Билер кеңесінің соттық функциясы

1. КІРІСПЕ
2. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1. Қазақ даласына тән дәстүрлі билік және билер соты;
2.2. Билер соты әлем өркениетінде;
2.3. Нар дауысты Нарынбай әулеті;
3. ҚОРЫТЫНДЫ
4. ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Билер кеңесі — дәстүрлі қазақ қоғамында өкілетті негізде қызмет атқарған ең жоғарғы кеңесші орган.
Билер кеңесі жылдың бір мезгілінде, әдетте, ел жайлауға көшіп болған соң өткізілген. Көбінесе, Сайрам маңындағы Мартөбеге,Сырдариядағы Күлтөбеге не Түркістан жанындағы Битөбеге шақырылған. Оған хан, сұлтандар, үш жүздің елге сыйлы, “қара қылды қақ жаратын” әділдігімен даңқы шыққан билері, батырлары қатысқан. Осындай кеңестің бірінде “қырық рудың өкілі” — қырық би қазіргі Сырдария облысы (Өзбекстан) Ангрен өзенінің сол жағасындағы “Ханабат” (Күлтөбе) деген жердегі Тәуке хан(1680 — 1718) ордасына жиналып, қазақ халқының заң кодексі — “Жеті Жарғыны” қабылдаған. Рулық алауыздықты жойып, қазақ ұлтын біріктіру, мемлекеттік тәртіпті нығайту мұратын көздеген Тәуке хан ел ішінде беделді билерге сүйене билік жүргізді. Ұлттық тұтастыққа іріткі саларлық ірі жанжалдар — руаралық “жер дауы, жесір дауы” өршігенде, ел шетіне жау тиіп, соғыс қаупі төнген кезде, көрші елдермен байланыс жасап, түрлі қарым-қатынас орнатар шақта билер кеңесін шақырып, негізгі мәселелерді бұқара өкілдері — билермен ақылдаса отырып шешкен. Билер кеңесінің шешімдерін ешкім бұза алмаған, хан да, қара да оны орындауға міндетті болған. Тәуке хан қалыптастырған осы демократиялық-құқықтық қағиданы қазақ даласын билеген кейінгі хандар да қатаң ұстанған. Билер кеңесінің шешімдері хан беделінен жоғары қойылғанымен, орталықтандырылған билік пен басқару ісіне қайшы келмеген.
1. Төреқұлов Н., Қазбеков М. Қазақтың би-шешендерi. 1,2-кiтаптар. Алматы,1993
2. Сулейменов Р. Б., Моисеев В. А. Из истории Казахстана XVIII века. (О внешней и внутренней политике Аблая). Алма-Ата, 1988.
3. Заңғар Кәрімхан мақаласы © e-history.kz сайтынын.
4. Қайрат Мәми, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Төрағасы, заң ғылымдарының докторы, профессор мақаласы «Билер соты әлем өркениетінде»;
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ 
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
СӨЖ
Тақырыбы: Билер Кеңесінің соттық ... ... ... Ф. Б. ... ... Д. А. ... 2016ж.
МАЗМҰНЫ:
1. КІРІСПЕ
2. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1. Қазақ даласына тән дәстүрлі билік және билер соты; ... ... соты әлем ... Нар ... ... әулеті;
3. ҚОРЫТЫНДЫ
4. ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Билер кеңесі -- дәстүрлі қазақ қоғамында өкілетті ... ... ... ең ... ... ... кеңесі жылдың бір мезгілінде, әдетте, ел жайлауға көшіп болған соң ... ... ... ... Мартөбеге,Сырдариядағы Күлтөбеге не Түркістан жанындағы Битөбеге шақырылған. Оған хан, сұлтандар, үш жүздің елге сыйлы, "қара қылды қақ жаратын" ... ... ... билері, батырлары қатысқан. Осындай кеңестің бірінде "қырық рудың өкілі" -- ... би ... ... облысы (Өзбекстан) Ангрен өзенінің сол жағасындағы "Ханабат" (Күлтөбе) деген жердегі Тәуке хан(1680 -- 1718) ... ... ... ... заң ... -- ... ... қабылдаған. Рулық алауыздықты жойып, қазақ ұлтын біріктіру, мемлекеттік тәртіпті нығайту мұратын көздеген Тәуке хан ел ішінде беделді билерге сүйене ... ... ... тұтастыққа іріткі саларлық ірі жанжалдар -- руаралық "жер дауы, жесір дауы" өршігенде, ел ... жау ... ... ... төнген кезде, көрші елдермен байланыс жасап, түрлі қарым-қатынас орнатар шақта билер кеңесін шақырып, негізгі мәселелерді бұқара өкілдері -- ... ... ... ... ... кеңесінің шешімдерін ешкім бұза алмаған, хан да, қара да оны орындауға ... ... ... хан ... осы ... қағиданы қазақ даласын билеген кейінгі хандар да қатаң ұстанған. Билер кеңесінің шешімдері хан беделінен жоғары қойылғанымен, орталықтандырылған билік пен ... ... ... ... ... ... мемлекеттік маңызы бар мәселелерді талқылаған кезде "тура биде туған жоқ, туғанды биде иман жоқ" деген моральдік принципке ... Қара ... ... пен ... ғана ... ... ру мүддесін ұлт мұратынан жоғары қоятын қылығы байқалған билер ел сенімінен, хан құрметінен айырылған. ... ... ... аты ... ... ... ... шақырылмаған.
2.1. Қазақ даласына тән билік және билер соты;
Билердiң саяси ықпалы ... сан ... ... мен қарамағындағы рулардың қуаттылығымен анықталып отырды. Қазақ ұлыстарында билер ерекше құқыққа ие болды: олар сот, әкiмшiлiктiк және әскери билiктi iс ... ... ... ... ... ... iстерiне араласып отырған. Дәстүрлі қазақ қоғамындағы билер институты өкілдерінің бойына тән ... төрт ... ... ... қолбасшы төрешi әкiмшiлiктiк тұлға Билер ... ... ... ... ... ... тосқауыл болды. Билердiң қолында әскери, саяси-әкiмшiлiктiк, сот және заң ... ... ... шоғырлануының өзi хандық билiктi тежеуге ықпалын тигiзiп отырды; Билер қазақ елiнiң бүкiл аумағы бойынша тармақталған ... ... ... сол ... ... ... қоғам мүшелерiнiң басым көпшiлiгiн қамтып отырды; дала аристократиясының өкiлi Билердiң саяси салмағы едәуiр болғаны соншалық, кей жағдайда, ... ... өзі ... институттың беделді өкілдерімен, ақылдаса отырып, хан кеңесiнде қарастырылған мәселелер шешімін біріге қабылдап отырған. Соғыс және бiтiм ... ... ... ... ... ... билер жүргендiктен, түпкi шешiмдi шығару сөз саптаған шешен-билерге ... ... ... хан сайлау тәрiздi аса маңызды қоғамдық рәсiмдi атқару сонау Шыңғыс ... ... ... ... ... ... ақиқат. Керек болса, хандық институтының қашанғы әлеуметтiк негiзi болып келген сұлтандар тәрiздi әлеуметтiк ... өзi ... ... ... ... hәм ... тең түсе алмай қалған едi. Осыған жүгiне келiп, белгiлi ғалым Салық Зиманов деп атаған. Билердiң беделi ... ... ... ... ... шешу ... олардың мойнына жүктелетiн. Әрине, билер руаралық, тайпаралық дауларды шешу барысында тек сот мәселесiмен шектелiп қоя ... ... ... ... ... ... ... тепе-теңдiлiгiн қамтамасыз ету. Яғни, саяси тұрақтылықтың бұзылуына жол бермеу. Мәселен

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әйтеке Бәйбекұлы160 бет
Кеңестік дәуірде Қазақстан соттарының шешімдерін қайта қарау институттары6 бет
Азаматтық iс жүргiзудегi дәлелдеменiң түсiнiгi мен топтастырылуы29 бет
Азаматтық іс жүргізудегі дәлелдеу және дәлелдемелер мәселелері58 бет
Заң психологиясының даму тарихы28 бет
Соттық ветеринариялық-санитариялық сараптау пәні7 бет
Терроризмді тергеу әдістемесі9 бет
Қазақстан Республикасының ұлттық құқықтық жүйесі10 бет
"қабылданған шешімді орындаудағы ұйымның функциясы"6 бет
2 – сынып математика сабақтарында оқытудың тәрбиелік функциясын жүзеге асыру64 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь