Азаматтық құқықтағы мерзімдер

1. Мерзім түсінігі;
2. Мерзімнің түрлері;
3. Талап қою мерзімі;
4. Талап қою мерзімінің түрлері;
5. Қорытынды;
6. Қолданылған әдебиеттер тізімі;
Мезгіл ретінде кейбір жағдайларда сәт (момент), ал басқа жағдайларда уақыт кезеңі деп түсіндіріледі. Цивилистік теорияда мерзімді заңи факт ретінде қарастырады.
Сіздің пікіріңізше, цивилистік және тұрмыстық «мерзім» ұғымдары қалай ажыратылады. Мерзімдер қандай заңи факт түріне жатады? Азаматтық айналымдағы нақты субъектінің азаматтық құқықты жүзеге асыру кезінде мерзімнің мәні қандай? Мерзімді санаудың тәртібі мен нысаны қандай?
Талап мерзімі ұғымы материалдық іс жүргізу мәнінде талап қою құқығына байланысты болады. Өкінішке орай, осы құқықтар мен ұғымдардың байланысы толық зерттелмеген.
Сіздің пікіріңізше, жоғарыда айтылған құқықтардың арасында айырмашылық қандай? Азаматтық құқық қатынасының қатысушыларының қайсысы талап мерзімі институтының болуын қызықтырады. Заңда белгіленген талап мерзімін бөлу немесе талап мерзімін тоқтату қалай ажыратылады? Талап мерзімінің қайсысы ұсынуға міндетті болады?
Мәмілені (даулы және жойылған) етіп тану талап мерзіміне ұқсас па? Өздерінің қорытындыларын дәлелдеңдер.
1. ҚР Азаматтық Кодексі 2008ж.;
2. Грибанов В:П: Сроки в гражданском праве.- М., 1967.;
3. Тулеугалиев Ғ.И. Қазақстан Республикасының Азаматтық құқығы. Алматы., 2001..
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ 
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Баяндама
Тақырыбы: Азаматтық құқықтағы мерзімдер
Орындаған: Иргебекова Ф. Б. ... ... А. ... ... ... ...
2. ... түрлері;
3. Талап қою мерзімі;
4. Талап қою мерзімінің түрлері;
5. Қорытынды;
6. Қолданылған әдебиеттер тізімі;
1. МЕРЗІМ ТҮСІНІГІ;
Мезгіл ... ... ... сәт ... ал ... ... ... кезеңі деп түсіндіріледі. Цивилистік теорияда мерзімді заңи факт ретінде ... ... ... және ... ... ... ажыратылады. Мерзімдер қандай заңи факт түріне жатады? Азаматтық айналымдағы ... ... ... ... жүзеге асыру кезінде мерзімнің мәні қандай? Мерзімді санаудың тәртібі мен нысаны қандай?
Талап ... ... ... іс ... ... ... қою құқығына байланысты болады. Өкінішке орай, осы құқықтар мен ... ... ... ... ... ... ... құқықтардың арасында айырмашылық қандай? Азаматтық құқық қатынасының қатысушыларының қайсысы талап мерзімі институтының болуын қызықтырады. Заңда белгіленген талап ... бөлу ... ... мерзімін тоқтату қалай ажыратылады? Талап мерзімінің қайсысы ұсынуға міндетті болады?
Мәмілені (даулы және ... етіп тану ... ... ... па? ... ... ... айналымда және әлеуметтік проблемаларды шешуде уақыт факторы маңызды рөл ... ... ... ... ... ... ... тоқтатылуы заңда, мәміледе немесе сотта көзделген әрекеттерді немесе ... ... ... ... уақыт кезеңіне (аралығымен) немесе уақыт мезетіне байланысты болады.Басталуы немесе өтуі белгілі бір ... ... ... уақыт кезеңі немесе уақыт мезеті азаматтық құқықта мерзім деп ... ... -- оның ... ... ... ... бір ... салдар байланысты болады. Мерзім азаматтық айналымды реттейді, оның қатысушыларын тәртіпке келтіреді; азаматіық құқықтың әр түрлі субъектілерінің ... мен ... дер ... ... ... ... Өзінің заңдық табиғаты бойынша мерзім -- бұл заңдық факт, заң онымен белгілі бір заңдық ... ... ... ... теориясы курсынан білетініміздей, заңдық фактілер, өз кезегінде оқиғаларға және ... ... ... ... оқиғалар санатына жатқызады, өйткені мерзімнің басталуы немесе өтуі объективтік сипатта, яғни ... ... ... ... ... ... ... Бірақ заң әдебиеттеріндегі келесі көзқарас бойынша, мерзім оларды оқиғаларға да, әрекеттерге де ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.Бұл көзқарас мынадай жағдайға негізделген: заңдық мерзімдер уақытының өтуінің объективтік заңына бағына отырып, шығу тегі ... ... ... де еріктік мерзімдер болып табылады, өйткені оларды заң шығарушылардың не шарттағы тараптардың еркі ... ... да ... ... ... Бұл пікірмен келісу қиын, өйткені әлде біреудің еркімен белгіленген ... ... ... ... ... мезеті ретінде қалай дегенде де бір кезде басталады, яғни оны ... да, ... да, ... де, ... да ... ... ТҮРЛЕРІ;
ҚР Азаматтық кодексінің 6-тарауында мерзімдерді есептеу тәртібін егжей-тегжейлі реттейтін нормалар бар. АК-ның 172-бабындағы 1-тармаққа сөйкес, заңдармен, ... ... не сот ... ... ... ... немесе сөзсіз болуға тиісті оқиға көрсетіліп белгіленеді.Күнтізбелік күн дегеніміз -- бұл ... бір ... және ... ... ... ... -- бұл адамдардың еркінен тәуелсіз пайда болатын заңдық маңызы бар фактілер (адамның табиғи өлімі, мерзімнің өтуі және ... ... ... болмай қоймайтындығы мынадан көрінеді, заң актісіңце не ... ... ... ... ... ... міндетті түрде болуға тиіс. Сөзсіз болуға тиісті ... ... ... оның ... ... ерекшелігі мынада, азаматтық құқықтық қатынастарға қатысушылар оның нақты басталатынуақытын алдын ала білмейді. Мәселен, АК-ның 1042-бабындағы 2-тармаққа сәйкес, мүра ... ... ... ... ал оны ... ... деп жариялаған кезде, егер сот шешімінде басқа күн көрсетілмесе, азаматты қайтыс болды деп ... ... сот ... ... ... күн ... ... уақыты болып табылады.Азаматтық құқықтарды жүзеге асыру және міндеттерді орындау нақты күнмен байланыстырылатын жағдайдағы ... ... ... ... ... жиі ... ... тауарлар 2004 ж. 31 желтоқсанына дейін жеткізіліп берілуі ... ... ... ... ... де ... мүмкін, сондай-ақ заңның өзінде де айқындалуы мүмкін. ... ... ... ... мүра ... қайтыс болған күні, ал оны қайтыс болған деп жариялаған кезде, егер сот шешімінде ... күн ... ... ... ... деп ... ... сот шепіімі күшіне енген күн мүрамың ашылу уақьпы болып табылады. Немесе, ҚР ... ... ... ... көрсетілгеніндей, мүлік салығы жөніндегі декларация есепті жылдан ... ... 31 ... ... ... ... ... табылатын мерзім оның үзақтығын көрсетумен анықталады және жылдармен, айлармен, апталармен, күңдермен немесе сағаттармен есептеледі (АК-ның 172-бабының 2-тармағы). Мерзімді ... ... үшін оның ... мен ... дәл ... зор ... бар. АК-ның 173-бабына сәйкес, уақыт кезеңімен белгіленетін мерзімнің өтуі күнтізбелік күннен немесе мерзімінің басталуы белгіленген ... ... ... ... ... ... Мәселен, тұрғын үйді жаддау шарты 2003 ж. 15 ақпанда жасалған болса, оның қолданылу мерзімі 2003 ж. 16 ... ... ... күн ... ... басталуы есепке алынбайды. Ал мерзімнің аяқталуы ережесіне келетін ... ол ... ... ... ... өзгеріп отырады.Жылдармен есептелетін мерзім -- мерзімнің соңғы ... ... айы мен ... ... ... ... ... Мәселен, үш жылдық талап қою мерзімі 2003 ж. 1 сәуірден басталса, 2006 ж. 1 сәуірде ... ... ... соңғы айдың тиісті күнінде аяқталады. Мұнда, егер айлармен есептелетін мерзімнің аяқталуы оңцай күн жоқ айға келетін болса, онда мерзім осы ... ... ... ... ... мүлікті айлық жаддау мерзімі 2003 ж. 31 қаңтардан басталса, ол 2003 ж. 31 ... ... ... ал ... ... күн жоқ ... ол 2003 ж. 28 ... 29) ақпанында аяқталады.Жарты жылда және тоқсанда есептелетін мерзімнің соңғы күні ... ... де ... ... ... ... жылдық мерзім алты айға, ал тоқсан -- үш айға тең деп есептеледі, тоқсанды есептеу жылдың басынан бастап ... ай деп ... ... ... ... ... ... қарастырылады және 15 күнге тең деп есептеледі. Мерзімді апталармен есептеуде ол соңғы аптадағы мерзім басталған күнмен аяқталады. Мәселен, апталық ... өтуі ... ... онда ол өзі ... кейінгі келесі жүмада аяқталады. Мерзімнің соңғы күні жұмыс істемейтін күнге келетін жағдайларда одан кейінгі ең жақын жұмыс күні ... ... күні ... ... Бұл ... мереке, жалпыға бірдей белгіленген демалыс күні, сондай-ақ осы ұйымның режимінде көзделген күн жұмыс істемейтін күн ... ... ... 25 ... ... шетелдік компаниялар үшін жұмыс істемейтін күн болып табылады, өйткені бұл күні ... ... күні -- ... Христово" мерекесі атап өтіледі. Бұл жағдайда жұмыс істемейтін күннен кейінгі ең жақын жұмыс күні мерзімнің аяқталатын күні ... ... ... ... ... мерзімнің басталуынанықтау қажеттігі тумайды, өйткені мерзімді бұлайша анықтау әдісінде оның ... ... ... әуел бастан-ақ өте дәлдікпен белгіленеді.Егер мерзім қандай да бір әрекетті жасау үшін белгіленген болса, ол ... ... ... ... ... ... 24-сағатына дейін орындалуға тиіс. Алайда, мұндай әрекет ұйымда ... тиіс ... онда ... ... ... ... бұл ұйымда тиісті операциялар жүргізу тоқтатылатынсағатта аяқталады. Мұндайқатынастарда мерзімнің соңгы күні осы ұйымдардағы жұмыс ресми тоқтатылатын кезде не ... ... ... ... шақта аяқталады. Бірақ мұндай реттерде мерзімнің соңғы күнінің 24-сағатына дейін поштаға немесе ... ... ... ... мен ... ... жәнелтілген деп есептеледі.Мерзімнің түрлері. Мерзімді өр түрлі негіздерге сүйеніп жіктеуге ... ... ... белгілейтініне қарай заңды, шарттық және сот мерзімдерін ажыратады. Туғызатын ... ... ... мерзім құқық түзетін, құқықты өзгертетін және құқықты тоқтататын мерзімге бөлінеді.Өзінің табиғатына қарай мерзім ... ... ... ... ... ... мерзімі - бұл осы кезеңде уәкілетті адам өзінің субъективіік құқықтарын ... ... ... қандай да бір әрекеттерді жасау мүмкіндігі болатын уақыттын бір бөлігі. Оны, ... заң ... ... ... ... ... де анықталуы мүмкін (меншік құқығы, авторлық құқық және т.б.);субъективтік құқықтардың қолданылу мерзімі -- бұл осы ... ... ... шегі ... шектеулі туындаған субъективтік құқықтар сақталатын уақыт кезеңі. Мысалы, сенімхат үш жылдан аспайтын мерзімге беріледі;тыйым салатын мерзім -- бұл ... бір ... жою ... ... мерзім. Мәселен, "Нотариат туралы" 1997 ж. 14 шілдедегі ҚР ... ... ... сәйкес, нотариус лицензиясын алған, бірақ нотариаттық іс-әрекеттер жасауға үш жыл бойы кіріспеген адамның нотариаттық қызметпен айналысуына біліктілік емтиханын қайталап тапсырғаннан ... ғана ... ... деп ... түрде атап көрсетілген; кепілдік мерзім - сатушының үзақ мерзім пайдалануға немесе сақтауға арналған өнімнің әдеттегі ... алу ... ... ... ... ... ... мерзім. Кепілдік мерзщді мемлекеттік стандарттар немесе шарт белгілейді. Оның үстіне,шарт, егер тіпті олар мемлекеттік стандарттарда немесе техникалық талаптарда ... ... да ... ... ... ... сондай-ақ стандарттарда көзделген мерзімнен едәуір үзақ кепілдік мерзім белгілей алады. Кепіддік мерзімді белгілеу ... ... ... және ... ... ... ... жұмыстың сапасын арттыруға ынталандырады;шағымдану мерзімі - заң бұл мерзімді міндеттерін ерікті түрде орындауды талап ету ... ... ... субъективтік құқықты бүзған адамға белгілеңді. Заң шағымдану мерзімін ғана емес, ... оған ... беру ... де ... ... ... ... тасымаддаудан туындайтын талап қоюға дейін оған көлік туралы заң актілерінде көзделген тәртіпте талаптар ... ... ... ... 6 тармағы);6) азаматтық-құқықтық міндеттерді орындау мерзімі -- шартта белгіленеді. Мәселен, қарыз беру шарты бойынша ... ... сәті ... ... ... ... қарастырылуы мүмкін;7) азаматтық құқықтарды қорғау мерзімі, немесе азаматтық құқықта аталып жүргеніндей, талап қою мерзімі.
3. ТАЛАП ҚОЮ МЕРЗІМІ
Бұл бұзылған ... сот ... ... үшін ... ... ... Осы ... ішінде құқығы бұзылған адам өз құқығын мәжбүрлі түрде жүзеге асыруды немесе қорғауды талап ете ... ... ... құқықтарды қорғау мерзімі деп түсінеді. Қойылған талапты қанағаттандыру бұзылған азаматтық құқықты ... ... ... ... ... мерзім талап қою мерзімі деп аталған."Мерзім" ұғымы құқықтың бірқатар салаларында кездеседі. Мысалы, қылмыстық құқықта қылмысшқ жауаптылықтан босаіу үшін ... ... және ... ... ... ... ескіруі белгіленген. 1991 ж. Негіздерге иелену мерзімі туралы норма енгізілген, ол кейін АК-ға (240-бап) да енгізілді. Бұл ... ... бір ... ... ... мерзімнің соттың қатысуынсыз-ақ құқықтық салдарға әкеп соқтыратынын көреміз.Талап қою мерзімі институты өзгеше әрекет етеді. Бұл мерзімнің атауының өзі ... ... ... ... ол ... сотта қаралуы барысыңда ғана қолданылуы мүмкін. Талап қою мерзімі институты негізгі үш міндетті атқарады:азаматтық айналымның түрақтануына, оның ... ... ... ... ... құқықтарға қатысты олардың арасында туатын дауларды тездетіп шешуге жәрдемдеседі (азаматтық құқықтық қатынастарға айқыңдық және ... ... іс ... ... ... ... жеңілдетеді, сөйтіп осы арқылы дүрыс шешімдер шығаруға жәрдемдеседі; -- шарттық тәртіптің нығаюына ... ... ... ... ... ... және міндеттемелердің орындалуына өзара бақылауды күшейтеді.Талап қою мерзімі институты -- азаматтық құқықтын көне институттарының бірі. Ол Қазақ ... ... ... де бар ... ... КСР-і АК-ның 75-бабы талап қою мерзімін "құқығы бұзылған адамның талап қоюы бойышпа құқық қорғау ... ... ... Бұл ... ... қою ... тікелей нүсқау бар. Ол құқығы бұзылған адам ғана бола ... РФ ... ... ... ... қою ... ... "бұзылған құқықты сот арқылы қорғау үшін заңмен белгіленген мерзім" ретінде түсіндіріледі. АК-ның 177-бабы өзгеше ... ... ... қою -- адам ... ... ... ... мүдденің бүзылуынан туындайтын талаптың қанағаттандырылуы мүмкін болатын уақыт кезеңі". Бұл анықтамадан талап ету мерзімінің ... ... ... ғана ... ... бірге қолданыстағы заңдар үйғарымының бүзылуымен де байланысты екені көрінеді. Талап қою ... ... адам ... ... ... заңның қорғауындағы мүдде де көрсетілген. Талап қою мерзімінің өтуі талапты қою ... ... ... ... 177-бабындағы "талап қою мерзімі" ұғымында РФ Азаматтық кодексінің 195-бабында берілген ұғымнан өзгеше, бұзылған құқықты қорғау мерзімі ретінде талап қою ... ... атап ... Егер талаптың негізділігі жеткіліксіз болса, онда талап қою мерзімінің аяқталмағанына қарамастан, талапты қанағаттандырудан бас тартуға болады.Талап қоюға ... ... ... адам ғана ... сондай-ақ азаматтық іс жүргізу заңдарына сөйкес басқа адамдар да құқылы болады. Сондықтан "талап қою мерзімі" ұғымының ... ... қою ... ... ... АК-ньтң 179-бабына сәйкес, сот талап қою мерзімін соттың шешімі шыққанға дейін жасалған талапкердің өтініші ... ғана ... қою ... және оны ... ... ... ... және оны тараптардың келісуімен өзгертуге болмайды (АК-ның 177-бабының 2-тармағы). Осыдан ... ... ... ... қою ... ... немесе қысқартуға жол берілмейтіндігі туындайды. Талап қою мерзімі -- бұл осы ... ... ... ... сот ... алатын уақыт кезеңі.
4. ТАЛАП ҚОЮ МЕРЗІМІНІҢ ТҮРЛЕРІ;
ҚР азаматтық құқығында талап қою ... екі ... ... ... ... және ... мерзім.АК-ның 178-бабының негізінде "талап қоюдың жалпы мерзімі үш жыл болып белгіленеді. Талаптардың жекелеген ... үшін заң ... ... ... ... ... ... қысқартылған немесе неғүрлым үзақ арнаулы мерзімдері белгіленуі мүмкін". Азаматтық құқықта мұндай мерзімдерді арнаулы мерзімдер деп ... Олар заң ... ... ... ... гана қодданылады. Мәселен, Жекешелендіру туралы жарлықпен сатып алу-сату шартының жарамсыздығына байланысгы даулар бойынша 6 ... ... қою ... ... Бұл ... жалпы мерзімменсалыстырғаңда арнаулы мерзімдердің үзартылған немесе қысқартылған болуы мұмкін екені көрінеді.Арнаулы мерзімдердің барлығы ... ... ... ... олар заң актілерінде көрсетілген қатынастарға ғана қолданылуы тиіс. Бұл мерзімдер туралы нормаларды кеңейте түсіңдіруге ... Заң ... ... ... ... ... көрсетілген талаптар үшін арнайы мерзім белгілейді. Сот бұзылған құқықты қорғау туралы талапты талап қою мерзімінің өтуіне қарамастан қабылдайды. Басты талап ... ... қою ... өткенде қосымша талап бойынша (түрақсыздық айыбын өңціру туралы, кепіл болушының жауапкершілігі туралы және т.с.с.) талап қою ... де ... ... ... талап қою мерзімінің өтуі адам қүқьгқ бұзушылық туралы білген немесе білуге тиіс болған күннен басталады деп ... Егер ... адам өз ... ... ... ... ... оңда ол, әрине, қорғану құқығын пайдалана алмайды, сондықтан ... ... адам өз ... бұзылғаны туралы білген кезден бастап пайда болады. Егер талапкердің салақтығынан өз құқығының бұзылғаны туралы білмегендігі шынында анықталатын болса, ... қою ... ... ... ... бойынша құқық бұзушылық туралы білуге тиіс болған кезден басталады. Кері талап қою ... ... ... қою ... ... міндеттеме орывдалатын сөттен басталады. Бұл ережеден өзгешелікті АК немесе өзге заң актілері белгілейді.Кейбір мысалдар келтірейік:кепіл болушылық немесе кепілдік шартын жасаған ... ... ... ... немесе кепілге талап бойынша екі жылдық талап қою мерзімі белгіленген (АК-ның 336-бабы);АК-ның 159-бабының 9 және 10-тармақтарында көзделген негіздер ... ... ... ... даулар бойынша талап қою мерзімі зорлық немесе қорқыту ықпалымен мәміле жасалып, сол зорлық немесе қорқыту тоқтатылған күннен бастап не ... ... ... ... деп ... негіз болып табылатын өзге де мән-жайларды білген немесе білуге тиіс болған күннен ... бір жыл ... ... 162-бабының 2-тармагы);жекешелендіру процесі барысында жасалған сатып алу-сату шартының жарамсыздығына байланысты даулар бойынша алты айлық талап қою мерзімі шартқа қол ... ... ... ... ... ... беру және борышты аудару) талап қою мерзімі мен оны есептеу ... ... әкеп ... (ҚР ... ... қою ... кептеген жағдайларда басталысымен үздіксіз өтеді. Алайда өмірде уәкілетті адамның белгіленген мерзім ... ... ... ... ... ... тууы да ... Мұндай мән-жайлар түрлі сипатта болады және талап қою мерзімін тоқтата түру, үзу немесе қалпына келтіру үшін ... ... қою ... өтуін токтата түрудың мәні бұзылған құқықты қорғауға кедергі жасайтын мән-жай күшінде болатын уақыт заңда ... ... қою ... ... АК-ның 182-бабына сәйкес талап қою мерзімінің өтуін тоқтата түратыннегіздердің ... ... ... -- бой ... ... күш -- бұл осы ... ойда ... және болмай қоймайтын, төтенше мән-жайлар. Бой бермейтін (тежеусіз) күш немесе кездейсоқ ... (су ... жер ... ғана емес, сондай-ақ тәртіпсіздіктер, азамат соғыстары, ереуілдер) -- бұлар көліктің, байланыстың және ... ... ... ... мән-жайлар; -- ҚР Президенті жариялаған міндеттемелердің осы турін орындауды кейінге қаддыру (мораторий). Мораторийдің бой бермейтін (тежеусіз) күштен айырмашылығы -- ол ... ... ... ... емес) кедергілер жасайды. Бұл жағдайда Президент өзінің шешімімен міндеттемелердің орындалу мерзімін кейінге жылжытады, осы арқылы қодданыстағы талап ету ... ... ... орындатуды белгілі бір кезеңге догара түрады;Жалпы мораторийдің барлық іс-әрекеттерге қатысы бар. Жеке мораторий жекелеген іс-әрекеттерге ғана ... ... ... жауапкердің соғыс жағдайына кешірілген Қарулы Күштер құрамында болуы. Талапкерді немесе жауапкерді қамтшын соғыс жағдайлары ... ... ... ... ... Қарулы Күштерге өскер қатарына немесе әскери жиындарға ... ... қою ... ... ... ... ... болмауы. 14 жасқа дейінгі әрекетке қабілетсіз адамның заңды ... -- ... ал ... ... -- ... ... ... реттейтін заңдардың немесе өзге де құқықтық актілердің қолданылуын тоқтату. Заңның қолданылуын тоқтата түру туралы ... ... ... ... ... ... ол іс жүзінде нормативтік актінің күшін жоймастан, белгілі бір төтенше жағдайлар орын алған кезенде оның ... ... ... ... денсаулығына келтірілген зиянның орнын толтыру туралы талаптар бойынша талап қою ... өтуі ... ... ... ... ... жүзеге асыру туралы немесе жөрдемақы тағайындау туралы тиісті ұйымдарға жолдануына ... ... ... ... ... немесе жүзеге асырылғанға немесе жәрдемақы тағайындалғанға не зейнетақы төлемдерін тағайындаудан және/немесе жүзеге асырудан немесе жәрдемақы тағайындаудан бас ... ... ... ... қою ... ... егер ... мән-жайлар талап мерзімінің сонгы алты айы ішіңце пайда болса немесе бүрынғысынша қала берсе тоқтатыла түрады, ал егер бұл ... алты ... ... -- ... ... өтуі ... тоқтатыла түрады. Бұл орайда мерзімнің қалған бөлігі алты айға дейін, ал егер ... қою ... алты ... ... -- ... мерзіміне дейін үзартылады (АК-ның 182-бабы).Талап қою мерзімінің өтуіндегі үзіліс оның үзілуіне негіз болған ... ... ... ... ... қою ... ... және оның жаңадан басталатынын білдіреді.Заң талап қою мерзімінщ өтуіндегі үзілісті талапкердің немесе жауапкердің ... ... ... АК-ның 183-бабына сәйкес, талап қою мерзімінің өтуі мынадай екі негіз бойынша үзіледі:- белгіленген тәртіппен ... қою; -- ... ... ... немесе өзге міндеттерді мойын-дағандығын дәлелдейтін әрекеттер жасауы.Бұл мән-жайлардың біріншісі заңның талаптарына толық сәйкестікте сотқа шағымдануды, яғни ... ... ... ... ... ... ... адамның талап қоюын және т.с.с. сақтай отырып шағымдануды ғана қамтиды. Бұл тәртіптің бүзылуы талап қою ... ... ... ... ... қою, әдетте, дауды мәніне қарай шешуге және соттың шешімін ... ... ... Мұндай жағдайларда талап қою мерзімі өзінен-өзі қажет болмай қалады.Ал егер дау ... ... іс ... ... қою ... ... былай да өзінің маңызын сақтап қала береді. Сонымен қатар, сотқа талап қою мерзімінің ең соңгы кезеңінде талап қойылатын жағдайлар да ... ... және егер ... ... онда талап қою мерзімі істі тындауға дайындау барысында-ақ өтіп кеткен болар еді.Талап қою мерзімінің өтуіндегі үзілістің екінші ... -- бұл ... ... мойындауъш білдіретін іс-әрекеттерді жасауы, ол қысқаша түрде борышты мойындау деп аталады. Ол ауызша немесе жазбаша түрде ... ... ... ... және ... ... ішінара төлеуден түратын борышқордың іс-әрекеттерімен жасалуы мүмкін. Борышты мойындаудың, алайда, етіп жатқан талап қою мерзімі шегшде ғана мерзімді ... ... ... ... қою ... өткен соң борышты ішінара төлеу талап қою мерзімінің ... ... ... ... ... талап қою мерзімін қалпына келтіру мөселесі ерекше ... Егер ... қою ... тоқтатылу және үзілу негіздері заңда дәлме-дәл көрсетілген болса, онда өткізіп алған талап қою мерзімін қалпына келтіру үшін мерзімді өткізіп алудың ... ... ... ... ... ... 185-бабы былай деп көрсетеді: "Ерекше жағдайларда, талапкердің жеке басына байланысты мән-жайлар (ауыр науқас, дәрменсіз халде болу, сауатсыздық және т.б.) ... ... қою ... өші ... себебін сот орыңцы деп таныған кезде, азаматтың бұзылған құқығы қорғалуга тиіс. ... ... тек ... ... ... ... Оның ... талап қою мерзімінің өтіп кету себептері орынды болып, егер ол ... ... ... алты айы ... орын ... болса, ал егер бұл мерзім алты айта тең немесе алты айдан аз болса, -- талап мерзімінің өтуі кезінде ... ... ... бойынша, талап қою мерзімі біткеннен кейін міндетін атқарған борышкердің немесе өзге міндетті адамның ... сол ... ... кезінде талап мерзімінің өтіп кеткенін білмесе де, аталған адамның өзі атқарған нәрсесін қайтаруды талап етуге құқығы жоқ.АК-ның 187-бабының негізіңде талап қою ... ... ... -- заң ... ... ... ... материалдық емес игіліктер мен мүліктік емес өзіндік құқықтарды қорғау туралы талаптарға. Бұл құқықтарды қорғаудан бас тарту жеке ... ... ... ... әкеп ... болар еді;салымшылардың банкіге банктік салымдарды беру туралы талаптарына. ... ... ... ... бас ... ... ... беруге мәжбүрлеу туралы талаптар тууы мүмкін. Мүның кез келген салымшыларға және банктердің кез келгентүрлеріне қатысы бар ;азаматтың өміріне ... ... ... зиянның орнын толтыру туралы талаптарға. Алайда талап қою мерзім: өткеннен кейін қойылған талаптар талап ... ... үш ... аспайтын мерзім үшін қанағаттандырылады. Зиянның орнын толтыруміндеті жәбірленушінің бүкіл өмірі бойыңца сақталады;егер ... ... ... өзге ... ... өз ... кез ... бүзылуы иеліктен айыруға байланысты болмаса (теріске шығаратын талап жағдайында), кез келген құқық бұзушылықты жою ... ... ... ... ... басқа да тараптарға қолданылмайды.
ҚОРЫТЫНДЫ
Талап мерзімі ретінде тұлғаның бұзылған құқығын қалпына келтіру туралы талап - арыз үшін ... ... ... Ол ... ... ... жоғарыда көрсетілген құқықтар мен мерзімдердің қандай айырмашылығы бар? Сіздің пікіріңіз бойынша талаптың ескіру институтының жүзеге асуына, азаматтық құқықтық қатынастардың ... ... ... ... кейін Канададан оралған профессор П.А.Наждановтардың отбасы, пәтерінен 1897 жылы жасалынған фирмасының үстел шамының, ... ... ... да ескі заттарының жоғалғандығын білді. Үш жарым жыл өткеннен кейін бөлімше дәрігері болып ... ... ... ... ... ... В.Мишинаның пәтерінен өзінің стол шамын көреді. Ол жоғалған шымын қайтарып алу жөнінде сотқа ... ... ... ... ... ... Мишинаның айтуы бойынша шамды ол ескі заттар дүкенінен сатып алғанын айтады.
Осы жағдайлар жөнінде таныстарынан кеңес сұрағанда да, оларға талап мерзімінің өтіп ... ... ... іс бойынша талап мерзімі қай уақыттан басталған? Меншік ... ... ... иесі емес ... ... ... ... елігінң талаптары қолданылуы мүмкін ба?
Азаматтық құқық субъектілерінің қандай талаптары бойынша талап ескіруінің арнайы мерзімдері ... ... ... Кейбір мемлекеттерде бұл мерзімдер ұзақтау болады, оның себебі неде? Сіз ... ... ... ... қайсысы талаптың ескіру мерзімін қалпына келтіруге мүмкіндік береді:
1) Борышкердің ауруханада болуы;
2) Несие ... ... ... ... ... ... ... тұрғылықты мекен - жайында шет елге кетуіне байланысты көп уақыт болмауы.
Егер уақытты алу себепті болса, талаптың ескіру ... ... ... сатып алған Т.Сидрова мен В.Володин сатушыға жарты ақшасын береді, қалғанын бір аптадан кейін беруге уәделеседі. Бірақ аталған ақшаны 4 жыл ... ... ... Есеп ... ... ... және ... ақшаны төлемегені үшін пайызды алумен байланысты болады. Бір апта ... ... ол ... ... өшіп ... оны ... ала ... біледі.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. ҚР Азаматтық Кодексі 2008ж.;2. Грибанов В:П: Сроки в гражданском праве.- М., 1967.;3. ... Ғ.И. ... ... ... ... ... 2001..

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық құқықтағы мерзімдердің түсінігі және түрлері16 бет
Азаматтық талап қою мерзімі29 бет
Азаматтық құқықтағы мерзім, мерзім түрлері, талап қою мерзімі, азаматтық құқықтағы мәселелер90 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардағы субъектілердің алатын орны мен өзара байланысы107 бет
Мерзімдерді есептеу және талап мерзімі23 бет
Талап мерзімі және мерзімді есептеу21 бет
Азаматтық құқықтағы мерзім түсінігі, түрлері14 бет
Азаматтық қоғамды дамыту тұжырымдамасы21 бет
Азаматтық құқықтарды жүзеге асырудың түрлері және жіктелуі37 бет
Кеңестік Қазақстан тарихының деректемелері15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь