемлекеттік мекеме. Бұл,
біріншіден, мынаны білдіреді, ... ... ... ... айырмашылығы сол, олар тікелей мемлекекеттің атынан қызмет
атқарады , шаруашылық, әлеуметтік – мәдениет және ...... ... түрлі салаларында оның саясатын іске асырады және, ... ... үшін ... ... биліктік өкілеттіктер ауқымын береді,
кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... берілетін мемлекеттік — биліктік сипаты бар
өкілеттіктердің мәні олардың мынадай құқығынан көрініс ... ... ... ... ... міндетті болатын құқықтық актілер
шығаратын құқығынан. Олар не тікелей ведомстволық қарасты кәсіпорындар мен
мекемелер ... не ... ... ... органдар үшін, не ведомствалық
бағыныштылығы мен ... ... ... барлық кәсіпорындар мен
мекемелер үшін, не ... ... ... ... үшін, не ең
соңында, тұлғалардың үлкен тобы, оның ішінде азаматтар үшін де ... ... ... ... жол жүру ... ... ... өрт қауіпсіздігі және өзге де ережелер);
ә) құқықтық актілермен белгіленетін талаптар мен ... ... ... байқау (қадағалау) жасауды ... ... ... ... ... ... актілердің талаптарын орындауды
қамтамасыз ету және өзінің сипаты бойынша мемлекеттік мәні бар ... ... ... ... ал ... болған жағдайда –
мемлекеттік (әкімшілік) мәжбүрлеу шараларын қолдану жолымен ... ... ... ... табады.
Мемлекеттік – биліктік ... ... ... ... ... болғандыұтан, атқарушы билік органдарының оларды
пайдалануының шегін белгілеудің үлкен маңызы бар. Атқарушы ... ... ...... өкілеттіктерін тек қана мемлекеттік ... ... ... үшін ... ... шаруашылық, әлеуметтік – мәдениет және әкімшілік – саяси
құрылысқа басшылық жасау ... ... жіне ... ... құқықтық актілердің ( оның ішінде осы органдардың ... де) ... ... ету үшін ... ... ... өкілеттіктері атқарушы – өкім ... ... ... ... ... ... асыратын қоғамдық өмірдің аясымен шектеледі.
Бұл мемлекеттік ... ... Нақ ... ... кәсіпорындар мен
әлеуметтік – мәдениет мекемелерінің жұмыстарын тікелей ... әр ... ... объектілерінің арасындағы байланыстарды
ұйымдастыру, жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды ... ... мен ... ... ету іске ... ... ... аталған аяда заңмен реттеу арқылы жалпы басшылықты
жүзеге асырады. Сот ... ... бұл аяда ... ... ... ... атқарушы билік органдарының функционалдық міндеті –
атқарушылық – ... ... ... ... бар өкілеттіктерді
пайдалануының шегін айқындайды.
Атқарушы билік органдары өздерінің ... ... ... негізде
атқарады. Мұның мәні мынада, заң – мемлекеттік – басқарушылық ... ... оның ... осы ... мемлекеттік органдар. Олардың
ерекшеліктерінің қатарына сондай – ақ ... да ... жөн, ... ... ... және оны ... үшін ... асыра отырып, олар
тек заңның нақты талаптарын тікелей орындауды ғана ұйымдастырып ... ... ... ... ... ... ... мінез – құлық
ережелерін дербес белгілейді.
Республикалық та, сондай – ақ ... та ... ... ... ... ... әкімшіліктің бірыңғай жүйесін құрайды. ... ... оның ... ... яғни ... ... ... органының
қажетті жеделдік дербестігі болады. Ол ... ... сол ... ... тиісті өкілеттіктердің көлемі және тапсырылған іс үшін ... ... оның ... ... ( ... өкілеттіктері, жауапкершілігі). Бұл органдардың ... ... ... ... ... және ... актілерде бекітіледі.
Кәсіпорындар мен мекемелер сияқты, атқарушы билік органдары адамдардың
әкімшілік – басқарушылық ... ... ... ... бір ... ... ... Бірақ, біріншіден, бұл сияқты ... ... мен ... ... ... ... ... ол атқарушы билік органдарының ерекше мақсат міндетімен алдын
– ала айқындалады. Нақты атқарушы билік ... ... ... шегінде
белгілі бір ұйымдық – құқықтық ... ... ... мен құқықтар бөлінеді, сондай – ақ тапсырылған жұмыстың бөлігі
үшін жауапкершілік айқындалады. Бұл ...... ... ... ... ... ... қызметшілер болып
табылады.
Атқарушы билік органдарының біріне – бірі бағынышты ... ... ... ... министрліктердің департаменттері)
ұйымдық құрылымы, яғни ішкі құрылысы болады. Олардың қызметі нақты атқарушы
билік ... ... ... ... ... яғни ... ... аясында тиімділікпен орындауға қабілетті болу үшін қажет ішкі
ұйымдастырудың ... — өзі ... ) ... болып табылады.
Атқарушы билік органдарының ұйымдық құрылымының бастапқы ячейкасы ... ... ... заң ... осы ... ... ... және қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... ... әрбір органының белгілі бір аумақтық ...... ... ... ... ... Біріншісі осы
органның жүзеге асыратын өкілеттіктерінің не республиканың бүкіл аумағында,
не белгілі бір ... ... күші ... ... ... ... ... не арнайы сипаты бар белгілі бір басқарушылық
функцияларды белгіленген қызметтің аясында жүзеге ... ... ... реттеушілік, рұқсат беру, бақылау және өкім ету ... ... да әр ... ... көлемінде жүзеге асырылуы мүмкін.
Атқарушы билік органдары тек мемлекеттік ... ... және ... ... ... ... яғни ... құқық
қабілеттілігі болады.
Қызыловтың пікірі бойынша: «Қазақстан Республикасының Үкіметін
Республика Президенті ... ... ... ... құрады.
Үкіметтің құрылымы мен құрамы туралы ұсыныстарды ... ... он күн ... ... ...... ... енгізеді.
Үкіметтің құрылымын министрліктер және өзге де орталық атқарушы
органдар құрайды.
Үкіметтің ... ... ...... ...... ... министрлер және Республиканың өзге де лауазымды
адамдары кіреді.[22]
ҚР Үкіметінің мүшесі ... ... және ... ... ант береді: «ҚР халқы мен Президенті алдында өз ...... және ... даму ... ... күш – жігерім мен білімімді
жұмсауға, мемлекеттің Конституциясы мен заңдарын қатаң сақтауға, ... іс – ... ... пен ... ... және ... ... ұстануға, Қазақстан халқына адал қызмет етуге, өз
елімнің мемлекеттілігі мен ... ... ... ... ... ... ант беремін. Ант етемін.»
Республика Үкіметі мүшелерінің:
Өкілді органның депутаттары болуға, ғылыми немесе өзге ... ... ақы ... ... атқаруға, кәсіпкерлікпен
шұғылдануға, коммерциялық ұйымның басшы органының немесе байқаушы кеңесінің
құрамына кіруге хақы жоқ.
Үкіметтің ... ... ... бір рет ... ... ... ... – Министр не Республика Президенті шақырады.
Үкіметтің отырыстарында Премьер – Министр төрағалық етеді, ол болмаған
кезде ... ... ... ...... ... ... Үкімет ерекше маңызды мәселелерді қарағанда ... ... ... ... ... мүшелерінің кемінде үштен – екісі Үкімет отырысына қатысса,
отырыс құқылы болып саналады. Үкімет мүшелері оның ... ... ... ... ашық ... ... не Премьер – Министрдің
бастамасымен Үкіметтің жабық отырыстары өткізілуі мүмкін.
Үкімет отырыстарын ... мен ... ... ... ... Республика Премьер – Министрі басқарады.
Ол:
1) Үкіметтің жұмысын ұйымдастырады және ... ... ... ... бөледі;
2) Республика Президентімен, Парламентпен, Конституциялық Кеңеспен,
Жоғарғы Сотпен, Бас Прокурормен, ... ... ...... Үкіметтің атынан өкілдік етеді немесе Үкімет
атынан өкілдік етуді тапсырады;
3) Халықаралық қатынастарда ... ... ... ... ... ... ... етуді тапсырады және мемлекетаралық шарттар мен
келісімдерге қол қояды;
4) Республика Президентіне: Үкіметтің ... мен ... ... ... ... ... орталық атқарушы
органдарды құру, қайта құру және ... ... ... ... ... бар қала мен Республика астанасының әкімі
қызметіне ... үшін ... ... ... ... ... оның ішінде Үкімет жүргізіп отырған
саясатпен келіспейтін немесе оны жүргізбей отырған министрді
қызметтен ... ... ... ... ... ... бюджеті есебінен ұсталатын барлық
органдар үшін ... және ... ... ... біріңғай жүйесін Қазақстан Республикасының Президентіне
бекітуге ұсынады;
6) Президентке Үкімет қызметінің негізгі бағыттары ... ... ... мүшелерінің, орталық және жергілікті атқарушы органдар
басшыларының есебін ... ... ... ... ... ... ... да өкілеттіктерді
атқарады.
Премьер – Министр болмаған жағдайда оның міндеттерін Премьер – Министр
белгіленген ... ...... орынбасарларының бірі атқарады.
Премьер – Министрдің орынбасарлары өз қызметін Республиканың Премьер –
Министрі ... ... ... сәйкес жүзеге асырады.
Б.Б. Сейдештің пікірі бойынша: «Министрліктер, мемлекеттік комитеттер
мен ведомстволар заңды атқарушы биліктің мемлекеттік ... ... ... ... ... Олар мемлекет өміріндегі әр
саладағы басқаруды жүзеге асырады. Сонымен бірге Үкіметтің ... ... ... ...... ... ... тұрақты ұйымдық форма.
Дәстүр бойынша ... ... ... ...... ...... сферада, қандай да бір сала арқылы
мемлекеттік басқаруды жүзеге ... ... ... ...... ... ... атқару тән. Министрліктер мен
Мемлекеттік комитет Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... ... ... ... ... ... Президент
тарапынан тағайындалып, орнынан босатылады. Ал Бас Прокурор мен ... ... ... тағайындау кезінде Конституцияға сәйкес
Сенаттың келісімі қажет. ... мен ... ... ... әкімшілік – құқықтық ... әр ... ... мен ... ... ... бірінші жетекші ... ... ... жүзеге асырылады. Орынбасарларды Министрлердің ұсынысы
бойынша үкімет тағайындайды. Ал ведомстволарға тек орталық ... ... ... – ақ департаменттер, мемлекеттік комиссия және инспекциялар да
жатады. Ал орталық мемлекеттік ... ... ол ... ... ... ... ... негізінде жеке салааралық басқару
немесе арнайы салалық функцияларды атқарады.
Ведомстволар ішінде 2 топты ... ... ... Үкіметте құрылатын ведомства; мұнда ведомства Президенттің
қатысуымен ... ... ... ... ... ... ... ведомства. Екінші
топтағы ведомствалар өз тарапынан актілер шығарып, ... ... ... және жеке ... ... ... Сонымен бірге тағы да бір айта кететін жағдай Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкі заң ... оған ... ... ... ... ... ... органға
жатқызылады. Бұл органдар өзіндік ведомствалар рөлін атқарады.
Жергілікті атқару органдары.
Атқарушы биліктің жалпы ... ... ... ... қала ... ... ... жергілікті орган атқарады.
Жергілікті атқару органдарының қызметтері ... ... ... жүзеге
асырылады.
– Үкіметке, Президентке және жоғары тұрған әкімшіліктердің басшыларына
есеп ... ... ... ... мүдделері мен құқықтары және ... ... ... ... мен қабылдаған шешіміне жауапкершілік.
Олардың әкімшілік – құқықтық мәртебесі Қазақстан Республикасының
Конституциясы және ... ... ... анықталады. Әкімдердің қызметтерін
ұйымдық, құқықтық және материалды техникамен қамтамасыз ету үшін аппарат
құрылады. Сондай – ақ ... ... ...... ... оның ... әкім тағайындайды.
Коллегияның отырысы қажет кезде мәслихат хатшысының шақырылуымен ... қала және ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Президенті тағайындап, міндетінен босата алады:
Барлық әкімшілік – территориялық бірліктің ... Өз ... ... ...... ... ... Территорияға сәйкес белгілі күшке ие шешімдер қабылдайды;
– Әкімдердің қызметтерінің негізгі бағытына мыналар жатады:
– Белгілі территорияға сәйкес экономикалық және әлеуметтік даму ... ... ... ... ... ... ... бекітуіне бюджет жобасын ұсынып, оның ... ... ... жеке ... ... ... ... лауазымды қызметке тағайындау және босату;
– Қазақстан Республикасының «Жер туралы заңы» бойынша жер ... ... ... және ... да ұзақ ... ... ... қабылдау.
Сонымен бірге Қазақстан Республикасының заңы бойынша әкім ... ... ... ауданда, қалада басқа өкілеттік атқара алады. Әкім
жалпы қаулы мен жарлық қабылдап, ... ... ... ... ... ... ... қайшы келмеуі керек, егер қайшы келетіндей жағдай туындаса,
онда жоғары тұрған атқарушы орган немесе ... ... ... сот ... ... ... ... Қоғамдық ұйымдар мен атқарушы билік
Қазақстан Республикасының атқарушы органдар жүйесін басқара отырып,
Үкімет мемлекеттік биліктің басқа ... ... ... ... ... ... Үкіметі туралы, Парламенті туралы,
соттар мен ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдармен өзара қарым-қатынасының заңдық
негізі болып табылады. Барлық осы нормативтік құқықтық актілерде ... ... ... өз ... және ... ... әр
түрлі тармақтарға бөліну жүйесінде алатын өз орнына орай өзара ... ... ... ... қамтылған.
Үкіметтің Президентпен қатынасы. Үкіметті Президент құрады, Үкіметтің
құрылымын және құрамын бекітеді. Үкімет мүшелері ... және ... ... ант қабылдайды. Үкімет бүкіл қызметімен Республика
Президенті алдында ... Ол ... ... ... орындалуы туралы және өз қызметінің басқа бағыттары туралы
Президентке ұдайы ... ... ... ... Президенті
актілерінің орындалуын ұйымдастырады және министрліктердің, мемлекеттік
комитеттердің, өзге де орталық, сондай-ақ ... ... ... актілерді орындауын бақылайды. Үкімет Парламент Мәжілісіне заң жобасын
енгізу туралы Президент тапсырмасын ... ... ... және ... ... өзі ... бекітуіне ұсынады. Үкімет Президентпен. заң ... ... ... ... Президент Үкімет ... ... ... ... ... ... тұстарын тоқтата
тұруға құқылы. Бұл жұмысты Президент өзінің жеке бастамасы бойынша да, ... ... ... да жүзеге асыруы мүмкін.
Үкіметтін Парламентпен қатынасы. Үкіметтің заң шығаруға бастамашылық
құқығы бар екенін айтқанбыз. Бұл құқықты ... тек ... ... ғана ... ... яғни Үкімет тиісті қаулы шығару жолымен
Мәжіліске заң жобасын енгізеді. Парламент қабылдайтын конституциялық ... ... ... ... ... ... ... табылады. Сондықтан
Үкіметтің өзі ... ... ... ... және басқа орталық және жергілікті атқарушы органдардың заңды
орындауын бақылауы тиіс.[21]
Үкімет жыл сайын республикалық бюджетті құрады, оны ... ... ... ... оның орындалуы туралы есебін береді.
Мемлекеттік кірісте нені кысқарту ... ... ... нені ... ... шеше алады. Мұндай жағдайда заңның жобасы Үкіметке
қорытынды әзірлеуі үшін берілуі ... ... ... ... ... ... шығысты көбейтуді көздейтін ... ... ... оң ... ... ғана ... Республикасының Конституциясы Үкімет Парламент алдында
жауапты болатын жағдайды да ... Егер ... ... ... рет ... ... ... орнынан түседі.
Парламент Палаталарының екеуі де (Мәжіліс пен Сенат) Палата депутаттарының
жалпы санының кем ... ... ... ... бойынша республика
Үкіметі мүшелерінің қызметі жөніндегі есебін тындауға ... ... ... ... ... ... ... Президентке жүгінуі
мүмкін. Егер Парламент депутаты сауал салумен Үкіметке ... онда ... ... ... ... ... ... комитеттермен және өзге
органдармен қатысы. Республика Үкіметі Үкіметтің ... ... ... комитеттердің және орталық атқарушы
органдардың қызметіне басшылық ... Ол ... ... заңдарды,
Президенттің, Үкіметтің өзінің актілерін орындауын қадағалайды. Үкімет өз
құрамына ... ... ... ... және орталық
органдар туралы ережелерді, олардың құрылымын, олардың орталық аппараты мен
жергілікті ... ... ... ... ... қаржының
көлемін бекітеді. Тек Үкімет құрамына кірмейтін ... ... ... ... Оның ... ... емес, Парламенттің заң
қабылдау жолымен белгіленеді. Мұндай ерекшелік экономиканың ... ... ... ... және инвестиииялык каражаттың бір
органның колына жинақталуымен түсіндіріледі.
Үкімет өз құрамына ... ... ... ... ... ... ... қолданылуын кері
қайтарады не оны толық, не оның бір ... ... ... ... ... атап ... Бас Прокурордың атқарушы орган актілерінің
Конституцияға, заңдарға, Президент, Үкімет актілеріне сәйкес ... ... ... ... ... ... кірмейтін министрліктерден, мемлекеттік комитеттерден,
орталық атқару органдарынан ... ... ... ... ... деп ... Үкімет ведомстволардың қызмет саласын, өкілеттігі
мен ... ... ... ... қабылдайды;
ведомстволарды ұстауға республикалык бюджеттен бөлінетін қаражаттың көлемін
белгілейді; ведомстволардың ... ... ... ... ... ... атқарушы органдармен: аудандық, қалалық және
облыстық әкімшіліктермен белгілі бір қатынаста ... ... ... ... буыны болып табылады, сондықтан жергілікті ... ... ... ... ... ... Үкімет
жергілікті атқарушы органдарға басшылық қызметін мемлекеттік ... ... ... жергілікті атқарушы органдардың заңдарды,
Президент пен Үкіметтің актілерін ... ... ... отырысында
жергілікті атқарушы органдардың қызметін атқару туралы есебін тындайды;
жергілікті атқарушы орган актілерінің қолданылуын ... ... оның ... ... тұрады; оларды не кері қайтару, не тоқтата тұру туралы
Президент қарауына ұсыныс түсіреді.
Жергілікті мемлекеттік ... ... ... ... ... өкілді және атқарушы органдардың ... ... ... ... ... депутаттарының
құқықтық жағдайын белгілейтін нормативтік құқықтық актілердің іргесін
қалайтын ... ... ... ... болып
табылады.
Демек, жергілікті мемлекеттік басқару дегеніміз бұл Заң ... ... ... ... ... жеке ... ... тиісті
аумақта мемлекеттік саясатта жүргізу, оны дамыту мақсатында ... ... ... ... ... ... ... болып
табылатын қызмет.
Жергілікті мемлекеттік басқару жүйесінде әкімшілік-аумақтық бөліністің
әрқилылығы көрініс табады, оның ... ... және ... ... жергілікті бюджет; коммуналдық заңды тұлғаларға
бекітілген мүлік, сондай-ақ заңға сәйкес ... ... өзге ... ... ... мәслихаттар мен әкімияттарға міндеттер, талаптар мен
шектеулер қойылады, олардың негізділеріне жататындар:
1) ... ... ... және ішкі ... ... ... ... сәйкес келмейтін шешімдердің қабылдануына ... ... ... қамтамасыз етуде Қазақстан Республикасының
мүдделерін сақтау;
3) қызметтің қоғамдық маңызы бар ... ... ... ... ұстану:
4) азаматтардың құқықтары мени заңды мүдделерінің сақталуын қамтамасыз
ету;
Аумақты дамытуға ... ... мен ... ... ... ... даму ... сәйкес келуі тиіс, әрі
оларға бірыңғай ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетуді еркін алмасуға кедергі келтіретін ... ... ... ... ... ... мәслихаттар мен әкімияттарға, олардың
аппараттарының құқықтық жағдайларына байланысты сөз қозғау.
Жергілікті атқарушы орган (әкімият) - облыстың (республикалық ... ... ... ... ... ... ... бар қаланың)
әкімі басқаратын, өз құзыреті шегінде тиісті аумақта жергілікті мемлекеттік
басқаруды жүзеге ... ... ... ... Бұл ... ... органдарының бірыңғай жүйесіне кіреді, ... ... мен даму ... ... отырып, атқарушы биліктің
жалпы мемлекеттік саясатын жүргізуді қамтамасыз етеді.
Жергілікті ... ... ... ҚР ... 87
бабының 2-тармағына сәйкес, мыналар жатады:
1) ... ... ... ... және ... ... ... әзірлеу және олардың атқаруын қамтамасыз
ету;
2) коммуналдық меншікті басқару;
3) жергілікті атқарушы ... ... ... тағайындау және
қызметтен босату, жергілікті атқарушы органдардың ... ... өзге де ... ... жергілікті мемлекеттік басқару мүддесіне сай Республика, заңдарымен
жергілікті атқарушы органдарға жүктелетін өзге де ... ... Бұл ... ... ... ... (республикалық маңызы бар қала,
астана) әкімиятының ... ... та ... Осы ... ... өз ... ... қызмет пен инвестициялық ахуалды дамыту
үшін жағдай жасайды; аграрлық сектордың ұтымды және ... ... ... ... ... ... ... күштерін орналастыру
схемасына сәйкес облыстың аудандық жоспарлану схемасын, облыс орталықтарын,
республикалық маңызы бар ... және ... ... бас ... ... ... (республикалық маңызы бар қалалық, астаналық)
мәслихаттың қарауына енгізеді.[23]
Сонымен қатар ол — облыстық ... ... бар ... ... меншік объектілері және әлеуметтік-мәдени мақсаттағы
объектілер құрылысы бойынша тапсырысшы болады, коммуналдық желілер ... ... ... ... ... ... ... схемаларын, аудан орталықтарын, облыстық маңызы бар қалаларды
салудың бас жоспарларын әзірлейді және оларды облыстық мәслихатқа ... су ... ... ... электр беру, байланыс желілері
мен басқа да көліктік және ... ... ... ... және пайдалануды ұйымдастырады; жер қатынастарын реттеуді
жүзеге асырады, сондай-ақ азаматтардың тегін білім алу құқығын іске асыруда
қатамасыз етеді; халықты ... ... ... және ... ... ... мәслихаттың бекітуіне ұсынады және оны іске асырады;
халықтың әлеуметтік жағынан ... ... ... және ... ... ... ... аудандық аумақтық ерекшеліктеріне қарай
аудандық (облыстақ маңызы бар қалалық) әкімияттары да ... ... ... ... ... ... ... табылатындар: жоғарыдағы
айтылғандардан басқа, әскери тіркелу мен әскери қызметке шақыру жөніндегі,
сондай-ақ азаматтық ... ... ... ... ... етеді; қоғамдық жолаушылар ... ... ... маңызы бар қала) маңызы бар жолдарды
пайдалануды және ұстауды ... өз ... ... үй ... ... жұмыспен қамтуға жәрдемдесу мен кедейлікпен ... іске ... ... ... ... ол ... әлеуметтік
қорғау, ана мен баланы қорғау мәселелерін шешеді, ... ... ... атаулы көмек көрсетеді, үйлестіреді; аудан (облыстық
маңызы бар қала ... ... ... мәдени немесе ғылыми
құндылығы бар табиғат объектілерін және өзге де объектілерді, табиғаттың,
тарих пен мәдениеттің қорғалатын ... деп ... ... ... ... ... ... және сыртқы безендіру мәселелерін
шешеді және т.с.с.
Аудандық (облыстық маңызы бар ... ... ... жүктелген
міндеттерді іске асыруда аудандық (облыстық маңызы бар қалалық) ... ... ... орай айта кететін бір жайт — республикалық маңызы бар ... ... ... ... бар қалалық, кенттік, ауылдық
(селолық) округтік ... ... ... ... өзіндік схемасы бар, ол тиісті
аумақта орналасқан тиісті әкімшілік — ... ... ... атқарушы органдар жүйесі. Ал, еңді ... ... ... бөлімшесі дегеніміз бұл тиісті әкімшілік-аумақтық бөлініс
шегіңде орталық атқарушы орган міндеттерін ... ... ... ... құрылымдық бөлімшесі.
Әкім-Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметінің тиісті
аумақтағы жергілікті атқарушы органын (оны ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік саясаттың жүргізілуін,
бүкіл орталық атқарушы; ... ... ... ... ... тиісті бюджеттік қаржыландырылатын атқарушы ... ... ... ... және ... сеніп тапсырылған аумақта
мемлекеттік. басқару өкілеттігі берілген, тиісті аумақты істің жай-күйіне
әрі оның әлеуметтік-экономикалық дамуына жауапты ... Ол, ... ... ... ... бар ... және астанада ірі лауазымды
тұлға болып табылады, оны Премьер-Министрдің ұсынуы бойынша ... ... ... және ... Өзге әкімшілік-аумақтық
бөліністердің өкімі (облыстық, ... ... бар ... ... ... ... ... айқындаған тәртіппен қызметке
тағайындалады немесе сайланады. Демек бұл ... ... ... ... қабылдануы тиіс.
Облыс (республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... ... Президенті қызметіне кіріскен кезде
тоқтатылады. Бұл ... өкім ... ... ... ... дейін өз міндетін атқаруды жалғастырады.[25]
Әрбір әкім өз аумағында ... ... сай ... ... үшін ... бір ... иелі ... Мысалы облыстық
(республикалық маңызы бар қала, астана) өкімінің ... ... ... бар қала) өкімінің құзыретіне қарағанда ең ... ... ... ... (республикалық маңызы бар қала, астана) әкімі:
- мемлекеттік органдармен, ұйымдармен және азаматтармен ... ... ... ... астана) мүддесін білдіреді;
- тиісті адамдарды мемлекеттік ... ... ... және өзге де ... беру ... ... Республикасының
Президентіне ұсыныс енгізеді;
- мына лауазымды адамдарды;
- жоғары тұрған өкілетті ... ... ... бойынша,
шекті санын Қазақстан ... ... ... ... ... бар ... астана) өкімнің орынбасарларын;
- облыс (қала, астана) әкімі ақпаратының басшысын және ... ... ... ... ... ... ... киім кию құқығы және әскери
немесе өзге де арнайы атақ ... ... ... ... ... ... қаржыландырылатын атқарушы органдар
басшыларын қызметке тағайындайды және ... ... ... ... ішкі ... органдары құрылымдарының
басшыларын тағайындау және қызметінен босату ... ... ... ... ... ... ... бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы
органдар басшыларына, сондай-ақ аудандар (облыстық маңызы бар ... ... бар ... ... ... ... өкімдеріне
заңға сәйкес тәртіптік жауапкершілік шараларын қолдану мәселелерін шешеді.
Жергілікті бюджеттерден ... ішкі ... ... ... жаза ... тәртібі заңға сәйкес ... ... ... ... бар қаланың, республикалық маңызы бар
қаладағы аудандық, астанадағы ... ... мен ... ... ... (оған теңестірілгендердің) әкімдері арқылы жергілікті
өзін-өзі басқару ... ... ... ... ... ... басқару схемасын (яғни тиісті аумақта
орналасқан, тиісті ... ... ... атқарушы органдар жүйесі) тйісті мәслихаттардың бекітуіне
енгізеді;
- кәсіпкерлік қызметті лицензиялауды жүзеге асырады;
- өз құзыреті шегінде жалпыға ... ... ... және ... ... қорғаныс, соңдай-ақ жұмылдыру дайындығы және ... ... ... ... ... және ... ... кен орындарда және мемлекеттік меншіктің басқа да
объекттлерін жекешелендіру, жалға беру, сату мәселелері ... ... ... мемлекеттік органымен тең ... ... қол ... ... олардың орындалуын бақылауға қатысады.
Әрине, облыс, әкімдері (оған теңестірілген өкімдер) өз ... ... ... ... ... төменгі тұрған өкімдеріне беру арқылы да
жүзеге ... және де ҚР ... ... ҚР ... ... (облыстық маңызы бар қала) өкімі Қазақстан Республикасының
Президенті белгілейтін тәртіпте ... ... және ... ол ... ... әрі өз ... ... құзыретіне сай аудандық әкім;
- мемлекеттік органдармен, ұйымдармен және азаматтармен өзара қарым-
қатынастарда тиісті әкімшілік-аумақтық бөліністің ... ... ... ... ... ... марапаттау, оларға
құрметті және өзге де атақтар беру туралы облыс ... ... ... ... ... адамдарды;
- жоғары тұрған уәкілетті мемлекеттік оргаңдармен ... ... ... ҚР ... ... ... ... маңызы бар қала)
әкімінің орынбасарларын;
- әкім ... ... мен окың ... ... қызметке тағайындайтын және қызметінен босатады;
- азаматтардың құқықтары мен ... ... ... ... ... өзін-өзі басқару органдарымен өзара іс-қимыл жасайды;
- көпшілік пайдаланатын орындардың ... ... ... су ... ... ... мен өзге
де объектілердің) аумағын күтіп ұстау жеке абаттандыру жөніндегі ... ... ... ... ... және орта ... білім беру
мекемелерін, әлеуметтік-мәдени сала мекемелерін қолдайды және ... ... ... ... ... ... ... мал дәрігерлік көмек көрсетуді ұйымдастырады;
- салық және бюджетке төленетін ... да ... ... ... өз ... ... ... бірдей әскери міндеттілік және әскери-
қызмет, азаматтық қорғаныс, ... ... ... мен ... мәселелер бойынша заңдардың орындалуын ұйымдастырады және қамтамасыз
етеді.
Бірақта, аудан (облыстық маңызы бар қала) ... ... ... ... ... төменгі тұрған-өкімдерге беруге құқылы.
Ал енді республикалық маңызы бар қаладағы (астанадағы) ... ... бар ... ... ... ... ауылдық (селолық) округ әкімі
заңдарға сәйкес.
- тиісті әкімшілік-аумақтық бөлініс аумағында ... ... ... ... адамы болып табылады, және ... ... және ... ... ... оның
атынан сенімхатсыз өкілдік етеді;
- азаматтардың өтініштерін, ... ... ... олардың
құқықтары мен бостандықтарын қорғау жөнінде шаралар қолданады;
- салық және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... ... ... ... арналған шығыстарды
қамтитын әкім аппараты сметасын әзірлеп, ... ... ... үшін
жоғары тұрған әкімияттың қарауына енгізеді;
- өз құзіреті шегінде жер қатынастарын реттеуді ... ... ... үй қорының құрылысы мен жөнделудің, жолдарды пайдалану мен
күтіп ұстауды ұйымдастырады;
- шаруа (фермерлер) қожалықтарын ... ... ... ... өз ... шегінде жалпыға бірдей әскери міндеттілік және әскери
қызмет, азаматтық қорғаныс, сондай-ақ ... ... мен ... ... ... ... орындалуын ұйымдастырады және қамтамасыз
етеді;
- заңдарда ... ... ... ... хал актілерін тіркеуді ұйымдастырады;
- тарихи және мәдени мұраны сақтау жөніндегі жұмысты ұйымдастырады;
- жоғары тұрған ... ... ... ... ... ... көмек көрсету жөнінде ұсыныстар енгізеді;
- жергілікті әлеуметтік инфрақұрылымның дамуына жәрдемдеседі;
- қоғамдық көлік қозғалысын ... ... ... ... органдарымен өзара іс-қимыл жасайды.
Республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... ... ... ауыл (село), ауылдық (селолық) округ ... ... ... тәртіпте қызметке тағайындалады немесе сайланады,
қызметінен босатылады және өкілеттігін ... ... және ... ... - ... ... ... қорытындылай келе: мынадай мәселелерді қарастырдык.
Атқарушы билік ... ... ... тек
мемлекеттік-басқарушылық қызмет мақсаттарына ғана пайдаланылады. ... ... мен ... ... ... ... актілерді (олардың
ішінде өздерінің актілерін де) ... үшін ... ... ... ... қызметін заңға тәуелді негізде
атқарады. Бұл - мемлекеттік - ... ... ... ... ... білдіреді оның субъектілері осы мемлекеттік органдар болып
табылады.
Республиканың да, сондай-ақ ... да ... – де ... ... ... мемлекеттік әкімшіліктің бірыңғай жүйесін құрады.
Осы жүйенің шегінде оның ... ... ... нақты атқарушы билік
органының қажетті қолма-қолдық дербестігі болады. Ол өзінің ... ... осы ... тиісті өкілеттіктердің көлемі мен тапсырылған іс үшін
оның жауапкершілігінің шарасында оның ... ... ... ... ... Бұл органдардың ... ... ... және ... ... құқық қабілеттілік атқарушы билік ... ... ... ... ... ... ... үшін Заңды тұлғаның
санатын жалпы алуға болмайды, өйткені олардың жүзеге асыратын ... ... ... да, ... ... ... ... өкілеттіктердің ерекшелігін де білдіруге қабілетсіз.
Атқарушы билік ... ... ... бір ... ... ... қызметкерлері немесе мемлекеттік қызметшілер
(штаттар). Ұжымның шеңберінде белгілі бір ... ... ... ... мен ... ... ... жұмыстың бөлігі үшін жауапкершілік айқындалады. Бұл мемлекеттік-
қызметтік қатынастар, өйткені осы органның қызметкерлері ... ... ... ... ... ... ... яғный бағынышты
құрылымдық бөлшектер құруын ... ішкі ... ... ... ... ... ... осы атқарушы билік
органының өзінің сыртқары, яғный тікелей мемлекеттік ... ... ... орындауға қабілетті болу үшін қажет ішкі ұйымдастырудың
(өзін-өзі ұйымдастырудың) көрінісі болып табылады.
Атқарушы биліктің әрбір органының ... ... бір ... ... ... ... көлемі болады. Біріншісі
осы органның жүзеге ... ... не ... ... не ... бір ... күші ... білдіреді. Екіншісі не
жалпы басқарушылық функцияларды (мысалы, ... не ... ... ... ... бар белгілі бір басқару функцияларын жүзеге
асыруды болжайды. Олардың қатарында реттеу, рұқсат ... ... және ... ... ... олар да әртүрлі аумақтық көлемде ... ... ... – бұл ... ... ... (ол құрылған
жағдайда) және өкімнің қызметін ... ... ... ... Оның
қызметін ақпараттық-талдау тұрғысынан, ұйымдық-құқықтық және материалдық-
техникалық тұрғыдан қамтамсыз етуді әкім ақпараты жүзеге ... ... әкім ... және де ол ... ... ... Әкімнің өкілеттігін
тоқтатылуы жаңа өкімнің тағайындалуына байланысты. Әкім ақпараты ... ... ... Мемлекеттік мекеме болып табылады. Облыс әкімі
жергілікті бюджеттерден ... ... ... ... және қайта ұйымдастырады.
Актілер - бұл, біріншіден, ... ... ... ҚР
Президенті мен Үкіметінің актілеріне, өзгеде нормативтік құқықтық актілерге
сай және ... ... ... ... қаулылары. Бұл акимияттың
қаулысына әкім қол ... ... бұл ... ... ... шешімдері және әкімшілік-басқарушылық, жедел және ... ... ... ... өкімдері.[20]
Әкімияттың және әкімнің азаматтардың құқықтарына, бостандықтары мен
міндеттеріне қатасты ... (ҚР ... ... және ... өзге де ... бар актілерден басқа) міндетті ресми
жариялауға ... Және де ... ... ... ... бар,
ведомоствоаралық сипаттағы немесе азаматтардың құқықтарына, бостандықтары
мен міндеттеріне қатысты актілер заңда ... ... ҚР ... ... ... ... ... жатады.
Қазақстан Республикасының Президенті, Үкіметі, жоғары тұрған әкімият
немесе өкім, әкімияттың, немесе өкімнің өзі, ... ... ... ... өкім ... ... жоюы, не толық немесе ішінара
тоқтата ... ... ... ... ... ... ... тұруы да мүмкін.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы. 1995 ж. (02.02.2011
жаңартылған).
2. Н.Ә. Назарбаев. ... ... ... ... 2030" ... 1997 ... ҚР жергілікті мемлекеттік басқару туралы ҚР заңы, 01.01.2015ж.
4. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына
Жолдауы. 2015 жылғы 30 қараша.
5. ... Н. ... он жыл. ... 2003.
6. Қазақстан Республикасы «Әкімшілік құқық бұзушылықтар ... ... ҚР ... ... ... Заң, 01.01.2015ж.
8. Жайлин Жайлин Ғ.А. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы. Оқулық.
Ерекше бөлім. II том. - ... Заң ... ... ... Республикасының iшкi iстер органдары ... ... ... Республикасының 2015 жылғы 18 қарашадағы №410-V
"Сыбайластықпен күрес туралы" ... ... ... ... кодексі, 03.07.2014;
12. Төлеуғалиев Ғ.И Қазақстан Республикасының азаматтық ... ... ... арналған академиялық курс. Оқулық І-том.-Алматы: «Жеті-
Жарғы»
13. Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексі, 04.07.2014.
14. «Қылмыстық-атқару ... ... ... ... ... Ішкі ... министрінің 2012 жылғы 29 наурыздағы № ... ... М.К. ... ... ... құқығы. Жоғарғы
оқу орнына арналған
16. ҚР Азаматтық кодексі (2015.24.11. ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін арнаулы
мекемелерде ұстау ... мен ... ... ... 2013 ... 03 ... Заңы (01.01.2015 жаңартылған).
18. «Бұқаралық ақпарат құралдары туралы» Қазақстан ... ... 23 ... Заңы ... ... Бас ... ... орындарынан босатылған адамдарды әкімшілік
қадағалау туралы ҚР Заңы ... ... ... Республикасы Әкімшілік рәсімдер туралы заңы (29.12.2014
берілген өзгерістер мен толықтыруларымен)
21. ҚР ... ... ... ... ҚР ... ... Қоғамдық бірлестіктер туралы ҚР Заңы 2014 жылғы 24 ... ... ... 2015 ... 23 ... №416
«Мемлекеттік қызмет туралы» Заңы
24. Гражданский Кодекс Республики ... ... ... Комментарий. В
двух книгах. Книга. 2. Отв ред. М.К.Сүлейменов, Ю.Г.Басин. - Алматы:
Жеті жарғы.
25. Баянов «Мемлекеттік құқық ... ... ... ... ... негіздері»
27. Таранов А.А.Қазақстан Республикасының әкімшілік құқығы. Академиялық
курс. Алматы, «КазГУ Баспа үйі» ЖШС,-2003,-284бет.
28. Ағыбаев А. Қылмыстық ... ... ... ... ... 2001ж.
29. Таранов А.А. Коментарий к Кодексу об административных правонарушениях,
в двух ... ... ... ... ... ... ... — Алматы: «Жеті
жарғы» баспасы, 2008 жыл. ISBN 9965-11-274-6

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 84 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Атқарушы билік органдарының әкімшілік құқықтық мәртебесі21 бет
Атқарушы билік органының ұғымы және негізгі белгілері16 бет
Атқарушы билік ұғымы мен түсінігі55 бет
Атқарушылық билік мазмұнының конституциялық- құқықтық дәрежесі. Үкіметтің міндеттері мен атқаратын функциялары64 бет
Мемлекеттік басқару жүйесіндегі заң шығарушы және атқарушы билік18 бет
Мемлекеттік басқару жүйесіндегі заң шығарушы және атқарушы биліктің ролі12 бет
Қазақстан Республикасындағы атқарушы билік органы11 бет
ҚР жергілікті атқарушы билік20 бет
ҚР-ның орталық атқарушы билік органдарының негізгі қызметтері мен мақсаттары16 бет
11-15ғғ. франция, англия, германия, италия23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь