Халықаралық экономика

1. Халықаралық еңбек бөлінісі.
2. Халықаралық интеграция.
3. Халықаралық сауда.
4. Халықаралық қаржылық валюталық ұйымдар және халықаралық жұмысшы күші миграциясы.
Халықаралық еңбек бөлінісі туралы ұғымды терең және жан-жақты зерттеген Н.Н.Барнский оны – экономикалық жағрапиялық негізгі ұғым деп атады.
Халықаралық еңбек бөлінісі – адам қоғамының дамуы туралы өндіріс пен айырбастың өсуінен туатын сөзсіз нәтижесі. Оның сөзсіздігі жеке аумақтардың арасында әрқашан да айырмашылықтар болуына байланысты. Ол айырмашылықтар біріншіден, халықаралық еңбек бөлінісі жағдайында, екіншіден, табиғат жағдайлары мен байлықтарында, үшіншіден, әлеуметтік – экономикалық жағдайларында, даму деңгейінде, шаруашылық құрылымында, еңбек қорларында, тарихи дәстүрінде және т.с.с. Мұндай айырмашылықтар өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығы өндірісінің көптеген түрлерінің белгілі бір аумаққа бекітілуіне әкеп тірейді.
Бұл жекелеген экономикалық аудандарға қатысты, сондай-ақ халықаралық еңбек бөлінісінің арқасында өзара байланысқан тұтас елдерге де қатысты.Ол ежелгі кезде туған, бірақ, дүниежүзілік шаруашылықтың шығуына байланысты дүние жүзін қамтыды.
1. Темірбекова А.Б. Экономикалық теория: Оқу құралы. – Алматы: «Экономика», 2008.
2. Баймұратов О. Қазақстан қаржы нарығы: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2007.
3. Камали Қ.М. Сыртқы экономикалық қызметті мемлекеттік басқару. Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2005.
4. Кайкен Ж.Б., Тойкин С.Қ., Қожагельдиев Б.Қ. Әлеуметтік-экономикалық бағдарлау. Оқулық. – Семей: ПК «Семей-печать», 2010.
5. "Қазақ Энциклопедиясы" 9 том
6. Қаржы-экономика сөздігі. — Алматы: ҚР Білім және ғылым министрлігінің Экономика институты, «Зияткер» ЖШС, 2007.
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы ... ... ... ... ... Л.Б.
2015 жыл
Жоспар:
* Халықаралық еңбек бөлінісі.
* Халықаралық интеграция.
* Халықаралық сауда.
* Халықаралық қаржылық валюталық ұйымдар және халықаралық жұмысшы күші миграциясы.
Халықаралық еңбек ... ... ... туралы ұғымды терең және жан-жақты зерттеген Н.Н.Барнский оны - ... ... ... ұғым деп атады.
Халықаралық еңбек бөлінісі - адам қоғамының дамуы туралы өндіріс пен айырбастың өсуінен туатын сөзсіз ... Оның ... жеке ... ... ... да ... ... байланысты. Ол айырмашылықтар біріншіден, халықаралық еңбек бөлінісі жағдайында, екіншіден, табиғат жағдайлары мен байлықтарында, үшіншіден, әлеуметтік - ... ... даму ... ... ... ... ... тарихи дәстүрінде және т.с.с. Мұндай айырмашылықтар өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығы өндірісінің көптеген түрлерінің белгілі бір аумаққа бекітілуіне әкеп ... ... ... аудандарға қатысты, сондай-ақ халықаралық еңбек бөлінісінің арқасында өзара байланысқан тұтас елдерге де қатысты.Ол ежелгі кезде туған, бірақ, ... ... ... ... ... ... қамтыды.
Халықаралық еңбек бөлінісі жеке елдердің өнімінің белгілі бір түрлерін өндіруге белгілі бір ... ... ... ... ... көрінеді. Халықаралық еңбек бөлінісі уақыт ішінде өзгереді.
Жеке елдердің, өнімнің белгілі бір түрлерін өндіруге және белгілі бір қызмет көрсетуге мамандануы өндіруші ... ... өз ... ... ... ... етеді. Ол халықаралық мамандану салаларының, яғни көбінесе өнімді экспортқа шығаруға ... және ... ... бөлінісінде елдің "келбетін" бірінші кезекте айқындайтын салалардың қалыптасуынан нақты көрініс табады.
1-мысал. Жапония электроника жасау жөнінен дүние жүзінде бірінші орын алады. ... ... ... ... алғанда жартысын ол басқа елдерге экспортқа жібереді. Электроника өнеркәсібі оның халықаралық мамандану саласы.
2-мысал. Канада дәнді - ... ... ... ... жүзінде бесінші, ал экспортқа шығару жөнінен екінші орын алады. Астық шаруашылығы оның ... ... ... Өз ... халықаралық мамандану тауарлар мен қызметтің халықаралық айырбасын қажет етеді. Бұл айырбас халықаралық экономикалық байланыстардың дамуынан, жүк тасқындарының саны мен ... ... ... оның ... ... орны мен ... орны ... қашанда үлкен немесе кіші аумақтық алшақтық түзіледі.
Дүниежүзілік шаруашылық пен халықаралық еңбек бөлінісі дүние жүзінің барлық елдерін қамтып болғаннан кейін, соңғы ... ... ... ... Олар ... жаңа формалар табуда. Халықаралық маманданудың және айырбастың тереңдеуі бірқатар елдердің ұлттық шаруашылығының ерекшеленуіне себепші болады. Сөйтіп, халықаралық ... ... ... ... ... -- ... экономикалық интеграция пайда болды. Ол жеке елдер тобының олардың ... ... ... саясаты негізінде тым терең және тұрақты өзара байланыстарда дамуының заңды процесі болып табылады.
Ал,1973-ші жылы төрт мемлекет қосылды: ... ... ... Греция, 1986-шы жылғы қаңтардан бастап Испания, Португалия қосылып -- "Еуропа он ... ... ... ... ... ... ... өз мәжілісін Страсбург (Франция) қаласында өткізеді. Қызмет саласына қауымдастықтың бюджет-қаржы істерін бақылау жатады. Министрлер Кеңесі ЕЭҚ-тың үкіметаралық органы болып ... ... ... ... мемлекеттің заңдарымен пара-пар саналады. Кеңес жұмысының аясына қауымдастық қызметінің негізгі сұрақтары толық енеді. Әр ... ... ... ... ... жыл ... ... Төрағалықтың алмасуы алфавиттік ретпен ауыстырылады.
Еуропалық экономикалық қауымдастық аумағына ... ... ... ... ... ... тауар, қызмет ету, капитал мен жұмыс күші өзара ... ... ... ... шаққанда азық-түлік өндіруден Еуропалық экономикалық қауымдастық елдері АҚШ-ты басып озды. Энергетикалық тәуелсіздікті ... ... ... ... Жапония мен АҚШ-қа басты бәсекелес болды.
Ал, 1967-ші жылы Оңтүстік-Шығыс Азия мемлекеттерінің сауда экономикалық тобы(АСЕАН) құрылды. Оған алты ... мүше ... ... ... ... ... Филиппин, Латын Америкасы аумағында 1980-ші жылы сондағы елдерден ең ірі экономикалық сауда тобы құрылды. Мақсаты- аймақтағы сауда мен ... ... ... ... елдермен сауда- экономикалық байланыстарды ұлғайту, келешекте латынамерикалық жалпы нарық құру ... ... Бұл ... 11 ел ... Бразилия, Венесуэла, Колумбия, Мексика, Парагвай, Перу, Уругвай, Чили, Эквадор. Штаб-пәтері Монтевидо ... ... ... ... ... ... анықтамасы бойынша, интеграция (латын тілінен -- толық) - экономикалық тұлғалардың бірігуі,олардың ... ... ... ... ... дамуы. Экономикалық интеграция жеке елдердің ұлттық шаруашылығы деңгейінде және де ... ... ... ... арасында да жүреді. Экономикалық интеграция өндірістік - технологиялық байланыстарын кеңейту мен тереңдетуді, ресурстарды бірлесе пайдалану, капиталдар бірігуі, сол сияқты, бір-біріне ... ... ... ... ... ... ... жою бағыттарында айқын көрінеді.
Тарихи интеграция эволюциялық дамитын бірнеше негізгі сатылардан тұрады және оның ... ... ... ... ... болып есептеледі.
Бірінші деңгейде мемлекеттер өзара жақындасудың алғашқы қадамы ретінде преференциалдық сауда келісімдерін ... Бұл ... жеке ... ... екі жақтылық негізінде немесе қалыптасқан интеграциялық топ пен ... не ... ... ... ... ... сәйкес мемлекеттер бір-біріне үшінші мемлекеттерге қарағанда қолайлырақ режим ұсынады. Бұл интеграцялық процестің дайындық кезеңі.
Интеграцияның екінші ... ... екі ... ... ... ... жай ғана ... емес, оны мүлдем алып тастауды көздейтін еркін сауда аймағын (ЕСА) құруға көшеді, бірақ үшінші елдермен қатынаста ... ... ... өзгертілмейді. Басым көпшілік жағдайда еркін сауда аумағының шарттары ауыл шаруашылық өнімдерінен басқа барлық тауарларға қолднылады.
Интеграцияның үшінші деңгейі ... одақ (КО) ... ... Бұл ... кедендік тарифтер тобын келісімді түрде алып тастап, үшінші мемлекеттерге қатысты сауданы реттеуде ортақ ... ... ... және ... ... емес ... ... болып табылады.
Әдетте кедендік одақ үйлестірілген сыртқы сауда саясатын ... ... ... ... ... ... талап етеді.
Интеграциялық процестің төртінші деңгейі - ортақ нарыққа жеткенде интеграцияланатын ... тек ... мен ... ғана емес, өндіріс факторларының - капитал және жұмыс күші - қозғалысының еркіндігі туралы келісім жасайды. Бұл ... ... ... ... жоғарғы бесінші деңгейде интеграция ортақ кедендік тариф және тауарлар мен өндіріс ... ... ... ... макроэкономикалық саясатты, валюта, бюджет, ақша сияқты негізгі салаларда үйлестіруді, заң шығарушылықты үйлестіруді көздейтінэкономикалық одаққа айналады. Үкіметтер келісілген түрде өз ... ... ... бас ... яғни ... суверенитеттің бір бөлігін мемлекеттер үстіндегі органдар пайдасына береді. Бұндай қызметтерге ие ... ... ... ... бірлестікке қатысты мәселелерді мүше-мемлекеттер үкіметтерінің келісімінсіз шешуге құқы бар. Мысалы, ЕО - ғы (Еуропа одағы) шеңберінде - бұл ЕО ... ... ... де ... ... - бұл Саяси одақ (СО). Ол ұлттық үкіметтердің үшінші елдермен қатынасын қамтитын қызметтерінің басым көпшілігін мемлекеттер үстіндегі органдарға ... ... Іс ... бұл жеке мемлекеттердің егемендігін жоғалтып, халықаралық конфедерация құруды талап ... ... ... ... ... бұл ... ... жоқ, тіпті өз алдына бұндай мақсаттар қойған жоқ.
ЕО, НАФТА - ға кіретін Солтүстік ... ... ... ... ... ... ... регионалдық интеграция тәжірибесін қорыта келе, экономикалық интеграцияның кейбір заңдылықтарын шығаруға болады. ... бұл ... жол. ... интеграция кезеңдерін аттамай, өндірушілер үшін де, тұтынушылар үшін де серіктестерді таңдау еркіндігін беріп, әкімшілік шектеулер мен ... алып ... үшін ... ... ... ынтымақтастық бірқалыпты (тұрақты) әрекет ететін нарықтық орта құру қажет.
Екіншіден, бұл интеграциялық міндеттемелерді біртіндеп, кезеңді түрде шешу. Ол үшін мүше-елдердің ассоциациялары ... ... ... ... ... одақ, капитал, тауар мен қызмет, еңбектің орта ... және ... ... ... ... ... ... бұл біртекті экономикалық орта құру, нарықтық қайта құрудың қарқыны мен деңгейін жақындастыру қажеттілігі.
Төртіншіден, интеграциялық процестің барлық мүшелерінің тең құқықтық серіктестігі, ... ... ... ... ... ... процестерге қатысуы. 20 ғасырдың сексенінші жылдарының соңындағы ... ... ... -- Кеңес Одағының ыдырауы жаңа тәуелсіз мемлекеттер алдында қоғамдық өмірді қайта құру, көп жылдар бойы қалыптасқан экономикалық және ... ... ... ... ... ... қалыптастыру мен нығайту мәселері пайда болды. Посткеңестік кеңестіктегі мемлекеттер бұрынғы Одақтан әміршілік-бюрократиялық басқарудың әкімшілік ... ... және ... ... ... ... бірақ олар сыртқы саясат және сыртқы экономикалық іс-әрекеттің ескі ... мен ... ... Енді ... және ... ... ... заман ағымына сай жаңа нормалар мен ережелер қажет болды.
90-шы жылдар жаңа ... ... ... кезеңі болды. Бірақ бұл онжылдық бір-біріне қарамақайшы екі ... ... ... ... бұл жаңа ... ... ... тәркіленіп, экономиканың қалыптасуы, ол экономикалық дербестікті қалыптастыру жолында өзіндік қаржы-бюджеттік, валюталық, салықтық жүйелердің және де тәуелсіз мемлекеттің басқа да міндетті ... ... ... басталады.
Екінші процесс - бұл халықаралық нормаларға негізделген өзара жаңа саяси және ... ... ... ... ... ... орталықтандырылған қоғамдық - экономиканық жүйесінің біртұтас тоталитарлық мемлекеттің ... әрі ... ... ... Бұл ... бұзу және жаңа ... ... біршама ұзақ мерзімді қажет етті.
Кейбір саясаткерлер басты мақсатты жаңа туған мемлекеттер интеграциясы деп таныды. ... ... 1991 жылы ... ... ... ... ... ыдырап, орнына жаңа 15 мемлекет пайда болды. Оның 12-сі Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығын (ТМД) құрды ... ... ... ... ... ... ... Федерациясы, Тәжікістан, Түркменістан, Украина, Өзбекістан).
Тәуелсіз мемлекеттер Достастығы (ТМД) 1991 жылдың 8-ші желтоқсанындағы ТМД құру туралы Беловеж келісімі мен ... ... және 1991 ... 21-ші желтоқсанындағы Алматы декларациясына сәйкес құрылды.
ТМД Жарғысы ... ... ... мақсаты мен принциптері, ұжымдық қауіпсіздік және әскери - саяси ынтымақтастық, ... ... алу және ... ... жолмен шешу; экономикалық, әлеуметтік және құқықтық салаларда бірігіп әрекет ету; Достастық ... ... ... ... ... ... шаруашылық және Қазақстанның әлемдік шаруашылықтағы рөлі. Дүниежүзілік шаруашылық бір-бірімен тауарларлы -- ақша қатынастарымен байланысқан егеменді ұлттық мемлекеттердің ... ... ... ... экономиканың заңдарына негізделген, өзара байланысты және бір біріне тәуелді ұлттық экономикалардың жиынтық әрекеттерін ... ... ... Яғни бұл ұлттық шаруашылықтар бір бірімен халықаралық еңбек ... ... ... ... қатынастар арқылы әр түрлі деңгейде және әр түрлі сипатта ... ... ... ғылымдық, т.б. байланыстар арқылы біріккен ғаламдық экономика.
Дүниежүзілік ... даму ... бірі ... ... ... жүргізу тәжірибесінің бірте-бірте сыртқы нарыққа бағытталып, ашық экономикаға көшу. Көптеген саяси және әлеуметтік-экономикалық өзгерістер ... ... ... өзгерістер боды. Соған байланысты бүкіл дүниежүзілік шаруашылық бір тұтас жүйе ретінде қалыптаса бастады. Бірақ елдердің даму ... ... ... ... ... және оның ... әсер ... себептер:
-- ғылыми-техникалық прогрестің ... жаңа ... ... ... ... ... ғаламдық өзгерістер;
-- халықаралық өсу мен қоныстаудың қозғалысы;
-- бай және ... ... ... ... ... қатынастардың басты формаларына жататындар:
-- халықаралық еңбек бөлінісі,
-- ... мен ... ... ... ... халықаралық несие,
-- ... ... ... ... ... ... халықаралық валюта-қаржы қатынастары,
-- ... ... ... ... ... ... ... -- әртүрлі мемлекеттердің ұлттық шаруашылықт-арының арасында жүретін тауар мен қызмет айырбасы. Халықаралық сауданың негізі - халықаралық ... ... ... ... ... жеке ... ... сақтайды. Олардағы өндіріс қызметінің әртүрлі саласын белгілі түрге мамандандырады нәтижесінде өндіріс нәтижесін, ... ... ... айырбастау жағдай туғызып, халықаралық сауда дами түседі.
Халықаралық еңбек бөлінісі жеке елдердің тауар өндіруге қалыптасқан дұрыс жағдайларымен түсіндіріледі. Халықаралық ... ... ... ... ... төрт ... факторларды атап өтуге болады.
1. Әлеуметтік ... ... - ... ... ... ... ... және де олардың шаруашылық тәжірибесі, білімі, әдет-ғұрпы бойынша жеке елдердің арасындағы айырмашылық.
2. Табиғи экономикалық факторлар - ... ... ... жер шаруашылығы құралдары, табиғи кен байлықтары, су және ... да ... ... ... ... жеке елдердің арасындағы айырмашылық.
3. Техникалық экономикалық факторлар - жеке ... ... және ... ... даму ... әр түрлі болуымен анықталады.
4. Ғылыми техникалық процесс. Халықаралық еңбек бөлінісі өнімдердің тұрақты түрде ... ... ... және ... ... ... ... өсуіне әкеледі.
Халықаралық еңбек бөлінісі мен өнеркәсібі дамыған елдерді нығайту өнеркәсіп өнімдерін айырбастаудың өсуіне алып ... ... ... ... ... үлес ... кемуі қазіргі өндірісте шикізат ролі кемуінің тенденциясын байқатады. ҒТР-ның дамуы жаңа технологияны қолдануға ... ... ... және ... ... ... энергияны қысқарта ҒТР сауданың қалыптасқан түрлерінен басқа түрлерін де тудырады. Оларға: техникалық білім техникалық іс-тәжірибе, техникалық процесс пен лицензия ... ... ... -- ... ... ... және шығарудан (экспорт) құралады. Әрбір елдің сыртқы сауда нәтижесі сауда балансынан көрінеді. Егер шығарылған тауар құны ... ... ... ... ... - онда оны ... балансы деп атайды. Керісінше болған жағдайда пассивті сауда балансын құрайды.
Халықаралық сауданың тиімділігін бағалау ... ... ... жүргізіледі:
1. Абсолюттік артықшылық теориясы - ... ... ... ... ... ... ... деңгейде болуымен өндіріс шығындары кем болады.
2. Салыстыру ... ... ... ХІХ ғ.)- ... өндіріс пен сауданы басқа мемлекетпен салыстырғанда альтернативтік шығындар аз болуы қажет сонда ... өнім ... ... деңгейде болады.
Мемлекеттің сыртқы сауда саясаты екі типте жүргізіледі.
1. Протекционизм -- жергілікті тауар өндірушілерді ... ... ... ... Импортты шектеу негізінде үш негізгі шаралар қолданылады:
-- Кеден, баж ... ... ... ... ... ... ... салық арқылы олардың бағасын көтеріп, сұранысты азайту.
-- ... емес ... ... ... салу немесе шектеу қою: квота, лицензия және т.б. шаралар арқылы).
-- ... ... ... ... ... ... ... қорғайды. Жаңа салаларды қорғайды, өндіріс көлемінің өсуін ынталандырады.
2. Фритредерство немесе еркін сауда саясаты, яғни ішкі ... ... ... мен ... ... қолдау. Артықшылықтары: Бәсекені ынталандырады, монополияны шектейді, өндіріс тиімділігі өседі, бағалар төмендейді. Тауарларды таңдау мүмкіндігі еді, мемлекет ... ... ... ... ... ... экономикалық байланыстарын сипаттауға төлем балансы қолданылады. Төлем балансы дегеніміз белгілі бір кезендік статистикалық есеп беру және келесі құбылыстарды көрсетеді:
-- ... бір ... ... ... арасындағы тауарлық, қызметтік, табыстық операциялар;
-- ... ... және сол ... ... ... мен ... өзгерістер;
-- бір жақты аудармалар.
Төлем балансына сыртқы саудадан, тасымал құралдары төлемінен, ... ... ... ... ... және валюталық несиелік операциялардан және т.б. түскен табыстар кіргізіледі. Дәл осындай баптар төлем балансының шығын бөлімінде ... ... ... ... сол ... белгілі бір кездегі экономикалық жағдайы туралы мәлімет береді. Егер ... ... ... ... болса, онда сол ел дүниежүзілік нарықта сенімсіздікке ұшырайды, мұның өзі ұлттық валютаның басқа елдердің ұлттық ... ... ... ... ... ... ... ұйымдар және халықаралық жұмысшы күші миграциясы.
Қазіргі нарықтық жағдайда әлемдік экономикада халықаралық қаржылық ұйымдар маңызды рөл ... ... ... ... ... ... нығайтуға және валюта несие қатынастарына қатысушы мемлекеттерді белсендіруге бағытталған. ХҚҰ- халықаралық қаржы жүйесінің ең маңызды элементі немесе кілті деп ... ... ... қаржы ресурстарын ұстай отырып, олар көптеген мемлекеттері мен әлем аймақтарының экономикалық ... ... ... әсер ... ... ... барлық дерлік мемлекеттер халықаралық экономикалық және валюта қаржылық ұйымдармен байланыс орнатуға қызығушылық білдіруде. ... ... бұл ... ... ... ... асыру делдалдары ретінде, басқалары оларға өздерін донор ретінде ... ... ал ... -- ... - ... ... және бюджеттік қаржыландырудағы дефицит мәселелерінің шешімін табу мақсатында несиелерді ... үшін ... ... ең жаманы, оларсыз өз бетінше өмір сүре алмайды да, солардың алдында қарыздар болып тұрады. Осы ... ... бір ... ... бірлестіктердің дамуы және біртұтастықты қамтамасыз ету және әлемдік шаруашылықтың қиын ... ... ... арасында ең негізгі орындарын БҰҰ-ның ұйымдары алады: Халықаралық валюталық қор (ХВҚ) және ... банк тобы -- ... ... құру және даму банкі (ХҚДБ) және оның үш филиалы -- Халықаралық даму ассоциациясы ... ... ... ... (ХҚК) және ... ... инвестициялық агенттігі (ККИА), сонымен қатар үкіметтік емес ұйымдар -- Париж және ... ... ... ... ... халықаралық экономикалық байланыстар жүйесінде маңызды орын ала отырып, Қазақстанның экономикасының дамуына елеулі әсерін тигізуде. Соңғы онжылдықта Қазақстанның халықаралық ... ... ... мүшелік ету статусы немесе келісімшарт негізінде қатынастары белсене түскедігін ... ... ... ... ... ... ... мен қайта жаңғыртуын жүзеге асыруға үлкен мүмкіндік береді. Сонымен қатар, осындай халықаралық қаржылық және несиелік ұйымдарға мүшелік ету ... ... ... ... жинақталған валюталық, несиелік, қаржы сфераларын реттеудегі тәжірибені меңгеруі өте маңызды екенін атап өткен жөн. Бұл ... ... ... өзекетілігі болып табылады.
Халықаралық несие - бұл қайтарымдылық, жеделдік, ... ... ... ... ... және ... ... берілуі, яғни мемлекеттердің бір -- біріне ақша немесе тауар ... ... ... Бұл ... қарыз беруші мен қарыз алушы рөлінде жеке фирмалар, компаниялар, мемлекеттің үкіметі, аймақ, облыс, қала ... мен ... ... ... ... ... әр түрлі формада болады:
1. Өзінің мақсатты пайдаланылуына ... ... ... байланысқан және қаржылық деп бөлінеді.
-- байланысқан несие несиелік ... ... ... ... ... ... ... (коммерциялық, инвестициялық несиелер);
-- қаржылық несиелер қарыз ... кез ... ... ... ... ... формасы бойынша тауарлық және валюталық деп бөлінеді.
3. Берілу мерземі бойынша қысқамерзімді, орта мерзімді, ұзақ ... ... деп ... болады.
4. Несие берушінің кім екендігіне байланысты жекеше, үкіметтік, халықаралық ... ... ... Валюталық несиелер берілу валюта бойынша бөлінеді.
Халықаралық жұмысшы күші нарығы жұмыс күшінің сырттан келуімен (эмиграция) және ... ... ... яғни ұлттық шаруашылықтар арасындағы жалдамалы еңбектің ауысуы (миграция) Оның пайда болуы өмір сүру деңгейінің ... мен даму ... ... ... ... ... елдердің дәрежесінің жоғары болуымен түсіндіріледі. Сол себептен қосымша жұмыс күшін қажет ететін интенсивті дамыған ... ... ... ... ... ... жағдайында капитал экспортының мәні өсуде. Капиталдың миграциясы - бұл белгілі бір ұлттың ... ... ... бөлігін басқа елдің экономикасына тауар немесе ақша формасында енгізу процесі. Оның басты себебі: бір елде капитал мөлшерінің салыстырмалы ... көр ... яғни оның ... тыс көп жинақталуы. Капитал миграциясының түрлері көп:
1. жеке ... және ... ... миграциясы;
2. ақша және тауар капитал миграциясы;
3. қысқа және ұзақ ... ... ... және ... ... ... ... сақтаудағы ақшадан, несиеден түсетін процент көлемінде табыс әкеледі. Кәсіпкерлік капиталды шетке шығару - ... ... ... ... ... салу үшін ... ... Кәсіпкерлік капитал екі түрге бөлінеді:
-- Тікелей инвестиция -- өнеркәсіп, ... т.б. ... ... Портфельдік инвестиция - шетелдік облигация, акция мен басқа да құнды ... ... курс - бір ... ақша ... ... ... ақша бірліктеріне бейнеленген бағасы. Валюта қатынастары тарихында үш валюта жүйесі ... ... ... ... 1879-1934 жылға дейін: ақша бірлігінде алтын үлесінің болуы, алтын қоры мен ішкі ақша ... тең ... ... ... ... валюталық курсты қатал шектеуде ұстап отырады.
2. Бреттон Вуд жүйесі 1944-1971 ж. ақша айналымына ... ... ... яғни ... ... ... орнына алтыны аз елдердің кейбір ұлттық немесе бірлескен валюталардың жүруіне жол берілді. ... ... 1971 ... ... дүниежүзілік ақша міндетін алтын емес, ұлттық валюта мен біріккен валюта атқара бастады да бұл жүйе -- еркін өзгеріп ... ... курс ... деп ... яғни ... курс мемлекет әсерін тигізіп отыратын сұраныс пен ұсынысқа ... ... ... ... ... үшін 4 ... тәсіл қолданылады:
1. Валюталық интервенция валюталық нарыққа мемлекеттің араласуы. Валюталық сұраныспен ұсынысты қажетті бағытқа өзгерту үшін ... осы ... ... санын сатады немесе сатып алады.
2. Валюталық бақылау жүргізу, яғни егер елде ... ... ... ... оған сұраныс өссе, оның өсуін баяулату үшін валютаның легін ішкі ... ... ... ... ... ... ... арқылы валюталық сұраныс пен ұсынысқа жанама түрде ... ... ... Ішкі ... ... ... шаралары бойынша валютаның айырбас пропорциясына мемлекет әсерін тигізеді.
Еркін экономикалық зона (ЕЭЗ) -- кейбір аймақтағы аудандарға экономикалық-әлеуметтік ғылыми ... ... және ... ... ... ... ... шешуге берілген еркіндік. Осы мәселелерді қолайлы, жайлы жағдайлармен қамтамасыз ету үшін арнайы кеден және сауда ... ... ... ... ... мен ... ... салық жеңілдіктері, инвестицияны қолдау шаралары қолданылады.
ЕЭЗ-ның негізгі мақсаттары:Осы аймақты дамыту; Әлемдік тәжірибе алу; ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық жаңалықтар енгізу.
Мақсаттың нақты түріне байланысты ЕЭЗ-ның әртүрлі түрлері болуы мүмкін: ... ... ... ... ... зонасы; өндіріс экспорты зонасы; ғылыми-техникалық зона (технопарк, технополис т.б.); ашық аудандар мен ... ... ... -- жер шарындағы көкейкесті мәселелер ауқымын қамту болып табылады. Оған жататындар: дүниежүзілік өзара ... ... ... ... ... ... ... экономикалық артта қалуын жою, энергетикалық, ішкі заттық, азық-түлік және демографиялық проблемалар; дүниежүзілік мұхит байлығы мен бейбіт жағдайда космосты ... ... жою және ... ... ... сол -- оның ... адам тағдырына қатысты және оны шешуді тоқтату ... ... ... ... жердегі өндіріс қызметі мен өмір жағдайын төмендету ... ... болу ... ... ... әсеріне ұшырап отырады :
-- ... мен ... ... ... ... ластануы;
-- қауіпті аурулардың тарауы мен ... ... рак, ... т.б.
-- дамушы елдердегі демографиялық ... ... ... ... ... ... ... пайда болуы;
-- ұлттық мәдениеттің жойылуы;
-- ... ... ... ... ... ішкі нарыққа кіргізуді ұлттық өндірісті қорғау үшін шектеу.
Ешбір кедергілерсіз мемлекеттер арасында тауарлар мен ... ... ... ... ... ... қор-ғайды. Жаңа салаларды қорғайды, өндіріс көле-мінің өсуін ынталан-дырады.
Бәсекені ынталандырады, монополияны шектейді, өндіріс тиімділігі өседі, бағалар төмендейді. Тауарларды таңдау ... еді, ... ... ... ... процесі өседі.
Кемшіліктері:
Өндіріс тиімділігі төмендейді, бағалар өседі, тауарды таңдау мүмкіндігі болмайды, экспорт мүмкіншілігі азаяды.
Ұлттық экономиканы ... ... ... ... ... ... (демпинг, сапасыз тауарлар және т.б.).
Өндiрiстiң интернационализациясының процессi белсене болып жататын бүкiл әлемде жұмысшы күштiң интернационализациясымен жарысайды. Еңбектiк ... ... ... ... бөлiк болды. Миграциялы ағындар бiр өлкелер және елдерден басқа ентелейдi. Еңбектiк миграция жұмысшы күштi ол ... ... ел сөз жоқ ... ... ... ... қамтамасыз етедi.
Елдермен және халықтардың арасындағы интернационализациялар және адам баласының шаруашылық және әлеуметтiк-мәдениеттi өмiрiнiң демократтандыруының әсер етулердiң бiрлерi, ... ... ... ... ... тiкелей соқтығысулардың зардаптары, төтенше жағдайлар және дүлей апаттар үлкен масштабпен ... және ... орын ... ... және ... ... еңбек ресурстерi болып табылады. Бұл -- құқықтармен және тұратын жерiнiң таңдауы және жұмыс үшiн дүниелiк ... және ... ... ... ол берiлген мүмкiндiк қолданылатын ерiктi мигранттар. Бұл -- өз ... ... ... қысым босқындар және әкелiк пана тастап кететiн мәжбүр мигранттар.
Халықаралық деңгейдегi ерекшелiк және ... ... ... ... ... сезбеген дүниелiк бiрлестiк әлi жақында, өткiр ахуалдардың шешуi және миграциялы ағындардың ұжымдық реттеуi бойынша көп елдердiң күштерiн үйлестiрудi қажеттiлiкпен қақтығысып ... ... ... Бiр ... өлке ... ... ... күштердi және бiрнеше ел тиетiн сыртқы миграцияға iшкi көшi-қондарды танып бiледi. Халықаралық экономиканың ғылымы сыртқы жұмыс ... ... және оның ... ... ... ... ... мәселелерiнiң зерттеу қолданылатын негiзгi ұғымдар келесi:
Жұмыс күшiнiң көшi-қон -- бiр мемлекеттерден басқа мерзiмге еңбекке жарамды тұрғынның қоныс аударуы ... және ... ... ... ... жылға бетер көп.
:: Иммиграция -- оның шектерi артынан еңбекке жарамды тұрғынның кiруi осы елде.
Эмиграция -- осы ... ... ... ... ... оның шегiнен шыққанда.
Миграциялы сальдо -- елге ел және эмиграциядан ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халықаралық еңбек бөлінісі және экономикалық интеграция11 бет
Халықаралық экономикалық қатынастар жайлы41 бет
Халықаралық экономикалық қатынастың теориялық негізі21 бет
Халықаралық экономикалық ұйымдардың қызметі және халықаралық экономикалық жүйесіндегі ролі43 бет
Халықаралық экономиканың қалыптасуы және құрылымы7 бет
Қазақстанның халықаралық экономикада қатысуы28 бет
"Халықаралық валюта жүйесі."28 бет
"Халықаралық тасымалдарды рәсімдеу шарттары"3 бет
1933-1939 жылдардағы халықаралық қатынастардың дамуы3 бет
SA 8000:2001 "Қоғамдық жауапкершілік" стандарты4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь