Заттық құқықтар

1. КІРІСПЕ
2. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1. Заттық құқықтар ұғымы мен ерекшеліктері;
2.2. Заттық құқықтардың түрлері;
2.3. Заттық кұқық ретіндегі иелену және заңды тұлғалардың шаруашылық жүргізу құқығы;
3. ҚОРЫТЫНДЫ
4. ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИТТЕР
Қазіргі кезде заттық құқықтың мәселесі сөзсіз, кеңестік және кеңестік кезеңнен кейінгі азаматтық құкық ғылымындағы ең өзекті және ең зерттелмеген болып табылады. Бұл жағдай әкімшілік-әміршілдік экономика кезсңінде заттық кұкыққа деген қатынас жағымсыз болғанымен және оларды мүлдем жоюға барлық мүмкін әрекеттер жасалғаныме түсіндіріледі. Кеңестік заң шығарушылар мұндай әрекетті жүзеге асыра алды. Кеңестік одак заңнамасында заттық құқық түрлсрінің ішіндс тек, меншік құқығы қалған болатын (оның ішінде, мемлекеттік мсншік құқығы басымдылықпсн орын алды). Шаруашылық айналымда мсмлекеттік кәсіпорынның катысуын заңды нсгіздеу үшін оралымды басқару құқығы енгізілді. Басқа заттық құкық түрлсрі жойылды. Заттық құқықтың теориялық зерттеулері де жойылды. Заң әдебиеттерінде көп жылға дейін заттық кұқық категориясының қажст еместігі туралы пікір нақты бекітіліп келді. Мұндай пікірді қазіргі кезеңде де кейбір авторлар әлі дс ұстанады.
1. Жайлин Ғ.А. Қазақстан Республикасының Азаматтық қүкығы. Оқулық. Ерскше бөлім. 1, 2 том.-Алматы: Зан әдсбиеті, 2004ж.;
2. ҚР конституциясы (З0.08.1995ж.)-Алматы: Юрист, 2003.;
3. ҚР азаматтык кодексі (жалпы жәнс ерекшс бөлім)-Алматы 2003.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ 
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
БАЯНДАМА
Тақырыбы: Заттық құқықтар
Орындаған: Иргебекова Ф. Б. ... ... А. ... ...
1. ...
2. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1. Заттық ... ... мен ... ... құқықтардың түрлері;
2.3. Заттық кұқық ретіндегі иелену және ... ... ... жүргізу құқығы;
3. ҚОРЫТЫНДЫ
4. ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИТТЕР
КІРІСПЕ
Қазіргі кезде заттық құқықтың мәселесі сөзсіз, ... және ... ... ... ... ... ... ең өзекті және ең зерттелмеген болып табылады. Бұл жағдай әкімшілік-әміршілдік экономика кезсңінде заттық кұкыққа деген қатынас жағымсыз ... және ... ... ... барлық мүмкін әрекеттер жасалғаныме түсіндіріледі. Кеңестік заң ... ... ... ... ... ... ... одак заңнамасында заттық құқық түрлсрінің ішіндс тек, меншік құқығы қалған ... ... ... ... ... ... ... орын алды). Шаруашылық айналымда мсмлекеттік кәсіпорынның катысуын заңды нсгіздеу үшін оралымды басқару құқығы енгізілді. Басқа ... ... ... жойылды. Заттық құқықтың теориялық зерттеулері де жойылды. Заң әдебиеттерінде көп жылға дейін заттық кұқық категориясының қажст еместігі туралы пікір нақты ... ... ... ... ... ... де ... авторлар әлі дс ұстанады.
Заттық құқықтың маңыздылығы оның белгілі бір тұлғаның өз қарамағындағы жеке ... ... ... етуін білдірумен және адамдардың осы зат арқылы өзінің түрлі қажеттіліктерін қанағаттандыруымен түсіндіріледі. Себсбі кез ... ... жеке ... ... ... ... қандай да бір зат міндетті түрде болады. Ол табиғаттың, адамның омір ... ... ... ... ... ... Әдстте адамдардың затқа қатынасы әртүрлі болады: біріншідсн, ол сол заттың ... ... ... опы ... үшіншіден, өзгенің затын мсншіктсну құқығын еншілей алу нысандарында болуы мүмкін. ... ара жігі ... ... тән ... ... ... құқықтар ұғымы мен ерекшеліктері;
Заттық қүқыктар ұғымы зат, мүлік, күкыктық қатынастар ... ... ... ... жәнс баска осы секілді ұғымдармең ажырамастай байланысты. Осыған байланысты заттық құқықтар мүліктік қүқықтардың бір түрі болып табылса, зат өз ... ... бір түрі ... ... ... ... болып табылады, ал заттар мен мүліктік игіліктер қүқықтық қатынастар ... ... ... болады.
Заттық құкық дсгсніміз - объсктісі дара аныкталған зат болатын, ерекшс заттық-құқықтық ... ... ... жәнс ... ... ... құралдары және құқык иесінде барлығын немесс жеке, толық көлсмдс нсмесе ішінара иелену, ... ... ... ... өкілеттігі бар, құқык иесіне затқа тікелей ықпал ету (затқа тікелей билік жүргізу) мүмкіндігін бсрстін, оның ішіндс мсншік иесінің немесс басқа ... ... ... ... ... ... ... жолымсн мүмкіндік беретін, ілесе жүру жоне артыкшылық өкілстгігі болатын заңда баянды етілгсн абсолюттік мүліктік кұкык ... ... ... ... ... бір түрі болып табылады, зат мүліктің бір түрі ретіндс заттық кұқыктың объсктісі болып табылады, заттар мсн мүліктік игіліктер құқыктық ... ... ... ... болады. Осындай бастапқы ұғымдарға сүйеие отырып, заттық құқыктардың мынадай негізгі белгілерін анықтауға ... емес ... ... ... заттық құқықтар мүліктік құқыктар болып табылады. Бұл заттык кұкықтарды міндеттсмслік ... ... ... ... ... ... мен интеллектуалдық меншік құқықтарына өзгеше, заттық құкықтар белгілі бір айтарлықтай дара заттарға катысты пайда болады. Сонымсн бірге, заттарға қатысты міндеттемелік ... да ... ... ... ... ... ... заттарға қатысты заттық қатынастар туындай алмайды, тск міндеттемелік құкық пайда болады.
"Абсолюттік құкық объектісі қашан да дара анықталған болады. Атап ... ... ... ... оның ... ... ... қатысы бар. Егер затты дараландыру мүмкін болмаса, онда осыған ... ... ... ... ... тек ... күкықтық қатынас туады.
Заттық құқыктар абсолютгік құқыктар болып ... бүл ... ... ... ... біріктірсді жоне міндеттемелік құқықтардан ерекшелендіреді. Заттық құқықтардың иесіне баршаның және әркімнің осы құкыктарды жүзеге асыруға кедсргі кслтірмеу міндеті карсы ... ... ... ... ... ... ... мсншік қатысушылары арасында, мемлекет пен шаруашылык жүргізу күкығында мүлікті иеленетін кәсінорын арасында жәнс тағы сол сияқтылар). ... ... ... тобы көп емес, анық көрсетілгсн және заттық ... ... ... ... әсер ... Оның ... ... қатынастарға қатысушылардың емес, "ішкі' қатынастарына катысы бар;
Бүл бслгіден келесі бслгі - ... ... ... ... ... яғни ... құкықка қол сұгатындардан қорғау құқығы ксліп шығады. Заттық құқықтарды ерекше заттық - құкықтык талаптардың көмегімен арнаулы қорғау ... ... ... ... ... ... белгілеуін олардың бслгісі деп ссептеугс болады. Заңда козделмсгсн жағдайларда да ... ... ... ... өзгеше, заттық құқықтар заңда бекітілуі тиіс.
Бүл ретте нақтылай түсетін екі жағдай бар. Біріншіден, олардың заңмен ... бүл ... ... заттық құкыктар дсп аталуы тиіс дсгснмен білдірмейді. Олардың мүліктік құқықтар санатына жатқызылуы және заң актілерінде ... де ... Олар ... ... ... ... ... құкыктардың санатына жатқызылады. Мысалы, кепіл немесе сервитут заңда затгық құқыктар деп аталмаган. Азаматтық кодсксының "Міндеттсмслік құқык"" бөлімінс орналаскан, ... бұл оны ... ... дсп ... ... ... Мұндай жағдай мынаған байланысты: кейбір құқықтар қатынастардың бір түрінде заттык құкық ретіндс (кепіл ұстаушының барлық басқа адамдармен катынастардағы ... ... ... ... -- ... ... ... (кепіл ұстаушы мен кепіл берушінің қатынастарындағы кепіл қүқығы) қолданылады.
Ілссс жүру құкығы. Заттық құкық заттың соңынан ілесе ... ... ... ... ... өтуі ... ... заттық құқықтардың тоқталуына негіз бола алмайды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының азаматтық кодексінде мұндай жалпы норма жоқ. Мүнда жскелегсн заттық құкыктарға ... ... ... ... ... ... ... құқық басқа тұлғаға көшуі кезінде кспілдің сақталуы, жалға берілгсн мүлікке меншік құқығының, шаруашылық жүргізу күқығының нсмссс оралымды басқару құқығының басқа ... ... ... мүлік жалдау шартының сақталуы. Артықшылық құкығы -- заттык және ... ... ... ... ең алдымен заттық құқық жүзеге асырылуы тиіс.
Ғалымдар міндсттсмслік құқықтан кепілдің артықшылығы жоқ ... ... ... ... ... ... бслгінің болатынына күмән келтіреді. Бұл осылай да, бірақ бұл заттық құқық ретіндегі кепілге қатысты осындай бслгінің жоқтығын дәлелдсмсйді, керісінше, ксңестік, одан соң ... ... ... ... осы ... жүзеге асыруды шектейтінін ғана дәлелдейді. Басқа көптеген елдерде банкроттык ... ... ... ... сң алдымен немесе кезектен тыс орындалады. Бүл процссс Қазақстанда да біртіндеп енгізілуде. Атап айтқанда "Банкроттык туралы" 1997 жылы 21 ... ... ... Заңы ... ... қамтамасыз стілген міндеттемелср борышқордан ақы үшін мүлік ондіріп ... ... ... ... ... ... ... нақты билік ету, яғни оз құкығын тікелей, үшінші жактың ара ағайындығынсыз жүзеге асыру мүмкіпдігі.
Затқа нақты билік ұғымына, біздіңшс, үстірт ... ... Бұл ... ... ... ... ... көмектссс алады: "заттық құқық, күнделікті айтылып жүргеніндсй, тұлғаның ... ... ... құқык берілген субъект затпсн қарым-қатынаста болуға тиіс дегеп мағынада емес, ... ... ... қүқығын жүзеге асыру үшін ол басқа түлғалардың делдалдық жасауына мұқтаж смсс ... ... ... мүлік ипотекасымен жағдайды қарастыру арқылы кепіл берушінің үйді ... бсрс ... ... де ... ... ... слсстстіп көругс болады. Алайда ипотекада затқа нақты билік меншік иесінің кепіл ұстаушының кслісімінсіз затқа билік ... ... ... ... білдірсді. Сонымен, кспіл ұстаушының кепілгс салынған затқа билік жүргізуге тыйым салатын құқығы бар ... ... ... ... құкықтың тағы бір белгісі, атап айтқанда, Қазакстан Республикасына тон бір белгісі аталмаған: заттык құкыктар иесінің иелену, пайдалану, ... сту ... ... ... Оның ... құқық иссінің заттық құқық түрлеріндегі өкілеттігі түрліше болады. Мсншік, шаруашылық жүргізу, оралымды басқару күкығы субьсктілсрінің әр ... ... ... да, ... ... ... пайдалану, билік ету) бар. Иелену,жерді пайдалану, жср қойнауын пайдалану, жалдау құқығы субъсктілсрінің иелену және пайдалану өкілсттіктері бар. Кепіл салу үстінде ... мсн ... ... ... өкілсттігі болады. Ипотека жағдайында кепіл үстаушының мүліккс ішінара билік жүргізу ... ... ... ... ... жәие ... иелену өкілсттігі бар.
Көптеген зерттеушілердің жол бсріп отырган бір ортақ методологиялық қателігін атап көрсету керек. ... ... ... құқықтың белгілсрін аныктауда меншік, иелену құкығына жәнс баска да айқын көрінетін заттық құкыктарға сүйснеді. Ал меншік құкығынан айқын ... ... ... ... ... ... ... ету, ксйбір басқа заттық құқықтарға, мысалы, ипотека немесе сервитут кезінде толық сіңіп, жоғалып кстеді.
Заттық құқықтардың бір басты белгісі - дара ... ... ... ... әрекет ету белісі біріктіретіндей болып көрінеді. Ерекше заттык - құқықтық талаптардың көмсгімсн ... және ... ... қорғау белгісінің зор практикалық маңызы бар. Шынын айтқанда, бслгілі бір құқыққа заттық ... ... осы үшін ... Жоғарыда аталған белгілердің барлығы заттық құқықтарда кездеседі, олар кейбіреулерінде күшті, айқын ... ... - әзер ... ... өзгерген түрінде көрінеді. Мысалы, ипотекада затқа билік жүргізу секілді белгі әзер байқалса, оның есесіне, ... жүру жәнс ... ... ... ... ... анықталған бслгілеріне сүйене отырып, заттық құқықка анықтама бсріп көрейік. Заттық ... ... -- ... ... ... ... ... құқық:
1) объсктісі -- дара анықталған зат;
2) ерекшс заттық-құқықтық талаптардың көмегімен баршадан жәнс ... ... ... ... ... ... иссінде барлығын немссе жекс, толық көлемдс немесе ішінара ислену, пайдалану немссе билік жүргізу өкілеттігі бар;
4) құкык иесіне затка ... ... ету ... ... ... ... ... бсрсді, оныц ішіндс мсншік иесінің немесе басқа заттық құқық субъектісінің өкілеттігін жүзегс асыруын шектсу жолымен мүмкіндік береді;
5) ілесе жүру және ... ... ... ... ... түрлері
Әр түрлі заң актілерінде заттық қүқықтардың осынау тұйық шеңбері бірдей смес. Белгілі бір слдің құқық жүйесінде орталық институт ... ... ... ... ... ... азаматтық құқығындағы заттық құқыктар жүйесінде жетекші орын алады.
Сонымен қатар, кепіл, сервитут құқыгы секілді заттық құқықтар осы жүйеге ... ... ... ортақ нәрсе -- бұл мүлік иелсріне мсншік иесінің кейбір өкілеттіктерінс ( әдетте иеленуі, пайдалану) ... ... ... ... ... ... мүлкіне құқық. Басқаша айтқанда, бұл меншік құқығынан туындайтын заттык құкықтар.
Нарықтық қатынастардың дамуына байланысты ... ... ... жаңа ... пайда болуда. Атап айтқанда, жаңа заттық құқық Жер койнауын және жср қойнауын пайдалану туралы жарлықта ... ... Бұл заң ... жер ... ... ... сту одан әрі ... Бұл құқык бұрын да бар болатын, бірақ ол ешқашан азаматтық-құкықтык және заттык құқық ретінде қарастырылған смес. "Жср қойнауын жәнс минералдық ... ... ... 1992 жылы сскі ... жер ... ... құқығы әкімшілік құқықтық қатынастар моделі бойынша тау-кен құқығының көлсміндс қарастырылды. Бұл катынастарды азаматтық құқык арнасында бұзу жөніпдсгі алғашкы батыл кадам ... ... ... арқылы жасалды, ол бойынша жер қойнауын пайдалануға берудің келісім-шарттық жүйесі енгізілді.Жср койнауын және жер ... ... ... ... жер ... ... ... жерді пайдалану құқығы секілді модельмен құрастырылған. Бұдан былайғы міндет мынада: табиғат ресурстарын пайдалану жөніндсгі ... ... ... ... ... жәнс ... ... суды пайдалану, сскілді заттық құқықтарды, сондай-ақ неғүрлым жалпы құқықтық институт -- ... ... ... ... ... ... ... және меншік иелсрі болып табылмайтын адамдардың заттық құқығына ие болу ... ... ... ... табылады.
Мұның скінші рим қүқығына бөтеннің затына құкық дсп аталды. Осы заманғы әдебиеттерде оларды кейдс шсктсулі заттық ... деп ... ... 194 жонс 195 баптарында заттық құқықтардың кейбір түрлсрі аталған:
- шаруашылық ... ... ... баскару құкығы, жсрді пайдалану құқығы, тұрғын үйге заттық ... ... ... ... ұқсас заттық құқык секілді, жер койнауын пайдалану құқығы Жср қойнауын жер қойнауын пайдалану ... ... ... етілген.
Әдетте, Азаматтық кодекстсрді тікелей заттық құқықтар деп аталған құқықтарды тізбеге енгізеді. Бұдан әрі ... ... ... ... түрлі құқықтарды енгізеді -- мекемсгс тиссілі мүлікке дербес билік ету күқығы, кспіл немесе ... ... ... құқықтарды шамадан тыс ұлтайтуға жол берілмсйтін туралы пікірлср айтылуда. ... ... ... ... ... ... Бір авторлар мүліктік жалдау шарты негізінде пайда болатын мүлікті пайдалану құқыгын заттық құкықтардың ... ... ... деп ... Келесі авторлар жалгсрге жалға алған мүлкін сатып алу құқығын беруден ... ... ... ... ... ... және ... бөліністергс тиесілі түрғын үй корындағы тұрғын үйді жалға алу құқықтарын заттық ... дсп тану ... ... ... ... соңғы жылдары жалға алу (әсіресс жылжымайтын мүлікті) құкыгы барған сайын заттык құқык белгілерін иеленуге дсп атап көрсетеді: жалгердің ... ... ... ... ... ... өкілсттігіне өте жақын келеді, жалгсрге тіпті мсншік иесіне (жалға берушіге қарсы) өз иелігін қорғау құқығы ... ... ... ... ... ... сүйснс отырып, затгық құқықтардың мынадай тізбесін ұсынамыз. Заттык құқықтарды скі үлкен топқа бөлуге болады:
* ... ... ... ... ... ... ... заттық құқықтары (бөтеннің мүлкіне құқык, шсктеулі заттық құқықтар).
Бөтеннің мүлкіне құқықты былайша жіктеуге болады:
* ислік (ол ... ... жәнс ... ... ... ... сипатта болатын жағдайларда);
* сервитуттар;
* меншік иесінің мүлкімсн шаруашылык жүргізу құқықтары: шаруашылық жүргізу ... ... ... ... өз ... ... ... сту құқығы;
* міндеттемснің орындалуын қамтамасыз ететін құқықтар: кепіл
құкығы; ұстап қалу құқығы;
* табиғатты пайдалану құқығы: ... ... ... жср ... пайдалану құқығы; суды пайдалану күқығы; өзге де табиғатгы пайдалану ... ... үй алу ... ... үй ... құқығы; тұрғын үйдің меншік иссі отбасы мүшелерінің осы тұрғын үйді пайдалану құқықтары; шарт бойынша немесс өсиет қалдырудан бас тартуға байланысты ... ... ... тұрғын үйдс өмір бойы тұру құкығы; коопсратив мүшссінің оған кооперативтік тұрғын үйді ... ... ... ... ... да ... үй алу ... табиғат саласында да, тұрғын үй қатынастары саласында да заттық құқықтардың ... ... ... ... үй ... және тағы сол ... ... пайда болатынын есксру керек, бұл қағидадан өзгсшелік те кездсседі ... ... ... ... калдырудан бас тарту және т.с.с). Жіктеудің басқаша нұсқалары да болуы ... ... ... ... иесі ... ... карай бұл құқықтарды мынадай үш топка бөлуге болады: кепіл құқығы және ... ... ... ... ... ... ... мүлкіне өзге де құкыктар; сервитуттар; бөтеннің мүлкін пайдалану күқығы.
2.3. Заттық кұқық ретіндегі иелену және ... ... ... ... құқығы;
Қазақстан Республикасы Президентінің деп аталатын ... ... жеке ... ... ... меншік арқылы беки түсетіндігі, сондай-ақ меншік құқығын қорғайтын заңдық жүйелердің ... ... ... ... ... ... құру меншік иесі болып табылмайтын адамдардың құқылық тәртібін бекітіп, тағайындамайынша мүмкін болмайды.
Иелену құқығы -- ... ... ол -- ... ... ... ... заңмен камтамасыз етілген мүмкіндігін көрсетсді. Ислсну біздің заңнамада меншіктік құқық өкілеттіктерін бірі ... ... ... рим қүқығында да, континенталдык құқықтың біркатар құқықтық жүйелерінде дс иелеиу меншікпен тікелей байланыстырылмаған. Рим көздсрі меншік ... ... ... ... ... яғни затқа исмдснуді айтпайды. Ежелгі цивильдік құкыкта меншік иесінің құқық өкілсттігіне қатысты зат тсрмині колданылды, ол ... ... ... ... шектелмеген және затка тікслсй үстемдік жасау мүмкіндігін ... ... ... ... классикалык рим құқығында аяқталды.
Иелену -- адамның затқа іс ... ... ... Бұл үстемдік адамның затқа тікелсй әсср етуі деген сөз ... оның ... үшін ... сол затты үшінші жақтың қол сүғуынан жәнс табиғи күштің кедергісінен ұзақ уақыт және сенімді корғай алатындай сол зат пен адам ... ... ... ... ... нақты үстемдіктен басқа, сол затқа толық жәнс ... ... ... ... Бұл ... - ... құқығы, оған қарағанда нақты үстсмдік иелену дсп аталады. Бұл терминдерді шатастыруға болмайды. ... -- ... ... ... ... ... заттың меншік иесі оның иесі болмауы мүмкін, жәнс ... -- ... иесі ... иссі ... мүмкін.
Иелсну институтының қайшылығы сонда, ол өзіне құқықтык жәнс іс жүзіндегі кұрамдарды біріктіреді. Егср, меншік ... ... ... ... ... ... ... сту және басқалар) заңдық тұрғыдаң ұғынылатын болса, ислсну, көбінс таза іс жүзіндегі күй-жай ретінде болады. Иеленуге меншік құқығы ғана емес ... ... иесі мсн ... ... адам бір тұлға болады). сонымен қатар өзге де ... ... ... ... ... да ... мүмкін. Иеленудс, ксйде, сшқандай құқықтық негіз дс болмауы мүмкін (мысалы, меншік иесі смсс адамнан алған ... ... және ... ... ... да ... ... ұрының исленуі). Мүндай жағдайларда факты бар, ал құқық жок. Тіптен мсншік иесі мен ... бір адам ... ... ... ... алғанда иеленуші меншік иссі ретінде болмаған күннің өзінде, сырттай алғанда иеленуші мсншік иесі ретінде емес, затқа нақты, іс жүзіндс билігі бар адам ... ... ... ... ... ТМД ... заңнамаларындағы сияқты, иелену өзінше дербес заттық құкық рстінде білімін таппаған. Дегенмен, мұндай құқықтың бар скснін ... ... ... бір ... ... ... ... түсіндіруге мүмкіндік берді. Иелсну үғымын бірнеше мағынада ... ... деп ... ... өкілеттіктерінің бірі ретінде. Меншік иссінде өзінің меншік кукығын жузсгс асыру ушін оның затка іс жүзіндс үстемдігі 6олуы ... ... ... ... -- мүлікті іс жүзінде иелснуді жүзеге асыруды заң жүзінде қамтамасыз сту;басқа заттық құкықтардың элементі ... бұл ... ... иссі оған өзімдікі деп қарамайды, меншік иесінің билігін мойындайды. Мұны гсрман ... -- ... ... француздар құқығында - ұстау деп атайды. Мұндай иелену жалдау. кспіл, рента, сақтау шарттары және меншік иесі меншікті уақытша иеленугс және ... өз ... ... ... ... ... ... негізінде туындайды.Мсншікті иеленудің кейбір тәсілдерін жүзсгс асырғанда туындайтын өзінше санат ... бұл ... егер ... меншік иесі сияқты оз мүлкін деп карайды.
Мүлікті меншік иесі ... ... ... ... жеке ... ... он бес жыл ... не өзгс мүлікті ксм дегенде бес жыл адал, және ұдайы ислснген азамат немесе заңды түлға ол ... ... ... ... ... ... ... құқығы адамдарда қандай да бір дәрежеде туындайды жонс ол затты мсншік иесіне бсргенше немесс коммуналдық меншікке бергенше, немесе өз ... ... мына ... болады: олжа болса, қараусыз жануарлар болса, көмбе болса, иесіз заттар болса, өз бетімен салынған құрылысы ... адал жәнс адал емес ... ... және ... ... жайында айтылады. Сонымен қатар, мсншік иесі смес адамдардың заттық құқығын қорғау ... ... ... ... ... қорғау сияқты мұндай қорғау шаруашылық жүргізу, оралымды басқару, тұрақты жер пайдалану ... не заң ... ... ... ... ... негізбен мүлікті иеленушілсргс де беріледі. Бұл адам өз ислігін мсншік иесінен де қорғауға құкылы.
Сонымсн, иелену тск факты ғана смес, ислсну ... ... ... жонс ... ... әкеп ... қүқық та.
Оралымды басқару құкығы -- меншік иесінің қаражатынан қаржыландырылатын мекеменің жәнс меншік иесінен мүлік ... ... ... заң ... белгілеген шсктсрде, өз қызмстінің мақсатына. меншік иесінің тапсырмасына және мүліктің айналымына сәйксс сол мүлікті ислсну, ... жонс оған ... ету ... ... ... ... ... болып табылады.
Оралымды басқару құқығы ұғымы А.В.Вснсдиктовтың арқасында дүнисге келді. ол ... ... ... ... ... мүліктік құкығын осылай атауды ұсынды (бұл жерде мемлекеттік кәсіпорындардың да, мсмлскеттік ... дс ... ... ... ссбебі экономиканы баскарудың әкімшіл-әміршіл жүйесі кезінде және тск мемлскеттік меншік басым кезде бүл субъектілсрдің ... ... ... гөрі ... көп ... ... бәрі ... дсп аталды).
Қазыналык кәсіпорын, мемлекеттік мскеме жәнс мемлскеттік емес мекемс, күшіндегі заңнамаға сәйксс, оралымды ... ... ... ... ... Оралымды басқару қүқығының субъектісін анықтағанда қазіргі заңнама негізіндс ортақтықты айқындау қиын. Ал, оралымды баскару құқығыпың ... ... ... ... ... ... және ... еместер (мсмлекеттік мекемс мен ... деп ... қиын ... ... ... ... ... құқығынан мына ерекшеліктер нсгізінде бөлектенеді:
- қазыналық кәсіпорын мсн мекемені ұдайы меншік иесі ... ... ... ... кәсіпорын шаруашылык кызметінен алынған табыс есебінсн өмір сүреді;
- қазыналық кәсіпорын мсн мекеме ... ... ... ... жәнс ... ... ... қаражатқа алғап мүлікті өз бетімен иеліктен шығаруға нсмссс өзгсдей ... оған ... ... ... ... ... ... құкығындағы кәсіпорын өз табысының жұмсалу бағытын өзі анықтайды;
қазыналық косіпорын мсн мскеме ... ... ... ... ... Шаруашылық жүргізу құқығындағы кәсіпорынның меншік иесінің тапсырмалары, жалпы ереже бойынша, ол үшін ... ... ... сгер заңнамада нсмесе жарғылык құқық-қабілеттіліктс өзгсдсй козделмесе.
Мәселе мекемснің оралымды басқару құқығынан заттық құқықтың ... ... оның ... да ... ... құкығының объектісімеи үйлсспсйді. Азаматтык құкыкта бұл мүліктік құқыққа қатысты теориялық таластың болуы қарама-кайшы пікірлердің бар сксндігінің айтады. Оралымды басқару ... ... ... ... мсн мскемелердің осы қызметтері алынған табысқа мүліктік қүкығы жоніндегі әртүрлі ... ... Бір ... ... ... ... ... алынған табысқа мүліктік құқығы-шаруашылык жүргізу құкығы мен оралымды басқару құқығынан өзгеше заттық қүқық, ал кейбіреулер-мекеменің ... ... ... ... ... ... ... дейді. Д.В.Петровтың ойынша "мекемеге белгілі бір мүліккс өзінше билік жасауға ... ... ... ... ... ... басқару құкығы шегінде бсрілген окілеттік А.Рабинович озінше билік ету қүқығы "оралымды басқару құкығының бөлек режимі" дсп санайды.
ҚОРЫТЫНДЫ
Заттық құқыктар мүліктік құқыктардың бір түрі ... ... зат ... бір түрі ... ... құкықтың объектісі болып табылады, заттар мсн мүліктік игіліктср құкыктық қатынастар объсктісі үғымының негізі ... ... ... ... ... ... болып мүліктік смсс өзіндік құқықгардан өзгеше, заттық құкықтар мүліктік құқықтар ексндігі,'Тәнсіз мүлікпең,, байланысты міндеттемелік құқықтар мсн интеллектуалдық меншік құқыктарына ... ... ... ... бір айтарлықтай дара заттарға катысты пайда болатындығы, сонымсн бірге, заттарға қатысты міндеттемелік құкықтар да туындайтындығы, заттык құқықтар абсолюттік құқықтар болып ... ... ... ... ... ... яғни ... құқыққа қол сүғатындардан қорғау құкығы келіп шығатындыгы, ... ... ... ... ... ... ден ... болатындығы, заттық құкык заттың соңынан ілссс жүретіндігі, заттық және міндеттемслік құқық бәсекеге түскенде ең алдымен заттык құкык жүзсгс асырылуы тиіс ... ... ... ... ету, яғни оз ... ... үшінші жақтың арасындағы ағайындығынсыз жүзеге асыру мүмкіндігі, заттық құқықтар иссінің иелену, ... ... ету ... ... тиіс ... ... ... екі үлкеп топқа бөлінеді. Олар: менішік күкығы және ... ... ... ... ... ... ... (бөтсннің мүлкіне қүкық, шектеулі заттык құқықтар). Бөтеннің мүлкінс құқыкты өз кезегінде былайша жіктеугс болады: ... (ол ... ... және ... ... байланыссыз. дербсс сипатта болатын жағдайларда);
сервитуттар; менппк иесінің мүлкімен шаруашылык ... ... ... ... ... ... ... құкығы; өз мүлкінс дербсс билік ету құкығы; міндеттсменің орындалуып қамтамасыз стстін құқықтар: кепіл құқығы; ұстап калу қүқығы; табиғатты ... ... ... ... ... жер ... ... құқығы; суды пайдалану құкығы; өзгс де табиғатты ... ... ... үй алу ... ... үй жалдаушының құқығы; тұрғын үйдің меншік иесі отбасы мүшслерінің осы тұрғын үйді ... ... шарт ... ... өсист калдырудан бас тартуға байланысты басқа адамға тиесілі тұрғын үйдс омір бойы тұру құқығы; коопсратив мүшссінің оған коопсративтік ... үйді ... ... ... ... басқа да тұрғын үй алу құқықтары; шарттардың (алдыңғы тармақтарда көрсетілгендерден өзге) негізіндс берілгсн затқа құқық: жалға алынған ... ... ... ... ... ... ... сақтауға алған затқа құқық; рента негізіндс берілгсн затқа құқық; ... ... ... және тағы сол ... иегізінде берілген затқа құкық.
Мсншік қүқығы дегсніміз субъсктінің заң кұжаттары арқылы танылатын жоне қорғалатын өзіне тиесілі мүлікті өз калауынша ислену, ... жонс ... сту ... ... - ... ... ол - ... иемдснуді жүзеге асырудың заңмен қамтамасыз стілген мүмкіндігін көрсетеді. Иелену үғымын бірнеше мағынада колдануға болады. ... ... ... ... бірі ретінде, баска заттық құкықтардың элеметі ретінде, меншікті иеленудің ксйбір тосілдерін жүзегс асырғанда туындайтын өзіншс санат ретінде, үшінші жактан ... ... іске ... ... ... ... ... Жалпы иелену тек тұрақты ғана емес, құқыктық корғауды пайдаланатын және зандык салдарларға әкеп ... ... ... табылады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИТТЕР
* Жайлин Ғ.А. Қазақстан Республикасының Азаматтық қүкығы. Оқулық. ... ... 1, 2 ... Зан әдсбиеті, 2004ж.;
* ҚР конституциясы (З0.08.1995ж.)-Алматы: Юрист, 2003.;
* ҚР азаматтык ... ... жәнс ... бөлім)-Алматы 2003.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық құқықтың қағидалары25 бет
Жеке меншікке жалпы түсініктеме24 бет
Жерге меншік құқығы: түсінігі, түрлері, жүзеге асыру тәртібі23 бет
Заттық құқық жәнеменшік құқығы туралы жалпы ережелер40 бет
Заңды тұлғалардың кейбір түрлерінің меншік құқығы38 бет
Міндеттемені бұзғаны үшін азаматтық-құқықтық жауапкершілік36 бет
Меншік құқығы туралы ақпарат14 бет
Меншік құқығының анықтамасы мен мазмұны25 бет
Меншік құқығының түсінігі95 бет
Мердігерлік шартының жалпы сипаттамасы 36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь