Әкімшілік құқықтың сала және ғылым ретіндегі даму тарихы

1. КІРІСПЕ
2. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 Әкімшілік құқықтың ғылым және құқық саласы ретіндегі түсінігі және пәні
2.2 Әкімшілік құқық ғылымының мақсаттары
2.3 Әкімшілік құқық және полициялық құқық арақатынастары және даму этаптары
2.4 Әкімшілік құқық саласы мен ғылымының дамуының қазіргі жағдайлары
3.ҚОРЫТЫНДЫ
4. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Әкімшілік құқық конституциялық және азаматтық құқықтармен бірге Қазақстан құқығы жүйесінің негізгі салаларының өзегі болып саналады. Республика көлемінде атқарушы биліктің нұсқаулары мен тапсырмаларын нақты іс жүзіне асыратын мемлекеттік әкімшілік. Атқарушы билік органдары немесе атқарушы органдары заңнамаларды орындауды, халықтың талаптарын іске асыруды қамтамасыз ете отырып, әлеуметтік-экономикалық, мәдени және әкімшілік- саяси өмірдің аяларын қамтамасыз етеді. Олардың қызметінің әкімшілік, яғни басқарушылық, атқарушылық, соттан тысқары сипаты осылай айқындалады. Қазіргі кезеңде біздің қоғамдық ұйымды құрайтын барлық бөліктердің келісімді, тәртіптелген қызметін қамтамасыз ету өзінің негізгі міндеті болатын мемлекеттік басқару біртұтас мемлекеттік билік салаларының бірі – атқарушы биліктің механизмі болып табылады. Бұл механизм бүкіл Республика көлемінде атқарушы билікті нақты жүзеге асыратын мемлекеттік әкімшілік.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы.Алматы.Баспа.1995.
2. Алексеев С.С. Теория права.М.:БЕК.1994.
3. Алехин А.П.,Козлов Ю.М.Админстративное право Российской Федерации.Часть1.М.:ТЕИС.1994.
4. Таранов А.А.Қазақстан Республикасының әкімшілік құқығы.Академиялық курс.Алматы.2003.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ 
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
СӨЖ
Тақырыбы: ... ... сала және ... ... даму ... ... ... Ф.Б.
Тексерген: Баймуханбетова Ж.Т.
Алматы 2015ж.
Мазмұны:
1. КІРІСПЕ
2. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 Әкімшілік құқықтың ... және ... ... ... түсінігі және пәні
2.2 Әкімшілік құқық ғылымының мақсаттары
2.3 ... ... және ... ... арақатынастары және даму этаптары
2.4 Әкімшілік құқық саласы мен ғылымының дамуының қазіргі жағдайлары
3.ҚОРЫТЫНДЫ
4. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
КІРІСПЕ
Әкімшілік ... ... және ... құқықтармен бірге Қазақстан құқығы жүйесінің негізгі салаларының өзегі болып саналады. Республика ... ... ... ... мен ... нақты іс жүзіне асыратын мемлекеттік әкімшілік. Атқарушы билік органдары немесе атқарушы ... ... ... ... ... іске асыруды қамтамасыз ете отырып, әлеуметтік-экономикалық, мәдени және әкімшілік- саяси өмірдің аяларын ... ... ... ... ... яғни ... ... соттан тысқары сипаты осылай айқындалады. Қазіргі кезеңде біздің қоғамдық ұйымды құрайтын барлық бөліктердің келісімді, тәртіптелген қызметін қамтамасыз ету ... ... ... болатын мемлекеттік басқару біртұтас мемлекеттік билік салаларының бірі - атқарушы биліктің механизмі болып ... Бұл ... ... ... көлемінде атқарушы билікті нақты жүзеге асыратын мемлекеттік әкімшілік. Атқарушы билік органдары немесе атқарушы органдар заңнамаларды орын- дауды, яғни ... ... іске ... қамтамасыз ете отырып, іс жүзінде әкімшілік етеді, яғни экономикалық, әлеуметтік - мәдени және әкімшілік ... ... ... ... ... ... әкімшілік, яғни басқарушылық, атқарушы- лық, соттан тысқары сипаты бар. Мемлекеттік әкімшілік өзінің атқарушық қызметінде жария- құқықтық мүддені білдіреді, ол үшін оған ... ... ... ... беріледі, оларды өзінің азаматтарымен, қоғам- дық бірлестіктермен, коммерциялық және ... емес ... ... оргындармен қарым-қатынастарында пай- даланады. Сонымен бірге оның ... көбі ... ... пен ... ... мәжбүрлеудің басқа шарала- рын қолдану жөнінде юристикциялық құралдарды кеңінен пайда- ланады. Бұдан басқа, мына жағдайды ескеру керек, ... ... ... та, ... де ... еліміздің өмі- рін көптеген жақтарына (мысалы, экологиялық, қаржылық, моно- полияға қарсы, санитарлық-эпидемиологиялық, жол-көліктік, т.с.с.) 6 ... ... мен ... ... ... Ең соң- ... тап сол атқарушы биліктің өкілдері (мысалы, лауазымды адамдар) ресми мемлекеттік сатылар болып табылады, сондықтан азаматтардың заңды мүдделері мен талаптарының іске асуы ... дың ... ... ... ... биліктің өкілдері әр түрлі қызметке (мысалы, кәсіпкерлік қызметпен айна- лысуға), ... ... ... ... ... (мысалы, уақытша болатын немесе тұрғылықты тұратын жерін өзгертуді), әлеуметтік қолдауды жүзеге асырады (мысалы, мемлекеттік зейнет- ақы, жұмысқа орналастыру мәселелерін ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үй қажеттіктерін қағанаттандыру, коммуналдық қызмет көрсету, т.б.). Басқару біздің қоғамның заң ... ... ... ... өмірлік мүдделеріне бәрінен де гөрі жиірек ықпал ететін болғандықтан (бұзушыларға, оларда аз емес, басқару ... ... ... яғни ... жауапқа тартады), сондай-ақ мұндай ықпалдың өркениеттік, яғни қолданылып жүрген ... ... ... ... ... болу үшін, басқарушылық қызметке заңдық нысан беру талабы объективті болып табылады. Нақ осындай ... ... ... болып табылады. Ол, құқық жүйесінің саласы ретінде, атқарушы билікті жүзеге асыру ... яғни ... ... ... ... ... тын ... қатынастарды реттеуге арналған.
2.1 ӘКІМШІЛІК ҚҰҚЫҚТЫҢ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ САЛАСЫ ... ... ЖӘНЕ ПӘНІ
XX ғ. 90-шы ... ... әкімшілік құқығында түбегейлі өзгерістер болды. Қазақстанның егеменді мемлекетті- 7 лігін құру, күрделі ... ... ... ... ... нормалардың барлық сілемінде үлкен өзгеріс- тер туғызды, ол жаңартылып, кеңейтіліп, қазіргі жағдайға сәйкес өзгертілді, неғұрлым демократия болды. ... ... ... ... ... адам мен ... тың заңды мүдделерін, оның Конституцияға бекітілген құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ету мен қорғауды бірінші кезекке қойып отыр. Бұл, мысалы ... ... ... ... ... ... және ... тұратын жерін таңдап алу туралы, ар-ождан бостандығы туралы, ардагерлер туралы, қоғам- дық бірлестіктер туралы, жергілікті өзін-өзі ... ... ... ... лауазымды адамдардың заңсыз іс-әрекеттеріне шағым беру туралы, жұмыспен қамту туралы, ... ... ... нор- малар, т.б. Шын мәнінде, азамат өзінің әр ... ... мен ... ... ... ... жалпы құзыретті және құқық қорғау атқарушы органдар тарапынан үнемі ұлғаю деңгей- інде әкімшілік құқықтық қолдау табуда. Экономикада ... ... көшу ... тық ... ... да ... ықпал етті. Меншіктің әр түрлі нысандарының пайда болуы оның барлық нысандарын мемлекет ... ... ... жаңа экономи- калық процестерді барынша қатал мемлекеттік реттеуді талап ... ... ... ... ... ... ... мүмкін болатын болды. Осыны түсінудің арқасында мемлекет әкімшілік құқықтың тетікте- рін пайдалана отырып, экономикалық тетіктерге-бағаға, пайдаға, ... ... ... квоталарға, кредиттерге, т.б. әкімшілік-құқытық нысан бере отырып, экономикаға өзінің ұйым- дастырушылық ... ... ... Ол ... ... ... мемлекеттік реттеудің бай тәжрибесімен қаруланған барлық дамыған елдер жүріп келе жатқан жолға түсті. Солай болғандықтан, бұл ... ... да ... ... рөлі тек сақталып қана қоймай, сонымен бірге күшейе түсуде, ал әкімшілік-құқықтық реттеудің өзі мемлекеттің экономикаға ... ... ... ... ... ... ... айналды. ҚР-сы Конституциясы жоғарылығының негізінде құқықтық мемлекет құру, құқықтық реформа, қоғам өмірінің барлық аялар- ында заңның басымдығы әкімшілік құқықты да тыс ... жоқ. ... ... жүзеге асыру аясында болып жатқан өзгеріс- тердің мәні мынада, бұрын әкімшілік құқық көбінесе заңға тәуелді 8 ... ... яғни ... ... ... мен ... ... актілерінің - бұйрықтардың, нұсқаулықтардың, ережелердің, жарғылардың, тәртіптердің жиын- тығы ... ... олар ... тек қана жиі ... ... жоқ, сонымен бірге толықтырып, өзгертіп, ал кейде ... ... ... жеткізді. Қазір атқарушы биліктің қызмет атқаруының негізгі мәселелері заңнамалық актілер мен ҚР-сы Президентінің ... ... ... реттеледі. Бұл, атап айтқанда, әкімшілік заңнамалар рөлінің күрт артқандығын білдіреді, өйткені ... ... ... ... ... ... ... болады. Мемлекеттік басқару аясында заңдылық пен тәртіпті бұлжытпай сақтауды қамтамасыз ететін құралдар күшейтілуде, әкімшілік бақылау мен қадағалау ... ... ... ... жылдары айырықша әкімшілік-құқықтық сипаты бар Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекс, Салық ... ... ... ... ... және ... ... қабылданды. Әкімшілік құқықтың нормалары өзінің әр түрлілігіне және ... ... ... ... ... ... ғына байланысты әрбір заң қызметкері үшін, ол мемлекеттік немесе мемлекеттік емес ... ... ... да ... ... ... атқарушы билік жүйесі мен оны жүзеге асырудың механизмі ... ... ... ... рөлін атқаруға тиіс екендігі белгілі. Қалай болғанда да барлық құрылымдар атқарушы ... ... ... ... және ... құқықпен қажетті түрде байланысты. Атап көрсетілген құқықтар заңдылық талаптарына арызбен немесе өтінішпен келген адамдарға қоғамдық өмірдегі сан-салалы жөнсіздіктер мен ... орай ... ... ... ды. ... ... қайсысы болсын заңдылық талаптарына сай келгені дұрыс. Өйтпеген жағдайда, ... ... дер ... ... ... таба ... ... айтқанда, тәртіп пен реттілікті біздің қоғамымызда дұрыс жолға қоятын және арызданушы-шағымданушының қойған ... ... тек ... ... ғана. Осыны әкімшілік және оның айналасындағы атқарушы органдардың жете ... ... ... ... ... сауаттылықтары мен әділдік тұрғысынан қарайтын іскерліктеріне тығыз байланысты. Сонда ғана халықтың ... ... ... табады.
Әкімшілік құқық - құқық саласы және ғылым ... ҚР ... ... ... ең ... ... - ... оның өмірі, құқықтары мен бостандықтары танылады. Адамдар ... ... мен ... жүзеге асыру үшін мемлекеттік билік-басқару органдарымен құқықтық ... ... Ал сол ... ... ... заң ... жүйесіне әкімшілік құқық ғылымы жатады.
Әкімшілік құқық ғылымы - Қазақстанның құқық ғылымының құрамдас элементі, әкімшілік құқық саласы және оның ... пәні ... ... ... мен ... білім мен теориялық ережелердің жүйесі.
Әкімшілік құқық ғылымының пәні - мемлекеттік ... ... мен ... ... ең ... ... ... табылады. Ол мемлекеттік басқарудың пайда болуының, дамуының және қызмет атқаруының заңдылығын, ондағы санаттар мен ... ... ... ... ... ... әкімшілік құқықтық заңнамаларды, әкімшілік құқық субъектілерінің құқық ... ... ... әкімшілік құқықты жетілдіру мен дамыту туралы болжамдар мен ұсыныстарды қамтиды. Әкімшілік құқық - Қазақстан Республикасы құқық жүйесінің жеке ... ... ... қатынастардың ерекше тобын реттейді.
Әкімшілік құқық саласы - мемлекеттік басқару қызметін ұйымдастыру мен жүзеге ... ... ... ... ... ... ... заңдық нормалардың жиынтығы.
Әкімшілік құқық саласының мынадай белгілері бар:
- әкімшілік құқық ҚР құқығының негізгі, ... ... ...
- ... ... ... ... пәні бар, сол арқылы ол басқа құқық салаларынан ажыратылады.
- ... ... ... ... реттеу әдістеріне ие.
- әкімшілік құқық ішкі ұйымдастырушылық құрылымына ие.
- нормативтік ... яғни ... ... ие.
Әкімшілік құқықтың пәні - әкімшілік құқық нормаларымен реттелетін мемлекеттік басқару сферасындағы қоғамдық қатынастардың ... ... ... сөзі латын тілінен аударғанда - деген мағына береді, сондықтан бұл саланы ... ... ... деп те ... ... құқықтың жүйесі және қайнар көздері. Әкімшілік құқықтың жүйесі дегеніміз - ... ... ... ... ... ... ... нормалардың реттелген жиынтығы. Әкімшілік құқық жүйесі жалпы және ... ... ... ... ... ... ... жүйесіне жалпы сипаттама беретін әкімшілік құқықтың негізгі институттарын құрайтын ... ... ... ... басқарудың негізгі қағидалары, әкімшілік құқық субъектілерінің әкімшілік құқықтық мәртебесі, мемлекеттік басқару ... мен ... ... ... ... әкімшілік іс жүргізу тәртібі, мемлекеттік басқарудағы заңдылықты сақтау ... ... ... әр сала ... ... ... ... нақты атқаратын функциялары туралы айтылады. Бұлар: сыртқы істерді басқару, ішкі істерді басқару, әділетті ... ... ... ... ... ... ... беруді басқару, көлік және коммуникацияны басқару, т.б.
Әкімшілік құқықтың қайнар көздеріне мыналар жатады:
- нормативтік құқықтық акт
- әкімшілік шарт
- ... ...
- ... ...
- ... ... ... құқықтық акт дегеніміз - референдум немесе мемлекеттің ... ... мен ... адамдары қабылдаған, құқықтық нормаларды белгілейтін, өзгертетін немесе ... ... ... ... ... ... шарт ... - екі не одан да көп субъектілер арасындағы келісім, оның ... тек сол ... үшін ғана ... ... ... ... ... қайнар көзінің иерархиясы:
1. ҚР Конституциясы;
2. Конституциялық заңдар;
3. Заңдар;
4. ҚР Президентінің Жарлықтары;
5. ҚР Үкіметінің қаулылары;
6. ... мен ... ... ...
7. ... ... ...
8. Әкімшілік құқық нормалары қаралған мемлекетаралық келісім шарттар;
9. Конституциялық Кеңес пен ... ... ...
10. ... ... және ... ... нормативті актілері;
11. Жергілікті өзін-өзі басқару органдарының нормативті актілері;
12. Локальдық нормативтік актілер.
Қазақстан Республикасының құқық жүйесінің ерекше саласы, оның ... ... ... сипаты бар қоғамдық қаты- настарды реттеу болып табылады. Бұл қатынастардың ерекшелігі, олар атқарушы билікті нақты ... ... ... ... ... ... өзгертілуі және тоқтатылуы) мүмкін. Ал оларға реттеу- шілік ықпал жасау өзінің жиынтығы бойынша әкімшілік құқықты құрайтын құқықтық нормаларға ... ... әр ... қоғамдық қатынастар жалпы түрде Қазақс- тан құқығының осы саланың пәнін құрайды деп айтуға болады. Әкімшілік құқық-құқықтық нормалардың жиынтығы, солардың ... ... ... ... нақты жүзеге асыруға байла- нысты және сол туралы пайда болатын қоғамдық қатынастарды реттейді. Бұл анықтама кейбір түсініктемелер беруді керек ... олар ... ... және ... ... реттеу Атқарушы биліктің негізгі мақсаттары Азаматтардың, қоғамның, мемлекеттік қауіпсіздігін қамтамасыз ету Халықтың аман-есендік өміріне мүмкіндік туғызатын ... ... ... қоғамдық бірлестіктердің және өзге де субъектілердің өздерінің құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін іске ... үшін ... ... ... және әлеуметтік- мәдениет өмірі үшін қажетті жағдайлар жасау 17 пәніне жататын қоғамдық қатынастардың мән-мағынасын ... мен ... ... ... ... ... ... бойын- ша құқықтық салалар ажыратылады. Олай болатын болса, әкімшілік құқықпен реттелінетін қоғам- дық қатынастарға ... тән? Ең ... ... айту ... олар ... баскару аясында пайда болады, өзгертіледі және тоқтатылады. Бұған қара- ғанда бәрі түсінікті сияқты көрінеді, өйткені бұл ... ... ... ... ... ... билік жүйесінің (механи- змінің) ұйым-дастырылуымен және жұмыс істеуімен, мемлекеттік - басқарушылық қызметті жүзеге ... ... ... белгілі.
2.2 ӘКІМШІЛІК ҚҰҚЫҚ ҒЫЛЫМЫНЫҢ МАҚСАТТАРЫ
Әкімшілік ... ... ... ... ... өкім ... ... берілген субъектінің қатысуы әрқашанда алдын ала көзделеді. Бұлар атқарушы биліктің Әкімшілік құқық - Қазақстан ... ... ... - ... ... ... мен жүзеге асыру процесінде пайда болатын қоғамдық қатынастарды реттейтін заңдық нормалардың жиынтығы Әкімшілік құқық саласының белгілері ... ... ... жариялы салаларының бірі Өзін реттейтін пән - атқарушы билікті іске асыру жөнінде пайда болатын басқару қатынастары Өзін құқықтық реттейтін әдісі Ішкі ... ... ... ... қайнар көздері) 18 органдары, сондай-ақ солардың атынан іс-әрекет ететін лауазымды адамдар. Атқарушы орган өзінің басқарушылық құзыретін қай ... ... ... ... ... тек ... ғана ол ... биліктің шынайы субъектісі болып табылады. Басқаша айтқанда, мына жағдай еске алынып отыр, ол өзінің құзыреті мазмұнын құрайтын ... ... ... іске ... Ал ... құзырет оған нақ сол мемлекеттік-басқарушылық қызметті жүзеге асыруға қабілетті болу үшін беріледі. ... ... тағы бір ... ... бар. Оның мәні мынандай: әкімшілік құқықтың өзінің заңдық құралдары бар, солардың көмегімен құқықтың басқа салаларымен реттелетін қоғамдық қатынастарды ... ... ... Бұл ... әкімшілік жауапкершілік туралы айтылып отыр. Әкімшілік-құқықтық реттеудің айырықша ерекшеліктерін біл- ... ... ... ... ... құқық пәнін сипат- таған кезде ескерілуге тиіс. Бірақта оның анықтамасына тікелей қатысты тағы да ... ... бар. ... қызмет өзінің негізгі көріністері бойынша ұйымдастырушылық немесе ... ... ... Бұл ... ... деп ... да ... бір жүйенің (тұтастай қоғамның, оның жекелеген элементтерінің, ұжымдардың) қалыпты жұмыс істеуі үшін қажетті жағдайларды жасаумен түсіндіріледі. Сонымен бірге, ... ... ... ... басқару органдары мен жергілікті атқарушы билік органда- ры ... ... ... да ... ... ... құқықтың пәні әр түрлі. Бұл нарықтық қатынастардың ... ... ... ... да өмірдің экономикалық және әлеуметтік аяларындағы қоғамдық байланыс- тардың көп ... ... ... ... ... ... ... маңыздылығымен толығынан алдын ала айқындал- ған жаңа құбылыстар (экономикалык реформалар, жеке меншік институттарының қалыптасуы, жекешелендіру, т.б.) өзінен-өзі, сти- хиялы ... Олар тек ... ... мен ... ғана емес, сонымен бірге реттеуді де қажет етеді. Сондықтан әлеуметтік басқарудың негізгі субъектісі ретінде мемлекет қызметінің маңызы сақталады, ол ... ... ... ... ... рет- 19 теудің белгілі бір шамада кеңейуінен және ... ... ... ... субъектісі деп ҚР-ның қолданылып жүр- ген заңнамаларына ... ... ... реттелетін басқару- шылық қоғамдық қатынастардың қатысушылары (тараптары) бола алатын адам немесе ұйым. Бұл ... ... тобы әр ... ... келеді. Бірақ мұндай субъект болу үшін ерекше заңдық қасиеті болуы қажет. Бұл қасиет әкімшілік құқық-субъектілігі. Әкімшілік құқық субъектілігі дербес ... ... бар екі ... ... ... құқық және әкімшілік әрекет қабі- леттіліктен. Әкімшілік құқық қабілеттілік - ... ... ... ... яғни ... нормалармен белгіленген және қорғалатын қандай да бір субъектінің ... ... тер мен ... ... ... ... басқару аясында оларды жүзеге асыру үшін заңдық жауапкершілікте болатын ... ... тән ... ... ... ... ... түрдегі қатысудың өзі емес, соларға қатысу- шы ... бола ... ... ... қабілеттілік осындай ұғымында жеке немесе заңды тұлғаның әкімшілік құқықпен реттелетін ... ... ... үшін алғы шарт болып табылады. Сондықтан әкімшілік құқықтың субъектілері мен ... ... ... ... ... ... ... айтарлықтай айырмашылық бар. Әкімшілік құқықтың субъектілері әкімшілік құқық субъекті- лігінің екінші элементін, яғни әкімшілік әрекет қабілеттілікті иеленген кезде ... ... ... болып табылады. Бұл адамның немесе ұйымның өзінің іс-әрекет- терімен құқықтар ... ... ... ... ... ... өзінің іс-әрекеттері үшін жауап беретіндігін болжайды. Нақтылап ... сөз ... ... ... ... ... құқық қабілеттілігін нақты әкімшілік-құқықтық қатынастар шеңбе- рінде жүзеге асыратын іскерлік ... ... ... ... ... ... ... болатын міндеттер мен құқықтар қолданылып жүрген заңнамаларға сәйкес заңды тұлға ретінде кәсіпорынға беріледі.
2.3 ... ... ... ... АРА ... ЖӘНЕ ДАМУ ...
Әкімшілік-құқықтық қатынастардың түрлері Әкімшілік-құқықтық нормалармен реттелетін қоғамдық қаты- настар өзінің сипаты, мазмұны және бағыттылығы бойынша әр ... ... ... тән ... ... элемент те әр түрлі көрініс табады. Осыларды ескере отырып, әкімшілік құқық ... ... ... ... бойынша оларды топтастыруға болады. Бұл орайда ең алдымен басқарушылық байланыстардың сипатын анықтау ерекше маңызды. ... ... ... ... ... 1. ... биліктің мән-мағынасын тікелей көрсететін қаты- настар. Осы сияқты қатынастардың шегінде атқарушы биліктің тиісті субъектісі осы ... ... ... ... ... тікелей басқарушылық (реттеушілік) ықпал жасауды жүзеге асырады. Әлбетте, әкімшілік-құқықтық қатынас- тардың жалпы жүйесінде басты рөл соларға жатады. Бұл ең алдымен ... ... ... ... және ... ... ... арасындағы, әкімшілік-басқарушылық аппараттың басшылары мен оларға қызмет ... ... ... ... ... ... (лауазымды адамдар) мен қолда- нылып жүрген құқықпен белгілі бір әкімшілік-құқықтық міндеттер Әкімшілік-құқықтық қатынастардың белгілері Құқықтық қатынастардың бір түрі Әкімшілік құқық ... ... ... ... ... субъективтік құқықтары мен заңдық міндеттері болады Атқарушы билік қызметінің аясында ... ... ... ... ... болуы Субъективтік құқықтарды іске асыру мен заңдық міндеттерді орындау мемлекеттік мәжбүрлеу мүмкіндігімен қамтамасыз етілген 36 жүктелетін азаматтардың, ... ... ... және ... емес кәсіпорындар мен мекемелердің арасындағы қатынастар. 2. Тікелей ... ... ... ... тысқары қалып- тасатын, бірақ оны жүзеге асырумен байланысты қатынастар. 1. Сатылас әкімшілік-құқықтық ... ... ... ... басқарушылық байланыстардың басты белгісі, яғни тарап- тардың заңды түрдегі ... ... ... ... 2. ... әкімшілік-құқықтық қатынастар тараптарының заңды түрдегі теңсіздігі өзінің көрінісін бір тараптың өзге ... ... ... ... ... Бұлай болатын себебі, басқа- рылатын аяда пайда болатын барлық мәселелерді шешу ... ... тек ... ... ғана ... ... сатылас әкімшілік-құқықтық қатынастар үшін олардың шеңберінде тікелей басқарушылық ықпал жасауды жүзе- ге ... және бір ... яғни ... ... ... заңды түрде көрініс тапқан еркінің басым болатын маңызына тән. Деңгейлес әкімшілік-құқықтық қатынастар деп тек ... ры ... және ... ... тең ... болатын қатынастар ғана түсіндіріледі, яғни оларда бір тараптың екінші тарапқа міндетті болатын заңдық биліктік бұйрығы болмайды. ... ... ... деп тану үшін ... маңызды мән-жайларды ескеру керек. Ең алдымен қатынастың бір тара- бының басқасына қандай да болмасын нысанда ... ... ... ... ... Бұл ... мынаны ұмытпаған жөн, тараптардың бір-бірінің бағыныштылығының болмауы олардың ... ... ... ... бірдей емес. Сонымен, бір тараптың екінші тарапқа арналған ерік білдірулерінің қандай да ... ... ... көрінісі міндетті түрде болмауға тиіс. Жоғарыда келтірілген, сондай-ақ өзге де ұқсас жағдайларда аталған тараптардың өзара байланысты ... мен ... ... ... ... болып отыр, бұл олардың тең кұқылы жағдайын растайды. Осының негізінде ... ... ... ... ... ... бойынша деңгейлес әкімшілік- құқықтық қатынастар сатылас қатынастардың белгілі бір алғы шарты ... ... ... ... ... соңғылардан бұрын болады.
2.4 ӘКІМШІЛІК ҚҰҚЫҚ САЛАСЫ МЕН ... ... ... ...
Қазақстан Республикасының құқық жүйесінің ерекше саласы, оның негізгі мақсат-міндеті айырықша ... бар ... ... ... ... ... Бұл қатынастардың ерекшелігі, олар атқарушы билікті нақты жүзеге асыру аясында пайда болуы (тиісінше өзгертілуі және ... ... Ал ... реттеушілік ықпал жасау өзінің жиынтығы бойынша әкімшілік құқықты құрайтын құқықтық нормаларға жүктелген. Сондықтан әр ... ... ... ... ... Қазақс- тан құқығының осы саланың пәнін құрайды деп ... ... ... ... нормалардың жиынтығы, солардың көмегімен мемлекет атқарушы билікті нақты жүзеге асыруға байла- нысты және сол туралы пайда болатын қоғамдық ... ... Бұл ... ... ... беруді керек етеді, олар бірінші кезекте және әсіресе әкімшілік-құқықтық реттеу Атқарушы биліктің негізгі мақсаттары Азаматтардың, қоғамның, мемлекеттік ... ... ету ... ... ... мүмкіндік туғызатын жағдайлар жасау Азаматтардың, қоғамдық бірлестіктердің және өзге де ... ... ... ... мен заңды мүдделерін іске асыру үшін қоғамның саяси экономика және әлеуметтік- мәдениет өмірі үшін ... ... ... 17 ... ... қоғамдық қатынастардың мән-мағынасын анықтау- мен байланысты. Өйткені реттелінетін қоғамдық қатынастардың сипаты бойын- ша ... ... ... Олай ... ... әкімшілік құқықпен реттелінетін қоғам- дық қатынастарға нелер тән? Ең алдымен мынаны айту керек, олар мемлекеттік ... ... ... ... өзгертіледі және тоқтатылады. Бұған қара- ғанда бәрі түсінікті сияқты көрінеді, өйткені бұл аяның шекарасы ҚР-ның барлық деңгейіндегі атқарушы билік жүйесінің ... ... ... және жұмыс істеуімен, мемлекеттік - басқарушылық қызметті жүзеге асыру процесімен айқындалатын- дығы белгілі.
Сонымен, әкімшілік құқықтардың реттелетін қоғамдық қаты- настарға ... ... ... ... ... қатысуы әрқашанда алдын ала көзделеді. Бұлар атқарушы биліктің Әкімшілік құқық - Қазақстан құқығының ... ... - ... ... ... мен жүзеге асыру процесінде пайда болатын қоғамдық қатынастарды реттейтін заңдық нормалардың ... ... ... ... ... ... ... негізгі, жариялы салаларының бірі Өзін реттейтін пән - атқарушы билікті іске асыру жөнінде пайда болатын басқару қатынастары Өзін құқықтық ... ... Ішкі ... ... ... ... ... көздері) 18 органдары, сондай-ақ солардың атынан іс-әрекет ететін лауазымды адамдар. ... ... ... ... құзыретін қай кезде нақты жүзеге асыратын болса, тек сонда ғана ол атқарушы ... ... ... ... ... ... ... мына жағдай еске алынып отыр, ол өзінің құзыреті мазмұнын құрайтын заңдық биліктік өкілеттіктерін іске асырады. Ал мұндай құзырет оған нақ сол ... ... ... ... ... болу үшін ... Әкімшілік-құқықтық реттеудің тағы бір айырықша ерекшелігі бар. Оның мәні мынандай: ... ... ... ... құралдары бар, солардың көмегімен құқықтың басқа салаларымен реттелетін қоғамдық қатынастарды қорғау жүзеге асырылады. Бұл ... ... ... ... ... отыр. Әкімшілік-құқықтық реттеудің айырықша ерекшеліктерін біл- діретін барлық баяндалған ... ... ... ... сипат- таған кезде ескерілуге тиіс. Бірақта оның анықтамасына тікелей қатысты тағы да бірнеше көзқарастар бар. Мемлекеттік-басқарушылық қызмет өзінің негізгі көріністері ... ... ... ... ... табылады. Бұл орайда ұйымдастыру деп қандай да болмасын бір жүйенің (тұтастай қоғамның, оның жекелеген элементтерінің, ұжымдардың) қалыпты жұмыс істеуі үшін ... ... ... ... ... ... әкімшілік құқық жергілікті өзін-өзі басқару органдары мен жергілікті атқарушы билік органда- ры арасындағы басқарушылық қатынастарды да реттейді. Сондықтан, ... ... пәні әр ... Бұл нарықтық қатынастардың дамуының қазіргі кезеңдегі жағдайында да өмірдің экономикалық және әлеуметтік аяларындағы қоғамдық байланыс- тардың көп тобын ... ... ... қызметтің қоғамдық саяси маңыздылығымен толығынан алдын ала айқындал- ған жаңа құбылыстар (экономикалык реформалар, жеке меншік институттарының қалыптасуы, жекешелендіру, т.б.) өзінен-өзі, сти- ... ... Олар тек ... ... мен ... ғана емес, сонымен бірге реттеуді де қажет етеді. Сондықтан ... ... ... ... ... мемлекет қызметінің маңызы сақталады, ол өзінің көрінісін, мысалы, әкімшілік құқықтық рет- 19 теудің белгілі бір шамада кеңейуінен және ... ... ... ... ... деп ҚР-ның қолданылып жүр- ген заңнамаларына сәйкес әкімшілік құқықпен ... ... ... қоғамдық қатынастардың қатысушылары (тараптары) бола алатын адам немесе ұйым. Бұл ... ... тобы әр ... болып келеді. Бірақ мұндай субъект болу үшін ерекше заңдық қасиеті болуы қажет. Бұл қасиет әкімшілік ... ... ... ... ... ... ... бар екі элементтен тұрады: әкімшілік құқық және әкімшілік әрекет қабі- леттіліктен. Әкімшілік ... ... - ... ... қабілеттіліктің көрінісі, яғни әкімшілік-құқықтық нормалармен белгіленген және қорғалатын қандай да бір ... ... ... тер мен ... ... сондай-ақ мемлекеттік басқару аясында оларды жүзеге асыру үшін заңдық жауапкершілікте ... ... ... тән ... ... ... ... шынайы түрдегі қатысудың өзі емес, соларға қатысу- шы (тарабы) бола алатын мүмкіндігі. ... ... ... ... жеке ... ... ... әкімшілік құқықпен реттелетін басқарушылық қатынастарға қатысуы үшін алғы шарт болып табылады. Сондықтан әкімшілік құқықтың ... мен ... ... ... теңдестіруге болмайды, олардың арасында айтарлықтай айырмашылық бар. Әкімшілік құқықтың субъектілері әкімшілік құқық субъекті- лігінің екінші элементін, яғни әкімшілік әрекет ... ... ... ... ... субъектілері болып табылады. Бұл адамның немесе ұйымның ... ... ... ... ... ... заңдық міндеттер алуды, сондай-ақ өзінің іс-әрекеттері үшін жауап ... ... ... ... сөз адамның немесе ұйымның өзінің әкімшілік құқық қабілеттілігін нақты әкімшілік-құқықтық қатынастар шеңбе- рінде жүзеге ... ... ... ... ... ... ... реттеуге сипатты болатын міндеттер мен құқықтар қолданылып жүрген заңнамаларға сәйкес заңды тұлға ретінде кәсіпорынға беріледі.
Соған ... ... ... ... ... ... леттіліктің субъектісі болып табылмайды. Бірақ сол әкімшілік кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... және ... құқық және әрекет қабілет- Атқарушы билік субъектілері мен жергілікті өзін-өзі басқарудың атқарушы органдары арасындағы Бір-біріне бағынысты емес атқарушы ... ... ... (көлбеу қатынастар) Басқару қатынастарын жіктеу Атқарушы билік субъектілері мен ... ... ... ... ... ... мен ... арасындағы Субъектілік белгісі бойынша 21 тілігінің мұндай ... ... ең ... ... ... ... мемлекеттік орган, тіпті - атқарушы билік- тің субъектісі болып табылмайды. Сондықтан да оған, яғни ... ... ... ... ... басқарушылық құзырет берілмеген. Осыған байланысты ол, әкім- шілік құқықтың субъектісі болғанмен, әкімшілік-құқықтық қаты- ... ... ... да бола ... ... әкімшілік құқық және әрекет қабілеттілік тура келмейді, бұл ... ... ... және ... ... қатысушылары ретінде азаматтардың әкімшілік- құқықтық мәртебесіне тән жағдай: құқық-қабілеттілік туған кезден, ал ... ... ... 16 ... ... пайда болады. Әкімшілік құқық және әрекет қабілеттілік жалпы және ... ... ... шақырылған азаматта) немесе шектеулі (мысалы, мемлекеттік қызметшілердің кәсіпкерлікпен айналысуға құқы жоқ) болуы мүмкін. Әкімшілік ... ... ... ... ... ... іс-әрекеті үшін дербес заңдық (әкімшілік немесе тәртіптік) жауапты болатын мүмкіндігін білдіреді. Қағида бойынша, ол әкімшілік әрекет қабілеттіліктің құрамдас бөлігі ... ... ... құқықтың субъектілері жеке-дара және ұжымдық болулары мүмкін. Қазақстанның азаматтары, шет ел ... және ... жоқ ... жеке-дара субъектілер болып табылады. Олардың қатарына мемлекеттік қызметшілерді де жатқызуға болады. Ұжым- дық ... әр ... ... және ... емес ... жатады. Біріншілердің қатарында атқарушы билік орган- дары, ... ... мен ... және ... ... (мысалы, корпорациялар, концерндер, т.б), дербес құзырет берілген атқарушы билік органдарының ... ... ... министрліктердің комитеттері) болады. Әкімшілік құқықтың мемлекеттік емес субъектілері қоғамдық бірлестіктер (партиялар, одақтар, қоғамдық қозғалыстар, т.б.); жергілікті өзін-өзі басқару ... ... ... ... ... ... олардың ішінде жеке меншік кәсіпорындар мен мекемелер болып табылады. Әкімшілік құқықтың ұжымдық субъектілерінің әкімшілік құқық қабілеттіліктері болады, бірақ олар ... ... тық ... ... Олардың атынан әкімшілік құқық 22 және әрекет қабілеттілікті олардың ... ... өзге ... ... адамдары жүзеге асырады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Әкімшілік құқықтың нормалары мен реттелетін қоғамдық қатынастар оның мәні болып ... Бұл ... ... ... шеңберімен шектеу кейде мүмкін емес,бірақ сол шектеу қажет деген пікірлер баршылық.
Әкімшілік құқық - ... ... ... ... ең үлкен және күрделі салаларының бірі. Әкімшілік құқық Қазақс- тан құқығы жүйесінің дербес бір саласы ретінде қоғамдық қатынас- тардың ... ... ... ... ... ... Қоғам өмірінің аса маңызды жақтарын құқықтық реттеу қандай да болмасын мемлекеттің ... ... ... ... ... Мемлекеттік әкімшілік-құқықтық нормалар арқылы өзінің өкілетті органдары атынан қоғамның ... ... және ... ... ... жағдайларды қамтамасыз ету үшін экономикалық және әлеуметтік, мемлекеттік мәні бар аса маңызды ұйымдық шараларды жүзеге асырып отырады. ... ... ... ... қатынастар, негізі- нен, әлеуметтік басқарудың бір түрі болып табылатын мемлекеттік басқару аясында қалыптасады. Жалпы ғылыми тұрғыдан алғанда ... әр ... мәні бар ... ... техникалық, әлеуметтік) жүйелердің өздерінің тұтастығын, олардың алдында тұрған мақсатқа қол жеткі- зуді, құрылымын ... ... ... ... ... ... ететін функциясының қызметін атқарады. Сонымен, басқару тиісті қоғамдық мән-маңызы бар мақсат- тарға қол жеткізу үшін ... ... ... ... ... Басқару жүйесін құрайтын элементтер іс-қимыл- дарының мүддесіне қызмет етеді, ол осы жүйенің ішінде мақсатты бағытта реттеушілік ықпал етуді ... ... ... ... Ал ол ... басқарушы (басқару субъектісі) және басқа- 10 рылатын (басқарудың объектісі) элементтерінің арасындағы байла- ныстарында жүзеге асырылады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒЫН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Қазақстан ... ...
2. ... С.С. Теория права.М.:БЕК.1994.
3. Алехин А.П.,Козлов Ю.М.Админстративное право Российской Федерации.Часть1.М.:ТЕИС.1994.
4. Таранов ... ... ... ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанда фантуризмдi дамыту жолдары69 бет
Әбу-Насыр-Әл-Фараби4 бет
Орыс философиялық ойларының типологиялық ерекшеліктері17 бет
Паскаль тілінде алгоритмдеу9 бет
Ғылымдар жүйесіндегі әлеуметтік жұмыстың алатын орны16 бет
Әл- Фарабидің философиялық көзқарастары12 бет
"мектеп басшысының жеке тұлға ретіндегі ролі"7 бет
1990 жылдан бастап Қазақстанның әкімшілік-аймақтық даму тарихы5 бет
XIX ғасырдың екінші жартысы XX ғасырдың басында Қазақстандағы әкімшілік құрылыс пен құқық5 бет
XVII-XIXғғ патша үкіметінің әкімшілік саяси реформалары.25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь