Экономикалық дағдарыс теориялары және оның негізін қалаушылар

Жоспар

Кіріспе

І. Экономикалық дағдарыс теориялары және оның негізін қалаушылар.
1.1. Экономикалық дағдарыстың мазмұны мен жалпы белгілері, мәні.
1.2. Экономикалық дағдарыс түрлері, айырмашылықтары.

ІІ. Экономикалық дағдарыстың пайда болуының әлеуметтік салдары.
2.1. Жұмыссыздық пен инфляция . экономикалық дағдарыстың көрінісі ретінде.
2.2. Жұмыссыздық пен инфляцияның экономикалық.әлеуметтік өзара байланысы.

ІІІ. Қазақстан Республикасындағы экономикалық дағдарыс.
3.1. Қазақстан Республикасының экономикалық дағдарыс жағдайындағы ерекшеліктері.
3.2. Қазақстан Республикасының дағдарыстан шығу жолдары мен реттелуі, проблемалары.

Қорытынды.
Кіріспе.

Бұл курстық жұмыстың тақырыбы «Экономикалық дағдарыс теориялары, әлеуметтік салдары».
Жалпы экономикалық жағдарыс дегеніміз өндірістің құлдырауы, соған байланысты жұмыссыздық пен инфляцияның жоғарылауы, экономикалық теңдестіктің бұзылуы болып табылады.
Бұл курстық жұмыс үш тараудан тұрады. Оның бірінші таруында мен экономикалық дағдарыстың теориялары мен оның негізін қалаушылар туралы қарастырдым. Себебі өткен ғасырлардағы дағдарыс теорияларын талдамай, бүгінгі дағдарысты болжау мүмкін емес.
Ал екінші тарауда экономикалық дағдарыстың пайда болуының әлеуметтік салдары жайлы баяндалған. Экономикалық дағдарыстың негізгі себептері ретінде мен жұмыссыздық пен инфляцияны, олардың ауытқуынан болатын салдарды тереңдей талдадым.
Үшінші тарауда бүгінгі күндегі Қазақстанның бүкіләлемдік дағдарыс жайын талқыладым.
Бүгінде еліміз басынан дағдарыс жылдарын өткеруде. Сол себепті біз үшін дағдарысты реттеу шаралары, стратегиялары мен мемлекеттік саясаттың жүзеге асырылуы маңызды. Әлемдік дағдарыстың себептері талқыланып, алдағы кезең іс-шаралары анықталуда. Әйтседе, еліміз дағдарыстан шығу жолдарын белгілеп, мемлекеттік бағдарламаларды құруда. Соның негізінде ел экономикасы біртіндеп тұрақталып келеді.
Дағдарыс арқылы жаңару мен жетістікке! Міне біздің алға қойған мақсатымыз. Біз дамып келеміз және әлі де көркейеміз.
        
        Жоспар
Кіріспе
І. Экономикалық дағдарыс теориялары және оның негізін қалаушылар.
1.1. Экономикалық дағдарыстың мазмұны мен жалпы белгілері, ... ... ... түрлері, айырмашылықтары.
ІІ. Экономикалық дағдарыстың пайда болуының әлеуметтік салдары.
2.1. Жұмыссыздық пен инфляция – экономикалық дағдарыстың көрінісі ... ... пен ... экономикалық-әлеуметтік өзара байланысы.
ІІІ. Қазақстан Республикасындағы экономикалық дағдарыс.
3.1. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... шығу жолдары мен реттелуі,
проблемалары.
Қорытынды.
Қолданылған әдебиеттер тізімі.
Қосымша
Кіріспе.
Бұл курстық жұмыстың ... ... ... ... салдары».
Жалпы экономикалық жағдарыс дегеніміз өндірістің құлдырауы, ... ... пен ... ... экономикалық
теңдестіктің бұзылуы болып табылады.
Бұл ... ... үш ... ... Оның ... ... мен
экономикалық дағдарыстың теориялары мен оның негізін қалаушылар туралы
қарастырдым. Себебі өткен ... ... ... талдамай,
бүгінгі дағдарысты болжау мүмкін емес.
Ал екінші тарауда экономикалық дағдарыстың пайда болуының әлеуметтік
салдары ... ... ... ... негізгі себептері
ретінде мен жұмыссыздық пен инфляцияны, олардың ауытқуынан болатын салдарды
тереңдей талдадым.
Үшінші ... ... ... Қазақстанның бүкіләлемдік дағдарыс
жайын талқыладым.
Бүгінде еліміз басынан дағдарыс жылдарын өткеруде. Сол себепті біз
үшін ... ... ... стратегиялары мен мемлекеттік саясаттың
жүзеге асырылуы маңызды. Әлемдік дағдарыстың себептері ... ... ... ... Әйтседе, еліміз дағдарыстан шығу жолдарын
белгілеп, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... тұрақталып келеді.
Дағдарыс арқылы жаңару мен ... Міне ... алға ... Біз ... ... және әлі де ... Экономикалық дағдарыс теориялары және оның негізін қалаушылар.
1.1. Экономикалық дағдарыстың мазмұны мен жалпы белгілері, мәні.
Экономикалық дағдарыс ... – бұл ... ... процесін туындататын, тауарлар мен қызметтер арасында сұраныс ... ... ... ... дағдарыс экономикалық цикл арқылы түсіндіріледі.
Экономикалық цикл – бұл ... ... ... және осы ... төрт
фазасы ауысады. Фазаның бірінші (бастапқы) циклы - өндіріс құлдырауының
дағдарысы. Дағдарыс құбылыстарының болуы ... ... ... ... ... ... кезінде өткерілмеген
өнім саны тез ұлғайып, жұмысшылар ... ... ... ... ... ... ... толқыны ұлғаяды және кәсіпорындар
құлдырап, жойыла бастайды. ... ... ... ... ... - латын сөзі, төмендеу, тереңдеу дегенді білдіреді.) Бұл
фазада өндірістің құлдырауы тоқтатылады. Жайлап болса да ... ... және ... ақша капиталы пайда болады.
Келесі фаза – тірілу, бұған тән нәрсе өндірісті ұлғайту, демек пайда
бар ... сөз. Ол ... ... ... ... Циклдың
кезекті фазасы - өрлеумен алмасады.
Өрлеу өнім өндірудің қарқыныамен сипатталады және ол ... ... ... ... ... ... ... ұсынымы
ұлғаяды және банк пайызының (%) нормасы төмендейді.
Нарық жағдайында өндіріс қозғалысының циклдық ... ... ... ... ... бар.
Мәселен, К. Маркс артық өндірудің циклдық дағдарысының реттілікпен
қайталану себептерін тұрақты ... ... ... ... экономисті Дж. Кейнстің ойынша, цикл фазасының алмасуы күрделі
қаржы мөлшерімен байланысты, ол пайда ... мен ... ... ... ... ... ... ғана болады, егер пайда мөлшері
пайыз мөлшеріне дейін төмендесе, онда ол мынаған алып келеді: кәсіпкердің
өндірісті ... ... салу ... ... Дж. ... ... – «неокейнстіктер» - мәселен американ
экономисті Пол Самуэлсон былай дейді: нарықтық экономиканың циклдық ... ... ... ... және акселятор жеделдету іс-
әрекетімен түсіндіріледі. Олар күрделі қаржы ... ... оның ... ... ... оң ... ... әсер етіп, өндірістің
өсуінен оның қысқарылуына бет бұрыс жасайды.
Америка экономисті Милтон Фридмен ... ... ... ... ... олар нарықтық экономиканың
циклдық дамуының басты ... ақша ... ... Ақша ... ... және ... ақша ... нарықтық экономика
тұрақсыздығының себебі болып табылады.
Монетаристік мектептің негізін қалаушы Милтон ... ... ... ақша ... ... ... ... мемлекеттің араласуы ақша массасын шектеу мен тұрақтандыруға
бағытталуы қажет. Осы ... ... ... өзінің «АҚШ-тың монетарлық
саясаты» еңбегінде баяндаған. Бұл ... ... жылы ... ... экономиканың циклдық дамуын жою жолдары немесе жұмсартуды
жоғарыдағы аталған әртүрлі мектеп ... ... ... ... ... ... ... немесе экономиканы тікелей
реттеуі қажет.
Мәселен Энгельстің айтуынша, нарықтық анархияны ... ... ... реттеу» арқылы жоюды алға тартады. Дж. Кейнстің ... ... ... ... ... ... ... жоюға
болатындығын айтады. Мемлекет ... ... жеке ... өзі ... болдырмау үшін қажет.
Тұрақсыздық рыноктық экономикаға тән сипаттардың бірі. ... ... ... ... де құлдырауда тән. Экономикалық
дамудың циклдық заңдылықтарын зерттеу – ... ... ... бірі ... ... Экономикалық цикл дегеніміз – бұл
экономикада қысқа және ұзақ мерзім аралығындағы өндіріс, жұмыспен қамту
және ... ... ... ... ... ... Экономикалық циклдың
дамуының себептері: автономды инвестициялардың азаюы, ақша массасының
ауытқуы, негізгі капиталдың ... ... ... әлсіреуі
және көптеген экономистердің айтуы бойынша ең ... ...... ... ... ауытқудың болуы. Макроэкономикада экономикалық
циклдың интегралды теориясы жоқ, сол ... ... ... мен ... ... болу ... ... әр түрлі көзқарастры
бар.
Циклдық ауытқудың бір кезеңінде орналасқан екі нүкте арасындағы аралық
цикл кезеңі деп аталады. ... екі ... ... ... ... ... ... және керісінше, жоғары бағытталуы -
өндірістің артуы. Экономикалық өрлеу және құлдырау экономикалық ... ... ... олар ... ... ... да
маңызды рөл атқарады, оны экономистер іскерлік циклды деп атайды.
Қазіргі жағдайда экономикалық циклдың мән-мазмұны ... ... ... ... ... азаюы, яғни құлдырау
фазасының қысқарып, өрлеу сатысының ... ... және ... ... фазасына тоқталмай, бірден жандану мен ... ... ... ... ... мен ... көлемі ауытқуының диапозонының
қысқаруы; үшіншіден, экономикалық циклға рыноктың монополиялық құрылымының,
ҒТП-тің, өндірістің ғаламдануы, экономиканы мемлекетті реттеудің ... ... ... ... ... цикл мәселесіне алғаш көп көңіл бөлген экономист
ғалымдардың бірі болып ... Ол ... ... кезектесе алмастырып
тыратын негізгі төрт сатысын бөліп қарастырды. Олар ... ... және ... ... ... ... ... зерттеулердің
ұлттық бюросында жасалған терминалогия бойынша цикл келесі ... шың ... ... рецессия немесе құлдырау, дағдарыс және
жандану. ... ... ... үшін ... экономикалық
көрсеткіштер қолданылады (ЖҰӨ, ЖІӨ, жұмыссыздық деңгейі, жеке табыс,
өнеркәсіптік ... ... ... ... және ... барысында экономикалық айнымалылардың өзгеруіне байланысты олар
проциклдық,контрцикылдық және ациклдық бо-
лып бөлінеді.
Қазіргі кезде статистиктер мен ... мен ... ... ... ... ... ... тек оның жалпы
беталысын ғана анықтай ... ... ... ... пен ... ... барлық әсер етуші факторларды есепке алу, ұлттық
экономикаға халықаралық ... ... ... қиын және де даму ... ... сатылардың жүру мерзімін нақты атап, экономикалық
саясатты сол өзгерістерге қарай бағыттау ... ... ... ... түрлері, айырмашылықтары.
Экономикалық дағдарыс дегеніміз – бұл экономикалық коньюктурада
күйзеліс процесін туындататын, тауарлар мен ... ... ... пен
ұсыныс арасындағы тепе-теңдіктің бұзылуы.
Қазіргі кезде дағдарыс әлемде терең экономикалық, саяси өзгерістерге
байланысты бір-бірімен өзара ... ... ... көрсетеді. Ол
құблыстарға төмендегілерді жатқызуға болады:
- демографиялық ... ...... ... ... ... ... дамудың жалғасуы.
Экономикалық дағдарыстарды олардың негіздеріне ... ... ... жүйесіндегі бұзылған тепе-теңдіктің көлемі бойынша.
Жалпы дағдарыс бүкіл ұлттық ... ... ал ... ... ... саласын ғана қамтиды. Мысалы:
- Қаржы ... ... ... ... ... ... ұшырауынан және бюджет тапшылығының үнемі өсуінің нәтижесінде
туындайды.
- Ақша-несие дағдарысы – ақша жүйесінің бұзылуы. ... ... ... күрт ... банктік салымдардың айналыстан бірден
алынуы, ол банктердің қызметіне кері әсер беріп, банкрот болуына әкеледі.
- ... ... - ... ... ... ... стандарт
жүйесін жою мен басқа ... ақша ... ... ... ...... ... бағамының бірден төмендеуі
және олардың эмиссиясының қысқаруы, қор биржасының қызметіндегі күйзеліс.
- Аграрлық дағдарыс – ауыл ... ... ... ... қысқаруы, оның бағасының төмендеуі.
2. Тепе-теңдіктің бұзылуын реттеу дәрежесі ... ... ... ... ... реттелмейтін (салалық, аграрлық, құрылымдық дағдарыстар).
3. Ұдайы өндіріс ... ... ... ... сипаты
бойынша:
- артық өндіру дағдарысы;
- жетіспеушіліктен болатын дағдарыс, яғни халықтың қажеттілігін
қанағаттандыру үшін тауар мөлшерінің ... ... ... ... ... мерзімді;
- орташа мерзімді;
- ұзақ мерзімді.
Қазіргі қоғамдық ғылымда циклдардың ... типі ... ... осы ... ... ғылымға енуіне негіз болған экономистердің
атымен аталады. (Қосымша ... ... ... қор ... Д. ... 2-4 жыл ... қысқа
ауытқуларды қаржы шоттары мен тауар қорларының қозғалысы кезінде ... ... ... ... ... мерзімді циклды тауарлы ... қор ... ... болуымен байланыстырады.
2.Жугляр циклы немесе «өнеркәсіптік цикл», «бизнес циклы». Ең алғаш
рет өнеркәсіптік цикл Англияда 1825 жылы ... ... оған ... ... басқа салаларында басымдылық жағдайға ие болуы
себеп болды. Бұл дағдарыс Англияда басталып, АҚШ-та және де басқа да ... ... де ... ... ... ... әлемдегі бірінші
дүниежүзілік дағдарыс болды. Оның артынан іркес-тіркес ... ж.ж ... ж. ... ... Егер де XIX ... цикл 10-12 ... ХХ ... ол 7-9 жыл болып қысқарды. 7-12 жылдық цикл К.
Жуглярдың Франция, ... және ... ... ... табиғатын
зерттеудегі еңбегі үшін оның атымен аталды.
3.Кузнец ... 1930 ... ... «құрылыс циклы» жөнінде көптеген
зерттеулер пайда болды. 1946 жылы С. Кузнец ... ... ... ... өндіріс құрал-жабдықтарына, ғимараттарға жұмсалған ... ... ... ... ... ... ... жиырма
жылдық өзара ауыиқулар бар екендігін, сонымен ... бұл ... ең ... ... ... ... ... Экономикадағы циклдар мерзімі әр экономисткрдің
қарастыруы бойынша әртүрлі ұзақтықты қамтиды. ... Н. ... аты ... ... ... Олтауар бағасының
индексіне, пайыз қойылымына, рентаға, ... ... ... статистикалық мәліметтеді пайдалана торырып, қысқа ... ... 45-58 жыл ... ... ... бар ... Сонымен бірге, Кондратьевтің «ұзын толқындары» әлеуметтік-
экономикалық жүйені ... ... ... ... ... ауқымды өзгерістерімен байланысты экономикалық ... да ... ... ... ... ... әлеуметтік салдары.
2.1. Жұмыссыздық пен инфляция – экономикалық дағдарыстың ... ... ... ... ... біз жұмыссыздық пен ... Бұл ... ... ... ... болғандықтан оларды
тереңірек түсіндірген жөн.
Жұмыссыздық – экономикалық теорияның бұрынғы және қазіргі тарихындағы
ең өткір мәселенің бірі. ... ... ... ... ... ... мальтузиандық теория жұмыссыздықтың пайда болуын
тұрғындардың тым артып кетуімен түсіндіреді. қазіргі ... ... ... ... ... ... ... еркін
кәсіпкерлік мектебінің теориясы – ... ... ... ... ... яғни ол ... болып табылады. Еркін
кәсіпкерлік теориясы қазіргі өкілдері – «монетаристер» - осы көзқарастарды
қолдайды.
К. ... ... ... мен қазіргі технологиялық теория
жұмыссыздықтың болуын ...... ... ... ... ... болатындығын айтады.
Енді осы теориялардың мән-жайына қысқаша тоқталайық.
Мальтузиандық теорияны ... ... ... Роберт Мальтус (1766-
1834жж) жасаған. Ол 1798 жылы ... саны ... ... ... ... Онда ... жазған: жер ... ... ... ... ... ... 25 жылда екі есе ... ал өмір ... тек ... ... ... халық саны – 1, 2, 3, 4, 5
және т.б.
Ол халық санының және өмір сүру ... өсу ... ... есеппен салыстыра отырып мынандай ... ... ... ... өсуі ... пен ... ... болып табылады.
Тұрғындардың қарқынды өсуін Мальтус (әрбір 25 ... екі есе ... ... ... ... өсуі ... ... ло кезде АҚШ-
та тұрғындар саны тек ... ... ғана ... ... иммигранттар
легінің келуімен де өскенін ескермейді.
Қазіргі жағдайда адамзаттың өмір сүру әдісінің тұрғындар ... ... ... үшін мүмкіндіктер көп. Бұл туралы ағылшын экономисі
Джон Бернал өзінің 1954 жылы ... ... ... ... ... былай жазған: «қазіргі уақытта атом ядросының ... ... ... алынды және оны ядролық синтезден, ... көп ... ... негіз бар, себебі тамақ өндірісін мұнан ары дамытудың ... ... ... Джон ... баяндауынша, жұмыссыздық бұл тауарға
сұранымның төлем ... ... мен ... өте
жоғарылауының салдары деп түсіндіреді. Төлем сұранымның жеткіліксіздігін ол
адамдардың қор жинауға ... және ... ... ... түсіндіреді. Оның ойынша, толық жұмыстылықпен қамтамасыз етуге
болады, ол үшін ... қор ... ... жоюы ... және ... құру үшін ... ... күрделі қаржыны қарастырғаны дұрыс.
Батыс мектебінің өкілдері. ХХ ғасырдың ... ...... ... өзінше еркін талдауы деп есептеді.
Жұмысшылыр шеттен тыс жалақыны талап етеді, сондықтан жұмыс күшіне ... ... Бұл ... ... ... ... университетінің
профессоры А. Пигу өте дәйектілікпен жасады. Ол өзінің ойын 1923 ... ... ... кітабында баяндады. Алайда ХХ-ғасырдың 30-
жылдарындағы жаппай жұмыссыздық кезінде бұл позицияның ... ... ... ... ... ... теория» өзі туралы барынша айқын көрсете
білуде. Осы теорияны жақтаушылыр жұмыссыздық ... ... ... ... ... ... ... массасын дұрыс басқара отырып, өндіріс процесін реттеуге болады.
Олардың ... түзу ... ... ынталандырады және жұмыссыздықты
басады. Мысалы, жаңа зеландиялық экономист ... ... ... ... ... қисық түрінде көрсетіп, ... ... ... ... Осы ... және оның ... ... кейінірек тағы
тоқталатын боламыз.
Жұмыссыздық – бұл жұмыс істегісі келетін еңбекке ... ... ... ... Жұмыс қамтылмау өндірістің тиімділігін
арттыру, сонымен бірге жұмысшы күшінің бір ... ... ... жасайтын немесе оның құрылымына, сапасына жаңа талаптар қоятын
ғылыми-техникалық прогрестің салдары болуы мүмкін. ... ... ... кезінде көбейеді. Нарық жоқ жағдайда ... ... ... ... күштерді орналастырудағыбұрыс құрылымдық
саясаты болуы мүмкін.
Жұмыссыздықтың мынадай түрлері бар:
1. Жасырын жұмыссыздық - өндірісте және ... ... ... ... ... олардың жұмыстарын аз жұмыс
күшімен атқаруға ... ... ... – адамдар бір жұмыстан басқа
жұмысқа,
бір жерден басқа жерге жұмыс ізденумен ауысуын айтамыз.
3. ... ...... ... тек ... ... ... бұл кейбір ауыл шаруашылығы өндірісі саласында
кездеседі, әсіресе, қайта өңдеу өнеркәсібінде т.б.
4. Құрылымдық жұмыссыздық - ... ... ... болады: жеке саланың дамуының кері пропорционалды болуынан және
ескі ... жабу мен жаңа ... ... ... ретінде қараймыз.
5. Технологиялық жұмыссыздық – адамдарды машинамен
ауыстырудың нәтижесі, біліктіліктегі өзгертуді ... ... ... талап етеді.
6. Циклдік жұмыссыздық - өндірістің құлдырауынан туындайды, яғни
экономикалық циклдың осы фазасымен ... ... ... ... жұиыссыздық сипаттамасының
интерпретациясы әр түрлі болып келеді. ... ... ... ... ... ... ... жұмыскердің ұсынылатын жалақы
ставкасы үшін жұмыс істеуге құлқының болмауы (бас ... ... ... ... ... ... ... классикалық
модельде жұмыссыздық ерікті сипатқа ие болады. Қазіргі жағдайда ... ... ... ... ойынша – ерікті
жұмыссыздық іс жүзінде бар, оның себебі де ... ... олар ... ... ... жұмыссыздықтың , оның себебінен
жұмыссыздықтың табиғи деңгейінің құрамды бөлігі ретінде қарастырылады. Ал
жұмыссыздықтың табиғи ... ... олар ... ... тепе-теңдік
қамтамасыз етілетін (еңбекке сұраныс еңбекке ұсынысқа тең) деңгейі деп
түсінеді. Яғни нақты ... ... ... үшін ... ... ерте ме, кеш пе, әйтеуір жұмыс табады және бұл ... ... ... тән ... ... ... неоклассикалық мектеп өкілдері
жұмыссыздықтың бір бөлігі мәжбүр түрдегі сипатта болатынын мойындай отырып,
оны күту жұмыссыздығы деп ... Күту ... ... ... ... ... ... нарықтық деңгейден жоғары болуына ... ... ... емес ... ... себептерін күту және жалақы ставкасының ... ... ... ... қалу» себептері:
- кәсіподақтардың қызметі мен кәсіпкерлердің одан ... ... ... ... ... жалақы ставкасы көрсетілетін
ұжымдық келісімдерге қол қою;
- жұмысқа алуда жалақы ставкасының төменгі шегі болып ... ... ... мемлекетпен тағайындалуы
- ынталандырушы (немесе тиімді) жалақы ставкасы теоирясының кең
таралуы. Бұның мәні мынада: жалықы ставкасының ... ... ... ... және де олар ... ең ... ... өнімді
жұмыскерлерін ұстап қалу үшін жалақыны тепе-теңдік ... ... ... мәні ... ... және ... қызметі
туралы заң мәніне тең болады. Өйткені, ... үш ... ... ... ... ... деңгейден жоғары тағайындалуының
нәтижесі болып табылады. ... ... ... ... ... ерікті түрде төленеді. Фирмалардың тепе-тең деңгейден жоғары
жалақы төлеуді өздері үшін ... ... 4 ... ... Егер ... ... жалақы төленсе, олар одан жоғарырақ
ставкасы бар альтернативті ... ... ... ... сол ... ... шығуы азаяды.
2. Неғұрлым жоғары жалақы ставкасында жұмыскерлердің өнімділігі
(құлшынысы) де көбейеді.
3. Жоғары жалақы төленсе, онда ... ... ... ... Жалақы неғұрлым жоғары төленген жағдайда жұмыскерлердің
денсаулығы жақсарады, осының артынан жұмысқа қабілеттілік пен өнімділік те
жоғары болады. Бұл ... ... ... елдердегі фирмаларға қатысты.
Осылайша, неоклассикалық бағыт өкілдері жұмыс іздеумен
байланысты жұмыссыздықты ... ... ... бұл ... ... ... ... болады, сонымен қатар ол жұмыссыздықтың табиғи
деңгейін құрап, мыналарды қамтиды:
1. Жұмыскерлердің оларға ұсынылатын ... ... ... және одан ... ... ... ... іздеуге байланысты
болатын ерікті жұмыссыздық.
2. Жұмысын жоғалтумен және адамдардың «жұмыстар арасында» болуы
немесе еңбек нарығына алғаш рет ... ... ... ... жұмыссыздық.
3. Еңбек нарығының тепе-тең емес жағдайымен (шектен тыс ... ... ... ... ... ... емес ... жалақы ставкасының тепе-тең нарықтық деңгейден жоғары деңгейге
орналасуы есебінен болады. Бұл ... ... ... ... заң, ... қызметі және тиімді жалақы теориясы) және
еңбек нарығының «теңгеруін» күтумен ... ... ... бағыт ... ... болу ... жоққа шығарып, жұмыссыздық ... ... яғни ... ... рецессияға
әкелетін жиынтық сұраныспен байланысты мәжбүр түрдегі сипатқа ие деп
есептейді. ... ... ... мәжбүрлі түрдегі жұмыссыздық
ретінде тек циклдік жұмыссыздық қарастырылады.
Жұмыссыздықтың индивидуалдық және ... ... ... және ... емес ... бар.
Жұмыссыздықтың экономикалық салдары дегеніміз – ... ... ... және ... ... ... жұмыссыздық экономикалық емес адамның ұзақ
мерзім ішінде жұмыс таба ... ... ... үміт ... ... (тіпті өзін-өзі өлтіруге ... және ... ... бұзылуына әкелетінінен тұрады. Тұрақты табыс көзін жоғалту адамды
қылмыс жасауға ... ... кісі ... ... мінез-құлыққа
итермелеуі мүмкін.
Қоғам деңгейіедегі бұл ең ... ... ... ... дейін
әлеуметтік шиеленушіліктің өсуін білдіреді. Сонымен қатар, жұмыссыздықтың
салдары болып ... ... мен өнім ... өсуі және ... өсуі ... ... шығындарына қоғамның ол білімдерін
қолдана алмайтын адамдардың білімдеріне, кәсіби дайындылығы мен белгілі бір
квалификация ... ... ... ... ... да ... деңгейдегі жұмыссыздықтың экономикалық салдарының мәні
табысты ... ... ... ... ... ағымдағы табысты
төмендетуде), сонымен қатар квалификацияны ... ... ... ... ... ... ... жұмысты табу мүмкіндіктерін
азайтуында жатыр.
Жалпы қоғамдық деңгейдегі жұмыссыздықтың экономикалық салдары жиынтық
ұлттық өнімнің аяғына ... ... ... ... ... ... ... қалуынан тұрады. Циклдік жұмыссыздықтың болуы (жұмыссыздықтың
нақты деңгейі оның ... ... ... ... ресурстар толығымен
қолданылмауын білдіреді. Сонымен нақты ЖІӨ потенциалды ЖІӨ-нен аз болады.
Инфляция – бұл айналым арналарының артық ақша ... аса ... ... ... мен ... қызметтердің бағасының өсуі,
сонымен қатар ... ... ... төмендетілуі, ақшаның құнсыздануы.
Инфляция деген сөз – латын тілінен аударғанда «көтерілу, ... ... ... ... ... ... ... өсуін инфляцияға
жатқызуға болмайды. Циклдің түрлі фазаларынан өту барысында (әсіресе ХІХ ... ... бас ... ... ... бағалардың динамикасы өзгеріп
отырады. Аласапыранның бас кезіндегі оның өсуі ... пен ... ... ... ... баға тағы да көтеріледі. Кездейсоқ
аппараттар да бағаның инфляциялық өсуіне көп әсер ... ... ... кеткен аймақтардағы құрылыс ... ... ... Бұл
құрылыс материалдарын шығаратын өндірісті ұлғайтады, ал олар ... ... баға ... ... баға өсуінің инфляциялық себептеріне нені жатқызамыз?
Инфляция көп ... ... ... есте ... оның ішіндегі
ең бастыларын атайық.
Біріншіден мемлекеттік шығыстар мен кірістердің тептеңдігінің
бұзылуы, ... ... Ол ... ... ... ... дефицит Орталық эммисия банкісінен заем ... ... ... ақша ... белсенді пайдаланылса, онда айналыста ақша
массасы көбейеді.
Екіншіден, осындай жолмен, әдіспен ... ... ... да ... инфляциялық өсуі болады. ... ... ... ... ... ... табысты әскери мақсатқа пайдалану, өндірістік емес шығындар – ... ... ... ... ... Әскери ассигнациялар бір сәтке ғана
қосымша төлем қабілеті бар ... ... ... ... ... ... ... әекледі. Әскери шығындардың өсуі ... ... ... жағдайына және мемлекеттік қарыздардың ұдайы
өсуіне ұрындырады.
Үшіншіден, баға деңгейінің жалпы өсуі қазіргі ... ... ... Бұл ... ... бәсеке кезіндегі рынокта
көптеген өндірушілер болып, өнімдердің түрі аз, капитал ... оңай ... ... ... ... ... ... олигаполиялық рынок. Ал
олигополист (жетілмеген ... ... ... ... ... ... ... бірінші болып бастамаса да, олар оны қолдауға
ынталы. Жетілмеген бәсекелес бағаның ... ... ... тұру үшін
өндіріс пен тауар ұсынуды қысқарту арқылы дифицит жасауға тырысады. Өздері
билік ... ... ... ... ... үшін ... мен
монополия икемді тауар ұсынысына қарсы болады. Салаға жаңа өндірушілердің
келуін тежеу үшін олигополистерге жиынтық ұсыныс пен ... ... ... ... ... ашық ... оның ... әлемдік
шаруашылық байланыстарға тартылуы барысында импорттық инфляцияның қаупі
туады. Жоғарыда аталған 1979 ... ... ... ... ... сырттан әкелетін мұнайға ... ... ... ... ... ... бағасының қымбаттауына әкелді.
Импорттық инфляциямен ... ... ... ... өз ... ... ... құнын жоғарылату арқылы мұнай импортын
арзандатуға ... ... ... ... ... экспорттық
бағасын да қымбаттады, ал бұл дүниежүзілік рынокта бәсекелестік ... ... ... дем ... ... ... ол ... нәтижесінде орын алады, Батыс елдерінің көптеген экономистері және
біздің елімізде де осы ... ... ... ... пен ... күту себептерін жою – инфляцияға қарсы саясаттың ең басты
міндеті.
Экономистер инфляцияны екі түрге ... ... ... ... кейді ұсынысқа қарағанда
сұраныс шығындары көбірек болады. Артық сұранысқа ... ... ... бере ... ... ... ... қамтылған.Бұл артық сұраныс
бағаның өсуіне әкеледі және сұраныс инфляциясын тудырады.
2) Шығын инфляциясы немесе ұсыныс инфляциясы. Шығын көлемі
өзгеруінің және ... ... ... де ... ... болуы
мүмкін. Жиынтық сұраныс артпағанына қарамастан, соңғы жылдары баға деңгейі
өсті. Өндіріс ... де, ... ... ... ету де қысқарған кездері
болды, бірақ осымен ... ... баға ... де ... ... ... болуына екі негізгі себеп бар: а) атаулы
төлемақының өсуі; ә) энергия және шикізат сияқты ... ... ... ... болатын инфляция. Шығын инфляциясының ... ... ... бұл ... шығу ... ... болуы
мүмкін. Бұл былый түсіндіріледі: ұйымдық келісімдер көмегімен кәсіподақтың
атаулы ... ... ... ... ... ... төлемақыны ұлғайтты және мұндай деңгейдегі төлемақыны
кәсіподақ қатарына кірмейтін жұмысшыларға тағайындады дедік. Егер ... ... ... ... ... да ... да факторларға
байланысты теңессе, орташа шығындар өсіп кетеді. Бұған фирмалар ... ... мен ... ... ... ... Осы жағдайда атаулы
төлемақының өсуі байқалады; бұл инфляцияның түрін төлемақының өсуі пайда
болған инфляция деп ... бұл ... ... бір ... механизмінің бұзылуынан пайда болған ифляция.Шығын инфляциясын
ұсыныс механизмнің бұзылуымен түсіндіретін теория ... ... ... және өнімге пайдаланылатын шикізат пен энергияға ойламаған
шығынның ... ... және ... шамадан тыс инфляция экономиканы күйретеді.
Бұл жағдайда ең алдымен бағалар өзінің түрлері бойынша, ... ... және ... ... ... және ... ... бойынша
әркелкі көтеріледі. Дайын тауардың да, сондай-ақ өндірісч факторларының да
бағалары уақыты бойынша әркелкі көтеріледі. Бағалар серпініндегі ... ... ... да орын алуы ... ... ... ... жағымсыз ықпалы мардымсыз болады. Ал инфляция ... ... күрт ... де, ... ... тұрақсыздануына ықпал
ететін факторға айналады. Сан түрлі бағалардың бірдей емес ... ... ... ... ... ... ... жоғалтады, сонымен бірге субьектілердің басқа ... ... Ең ... ... саласындағы материалдық – заттық элементтердің
бағалары өседі, ал ... бар ... ... қаржы қиындықтарының алдын алу үшін шикізаттың, ... ... ... ... ... ... ... түрде қайта
бағалануы тиіс. Алайда бағалар көтерілгеннен гөрі осы жұмыс баяу ... ... ... ... бағалар ырықтандырылғаннан кейін орын
кейін орын алады: бағалар күрт ... соң ... ... ... ... жоқ, сонымен бірге айналым қаржының жетіспеуі
нәтижесінде төлемеу дағдарысы пайда болады. Сондай-ақ ... ақша қоры ... ... ақша ... ... және т.б.) ... берекесіз, ойланбай қайта бөлу инфляцияның басты жағымсыз салдарына
айналады.
Біріншіден, бағалардың инфляциялық өсуі ... деп ... ... ... ... бар тобының (зейнеткерлер, студенттер,
мемлекеттік мекемелердің қызметкерлері және т.б.), егер олардың ... өсу ... ... өсу ... артта қалса, онда солардың
кірісін азайтады. Сондықтан бұл жағдайда инфляцияның ... ... ... ... ... ... алушы халықтың тіркелмеген тобы, егенр олардың
атаулы ... ... ... ... озса, онда олар инфляциядан пайда
түсіруі ... ... ... ... ... ... ... деңгейімен де байланысты болады. ... яғни ... ... ... өнімнің бағасы жылдамдырақ
өссе, онда инфляция фирмалардың басшыларына және ... да ... ... болуы мүмкін.
Үшіншіден, инфляция және оған сәйкес бағалардың өсуі жинақ ақшаны:
банкідегі ағымдағы және ... ... ... полистерін және құны
белгіленген қағаз ақшаларды да құнсыздандырады.
Төртіншіден, инфляция кредиторлар мен дебиторлардың арасында кірістің
қайта бөлінуіне әкеп ... ... ... ... ... ... ... қайтарады, сондықтан дебитор ұтады, ал
кредитор ... ... ... ... ... көрсеткіштерін және
ең алдымен кредит пайызының және өндіріс табыстылығының көрсеткіштерін
бұрмалайды. Экономика мен ... ... ... ... ... ... табыстылығының көрсеткіштерін бұрмалайды. Экономикамен өндіріс
қалыпта жағдайда болғанда пайыздың ... мен ... ... бір-бірімнен тәуелді болады. ... ... ... ... ... ... ... пайда болғаннан
кейін осы байланыс бұзылып, кредит ... ... ... ... ... келмейтін болады, сонымен бірге ол одан
түрлі ... күрт ... ... ... ... ... қарыз
бойынша пайыз алу үшін бағалардың өсу қарқынынан асатын ... ... ... ... ... бағалардың инфляциялық өсуі
пайыздық мөлшерлемелердің де ... әкеп ... ... көтерілуі кәсіпорындардың табыстылығын ... оның ... ... тіпті тоқтауына жол ашады, Сондықтан
кредиттің доғары пайыздық мөлшерлемелерінде инвестициялау ғана емес, ... ... ... үшін қарыз күрт қысқарады.
Инфляция жағдайында кәсіпорындардың қаржылық жағдайы күрт ауытқиды.
Пайыздық мөлшерлемелердің көтерілуі, ... ... ... шырқын бұзып, қоғамның экономикалық өміріне зиян келтіреді.
Нәтижесінде өндірістің ... ... ... пайдалануға және кәсіпорын ұжымының күш-жігеріне ғана ... ... ... мен соған сәйкес кредит пайызының ... ... ... ... ... ... ... байланыстар
бұзылып, төлемеу тізбегі пайда болады. Осының нәтижесінде кәсіпорындар мен
фирмалардың қаржылық ахуалы нашарлайды.
Инфляцияның жоғары деңгейінің қолма-қол ... ... ... ... ... табылады. Керісінше, айналыста ... ... ... кәсіпкерлер қолма-қол ақшаны жеке ... ... ... ... ... ... емес, оны
шаруашылық айналыста пайдаланады. Айналыстағы қолма-қол ақшаның ұлғаюы
экономика үшін ... ... ... ... кез-келген әдіспен ең
алдымен халықтың ... ... ... ынталандыру қажет. Аталған шара
жинақ ақшаны инвестициялар үшін пайдалануға және жалпы ақша жиынында қолма-
қол ақшаның өзіндік ... ... ... ... еді. Бұл ... ... саясат жүргізу айтарлықтай рөл атқаратыны анық.
2.2. Жұмыссыздық пен инфляцияның экономикалық-әлеуметтік өзара байланысы.
Инфляция жұмыспен қамтуға айтарлықтай әсер етеді. 1958 жылы ... А. ... оның ... ... ... ... ... ұсынды. 1861-1956 жылдардағы Ұлыбритания ... ... ... ол ... ... ... мен жұмыссыздық деңгейінің
арасындағы тәуелділіктің кері әсерін қисық сызық ... ... ... ... 2,5-3 проценттен көбейтуі баға мен жалақы ... ... ... ... ... ... негізін экономист Р. Лепси жасады.
Бұдан әрі ... ... П. ... және Р. ... ... сызығына өзгерістер енгізіп, жалақы ставкасын тауар бағалары өсуі
қарқынымен ауыстырды. Үкімет ... ... ... сол ... ... ... құралы ретінде қолданды. Әсіресе, ол толық
жұмыспен қамту және өндіріс бағасының тұрақтылығын ... ... ... ... ... ординат осінде тауар бағаларының
өсу қарқыны бейнеленеді. Қисық сызық осі параметрлерінің көрінісі. Егер
үкімет ... ... ... жоғары деп есептесе, онда оны төмендету
үшін бюджеттік және ақша-несие шаралары қолданады, олар өз ... ... Бұл ... ... жаңа ... ... пайда
болуына әкеледі. Жұмыссыздық нормасы төмендейді, бірақ сол кезде инфляция
қарқыны жоғарылайды. Мұндай ... ... ... ... ... ... соқтыруы мүмкін, сондықтан үкімет несие беруді
тежеу, мемлекеттік бюджеттің ... ... және тағы ... ... ... ... өсу ... төмендеп, ал жұмыссыздық өседі.
Экономикалық реттеу тәжірибесі көрсеткендей, Филлипс қисық сызығы
қысқа мерзімді экономикалық жағдайларда қолдануға ... ... ... ... жұмыссыздықтың жоғары болуына қарамастан инфляция үдей
береді, мұның ... ... ... ... жиынтық сұранысты ынталандыру мәселесін бөліп
көрсету керек. Үкімет ... ... ... төмен деңгейін
тұрақтандыру үшін еңбекшілерді «жалған күту» дегенге сендіре ... ... ... ... жұмысшы номиналды жалақы ставкасының
өсуін байқап, еңбек ... ... ... ... концепциясы
бойынша инфляцияның өсуі жұмыссыздықты азайту мүмкін. ... бір ... ... ... ... ставкасы шың бағасын біледі. ... ... ... жалақының жоғарылауы оның номиналды дәрежесінің
өсуімен бірдей емес, оған ... ... Егер ... алған ақшаларына
қызмет пен тауар сатып алуды бірте-бірте азайтса, үміттің үзілгені, онда
ешкім де ... ... ... ... ... ... 60-жылдары Фридмен ерекше назар аударды. Ол
жұмыссыздықпен күресуде жиынтық сұранысты инфляциялық ... ... деп ... ... халық өзінің «жалған күтуін» ... ... ... жалақыны сатып алу қабілетін жоғарылатумен
сәйкес еместігін түсінгенде ғана инфляцияның өсуі еңбекті ұсынудың өсуімен
жүрмей оның ... яғни ... ... ... ... ... ... талдау үшін тек қарқыны төмен,
баяу инфляцияға ғана қолдануға болады ... де ... бар. ... ... инфляцияның қарқыны кенеттен ... және ... ... қабаттасады. Басқа сөзбен айтқанда Филлипстің
қисық сызығы көрсететін статистикалық ... ұзақ ... ... ... бола ... ... жұмыссыздықтың табиғи деңгейі деген теория шықты. Ол
1979 жылдан АҚШ-тың және Англияда экономикалық талдауында ... ... ... ... ... ... Республикасының экономикалық дағдарыс ... ... мен ... ... ... ... ... – бұл адамзат әлі біліп болмаған ерекше құбылыс. Ол әлем тарихында
теңдесі жоқ және ... ... ... ... ... өзгертетін құбылыстар санатына жататыны анық. Әлемдік қаржы
дағдарысының жер ... ... ... ... өткені, өтіп қана
қоймай, олардың ... ... ... ... мәлім. Түрлі
елдердегі бұған дейін таза пайдасының есебін ғана алып келген ... ... аман ... амалдарын қарастырып, фабрикалар мен зауыттарын
жабуда немесе жұмысшыларын қысқартуда. Көптеген дамыған елдер ... ... ... ... ... ... ушықтыруға жол
бермеу мақсатында қысқарған жұмысшылардың жағдайларын ойластыруда.
Әлемдік ... ... ... ... ... ... ... шапшаң құлдырау үстінде. Экспортқа шығатын байлығымыздың бірі
мұнайдың табысы арқылы елге келетін америкалық валютаның көлемі де ... ... ... ... ... ... 35-40 ... аралығында
құбылып тұр. Өткен жылдың жазында ғана оның баррелі 147 ... ... де, егер ... осылай арзандай беретін болса, доллардың қымбаттауы
әбден мүмкін. Ал, теңгенің құнсыздануы тауар ... ... ... ... ... ... ... 2 ақпандағы
нөмерінде жариаланған «Дағдарыстан шығу кілті» атты ... ... ... ... ... іздестірудегі иновациялық
жаңашылдығы тұрғысынан көптеген әлем ... ... ... ... ... ... сөз болып отырған мәселелер –
планеталық деңгейдегі проблемалар. Мақалада көтерілген мәселелері ... шығу үшін деп қана ... әлем ... келешекте дұрыс
дамуына тигізер әсері сонша, оны ... ... ... ең ... ... ... дербес те тиімді үлесі деп айтуға болады.
Дағдарыстың ең бірінші себебі ... ... ... жүйесінің
қазіргі заман талабына сай келмеуі. Өйткені, осы ... ... ... ... ... болыа қалыптасты. Доллар және басқа елдердің
валюталары да ... ... тыс ... ... ... Ақша экономикаға
тек бір жағдайда ғана қажет керек, яғни тауар мен қызметкөрсету айналымын
қамтамасыз ету үшін ғана. ... ... мен ... ... ... ... ақша мөлшерімен сәйкес, тіпті тепе-тең болуы керек. Егер олай болмай,
ақша қажеттіліктен артық акша шыққан жағдайда валюта ... ... ... ... ... ... шығару тек бір елдің(эмитенттің) қолында. Ол – ... ... Ақша ... ... иесі ... ... ... ол
станоктің жұмыс істеуіне тек бір мемлекеттің экономикалық ... ... ... ... ... ... қазір долларды шамасынан көп шығарып
жатыр, өздеріне бұл ... ... ... ... ... әсерін тигізуде.
Президент мұның да дұрыс еместігін ... ... ... барлық елдермен санаса отырып жаңа валюта ... жаңа ... ... ұсынып отыр.Бұл тосын, әлемде алғаш ретайналып отырған
пікір. Бұл ақшаны мемлекет шығармай, халықаралық эмиссиялық орталық шығару
керек және осы ... ... ... ... бақылауында болуы
керек.
Қазірде елімізде дағдарыстың зардабын ... оны ... ... да ... ... ... асырылуда.
Әлемнің бір шетінен шыққан дағдарыс дауылы көзді ашып-жапқанша бізге
де келіп ... ... Ал оны ... ... ... әлем елдерінің
бірлескен әрекеті.
3.2. Қазақстан Республикасының ... шығу ... мен ... ... ... және ... ... ауыр салдарын
азайту жөніндегі елбасы тапсырмасына ... ... ... ... ... ең басты басымдылығы ретінде жұмыссыздықпен күрес мәселесін
белгілеген болатын.
Осы ... ... ... болып жатқан әлемдік оқиғалардың
барысында барған сайын айқындала түсуде. Ең ... ... ... ... ... ... ... Мәселен, Америка Құрама Штаттарында, осы
елдің еңбек министірлігінің мәліметтері бойынша, өткен жылдың ... ... ... 7,2 ... ... Бұл ... 16 жылдан бері ең
нашар көрсеткіш.
Америка Құрама Штаттарында желтоқсан айында 524 мың ... ... ... ... салдарынан өткен жылы жұмыстан босатылғандар
саны 2,6 миллион адамға ... ... ... ... қызмет көрсету
салалрындағы жұмыс орындарының барынша ... ... ... ... ... ... ... жұмысынан айырылғандардың басым бөлігі осы
қызмет көрсету саласының адамдары құрайды.
Жұмыссыздықтың барынша денденуі Ұлыбританияның да үлкен ... ... ... ... ... ... ... бойынша
жағдайлары бойынша жақсылардың қатарына қосылғанымен (оның мөлшері 6,1
пайызды құрайды) соңғы ... оның ... өте ... ... ... пен ... ... мемлекеттік саясаты.
Жұмыссыздық күрделі ... ... ... иакроэкономикалық
тұрақсыздықтың көрсеткіші ретінде орын алатындықтан мемлекет онымен күресу
үшін ... ... Әр ... типтерінің себептері әр түрлі
болғандықтан оларға түрліше шаралар қолданылады.
Жұмыссыздықтың барлық типтері үшін төмендегідей ... ... ... ... ... жәрдемақылар төлеу;
- жұмысбастылық бойынша қызмет көрсету орталықтарын құру
(жұмысқа орналастыру бюросы);
Фрикционды ... ... ... ... бос ... ... жайлы ақпарат жинау және беру жүйесін
жетілдіру (тек берілген қалада ғана ... ... ... мен ақмақтарды
қоса);
- осы мақсаттар үшін арнайы қызмет орындарын құру.
Құрылымдық жұмыссыздықпен күресу үшін мына ... ... ... ... мен қайта квалификациялау жөніндегі мемлекеттік
қызмет орындары мен мекемелерді құру;
- осы типтегі жеке қызмет орындарына қызмет көрсету.
Циклдық жұмыссыздықпен күресудің негізгі ... ... ... ... ... ... ... жұмыссыздықты
болдырмауға бағытталған антициклдық (тұрақтандырушы) саясат жүргізу;
- экономиканы ... ... ... ... ... инфляцияға байланысты дағдарысты сипаттайтын болсақ, онда
мемлекет түрлі тұрақтандыру саясатын жүргізеді.
Шет елдердің тәжірибесі инфляциядан толықтай құтылу мүмкін емес
екенін көрсетеді, ... ол ... ... тұрақты серігіне айналған.
Сондықтан экономистер Қазақстан үшін ... ... ... ... ... ... ... табуға міндетті. Ол үшін инфляцияны
басқаруды және оны межеленген шектерде ұстауды ... ... ... ... оны тұрақтандыру, сондай-ақ өсуін
бастау инфляцияны азайтуға бағытталған барлық ... ең ... ... ... ... инвистицияны айтарлықтай өсірмей қол
жеткізу мүмкін емес. ... ... ... ... ... ... ... қол жеткізбей, инфляциямен күрес жүргізудің ... ... айту ... ... ... басқа бағыты – ең алдымен ақша
эммиссиясын ұлғаюын ... ... оны ... ... ... жүргізумен тығыз байланыстыру, сондай-ақ бюджетті ... ... ... ... ... ретке келтіргенде қатаң бюджеттік үнем режимін жүргізу,
жоғарыда атап өтілген талаптарға жауап бермейтін бағдарламаларды генізгі
емес ... ... ... ... Бұл ... ... жүзеге асыра отырып, әлеуметтік ахуалды күшейту проблемасына
көңіл бөлген дұрыс. Бағаларды реттеу шараларына мыналар жатады. ... ... ... ... ... құрылым құрайтын
және стратегиялық маңызды тауарларға баға реттеудің арнайы ... оның ... ... мен ... ... ... мен ... шекті бағалар орнату;
2) Кәсіпкерлердің, үкіметтің және кәсіподақтардың арасында бағалар,
кірістер мен салықтар саласында ... ... ... ... туралы
келісім қабылдау, сондай-ақ оның орындалуын бақылаудың тиімді механизмін
әзірлеу.
Қорытынды.
Қазір бүкіл әлем ... ... ... ... ... ... ... дауылы алпауыт мемлекеттерді де шайқалта
бастағанын бәріңіз көріп, біліп отырсыздар.
Дағдарыс салқыны ... де ... ... жоқ. ... ... әр ... ... біз бұған дейін де төтеп беріп
келгенбіз. ... ... ... ... ... империясының
орнына жаңа мемлекет құру бізге онай тиген жоқ. ... ... ... ... ... оны ... даму ... түсіру – тақыр жерден тау
тұрғызғанмен бірдей болды. Ел болып ол қиындықтарды да еңсеріп өттік. ... ... ... ... ... кезекті дағдарыс тұсында
тәуелсіздігіміз тағы бір сынаққа түскен болатын. Дер ... ... ... ... ... арқасында біз одан да аман-есен өте ... ... ... ... мен ... кезеңдерде лайықты тәжірибе
жинақтап, ысырылып, шындала түстік. Ел дамуының жаңа бағыттарын айқындап,
қарыштап алға басумен болдық. ... ... ... ... ... ұлы той» деп, ... ... ынтымақ бірлігін бекіте түскен.
Қиындықтарды ... ... ... дағдарыстың алдын алудың барлық шараларын жасауда. Ұлттық
қордан бөлінген ауқымды қаражат қазір ... ... ... ... қызмет ете бастады. Әлеуметтік кепілдіктер толығымен сақталып
отыр. Олай болса, бұл дағдарыстан да ... ... ... ... ... ... кетеді. Ал мемлекет тәуелсіздігі, ұлт мұраты,
ұрпақ болашағы сияқты құндылықтар мәнгі қалады. Алдымызда ... ... ... тұр. Ол – Қазақстан тәуелсіздігінің жиырма жылдығы.
Дүние дамуымен есептегенде жиырма жыл ... көп те емес ... ... үшін ... ... ... бір ... барабар.Олай болатыны, тәуелсіздік
– ата-бабаларымыздың жүздеген жылдармен ... ... ... ақиқаты.
Қосымша 1
|Циклдер типі |Циклдар мерзімі ... ... ... ... ... |2-4 жыл |Қор ... → |
| | ... |
| | ... ... | ... тауарлық цикл |
|2. Жугляр циклы |7-12 жыл ... цикл → |
| | ... |
| | ... ... | ... ... ... ... |16-25 жыл ... |
| | ... |
| | ... ... |40-60 жыл ... ... |
|циклы | ... ... ... ... жыл ... және ... ... ц. |1000-2000 жыл ... ... |

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Балалар ойынының жіктелуі. Шығармашылық және ережелі ойындар. Мектеп жасына дейінгі балалардың сюжеттік-рольдік ойындары6 бет
Музыкалық білім беру педагогикасының маңызы және педагог - музыканттың әдіснамалық мәдениеті жайлы4 бет
Тұлға туралы ақпарат3 бет
Тұлға туралы теориялар7 бет
Тұлға туралы теориялар жайлы ақпарат5 бет
Ауыл шаруашылығын несиелеудің экономикалық мәні және оның теориялары77 бет
Ақша айналысының заңы және теориялары30 бет
Ақша теориялары және инфляция27 бет
Ақша теориялары мен заңдар жүйесінің негізгі қызметтері37 бет
Ақша-несие саясатының теориялары8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь