Табиғатты пайдалану құқығының тәртібі

1. КІРІСПЕ
2. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1. Табиғат пайдалану құқығының түсінігі және қағидалары
2.2. Табиғат пайдалану құқығының түрлері, объектілері және субъектілері.
2.3. Табиғатты жалпы және арнайы пайдалану. Табиғат пайдаланушылардың негізгі құқықтары мен міндеттері.
2.4. Табиғат пайдалану құқығының пайда болу, өзгертілу және тоқтатылу негіздері. Табиғи ресурстарды табиғат пайдалануға беру негіздері.
3. ҚОРЫТЫНДЫ
4. ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Қазақстан Республикасының мемлекеттік табиғи қорларды пайдалануы заңда көрсетілген реттерде пайдаланғаны үшін ақы алу және басқа нысандарда жузеге асырады.
Табиғи қорларды пайдаланғаны үшін төленетін ақының нормативтерін тиісті табиғи қорлардың кадастрлық бағалары негізінде, олардың аралуын, жаңғыртылуын, мүмкіндіктерін, оңайлылығын, кешенділігі, өнімділігін, орналасқан жерін және басқа факторларды ескере отырып ҚР-ның Үкіметі мен жергілікті атқарушы органдар белгілейді. Кадастрлық бағалар болмаған жағдайда нормативтер шарт негізінде белгіленеді.
Жер иемдену мен жер пайдалануға төленетін ақы жер учаскесінің сапасына, орналасуына және оның су мен қамтамасыз етілуіне қарай белгіленетін жер салығы немесе жалдау ақысы арқылы алынады.
1. Байдельдинов Д.Л. Қазақстан Республикасының экологиялық құқығы. – Алматы, 2005.
2. Стамқұлұлы Ә. Қазақстан Республикасының экология құқығы. Оқу құралы. – Алматы: Жеті Жарғы, 1995.
3. Оспанова Г. С. Экология: оқулық/ Г. С. Оспанова, Г. Т. Бозшатаева. - Алматы: Экономика, 2002
4. Қазақстан Республикасының экологиялық кодексі. 9.01.2007 ж. // "Егемен Қазақстан", 2007 жылғы 19 қаңтар, N 12-13.
5. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. Жалпы бөлім. 27.12.1994 ж.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ 
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
СӨЖ
Тақырыбы: Табиғатты пайдалану құқығының тәртібі
Орындаған: Иргебекова Ф.Б. ... ... Г.К. ... ...
1. ...
2. ... БӨЛІМ
2.1. Табиғат пайдалану құқығының түсінігі және қағидалары
2.2. Табиғат пайдалану құқығының ... ... және ... ... жалпы және арнайы пайдалану. Табиғат пайдаланушылардың негізгі құқықтары мен ... ... ... ... ... ... ... және тоқтатылу негіздері. Табиғи ресурстарды табиғат пайдалануға беру негіздері.
3. ҚОРЫТЫНДЫ
4. ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... заңда көрсетілген реттерде пайдаланғаны үшін ақы алу және ... ... ... асырады.
Табиғи қорларды пайдаланғаны үшін төленетін ақының нормативтерін тиісті ... ... ... ... негізінде, олардың аралуын, жаңғыртылуын, мүмкіндіктерін, оңайлылығын, кешенділігі, өнімділігін, орналасқан жерін және ... ... ... ... ҚР-ның Үкіметі мен жергілікті атқарушы органдар ... ... ... ... жағдайда нормативтер шарт негізінде ... ... мен жер ... ... ақы жер ... сапасына, орналасуына және оның су мен ... ... ... ... жер ... ... ... ақысы арқылы алынады.
Табиғи қорларды пайдалануға ... ... ... мен төлемдер айналадағы табиғи ортаны ... ... ... ... қаржыландыру үшін алынып, республиканың, жергілікті және қоғамдық ... ... ... жұмсалады.
Жер үшін алынатын ... ... ... ... ... ... ... етуге және жерге орналастыруға, жердің ... ... ... жөніндегі шараларды жүзеге асыруға, сондай-ақ аймақты ... - ... ... ... ... ресурстарды мемлекеттік құрылымдар арқылы да пайдаланады. Ондай реттерде мемлекеттік ... ... ... ... ғылыми мекемелерді және басқа да ... ... ... ... ... ... атқаратын қызметіне қарай ... ... ... Олар ... ауыл ... ... немесе басқа да салалар өнімдерін ... ... ... ... - мәдени қажеттерін қанағаттандыруды қамтамасыз етеді.
2.1. Табиғат пайдалану құқығының ... ... аса ... және ... ... бірі ... ... құқығының институты болып табылады. Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңына сәйкес ... ... тек жер ... ғана ... жер қойнауы, су, орман, жануарлар дүниесі, атмосфералық ауа тек ... ... ғана ... ... ... қатынастардың аса көп мөлшері табиғат пайдалану институтына қатысады.
Жалпы мағынасында табиғат пайдалану деп адамның өзінің әралуан өмірлік қажеттерін (экономикалық, экологиялық, рухани, ... ... - ... қажеттерін) қана-. ғаттандырумен итермелейтін адамның табиғатпен өзара әрекеті ұғынылады. Мысалы, ҚР "Қоршаған ортаны қорғау ... За- ңына ... ... ... -- ... ... және өзге де ... табиғи ресурстарды пайдалану.
Табиғат пайдалану ұғымын экологияны пайдалану ұғымынан айыра білу керек. Егер табиғат пайдалану адамның әр алуан өмірлік қажеттерін қанағаттандыру үшін ... ... ... ... ... болса, онда экологияны пайдалануда ең алдымен қоршаған ортаны және тұтастай алғанда экологиялық жүйені барынша сақтау мүддесі үстем ... ... ... ... ... -- ... объектілерін пайдалану мен қоршаған ортаны қорғау жөніндегі қатынастарды реттейтін құқықтық нормалардың жиынтығы болып табылады.
Субъективтік мағынасында табиғат пайдалану -- бұл ... әр ... ... ... ... үшін табиғат объектілерін пайдалану жөніндегі табиғат пайдаланушылардың заңмен ... ... мен ... ... тұтастай алғанда табиғаттың пайдалы қасиеттерін немесе жекелеген табиғи ресустарды қолданыстағы заңмен белгіленген шектерде және шарттарда өздерінің ... ... үшін ... ... деген анықгама беруге болады.
Барлық уақытта да мынаны ескерген жөн: табиғат пайдалану тек адамның өмірлік қажеттерін ... ... ... ... ... ... бір мезгілде қоршаған ортаға теріс ықпал етуі де ... ... ... беру ... бірі -- бүл табиғи ресурстарды пайдалануға берілетін лицензия және қоршаған ортаны қорғау саласындағы қызмепің жекелеген түрлерін ... ... ... ... мен ... ресурстарды пайдалану саласыңда мына төменде аталған шаруашылық қызметінің эко- логиялық жағынан қауіпті түрлері міндетті ... ... ... ... және ... да ... зиянды заттармен ластанған жерлерді техникалық қалпына келтіру;
Су объектілерін ластануға және бітеліп қалуға жеткізетін аса қауіпті химиялық және ... ... мен ... ... өндірістік мақсаттарға пайдаланатын кәсіпорыңдар мен құрылыстарды су жинайтын ... салу мен ... ... ... бар ... қауіпті қалдықгарын жағу, химиялық өндеуден өткізу, сақгау мен көму, Кдзақстан Республика- сының қауіпті ... ... ... мен ... ... ... туралы Базель конвенциясы бойынша міңдеттемелерін орыңдаумен байланысты трансшекаралық тасымал;
Қоршаған ортаға зиянды ықпал ... ... ... ... ... ... теңізінің солтүстік бөлігінде мемлекеттік қорық аймағы шегіндегі кәсіпорындарды, құрылыстарды және өзге де объекгілерді орналастыру, салу мен қайта құру; Қоршаған ... ... ... ... ... ... заттарды өндіру.
Сондай-ақ, қоршаған ортаны қорғау мен табиғи ресурстарды пайдалану саласында экологиялық аудиторлық қызмет, сонымен бірге ... ... ... нормалау және экологиялық сараптама саласындағы жұмыс міндетті түрде лицензиялануға тиіс.
Лицензиядан басқа табиғи ресурстар ... ... об- ... ... атқарушы органдарының (республикалық маңызы бар қалалардың -- Алматы, астана -- Астана қалаларының әкімдіктерінің) табиғи ресурстарды пайдалануға беру ... ... ... ... ... пайдалануға жасалған шарттар (келісім шарттар) негізіңде берілуі мүмкін.
Қазіргі уақытта табиғат пайдалану құқығы көптеген табиғи ресурстарға лимиттеледі және ... Бұл ... ... ... ... ... ... сарқылатын ресурстарға жатады немесе жалпы жаңартылмайтын ресурстар болып ... ... ... ... ... ... Заңына сәйкес қоршаған ортаның ластануына лимиттер және табиғи ресурстарды альш қоюға лимитгер, сондай-ақ табиғи ресурстардың ... және ... алып ... ... ... ортаны ластау лимиттері -- бұл ластайтын ... ... пен ... ... жалпы көлемінің түсу шекгері, сондай-ақ қолайлы қоршаған орта сақталатын деңгейлердегі қоршаған ортаға шудың, тербелістің, магнитті өрістердің және өзге де зиянды ... ... ... ... алып қою ... -- бұл табиғи ресурстарды ықтимал ... ... ... бұл жағдайда био- логиялық ресурстарды табиғи молайту бүзылмайды және пайда- лы қазыңцыларды ұтымды пайдалануға кепілдік беріледі; Ластануға берілетін квота -- бұл ... бір ... ... таби- ғат пайдаланушыға берілетін ластануға арналған лимиттің бір бөлігі; Табиғи ... алып қою ... -- бұл ... бір ... ... табиғат пайдаланушыға берілетін алып қою лимитінің бір бөлігі; ... ... ... ... ... мен ... ларды жергілікті өкілді органдар (мәслихатгар) және облыстардың әкімдіктері (Астана және Алматы қ. әкімдіктері) Қазақстан Респуб- ликасының ... ... ... бар ... ... үшін ... ал табиғи ресурстарды альш қоюға - Қазақстан Республикасының Қоршаған ортаны қорғау министрлігі белгілейтін лимиттер мен квоталар шектеріңде анықгалады.
Табиғат ... ... ... деп ... ... пайдалану жөніндегі құқық қатынастарын реттеудің негізгі бастаулары мен ... ... ... ... ... ... негізгі принциптеріне мыналар жатады:
Адамның өмірі мен денсаулығын қорғаудың басымдығы халықтың өмірі, еңбегі мен демалысы үшін қолайлы қоршаған ортаны сақтау және ... ... Бүл ... ... ... бірінші кезекте адамның экологиялық мүдделері және әрбір адамның өмірі, еңбегі мен демалысы үшін қолайлы қоршаған ... ... ... тиіс дегенді білдіреді;
Табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану мен ұдайы молайту. Табиғатты ұтымды пайдалану ... бір ... ... экологиялық, экономикалық, әлеуметгік және өзге де мүдделерін ескеру дегеңді білдіреді, онда табиғат пайдалану ақылға ... ... ... және ... ... ... Тек ... көзқа- рас қана бүгінгі үрпақгың қажеттерін қанағаттандырып қана ... ... ... болашақ ұрпақгар үшін табиғи ресурстарды сақтай алады.
Табиғатты арнайы пайдаланғаны үшін кезең-кезеңмен ақы төлеуді енгізу жөне қоршаған ортаны қорғауды ... ... ... ... ... ... ... әрбір адамның қолайлы қоршаған ортаға табиғи құқығы жүзеге асады және өтеусіз ... ... ... ... үшін ақы ... енгізумен байланысты қолайлы экологиялық жүйеге қолдау жасағаны үшін және табиғи ресурстарды қалпына келтіруге жауап береді.
Табиғи ... ... ... ... Осы мақсат үшін жер учаскесі беріледі, жер қойнауының учаскесі, су ресурстары, орман ресурстары учаскені ... беру ... ... жер қойнауын пайдалануға жасасылған келісім шарттарда, суды пайдалануға берілген рұқсатқа, орман билетіңде міндетті түрде белгіленеді. ... ... ... ... ... ... бұл ... бұзу ретінде қарастырылады және жауапкершілікке тартуға әкеп соқтырады.
Қолайсыз экологиялық ахуалы бар аумақгарда экологиялық ... ... ету және ... ... экологиялық жүйелерді қалпына келтіру;
Ерекше экологиялық, ғылыми және мәдени ... бар био- ... ... ... және ... ортаның объектілерін сақгауды қамтамасыз ету;
Мемлекеттік ретгеу және мемлекеттік бақылау, қоршаған ортаны қорғау туралы ... ... үшін ... ... ... ортаға нұқсан келтіруді болдырмау, қоршаған ортаға ықтимал ықпалды бағалау.
2.2. Табиғат пайдалану құқығының түрлері, объектілері және субъектілері
Табиғат пайдалану құқығының субъектілері ретінде ... жеке және ... ... ... ... ... жеке және занды түлғалар, мемлекеттік және мемлекеттік емес, үлттық және шетелдік табиғат пайдаланушылар болып бөлінеді. Ұлтгық табиғат пайдаланушыларға ... ... ... мен ... ... ... соның ішінде шетелдің қатысуымен, ал шетелдік табиғат пайдаланушыларға -- шетел азаматтары, шетелдік заңды тұлғалар, шет мемлекеттер, халықаралық бірлестіктер мен ... ... ... ... ... ... пайдалану құқығы мерзімі шектелмейтін си- патта болады) және уақытша (табиғат ... ... ... бір ... шектелғен); Бастапқы табиғат пайдаланушылар (табиғат пайдалану құқығы мемлекеттен не басқа да ... ... ... сол ... ... ... алынған) және қайталама табиғат пайдаланушылар (табиғатты уақытша пайдалану құқығы бұл мәртебені өзінде сақгап қалатын бастапқы табиғат пайдаланушыдан шарт неғізінде ... ... ... ... ... ... ... пайдалану құқығы мынадай түрлерге бөлінеді: -- жер пайдалану құқығы; -- су ... ... -- ... ... құқығы; -- жер қойнауын пайдалану құқығы; -- ... ... ... ... -- ... ... ... немесе атмосфералық ауаны ластағыш заттардың шығарындылары үшін пайдалану құқығы. Өзінің нысаналы мақсатына қарай табиғат пайдаланудың жо- ғарыда ... ... өзі ... ... ... жер пайдалануда былайша бөлінеді: 1) ауыл шруашылығы мақсатындағы жер; 2) елді мекендер (қалалардың, поселкелердің және селолықелді мекендердің) ... 3) ... ... байланыс, қорғаныс жері және ауыл ша- руашылығынан өзге мақсатқа арналған жер; 4) ерекше қорғалатын табиғи аумақгардың жері, ... ... ... мақсаттағы жер; 5) орман қорының жері; су қорының жері; 6) босалқы жер. ҚР Су ... ... су ... ... үшін ... ... ... 1) ауыз сумен және шаруашылық-түрмыстық сумен жабдықгау; 2) сауықгыру және рекреациялық мақсаттарүшін; 3) ауыл ... ... ... 4) ... пен жылу ... мүқгаждары үшін; 5) көлік, ағаш ағызу, өртке ... ... ... 6) ... ... ... ... үшін; Орман Кодексінің 88-бабы мемлекетгік орман қорында орман пайдаланудың мынадай түрлері жүзеге асырылуы мүмкін екенін көрсетеді: 1) сүрек дайындау; 2) ... ағаш ... ... 3) ... ... ... ... бұтақгар, түбірлер, тамырлар, жапырақгар, бүршікгер) дайындау; 4) жанама орман пайдалану (шөп шабу, мал жаю, марал шаруа- ... аң ... ара ... мен омарта орналастыру, бау-бақша шаруашылығы және өзге де ауыл ... ... ... дәрілік шөптер мен техникалық шикізаттар, жабайы өсетін жемістер, жаңғақтар, саңырауқүлақтар, жидектер мен ... да ... ... мүк, ... ... мен ... жапырақгар, қамыс дайындау); 5) мемлекеттік орман қоры учаскелерін аңшылық шаруашылы- ... ... үшін ... 6) ... ... қоры ... ғылыми-зерттеу мақса- ты үшін пайдалану; 7) мемлекеттік орман қоры учаскелерін мәдени-сауықгыру, рек- реациялық, туристік және спорт ... үшін ... ... ... ... мүмкін. ҚР-ның "Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" Заңының ... ... жер ... құқығы мына операцияларды жүргізу үшін беріледі: 1) жер қойнауың мемлекеттік геологияльщ зерттеу; 2) барлау; 3) ... 4) ... мен ... қоса ... 5) ... және ... өндірумен байланысгы емес жерасты қүрылыстарын салужәне (немесе) пайдалану. ҚР-ның "Жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және ... ... ... 24-бабында жануарлар дүниесін пайдаланудың мынадай түрлеріңе жол беріледі: 1) аң аулау; 2) судағы омыртқасыз жануарлар мен теңіз суқоректілерін қоса алғанда, ... ... 3) аң ... мен балық аулау объектілеріне жатпайтын жануар- ларды шаруашылықмақсатгарда пайдалану; 4) ... ... ... тәрбиелік және эстетикалық мақсатгарда пайдалану; 5) жануарлардың пайдалы қасиеттерін және тіршілік ету өнімдерін ... ... ... ... туралы айта отырып, әңгіме атмосфералық ауаны пайдалануды реттеу туралы ... ... жоқ, бүл ... ... ... ... ... әр түрлі лас- танудан қорғау туралы айтылып отыр. Атмосфералықауаны пай- даланудың түрі зиянды және ... ... ... ... ... ... осымен байланысты бүл құқық қатынастарын реттейтін заң -- "Атмосфералық ауаны қорғау ту- ралы" заңдеп аталады.
2.3. ... ... және ... ... Табиғат пайдаланушылардың негізгі құқықтары мен міндеттері
Табиғат пайдалану ұғымы және оның түрлерi
1. Адамның күнделiктi өмiрiнде, жеке және заңды ... ... және өзге де ... ... ... пайдалануы және (немесе) қоршаған ортаға әсер етуi табиғат пайдалану болып табылады. 2. ... ... ... және арнайы болып бөлiнедi. 3. Жалпы табиғат пайдалану тұрақты болып табылады және халықтың өмiрлiк қажеттi ... ... үшiн және ... ... ... берiлмей, тегiн жүзеге асырылады. Егер ... ... ... ... ... жалпы пайдалануды шектеуге жол берiледi. 4. Арнайы табиғат пайдалану - осы ... және ... ... өзге де ... белгiленген тәртiппен табиғи ресурстарды ақылы негiзде пайдалануды және (немесе) қоршаған ортаға эмиссияларды жүзеге асыратын жеке және ... ... ... ... 5. ... пайдалану түрлерiне: 1) жердi пайдалану; 2) суды ... 3) ... ... 4) жер ... ... 5) жануарлар дүниесiн пайдалану; 6) өсiмдiктер дүниесiн ... 7) ... ... ... 8) ... ... ... белгiленетiн өзге де табиғат пайдалану түрлерi жатады. 6. Табиғат пайдалану түрлерi бойынша арнайы табиғат ... ... ... ерекшелiктерi Қазақстан Республикасының заңдарында айқындалады. 7. Арнайы табиғат пайдалану табиғат пайдаланудың бiр түрiн не ... ... ... ... қамтуы мүмкiн.
Табиғат пайдаланушылар
1. Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты немесе уақытша тұратын жеке және ... ... ... ... ... мүмкiн. 2. Табиғат пайдаланушылар: 1) тұрақты (табиғат пайдалану құқығы ... ... ... ... және уақытша (табиғат пайдалану құқығы белгiлi бiр мерзiммен шектелген); 2) ... ... ... ... ... не ... да бастапқы табиғат пайдаланушылардан сол құқықтан айыру немесе әмбебап құқық мирасқорлығы тәртiбiмен алынған) және кейiнгi (табиғатты уақытша ... ... бұл ... өзiнде сақтап қалатын бастапқы табиғат пайдаланушыдан шарт негiзiнде алынған) болуы мүмкiн. 3. ... ... осы ... және ... ... өзге де нормативтiк құқықтық актiлерiнде белгiленген талаптарды сақтауға мiндеттi.
Арнайы табиғат ... ... ... ... және оны ... ... шарттары
1. Арнайы табиғат пайдалану құқығы: 1) ... ... ... мен ... және ... ... қорғау саласында жекелеген қызмет түрлерiн жүзеге асыруға лицензиялар және (немесе) рұқсаттар; 2) табиғи ресурстарды ... ... ... ... ... ... ... беру туралы Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң немесе жергiлiктi атқарушы органдардың ... 3) ... ... ... актiлерiнде белгiленген тәртiппен жасалатын табиғат пайдалануға арналған шарттар (келiсiмшарттар) негiзiнде туындайды. 2. Арнайы табиғат пайдалану ... ... ... заңнамалық актiлерiнде көзделген тәртiппен, осы баптың 1-тармағында көрсетiлген бiр, екi не барлық ... ... ... ... 3. ... ... туындайтын эмиссияларды қоспағанда, қоршаған ортаға эмиссияларды жүзеге асыратын табиғат пайдаланушылардың арнайы табиғат пайдалану құқығын ... ... ... рұқсаттар болған кезде жол берiледi. 4. ... ... ... ... жеке және ... ... ... Қазақстан Республикасының заңнамалық актiлерiне сәйкес берiледi. 5. ... ... ... құқығын алған жеке және заңды тұлғалар, Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жағдайларды қоспағанда, оларға билiк ете алмайды. 6. ... ... ... ... мемлекет қауiпсiздiгiн және қоршаған ортаны қорғауды қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... немесе оған тыйым салынуы мүмкін.
Жеке тұлғалардың қоршаған ортаны қорғау саласындағы құқықтары мен мiндеттерi
1. Жеке тұлғалардың: 1) ... өмiрi мен ... ... ... ... 2) қоршаған ... ... мен ... жөнiндегi шараларды жүзеге асыруға; 3) қоршаған ортаны қорғау қоғамдық бiрлестiктерi мен ... ... 4) ... ... ... ... тәртiппен мемлекеттiк органдардың қоршаған ортаға қатысты мәселелер бойынша шешiмдер қабылдау процесiне қатысуға; 5) Қазақстан ... ... ... қоршаған ортаны қорғау саласындағы жиналыстарға, митингiлерге, пикеттерге, ... мен ... ... ... 6) ... ... мен ұйымдарға қоршаған ортаны қорғау мәселелерi бойынша хаттар, шағымдар, арыздар мен ұсыныстар беруге және ... ... ... етуге; 7) мемлекеттiк органдар мен ... ... ... және ... ... ... ... 8) қоршаған ортаны қорғау мәселелерi бойынша нормативтiк құқықтық актiлер жобаларын әзiрлеу кезеңiнде оларды талқылауға қатысуға және ... өз ... ... 9) ... ... ... ... мен бағдарламаларды дайындау процесiне қатысуға; 10) қоғамдық ... ... ... туралы ұсыныс жасап, оған қатысуға; 11) ... ... мен ... ... ... өзге де объектiлердi орналастыру, салу, реконструкциялау және пайдалануға беру туралы, сондай-ақ жеке және заңды тұлғалардың қоршаған орта мен адам ... ... әсер ... ... және өзге де қызметiн шектеу мен тоқтату туралы шешiмдердiң әкiмшiлiк ... сот ... ... ... талап етуге; 12) Қазақстан Республикасы экологиялық заңнамасының бұзылуы ... ... ... мен мүлкiне келтiрiлген зиянның өтелуi туралы сотқа талап-арыз беруге ... бар. 2. Жеке ... 1) ... ... ... ... ... ұқыпты қарауға; 2) табиғи ресурстарды ұтымды ... ... ... ... және ... ... ... етуге бағытталған шараларды iске асыруға жәрдемдесуге; 3) өз ... ... ... ... ... қатердi болдырмауға; 4) өз қызметiн Қазақстан Республикасының экологиялық заңнамасына сәйкес жүзеге асыруға мiндеттi. 3. Жеке ... ... ... заңдарында белгiленген өзге де құқықтары мен мiндеттерi болады.
Қоғамдық бiрлестiктердiң қоршаған ортаны қорғау саласындағы құқықтары мен мiндеттерi
1. Қоғамдық бiрлестiктердiң қоршаған ... ... ... өз ... ... ... ... 1) экологиялық бағдарламаларды әзiрлеуге және насихаттауға, азаматтардың құқықтары мен ... ... ... ... ... қорғау саласындағы белсендi қызметке ерiктi негiзде тартуға; 2) қоршаған ... ... мен ... ... ... ... ... мен молықтыру жөнiндегi жұмыстарды орындауға, экологиялық, ғылыми, тарихи-мәдени және рекреациялық жағынан ерекше құнды қоршаған орта ... ... ... қорғалатын табиғи аумақтардың қызметiне қатысуға; 3) Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... қоршаған ортаға қатысты мәселелер бойынша шешiмдер қабылдау процесiне ... 4) ... бiлiм беру мен ... ... ... ... ортаны қорғау саласында ғылыми зерттеулер жүргiзуге; 5) қоғамдық ... ... және ... тыңдаулар өткiзуге бастамашылық жасауға және оларды ұйымдастыруға; 6) ... ... ... ... ... 7) ... ... мен ұйымдардан уақтылы, толық және дұрыс экологиялық ақпарат алуға; 8) ... ... ... ... ... органдармен және халықаралық ұйымдармен ынтымақтасуға және өзара iс-қимыл жасауға, ... ... ... олар үшiн ... ... ... ... заңнамасында көзделген белгiлi бiр жұмыстарды орындауға; 9) ... ... ... мәселелерi бойынша нормативтiк құқықтық актiлер жобаларын әзiрлеу кезеңiнде ... ... ... және ... өз ... ... 10) қоршаған ортаға байланысты жоспарлар мен бағдарламаларды дайындау ... ... 11) жеке және ... ... ... ... тарту туралы мәселелер қоюға, Қазақстан Республикасы экологиялық заңнамасының бұзылуы салдарынан азаматтардың денсаулығына және ... ... ... зиянның өтелуi туралы сотқа талап-арыз беруге; 12) кәсiпорындарды, құрылыстар мен ... ... ... өзге де ... ... ... реконструкциялау және пайдалануға беру туралы шешiмдердiң әкiмшiлiк немесе сот тәртiбiмен күшiн ... ... жеке және ... ... қоршаған орта мен адам денсаулығына терiс әсер ететiн шаруашылық және өзге де ... ... ... тұру және тоқтату туралы шешiм шығаруды талап етуге; 13) ... ... ... ... ... құқығы бар. 2. Қоғамдық бiрлестiктер қоршаған ортаны қорғау саласындағы өз ... ... ... ... 1) табиғи ресурстарды ұтымды пайдалануға, қоршаған ортаны қорғауға және ... ... ... ... ... ... iске ... жәрдемдесуге; 2) өз қызметiн Қазақстан ... ... ... жүзеге асыруға мiндеттi. 3. Қоғамдық бiрлестiктердiң Қазақстан ... ... ... өзге де ... мен ... болады.
Жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарының қоршаған ортаны қорғау және ... ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғау мен табиғат пайдалану саласындағы өкiлеттiктерiне: 1) елдi ... ... мен ... ... ... ... 2) елдi ... санитарлық тазартуды қамтамасыз ету жөнiндегi жұмыстарды ұйымдастыру; 3) өндiрiс және ... ... ... мен көму ... ... ұстау; 4) жергiлiктi атқарушы органдарға, тарихи-мәдени мұраны қорғау мен пайдалану ... ... ... ... ... ... ... және рекреациялық құндылығы бар табиғи және басқа да объектiлердi тарих немесе мәдениет ескерткiштерi деп ... ... ... ... ... ... ... құқығының пайда болу, өзгертілу және тоқтатылу негіздері. Табиғи ресурстарды табиғат пайдалануға беру негіздері
Табиғи ресурстарды пайдалану құқығы түрлерінің табиғи ... ... ... ... заң құжаттарында көзделген басқа арнаулы топтастырулары, олардың бірнеше түрлері үшін сайкес келуі мүмкін немесе олардың түрлерінің біреуінің ғана ерекшелігін көрскту ... ... жер ... құқығы сияқты жер қойнауын пайдалану құқығы да тұрақты немесе уақытша, иеліктен шығарылатын пайдалану құқығы да ... ... ... ... мүмкін. Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы ... ... ... ... пайдалану объектілерінің біреуінің ғана ерекшелігіг сипаттайтын топтсатырудың мысалына Орман кодексінің 88-бабын алуға болады, ол бойынша ... ... ... ... ағаш ... ... су, сөл ... Қослқы ағаш ресурстарын даярлау, орманды қосымша пойдалану )шөп шабу, мал жаю); орманбы мәдени сауықтырушылық, туристік және ... ... ... аң ... ... ... ғылыми-зеріттеу мақсатында пайдалану сияқту түрлері жүзеге асырулы мүмкін.
Дегенмен, табиғат пайдалудың барлық түрлерінде бірқатар ортақ арнаулы сипаттар бар. Мұндай арнаулы ... ... ... ресурстардың барлық түрлерін пайдаланудағы мақсаттық сипатты жатқызуға болады. Қоршаған ... ... ... ... ... табиғи пайдаланушылар табиғи ресурстарды арналған мақсатына және олардың бреудегі шарттарға ... ... ... ... ... ... арналымы табиғат ресурстарының жекеленген түрлерін пайдаланушылардың құқықтырының көлемі мен сипатына және олардың ... ... ... ... ... ... ... азаматтық айналымдағы шектеулілігі тән. Ол табиғи ресурстарды паидалануға алу үшін ... ... ... ... ... - лицензиянның керек екендігінен көрініс табады. Қошаған ортаны қорғау туралы ... ... ... ... ... ресурстарды пайдалану олар жайындағы заңнамаға сәйкес лицензиялауға жатады.
Табиғат пайдаланушыны заңда белгіленген тәртіпте табиғатты пайдалану құқығының тоқтатуына әкеп ... ... ... ресурстарды пайдалану және иемдену құқығынан басқа, табиғатты пайдалану құқығы өзіңе табиғи ресурстарға шектеулі билік ету құқығын қамтуы мүмкін. Мысалы, жер ... ... ... ... ... беру құзыретті органдардың (уәкәлетті мемлекеттік органдардың) рұқсатымен ғана ... асуы ... Ал, ... өзі бұл ... азаматтық - құқықтық мәміле негізінде жүзеге асырылады (жер қойнауы және Жер ... ... ... ... ... Заң ... ... реттерде табиғи ресурстарды пайдалануға беру және табиғат пайдалану құқығын басқа адамдарға беру ... - ... ... ... ... ... пайдалану құқығына, табиғи ресурстарды пайдаланудың ерекше құқықтық белгісі бар түрі ретінде, айрықша тоқтала кеткен жөн. Жерді ... ... ... ... ... ... түрлері сияқты, мақсаттық сипат бар. Бірақ кейбір жағдайларда ол жер ... жеке ... ... ... ... режиммен азаматтық айналымға кіреді.
Жер кодексіне сәкес жер пайдалану ... ... ... ... ... жер ... ... меншік құқығының нормалары қолданылады, себебі ол Жер кодексіне немесе заттық құқықтық мәніне қайшы ... ... ... ... емес жер ... ұзақ мерзімді бастапқы жер пайдалану құқығына қатысты. Бұл жер пайдаланушылар өздеріне тиесілі учаскелерді жалға немесе уақытша ... жер ... ... ... ... ... уақытша жер пайдалану құқығын иеліктен шығаруға құқылы. Қайталама жер пайдалану құқығы, әрқашанда уақытша ... ... ол одан да ... шектелген. Қайталама жер пайдалану құқығының иесі белгілі бір шаттармен жерін жалға өткізуге немесе уақытша немесе ... ... ... ... ... ... ... емес жер пайдаланушы, жер учаскесін пайдалану және иемдену құқығынан басқа, өз құқығына билік ету құқығына ие және ... ... ... жер ... жеке ... ... жақын. Бірақ, меншік иесі билік еткен құқық обьектісі болып меншік құқығының обьектісі ... жер ... ... ... емес жер ... айналымға қосылған жер пайдалану құқығына тікелей, жер учаскесіне-жер пайдалану құқығы арқылы ғана жанама билік етеді.
Жер пайдалану құқығын айналымға ... ... ... сонда, сол арқылы жер азаматтық айналымға шығады, ол жер жеке меншікте бола алмайды ... жер ... жер ... ... ... ... едәуір аз таралған. Мемлекеттік жер пайдаланушы, жер ... ... ... белгіленген тәртіпте иеліктен шығаруға байланысты жағдайлардан басқа реттерде, өзіңе тиесілі жер пайдалану құқығын ... ... ... кепілге өткізуге құқылы емес.
ҚОРЫТЫНДЫ
Табиғат -- бұл адамзат ... өмір сүру және ... ... көзі. Өнім өндіру және өмірлік қажеттіліктерін қанағаттандыру процесінде адамзат табиғи ... ... ... ... Табиғат пен қоғамның әрекет ету мәселелерінің ішінде жалпы адамзатқа неғұрлым маңызды ... ... ... ... ... ... қоғамның бірте -- бірте көбейіп келе ... ... ... табиғи ресурстармен қамтамасыз ету болып табылады.
Жоғарыда аталған ... ... ... ... ортаны қорғау және табиғатты ... ... ... туындады.
Адамды қоршаған орта адамға қатысты сыртқы болып табылатын табиғи , табиғи - ... және ... ... , ... мен ... жиынтығын қамтиды, адам олармен өз іс әрекетін ... ... ... ... ... - ... ... Бұл ұғымға адамдар өмірінің қамсыздандырылуы мен өнім ... ... аясы ... ортаның тұрақты жағдайы қамтамасыз ету , оны ... ... ... ... ... табиғатты қорғаудың маңызды міндеті болып табылады.
Табиғатты қорғау бұл адам ... мен ... ... ортаның өзара әрекетін қолдауға бағытталған , ... ... ... мен ... ... қамтамасыз ететін , қоғам қызметінің нәтижесінің табиғат пен адам ... ... және ... ... ... шаралар жүйесі.
Қазіргі кезеңде қоршаған ортаның жағдайына екі ... ... тобы ... ... ... етеді. Олардың біріншісі ғылыми-техникалық революцияны және оның ... ... ... ... ... ... көрінісін қамтиды. Екіншісі демографиялық аспектілерді қарастырады және жер ... ... ... көбеюі мен урбанизацияны ( қала тұрғындары санының өсуі) қамтиды. Бұл факторлар ... ... ... ... даму ... тікелей ықпал жасайды, ол, өз кезегінде, табиғи ресурстардың интенсивті ... ... және ... ... ... ... ... әкеліп соғады
Геожүйелердің экологиялық тұрақтылығының бұзылуы адамның өмірлік ... мен ... ... ... ... динамикалық тепе-теңдіктің өзгеріске ұшырауының нәтижесі болып табылады. Қоғам мен ... ... ... ... ... ... келтірілген табиғатты регионалды пайдалану ережелері мен ... ... ... Олар қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыру мақсатында ... ... ... ... сай ... ... ... ережелердің жиынтығын білдіреді.
Табиғи ресурстар бұл ... ... ... өмір ... мен тіршілігі үшін қажетті табиғи денелер мен ... ... ... ... ... ресурстар дегеніміз өндіргіш күштердің даму ... ... ... және ... ... ... ... табиғи компоненттер, табиғи ресурстардың классификациясы оларды олардың таусылуы және ... ... ... ... мен белгілер тобы бойынша бөлінуін, экономика ... ... ... ... ... ресурстар қорлары өндіру ... ... ... ... ... ... ... қамтиды.
Таусылатын табиғи ресурстар үш түрге бөлінеді:
1)Қалпына ... ... ұзақ ... ... ... ... ... және рудалы емес пайдалы қазбалар, минералды шикізат ресурстары
2)Салыстырмалы түрде ... ... - ... ... үшін ұзақ ... ... ... ресурастар: оларға сондай - ақ ... бара ... ... мен ... ... ... ... шектеулі мүмкіндіктері кіреді
3)Қалпына келтірілетін ресурстарға тірі ... ... ... мен ... ... ... ... жекелеген түрлері кіреді
Таусылмайтын ресурстар жерге ... ... ... ... ... ... процестермен байланысты табиғи ресурстар ... ... ... үш ... ... ресурстар -- жер мен күннің өзара ... - ... ... ... ... жел энергиясы, атмосфералық ауа.
Су ресурстары - дүниежүзілік мұхит сулары
Космостық ресурстар - ... тау ... ... ... мен ... ... ... ресурстарды пайдалану процесінде олардың көпшілігі ресурстық цикл деп ... ... ... ... ... цикл ... белгілі бір заттардың немесе заттар топтарының өзгеруі мен оларды адам ... ... ... өтетін кеңістікте орын ауыстыруы. ... ... ... ... цикл ... ... болып табылады. Ол неғұрлым толық ( қалдығы аз) өнеркәсіптік ... және осы ... ... ... қалдықтарды қайтадан пайдалануға тартуды білдреді. ( мысалы ... суды ... ... ... рет ... ... цикл дегеніміз өндірістік қалдықсыз немесе қалдығы аз түріне ұмтылу.
Өндіріс ... ... ... ... ... ... ... регионалды пайдалану стратегиясын іс жүзіне асыру процесінде ... ... ... Байдельдинов Д.Л. Қазақстан Республикасының экологиялық құқығы. - Алматы, 2005.
2. Стамқұлұлы Ә. ... ... ... ... Оқу құралы. - Алматы: Жеті Жарғы, 1995.
3. Оспанова Г. С. Экология: ... Г. С. ... Г. Т. ... - ... ... 2002
4. Қазақстан Республикасының экологиялық кодексі. 9.01.2007 ж. // "Егемен Қазақстан", 2007 жылғы 19 ... N ... ... ... ... ... ... бөлім. 27.12.1994 ж.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Табиғатты пайдалану құқығы»22 бет
Табиғатты пайдалану мен қоршаған ортаны қорғаудың экономикалық тетігінің құқықтық негіздері.17 бет
Шетелдік түлғалар мен азаматтардың табиғат пайдалану құқығы84 бет
Басқарудың танымдық, құқықтық негіздері және қолданылатын әдістері, табиғат қорғауды, пайдалануды жоспарлау, нормалау, ережелер, тәртіптері12 бет
Лизинг арқылы инвестицияларды тарту, лизингтің пайда болуы мен табиғаты, кәсіпорында лизингті пайдалану тиімділігі28 бет
Қазіргі қазақ әңгімелеріндегі тартыс табиғаты171 бет
Қазақстанның көрнектілік жерлері және туризмнің индустриясы негіздері5 бет
Сот тәжірибесінде қоршаған ортаны қорғау және ұтымды табиғатты пайдалану сұрақтары29 бет
Табиғат пайдалану құқығының ұғымы, жалпы сипаттамасы мен принциптері7 бет
10 сынып бағдарламасындағы элементтер химиясы курсы бойынша табиғатқа әсері бар деген негізгі тақырыптар бөліп алып, осы элементтердің адам ағзасымен, қоршаған ортамен байланысты экологиялық, химиялық және табиғатты қорғау ұғымдарының проблемалары негізінде бағдарламалар дайындау58 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь