Материалдық емес активтер аудиті туралы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

НЕГІЗГІ БӨЛІМ. Материалдық емес активтер аудиті
1. Материалдық емес активтер есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1 Материалдық емес активтер туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2 Материалдық емес активтердің есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
1.3 Материалдық емес активтердің амортизациясы мен
құнсыздануының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
2 Материалдық емес активтер аудитi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17
2.1 Аудиттің мәні, маңызы, принциптері ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17
2.2 Материалдық емес активтер аудитiнiң мiндеттерi және
ақпарат көздерi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25
2.3 Материалдық емес активтердi сатып алу, пайдалану және
есептен шығару бойынша операциялар аудитi ... ... ... ... ... ...28
2.4 Материалдық eмec активтер амортизациясы аудитi ... ... ... ...29

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30 ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32
Дамыған елдерде ерте кезден бастап аудит жұмысын шаруашылық субъектілеріне қызмет көрсету деп – атап кеткен. Оған себеп, кәсіпкер өз субъектісі туралы аудиторлық қорытынды алу үшін келісім-шарт жасау арқылы төлем жасайды, ал өз кезегінде келісім-шарт талабына сәйкес тексеру жасап, аудиторлық қорытынды береді. Аудитор өз кезегінде әртүрлі қызмет көрсетеді. Мысалы, бухгалтерлік есеп жұмысын ұйымдастыру туралы, салық мекемесімен есеп айырысу тәсілдері туралы, банк операцияларын жүргізу туралы тұжырымдамаға кеңес, тағы басқалай әртүрлі қызмет көрсете алады.
Аудит жұмысының тағы бір ерекшелігі ол – шаруашылық субъектілеріне, өндіріс барысына байланысты, өнімді сату барысына, маркетинг мәселелеріне қатысты түсініктемелер, кеңес берумен шұғылдануда. Олай дейтініміз, ірі аудит фирмаларыүлкен информатика орталығын қолданып жұмыс жүргізеді.
Үшіншіден, аудит жұмысын ақша, құнды қағаз қаржыс
1. 20.11.1998 ж. Қазақстан Республикасының "Аудиторлық қызмет туралы" туралы Заң (өзгерістер мен қосымшалар).
2. Абленов Д.О. Аудит: теория и пратика. Учебник. Алматы: Экономика, 2005
3. Абленов Д.О. Основы аудита. Алматы: Экономика, 2003.
4. Ә. Әбдіманапов. Бухгалтерлік есеп. Теориясы жөне принциптері. Алматы, 2001.
5. Байдаулетов М.Б., Байдаулетов С.М. Аудит. Алматы. Қазақ университеті, 2001.
6. Гершун А.М. и др. Учет по Международным стандартам: учебное пособие.- 3 изд.. М.: Фонд развития бухгалтерского учета, 2006 г.
7. Дюсембаев K.Ш. и др. Аудит и анализ финансовой отчетности. Учеб. пособие. Алматы. Каржы-Каражат. 1998г.
8. Ержанов М.С. Теория и практика аудита. Алматы. Гылым. 1994г.
9. Ержанов М.С. Аудит-1 .Алматы. Бастау. 2005г.
10. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н. Қүдайбергенов Н.А. Бухгалтерлік есеп принциптері. Алматы: Экономика, 2003
11. Осадчая В.И. Основы аудита. Караганда, 2002.
12. Табалина С.А., Ремизов Н.А. Аудит: современная методика. М., 2003.
13. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Қүдайбергенов Н.А., Жантаева А.А. Қаржылық есеп. Алматы: Экономика, 2001
14. Международные стандарты финансовой отчетности. Перевод полного официального текста МСФО, действующих в ЕС по состоянию на 1 января 2005 г.,- М.: Аскери,2006 г.
15. Толпаков Ж.С. Бухгалтерский учет. - Караганда, 2004.
16. Торшаева Ш.М. Аудит. Караганды, 2002.
17. Тулешева Г.К. «Финансовый учет и отчетность в соответствии с международными стандартами» часть 1, 2. учебное пособие Алматы, Бизнес информация, 2005г.
18. Укашев Б.Е., Әжібаева З.Н. Бухгалтерлік есеп теориясы. Алматы 1999.
        
        Жоспары
Кіріспе.....................................................................
..........................3
Негізгі бөлім. Материалдық емес активтер аудиті
1. ... емес ... ... емес ... ... Материалдық емес ... ... емес ... амортизациясы мен
құнсыздануының
есебі...........................................................14
2 ... емес ... ... ... ... ... емес ... ... мiндеттерi және
ақпарат
көздерi.....................................................................
.25
2.3 Материалдық емес активтердi сатып алу, ... ... ... ... ... аудитi.......................28
2.4 Материалдық eмec активтер амортизациясы аудитi...............29
Қорытынды...................................................................
...................30 ... ... ... ерте ... ... аудит жұмысын шаруашылық
субъектілеріне қызмет көрсету деп – атап кеткен. Оған себеп, ... ... ... ... қорытынды алу үшін келісім-шарт жасау арқылы
төлем жасайды, ал өз кезегінде келісім-шарт талабына сәйкес ... ... ... ... ... өз ... әртүрлі қызмет көрсетеді.
Мысалы, бухгалтерлік есеп жұмысын ... ... ... ... ... ... ... банк операцияларын жүргізу ... ... тағы ... ... ... көрсете алады.
Аудит жұмысының тағы бір ерекшелігі ол – шаруашылық ... ... ... ... сату ... маркетинг мәселелеріне
қатысты түсініктемелер, кеңес берумен шұғылдануда. Олай ... ... ... информатика орталығын қолданып жұмыс жүргізеді.
Үшіншіден, аудит жұмысын ақша, құнды қағаз қаржысымен ... ... ... ... ... биржалардың, акция
иелерінің қорытынды бухгалтерлік есеп көрсеткіштерін, ақпарат (отчет)
мәліметерін тексеріп өзінің аудиторлық ... ... Өз ... ... ... ... ... қағаз айналу операцияларын жүргізетін,
делдал кәсіпкерлерге өзара немесе өндірістік ... ... ... ... береді. Қорыта келгенде, аудитор қорытындысына ... ... ... ... ... ... күдіксіз
өзара карым-қатынасқа түседі. Мысалы, банк ... беру үшін ... ... ... ... жүргізетін қаржылық жағдайының
тұрақты екенін аудит қорытындысы арқылы анықтайды. Сол сияқты, кез-келген
кәсіпорында өзара қарым-қатынасқа ... болу үшін ... ... ... ... ... ... ерекшеліктерін іс жүзінде қолдануүшін
экономикасы жоғары ... ... ... ... ... отчеты тек қана аудиторқорытындысы болған
жағдайға ғана басылымға шығады. ... сол ... ... есеп-
ақпарат мәліметтерін зерттеп, талдау жасағаннан кейін ғана өзіне қажет,
сенімді ... ... ... Яғни, анық мәлімет алу үшін
мұқтаждығы бухгалтерлік ақпараттардың дұрыстығын анықтайтын аудит жұмысының
қажеттілігін тудырады.
Курстық жұмыстың негізгі ...... емес ... ... ... емес ... ... жургiзу тәртiбiне,
материалдық емес активтердi сатып алу, ... ... ... жасау.
Осы мақсатқа жету барысында мына міндеттерді шешу көзделген:
• Материалдық емес активтер туралы түсінік
• Материалдық емес активтердің ... ... емес ... ... мен ... ... емес активтер аудитiнiң мiндеттерi және ақпарат көздерi
• Материалдық емес активтерге түгендеу жургiзу тәртiбi
• Материалдық емес активтердi сатып алу, ... және ... ... ... аудитi
• Материалдық eмec активтер амортизациясы аудитi
Зерттеу объектісі – материалдық емес активтердің есебі мен аудиті.
Теориялық ... ... ... қаржыгер ғалымдардың еңбектері,
Қазақстан Республикасының «Аудиторлық ... ... ... ... ... ... есеп пен ... есеп беру туралы»
Қазақстан Республикасының Заңы негіз болады.
1. Материалдық емес ... ... ... емес ... туралы түсінік
Материалдық емес активтер түсінігіне физикалық үлгісі жоқ, ... ... ... жататын құндық бағасы жоқ бірақ табыс әкелетін
қабілеті бар объектілер жатады. Материалдық емес ... ... ... ... белгілеуіне және қызметіне қарамастан топтарға
бөлінеді: фирма құны, тауарлық белгісі, «Ноу- хау», «Авторлық ... ... ... ... ... ... ... қайнаулар, су ресурстары
және т.б. Өзге материалдық емес активтерге жатады: ұйымдастыру шығындары,
ғылыми – зерттеулік өңдеулер, ... ... ... емес ... ... № 38 ... емес активтер»
ҚЕХС-на сәйкес бағалау негізгі құралдар секілді есепке қабылданады.
№38 ... емес ... ... ... ... сәйкес материалдық емес активтер – бұл ... ... ... ... өткізуде, әкімшілік мақсаттарға және
өзге обьектілерге жалға беруде:
а) анықтауға болатын,
б) субьекті арқылы ... оны ... ... болашақта экономикалық пайда аламын деп
күтетін, физикалық формаға (мәнге) ие емес, ұзақ уақыт кезеңде (бір жылдан
асатын) ... ... ... монетарлық емес
активтер.
Материалдық емес активтер қолдану барысында ... ... ... және ... баланстық құны ұйым үшін экономикалаық пайдадан ... ... ... міндетті түрде амортизациялық емес құнын шығынға
жатқызу және зиянды тану.
Материалдық формаларының болмауы – ... ... ... ... ... ... ерекшелігі болып саналады. ... осы ... ... ... ... ... туғызады.
Физикалық сапасының болмауы оларды бағалауда және одан ... ... ... емес ... ... материалдық емес актив анықтамасына сәйкес келсе;
2) тану өлшемдеріне жауап берсе және ... ... ... ... ... болашақта, аталған активпен тікелей байланысты, қажетті
экономикалық ... ... ... ... ... ... актив құнын сенімді айқындау мүмкін болса;
в) материалдық емес активтер тану ... ... құны ... болса, материалдық емес актив болып танылады.
Халықаралық қаржылық есептілік стандартына көшу кезінде ... ... ... ... ... және №38 Халықаралық қаржылық
есептілік стандартының талаптарын ескере отырып, балансқа енгізіледі.
Материалдық емес ... ... ... ... болып мыналар
саналады: сатып алу (иелікке алу) тәсілі, дербес есеп ... ... ... ... алу ... емес ... ... қамтамасыз ету;
- патент;
- ұйымдастыру шығындары;
- гудвилл;
- авторлық құқық;
- франчайзинг түрлері бойынша жіктеуге болады.
Материалдық емес активтерге мыналар ... ... ... ... немесе белгілі бір ... ... ... ... ... салық органдары беретін патенттер, субьектінің өзі
жасаған тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері.
Компаниялардың қызметкерлер құрамының зияткерлік және іскерлік ... ... мен ... ... ... емес активтер
болып танылмайды, өйткені олар өзінің көздерінен ажырағысыз бірлікте және
оларсыз пайдаланылмайды.
Материалдық емес активтер ұзақ ... және ... ... ... ... есеп ... ... оларды тану мен бағалау маңызды
болып саналады.
Материалдық емес активтердің бастапқы ... ... тану ... және
сатып алу көздеріне қатысты болады, оны мынадай түрде беруге болады:
Кесте 1. ... емес ... ... ... ... ... алу ... |Бағалау ... ... ... олардың |Егер заңда басқалай көзделмесе, тараптардың|
|салымдарының шотына жарғылық |келісімі бойынша ... ... | ... ... заңды тұлғалардан|Сатып алған материалдық емес активтерді |
|сатып алу ... ... ... ... ... |
| ... нақты шығындар бойынша ... ... алу ... ... ... ... ескере|
| ... ... алу ... ... ... ... ... ... ... емес ... оған ... алу ... дайындау шығындары (активті сатып алуға, оған меншік құқығын
беруге ... ... ... ... ... құны ... №38 Халықаралық
қаржылық есептілік стандартына сәйкес бағаланады.
Іштей жасалған материалдық емес активтің, тану өлшемдеріне сәйкестігін
бағалау ... ... ... құруды зерттеу сатысына және әзірлеу сатысына
жіктейді.
Әзірлеу сатысында пайда болатын материалдық емес актив, компания:
- материалдық емес ... ... ... тұрғыдан жүзеге асыруға
болатындығын;
- активті пайдалануға немесе сатуға өзінің қабілеттілігін;
- материалдық емес активке жататын ... ... ... ... ... ... танылады.
Ішкі жасалған материалдық активтің өзіндік құнына, дәйекті негізде
актив жасауға, өз мақсаты бойынша пайдалану үшін ... ... ... ... жатқызылатын барлық шығындар кіреді.
Материалдық емес активтер айырбасқа немесе ұқсас емес материалдық емес
активтерге ішінара ... ... ... ... ... баптардың өзіндік
құны, кез келген аударылған ақша қаражаттарының ... ... ... ... жасалған, берілген активтің әділетті
құнына эквивалентті, алынған активтің әділетті құны бойынша бағаланады.
Материалдық емес актив, қызметтің сол ... ... ... ... ... әділетті құнға ие ұқсас активке айырбасқа сатып алынуы мүмкін.
Материалдық емес актив сондай-ақ ұқсас активтегі үлестік қатысуға ... ... Екі ... да ... алу ... ... ... пайда да, залал да танылмайды. Мұның орнына жаңа ... ... ... ... баланстық құнына тең болып белгіленеді. Сонымен
бірге ... ... ... құны ... активтің құнсыздануынан
болған залалды растауы мүмкін. ... ... ... ... құнсыздануынан болған залал танылады және құнсызданудан ... ... ... құн жаңа ... ... ... емес активтер есебінде осындай бағалау түрлері
қолданылады.
Өзіндік құн – бұл осындай мәміле ... ... ... ... ... ... мәмілелер жасау кезінде міндеттемелерді орындау
немесе активтер сатып алу үшін жеткілікті ақша қаражаттарының таза сомасы.
Қалдық құн – оның кетуі ... ... ... ... пайдалы қызмет мерзімінің соңында, компания алады деп ... ... ... құны – бұл, осындай мәміле жасағысы келетін, жақсы
хабардар етілген, бір-біріне тәуелсіз ... ... ... ... ... ... ... активтер сатып алу үшін жеткілікті
ақша ... ... құн – бұл ... ... ... мен ... және жинақталған амортизация сомасын шегергендегі, активтің ... ... емес ... ... ... ... пайдалану үшін активті дайындауға тікелей жатқызылмайтын, сауда,
әкімшілік және өзге ... ... ... үшін ... ... дайындауға жұмсалатын
шығындар;
•  активтің жоспарлы көрсеткішіне жету үшін жұмсалған шығыстар.
Осы шығыстардың барлығы кезең шығыстары болып танылады.
1.2 Материалдық емес ... ... емес ... ... ... үлгісі жоқ, ұзақ
мерзімді қолдану объектісіне жататын құндық бағасы жоқ бірақ табыс әкелетін
қабілеті бар ... ... ... емес ... ... ... қызметіне, белгілеуіне және қызметіне қарамастан топтарға
бөлінеді: фирма құны, ... ... ... ... «Авторлық құқық». Мүлік
құқығына келесілер жатады: жерді қолдану құқығы, ... су ... т.б. Өзге ... емес ... ... ... шығындары,
ғылыми – зерттеулік өңдеулер, білікті конструкторлық өңдеулер.
Материалдық емес активтердің есебі № 38 «Материалдық емес ... ... ... негізгі құралдар секілді есепке қабылданады.
Материалдық емес активтер қозғалысының есебі 2700 «Материалдық емес
активтер» шот ... ... ... 2770 ... 2720 «гудвиллдің
құнсыздануы», 2730 «Өзге материалдық емес ... ... ... емес ... бұл ... бастапқы құн бойынша есептелінеді.
Келіп түскен материалдық емес активтер қабылдау – беру ... ... (НМА -1 ... 2. Материалдық емес активтердің түсуі бойынша шоттар байланысы
|Операция мазмұны ... |
| ... |
| ... ... |
|1. Материалдық емес активтердің алынуы: | | |
|- ... ... сома ... |2730 |1250 |
|- ... ... бірлескен- бақылау заңды | | ... |2730 ... |
|- жеке және ... тұлғалардан |2730 ... ... ... емес ... ... |2730 ... |
|жарғылық капиталға салым ретінде түсуі | | ... ... ... ... ... ... |2730 ... |
|материалдық емес активтер | | ... ... ... көрінісі |2710 ... ... ... емес ... құрылуы: | | |
|- ... емес ... ... |2930 |3350 ... ... еңбек ақысы | | |
|- ... ... ... |2930 |3210 |
|- ... емес активтердің құрылуы кезіндегі |2930 |3310 және ... ... | ... |
| | | |
|- ... емес активтердің құрылуы үшін |2930 |3380 ... ... ... ұзақ ... құрылған | | ... |2930 ... |
|- ... емес ... ... ... | | ... |2730 |2930 |
|- ... ... ... бойынша жұмыстың | | ... | | ... емес ... ... ... есеп ... ... келіп түскен материалдық емес активтердің барлық
түрлеріне кәртішке жүргізіледі. ... ... ... 1 данада
толтырылады, кәсіпорындағы материалдық емес активтердің қабылданғанын
куәландыратын ...... ... және ... ... емес активтердің басқа кәсіпорынға берілгенін растайтын
қабылдау – ... ... ... емес активтер есептен шыққанда немесе істен шықса және,
егер оларды қолданудан ешқандай экономикалық пайда алынбаған ... ... ... Материалдық емес активтер есептен шығуы
олардың сатылуымен, моральдық тозуымен немесе іске жарамай қалумен, басқа
ұйымдарға қайтарымсыз берумен және ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Материалдық емес активтер есептен
шығарылуы материалдық емес ... ... беру ... ... ... ... ... емес активтерді сату кезінде бухгалтерлік есеп шоттарында
келесідегідей ... ... ... материалдық емес активтердің ... ... ... шоты ... 7410 ... шығуы бойынша шығыстар»
Кредит шоты бойынша 2730 «Өзге материалдық емес активтер»
- ... емес ... ... ... ... дейінгі
жинақталған амортизациялық сомасына:
Дебет шоты бойынша 2740 «Өзге материалдық емес активтердің
амортизациясы»
Кредит шоты бойынша 2730 «Өзге материалдық емес ... ... ... емес активтердің объектісінің қосылған ... ... ... сәйкесінше көрсетілген төлем құжаттары
(төлем талап – тапсырма және т.б.) бойынша:
Дебет шоты бойынша 1210 «Сатып алушылар мен ... ... ... берешегі»
Кредит шоты бойынша 6210 «Активтердің шығуынан алынатын кірістер»
- шот – фактурада көрсетілген сатылған материалдық емес активтердің
объектілерінің қосылған құн ... ... ... шоты ... 1210 «Сатып алушылар мен тапсырысшылардың қысқа
мерзімді дебиторлық берешегі»
Кредит шоты бойынша 3130 ... құн ... ... емес ... үшін ... ... ... банк көшірмесіне сәйкес:
Дебет шоты бойынша 1030 «Ағымдағы банктік шоттардағы ақша қаражаты»
Кредит шоты бойынша 1210 ... ... мен ... ... ... ... емес активтер қолдану барысында үнемі ... ... және ... баланстық құны ұйым үшін экономикалаық пайдадан асып
кетеді. ... ... ... ... ... емес құнын шығынға
жатқызу және зиянды тану. Материалдық емес ... ... ... салдарынан шығынға жатқызылуы және одан кейінгі
қолданылуының ... ... ... ... көрсетіледі.
Дебет шоты бойынша 7410 «Активтердің шығуы бойынша ... шоты ... 2730 ... ... емес ... емес ... ... шығынға жатқызылғанға
дейінгі жинақталған амортизациялық сомасына:
Дебет шоты бойынша 2740 ... ... емес ... шоты ... 2730 «Өзге материалдық емес активтер»
Материалдық емес активтердің объектілерінің есептен шыққан қосымша құн
салығының сомасына келесі ... ... шоты ... 7410 ... шығуы бойынша шығыстар»
Кредит шоты бойынша 3130 «Төлеуге тиісті ... ... ... емес ... ... ... және сатып алуының есебі.
Актив түрінде бастапқы ... ... ... ... ... мен ... төмен түсуінен болған кез келген ... алып ... ... құны ... ... ... кейін материалдық емес ... ... мен ... ... жинақталған залалдарды шегергендегі
қайта бағалау күніндегі оның әділетті құнын білдіретін қайта ... ... ... алынуы тиіс. №38 Халықаралық қаржылық ... ... ... бағалау мақсаттары үшін, әділетті құн белсенді
(активті) нарық мәліметтері ... ... ... ... ... құны есепті күнге әділетті құнды пайдалану кезінде анықталған
құннан түбегейлі өзгешеленбейтіндей түрде жүргізілуі тиіс.
Материалдық емес активтердің ... мен ... ... ... емес ... ... ... шоттарында жүргізіледі:
2710 – Гудвилл
2720 - Гудвилдің құнсыздануы
2730 - Өзге ... емес ... - Өзге ... емес активтер амортизациясы және олардың
құнсыздануы
Материалдық емес активтер әртүрлі көздерден сатып алынады немесе ... ... 3. ... емес ... ... алу және оны ... ... |Операциялар мазмұны ... ... ... ... емес ... ... ... | | |
| |- ... құны |2710, |3310 |
| |- ҚҚС |2730 | |
| | |1420 |3310 ... ... емес ... ... | | |
| ... жағдайына дейін келтіру шығыстары|2710,2730 |3310,3390, |
| | | |3350 және |
| | | |т.б. ... ... емес ... ... ... |6280 |
| |алу | | ... ... емес активтер құру: |8310 ... |
| |а) құру ... |2930 ... |
| |б) ... ... | ... т.б. |
| |в) тану |2710 |8310 |
| | |2730 |2930 ... ... емес ... ... |2710, |5110 |
| ... ... |2730 | ... |Ұйымды біріктіру нәтижесінде иелікке алу |2710 ... |
| ... алу) | | ... |Материалдық емес активтің бір обьектісін |2730 |2730 |
| ... ... ... | | ... емес ... шығу және ... ... емес активтер бухгалтерлік баланстан:
•  пайдалы қызмет мерзімі ... ... ... ... тозу ... өзге ... ... капиталына жарна төлегенде;
•  айырбастағанда;
•  сатқан жағдайларда, бастапқы құжаттар негізінде есептен шығарылады.
Материалдық емес ... ... ... ... баланстық құны
2700 «Материалдық емес активтер» шағын бөлімінің ... ... 7410 ... ... ... шығыстар» шотының дебетіне
есептен шығарылады.
Материалдық емес активтің ... ... ... ... ... мен шығыстар туралы Есепте кіріс немесе шығыс ... ... ... ... алып ... өткізу құны мен баланстық ... ... ... ... емес активтерді өткізуден алған кіріс 6210 «Активтердің
кетуінен алған кірістер» ... ... ... 1000 ... ... 1200 ... мерзімді дебиторлық берешек» шағын бөлімдерінің тиісті
шоттарының дебеті мен ... ... ... емес активтердің амортизациясының есебі
Материалдық емес активтер пайдалы қызмет көрсету мерзімінде ай сайын
бастапқы құнынан ... ... ... шығындарына аударылады,
онымен қоса оның құнын жабу көзін құрастырады.
Амортизация нормасын ұйым бастапқы құнымен пайдалы ... ... ... ... ... емес ... ... амортизация сомасын есеп бойынша бухгалтерлік ... ... ... ... шоты бойынша 8410 «Үстеме шығыстар»
Кредит шоты ... 2740 ... ... емес ... амортизация сомасының азайтылуы материалдық емес
активтердің шығуы ... ... емес ... ... ... бастапқы танығаннан кейін
жинақталған амортизацияны алып тастағандағы әділетті құн ... емес ... ... ... ... ... ... жақсы бағаланған мерзімі негізінде анықталады.
Амортизацияны есептеу ... үшін ... қол ... ... ... ... материалдық емес активтің пайдалы қызмет мерзімін бағалау
пайдалы қызмет мерзімі ұзақтығының ұлғаюы мен сенімділігі азая ... ... ... ... ... ... емес ... пайдалы
қызмет мерзімі 20 жылдан аспайтындығы жайлы жол ... ... ... құқықтар мен кейбір лицензиялардың заңмен
белгіленген қолданыс мерзімдері бар және ... ... ... ... ... активтердің қызмет мерзімі неғұрлым қысқа болып
беліленеді. ... ... ... мерзімі, жиі түрде заңдық
қолдаусыз ... ... созу ... болып көрінетіндігін ескере
отырып қабылданады. Негізінен, нормативтікке қарағанда экономикалық ... ... бұл ... ... ... және ... ... байланысты туындайды. Мұндай жағдайларда атап ... ... ... ... ... сәті ... саналады. Мысалы,
авторлық құқық олардың қолданылуының бүкіл мерзімі ішінде ... ... ... өте аз. Атап ... ... бес жылдан кейін немесе одан
ертерек ескіріп ... Ал, ... емес ... ... ... ...... міндет. Әрбір обьекті көп немесе аз ... ... ... ... ... ... емес ... күрделі
қаржы салымын негіздеу материалдық активтерге қарағанда маңызды түрде
қиындау. ... да ... ... міндеті – материалдық ... ... ... ... ... ... ... кірістегі ауытқушылықтарды жою мақсатында кірісті бірдей бөлу болып
табылады.
Материалдық емес активтер бойынша амортизациялық ... ... ... ... ... кейінгі айдың 1-ші жұлдызынан бастап
есептеліп, осы обьектінің құны толық өтелгенге ... ... осы ... ... қалғанға дейін) дейін ... ... осы ... құны ... ... ... оны бухгалтерлік
есептен шығарған айдан кейінгі айдың 1-ші жұлдызынан есептеу тоқтатылады.
Материалдық емес ... ... ... жинақталған
амортизацияның аударымдар туралы ... ... ... ... ... емес активтер амортизациясы мен құнсыздануы» ... емес ... тозу ... арналған.
2740 шотының кредиті бойынша 7210 шотының дебетімен корреспонденцияда
материалдық емес ... ... ... ... ... емес ... кетуі (шығып ... ... ... ... 2740 шотының дебетінен 2730 шотының
кредитіне есептен шығарылады.
Материалдық емес ... ... ... құралдарға қолданылатын
әдіске ұқсас әдістер қолданылады. Әрбір әдіс ... ... ... пайдалы қызметінің белгілі бір мерзіміне ... ... оны ... ... ... ... құнды орындалған
жұмыстардың көлеміне пропорционал есептен шығару әдісі, қалдықты кемітуші
әдіс активінен ... ... ... ... тұтыну (потребления)
үлгісіне (моделіне) қатысты болады. Түзусызықты бірқалыпты әдіс негізгі
құралдарға қолданылатын әдіске ... ... ... ... ... ... ... есептен
шығару әдісі жағдайында ... ... ... ... ... көлемінің көрсеткіші мен материалдық емес активтің бастапқы құны
мен материалдық емес активтің бүкіл пайдалы мерзіміндегі болжанып отырған
жұмыс ... ... ... ... болады.
Қалдықты кемітуші әдіс материалдық емес активтерге ... ... ... формулаларды пайдалана отырып компьютерлік бағдарламаларды
қамтамасыз ету:
Қалдықты кемітуші әдіс жағдайында аударымдар ... ... ... құн мен ... ... негізінде анықталады.
Амортизация есептеудің таңдап алынған ... егер ... ... ... тұтынудың күтіліп отырған үлгілерінде маңызды
өзгерістер болмаса ғана, ... ... ... ... ... емес активтер тобы бойынша қолданылады.
Амортизацияны есептеу, мақсаты бойынша пайдалануға актив ... ... ... ... сомасы, егер ол өзге активтің
баланстық құнына енгізілмесе, ... ... ... ... және ... ... ... анықталады. Амортизациялық аударымдарды есептеу,
консервацияға қою жағдайларын ... ... емес ... ... ... ... ... тоқтатылмайды.
Пайдалы қызмет мерзімі мен материалдық емес активтің амортизациясын
есептеудің қолданылатын ... ... ... ... ... ... қаралып отырады. Егер активтің күтіліп отырған пайдалы қызмет мерзімі
оның алдындағы бағалаулардан өзгешеленетін болса, ... ... де ... ... ... ... Егер ... пайдаланудан алатын
экономикалық пайдаларды ... ... ... ... ... болатын болса, болған өзгерістерді көрсету үшін амортизация
есептеу әдісін ... ... ... емес ... амортизациясы мен тозу әдістеріне
қатыссыз түрде, ... ... ... ... ... мүмкін.
Компания активтердің құнсыздануы мен оның тигізетін әсерін әрбір қаржы
жылында ... ... ... ... Материалдық емес активтер аудитi
2.1 Аудиттің мәні, маңызы, ... ... ... дегеніміз - дербес, тәуелсіз ... ... ... ... ... ... есебін, бухгалтерлік есеп көрсеткіштерін тексеру
арқылы анықтап, ... ... ... ... ... жағдайда сараптау
жүргізіп, аудиторлық қорытынды жасау және әртүрлі түсініктеме қызметін
көрсету»-деп ... ... ... жұмысының көлемі-объектісі, шаруашылық
субъектінің қалауында толық немесе бір бөлімін аудиттік тексеруді тапсыру
тапсырушының ... ... ... ... ... оның
мәліметтерінің дұрыстығы, қатесіздігі тек қана ... ... ... ... Үшіншіден, аудиттің негізгі мақсаты-
аудиторлық қорытынды жасау. Тапсырушының өз тарапынан төлем жасап, ... ... ... қорытындысын алу. Себебі, тек аудит
қорытындысын алған шаруашылық субъектілерінің ақпараты ... ... ол ... ... ... алады деген сөз.
Аудиттің мазмұнын анықтамалар ... ... ... оның ... ... ... Сонымен қатар, аудиттің мазмұнын одан әрі тереңдеу
қарастыру мақсатымен біз мына үш бұрыш үлгісімен ... ... табу үшін ... ... ... ... ... керек. Ол кезінде
басылымға шығуына кепілдік береді.
3.Мемлекет, кәсіпорындардың жақсы жұмыс жүргізіп табысты ... ... олар ... ... ... ... құштар болу себебі
аудитор тексеру барысында табыстылық есебін тексеріп кәсіпорынның ... ... ... ... төлейтінін анықтайды. Ал қажет болған жағдайда
аудитор ... ... ... ... ... бере ... ... жүргізілген кәсіпорындарда табыс сомасын жасырып қалу, салық төлемеу
үшін қылмысқа немесе басқалай әр түрлі жалтарушылыққа жол берілмейді.
Осы үшбұрыштың ... ... ... болсақ, аудит «осы
үшбұрыштың төбесін» қосып қана қоймай ерекше қызмет атқаратынын айту қажет.
Біріншіден, «Аудит қорытындысы» арқылы шаруашылық ... бір ... ... ... ... ... да даму ... қамтамасыз
етуге кепілдік алады. Яғни, бір ... ... бір ел ... ... даму жолында болған жағдайда ол елде ... ... ... да, оның ... сол ... қатынас экономикалық заңдылықтары күшейіп, нағыз нарықты қатынасқа
көшу арқылы ол елде ... ... ... ... ... ... ... іс жүзінде қалыптастырады.
Екіншіден, «аудит жұмысы» үлкен мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... табыс-пайда сомасы салық
нақты анықтамадан қанша салық сома төлеу ... ... ... ... ... ... арқылы анықтайды. Қандай бір елде болмасын ... ... ... тиісті көлемде жинау және де нормативтік
ереже-нұсқау талабына сәйкестігін қамтамасыз ету. Қазіргі ... ... өз ... ... ... ... мәжбүр, оған қоса тек
қана «салық есебіне» аудит жүргізіп, ... ... ... ... ... ... ... инспекциясы қатал жаза қолданып, субъектілер
айып төлейді.
Аудиттің мазмұнын қарастыру барысында тағы да осы ... ... ... деп ... Ол ... ... ... аудитті
тексеру (проверка) деп анықталған. Ал аудиттің бақылау жасауға құқы ... ішкі ... ... ... ғана ... ... ... мазмұнын қарастыру барысында оның нақты құрамы ... ... ... ... ... ... үшін ... түрде сол
субъектінің шаруашылық бағытын, көлемін анықтау қажет. Оны сол ... ... ... Оған ... ... ... ... жасау
үшін аудит қамтитін объектілердің көлемі, ... ... ... заң ... немесе экономикалық ... ... ... ... ... ... тапсырушылар берген ақпарат
қарастырылады. Аудитор олардың дұрыстығын ... ... ... құрайды. Сол жұмыс барысында олардан кемшілік табуы немесе
дұрыс еместігін анықтауы мүмкін. Ол ... екі ... ... ... 1) ... кейбір мәліметтердің жетіспеушілігінен; ақпарат дұрыс
жасалмағандықтан.
3.Аудитордың мамандығы. ... ... ... ... ... жақсы меңгерген, эксперт, білгір адам болуы қажет. Аудит
барысында ол ... ... ... ... талдау жасайды, бір тұжырымға
келтіріп, қорытынды жасауына ... ... ... ... ... жинау және бақылау. Аудитордың негізгі мақсаты ол –
факті жинау. Себебі ол фактілер ... ол ... ... ... ... ... фактілер, мәліметтер өз кезегінде бір
жүйеге ... ... Оған ... ... стандарты. Стандарт дегеніміз
мәліметті бір жүйеге келтіру әдісі немесе нормативтік ереже-нұсқау талабына
сәйкес бір ... ... ... ақпараты. Аудитор өз жұмысының қорытындысын ... ... ... мазмұнын, өзінің аудиторлық
қорытындысын ақпаратында көрсетеді.
Қорыта ... ... ... аудиттің міндетті ... ... ... ... ... ... Аудиттің міндеті мен мақсатын
толық орындау үшін оның ... білу ... ... ... ... көшу ... мен
білім практикалық қызметтің дамужолындажаңа ғылым саласының пайда болуына
алып келді. ... ... ... ... ... бұрын бұл сөздің
шығу тарихын айтатын болсақ, ол алғашқыда «тыңдаушы» деген ... Осы ... ... сөзі нені білдіреді, оның міндеті ... ... ... ... және ... ... ... оған қажеттілік
туғызғанын қарастыру қажет.
Аудитор латынның «audio» деген сөзінен шыққан, яғни ол «тыңдап тұр»
деген ... ... ... ... ... ... ... бақылап-басқарушы тыңдаушы болған. Сондықтан ерте заманда
«аудитор» - «тыңдаушы» дегенді білдіретін, яғни ... да бір ... ... Ол адам ... ... аудитор деп аталынған.
Орта ғасырдың соңғы жылдарына дейін барлық елде әріп танитын және жаза
алатын адамдар ... өте аз ... ... деп – ... ... ... тыңдауға тиісті қызметкерлерді аудитор деп
атаған. Бір ... сол, ... ерте ... ... қызметінде есеп берудің
жазбаша түрінен ауызша түрінде мәлімет есеп беруін артық ... ... ... ... ... қолдан әртүрлі етіп жазуға ... ... ... Ал, ауызша есеп мәлімет беруде көзбе көз отырғанда, есеп беруші
өтірік айта алмайды ... ... ... ұялады»,-деген ұлы
сөзінің мағынасы осы негізге келетін ... ... ... мен саған
«сенемін»-деген, ал өз кезегінде есеп беруші ... ... ... негізге алынған деп тұжырымдауға болады.
Аудит бізге осы ... ... ... ... деп ... ... ... аудит ерте заманда ... ... есеп ... ... ... басшылық жүргізуде үлкен орын алған. Себебі,
кәсіпорында басшылық жүргізуде, шаруашылықта бақылау жасауда, оған бірден-
бір негізболатын, ... есеп және ... ... екеніне үлкен көңіл
бөлінген. Сондықтан да, шет елдерде ерте кезден бастап арнайы бухгалтер-
сарапшы, ... ... өте ... ... деп ... ... Штатындағы ғалымдар аудиторлық фирмалардың жұмыстарын,
атқаратын функциясын зерттеу қорытындысына: «бұл аудит-қызметінің идеясы,
мазмұны мен мағынасына ерекше көңіл ... ... ... ... ... ... ... есепті жетілдіру мен ... ... зор ... ... және экономикалық эффект
берер еді»-деп жазған.
Аудит мамандарын шет елдерде әр ... ... ... ... ... ... ... – ревизор, Францияда – ... ... ... Германияда- шаруашылық басқарушысы және тағы басқадай
деп де атайды. Айтылуындағы ... ... ... барлығы
бір ғана мақсатпен жұмыс ... ... ... ... бухалтерлік қорытынды есебін тексеру, оның ішінде
қаржылық ... ... ... ... орын ... ... ... мақсаты сол тексеру нәтижесін ... ... ... ... ... ... ерте кезден бастап аудит жұмысын ... ... ... деп – атап ... Оған себеп, кәсіпкер өз
субъектісі туралы аудиторлық қорытынды алу үшін келісім-шарт жасау арқылы
төлем жасайды, ал өз ... ... ... ... ... ... ... береді. Аудитор өз кезегінде әртүрлі қызмет көрсетеді.
Мысалы, бухгалтерлік есеп ... ... ... ... мекемесімен
есеп айырысу тәсілдері туралы, банк операцияларын ... ... ... тағы ... әртүрлі қызмет көрсете алады.
Аудит жұмысының тағы бір ерекшелігі ол – шаруашылық субъектілеріне,
өндіріс барысына байланысты, өнімді сату ... ... ... ... ... ... шұғылдануда. Олай дейтініміз, ірі
аудит фирмаларыүлкен информатика орталығын ... ... ... ... ... ақша, құнды қағаз қаржысымен кәсіпкерлік
жасайтындардың яғни, қаржы компанияларының, банкілердің, биржалардың, ... ... ... есеп ... ... ... ... өзінің аудиторлық қорытындысын жасауы. Өз ... ... ... ... құнды қағаз айналу операцияларын жүргізетін,
делдал ... ... ... ... кәсіпкерлер тобымен жұмыс
істеуіне кепілдік береді. Қорыта келгенде, ... ... ... ... ... айналысатын кәсіпорындар, кәсіпкер күдіксіз
өзара карым-қатынасқа түседі. Мысалы, банк ... беру үшін ... ... ... ... жүргізетін қаржылық жағдайының
тұрақты екенін аудит ... ... ... Сол ... ... өзара қарым-қатынасқа сенімді болу үшін аудитордың қорытындысы
болуы қажет.
Осы жоғарыда айтылған ... ... іс ... ... ... ... ... кәсіпорындардың мерзімдік
қорытындылары, бухгалтерлік отчеты тек қана ... ... ғана ... шығады. Кәсіпкерлер сол ... ... ... мәліметтерін зерттеп, талдау жасағаннан кейін ғана өзіне ... ... ... ... Яғни, анық мәлімет алу үшін
мұқтаждығы бухгалтерлік ақпараттардың дұрыстығын анықтайтын аудит жұмысының
қажеттілігін ... ... ... ... ... арқылы жүргізіледі.
1.Тәуелсіздік. Қоғам тану жолында аудитордың статусы оның өз ... деп ... Оған ... ол ... ... ... ... ол одан төлем алуына алдын ала келісіп қояды, екіншіден, оның
жұмысын мемлекеттік аудит заңы мойындайды, ... ... ... ... ... бір. ... ... келісім-шарт бойынша
анықтайтыны тек қана шындық.
2.Объективтілік. Бұл принцип ойлану, тек қана фактіге ... ... ... жасау. Аудитор шыншыл, бұрмалаушылыққа бармайтын, тазалық
ұстайтын маман ... ... Ол ... ... қорытындысында
кәсіпорынның табыстылық ақпаратын шыншылдықпен тексеріп, объективті
көрсеткіштерін ... ... Оның ... ... жол ... ... болуы қажет.
3.Кәсіби біліктілік. Аудит жұмысын өте ... ... ... ... ол теориялық және практикалық жағынан өте білімді маман
болуы және арнайы ... ... ... білуі қажет. Аудитор өз жұмысына
қажетті ереже нұсқауларын өте жақсы біліп, іс жүзінде қолдана білуі ... өз ... ... ... ... ... ... анализ жасауда,
сараптау жүргізуде, компьютермен жұмыс істеуде. Ол барлық тексерушіге сене
бермеуі керек, тек өзі ... көзі ... ... ... ... (сенімділік, сөзге берік болу). Аудитор өз
жұмысының құпиялығын сақтауға міндетті. Үшінші ... өз ... ғана ... тапсырушымен жазбаша келісім жасау арқылы беруге
құқылы.
5. Адалдық.
6. Ұйымдардың стандарттарын және әдеп ... ... ... зерттеудің зор әдістемелік маңызы бар. ... ... ... ішкі және ... ... ... ... Заңдылық
тұрғыдан ерікті және міндетті болып, ал техникалық орындалу тұрғысынан қол
жұмысы түрінде және компьютерді пайдалану болып ... ... ... оның ... ... ... ... көптеген
түсініктер қарастырылады. Енді сол сыртқы аудиттің ... ... ... аудит сыртқы ұйымдары немесе жеке аудиторлар
мен тапсырушылармен келісім-шарт жасау арқылы жүргізіледі. Оның ... ... ... ... тексеріп және оның ... ... ... ... ... ... ... түсініктеме беру. Осындай ... ... ... ... шаруашылық субъектілеріне, олардың
қаржылық жағдайына экономикалық талдау жасап олардың ... ... ... оның ... ... нығайту жолдарын айтып, қаржы
қолданудың тиімді, пайдалы қолдануына ... ... ... ... ... ... ... аудиттің
мақсаты тапсырушының талабына сәйкес ... ... ... ... және ... ... ... құрылымның тапсыруымен аудит тексеруі жүргізілген жағдайда
әлеуметтік-экономикалық мәселелер көтеріледі де, аудитор кәсіпорынның
немесе ... ... ... ... ... жүргізілуіне
қатты көңіл бөлінеді. Оған себеп, олар шаруашылығын ... ... ... ... ... салық төлемі көбейеді, әрине ол өз ... ... ... ... ... өз үлесін қосады.
Шаруашылық субъектілеріне аудит тексеруін жүргізгенде, оның негізгі
мақсаты бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... ... содан кейін тапсырушы талабына
сәйкес өз ойын айту және ... ... ... ... аудит қызметін атқарушылар жеке аудиторлар және аудит
фирмалары. ... ... ... және ... жұмысын, оның қаржылық
жағдайын тек қана жақсы жағынан, мүмкіншілігі болса ... ... Ал ... ... иесі өз тарапынан тек шындықты, нақты
шаруашылық жағдайын білуге құштар.
Сыртқы аудиттер өз жұмысын сол ... ... ... ... ... ... есеп принциптеріне сәйкес жүргізеді. Фирмалардың,
кәсіпорындардың балансы басылымға, тек қана ... өз ... ... және ... ... ... кейін ғана шығады. Әрине,
аудитор қорытындысы кәсіпорын отчетының дұрыстығын, қаржы ... ... ... қана ... ... ... ғана баланс
басылымға рұқсат ... Ал осы ... ... ... үлкен
мағынасы бар.
Ақпаратты басылымға шыққан фирмалар, кәсіпорындар біріншіден, өзінің
дербес шаруашылық субъектісі екеніне ... ... одан ... ... ... болғанын дәлелдейді. Олай ... ... ... сол ... ... уақытта тапқан табыс
сомасы ақпаратта ... ... ... ... ... ... ... жасайды. Яғни, шаруашылық субъектісі мемлекет алдында заң
тұрғысынан салық төлеу ... ... ... субъект болып танылады.
Екіншіден, басылымдағы ақпарат мәліметі бойынша сыбайлас кәсіпкерлер
күдіксіз қарым-қатынасқа келеді. Себебі, басылымға шыққан ... ... ... ... ... екен ... ... Осы орайда, аудит қорытындысы өзінің негізгі функциясының бірі,
пайдалануға дайындалған информацияның ролін атқаратын кәсіпорын ... ... ... ... ... ішкі ... ... жағдайына
баға береді. Қаншалықты тиімді жүргізілетінін, тиімділігін, сенімділігін,
оның аудит процесіндегі ролін ... ... ... ... ішкі ... аудит күдігін (риск) жіберетінін, аудит стандартын ... ... ... ... Ішкі ... ... ... сыртқы
аудит өзінің ойын, жетістіктерін және кемшіліктерін, ... ... ... ... ... ... соңғы жылдары тек қана қаржы ақпаратын тексеріп қана
қоймай ... ... ... ... ... ... табыс сомасына баға береді, оның жұмысының табыстылық және
экономикалық тиімділігін анықтайды. Сыртқы аудитті қазіргі кезде ... ... ... ол ... алдында тәуелсіз, тек қана ол
сыртқы информация мен пайдаланушылар алдында ғана ... ... емес ... ... ... және ... емес ... активтер - физикалық табиғи формаға
ие емес, бiрақта «сезiнiлмейтiн құндылықтармен) бөлiнген, осымен байланысты
ұзақ yaқыт бойы ... ... ... ... ... кipic ... Одан ... материалдық емес активтер иелiктен айыру қабiлетi бар
болуы тиiс. Материалдық емес активтерге мыналар жатады: ... ... ... ... ... тауардың шыққан жерi, фирма бағасы,
«Ноу-хау», патенттер және өнеркәсiп үлгiлерi, лицензиялар, интеллектуалдың
(зияткерлiк) ... ... ... ... ресурстарды пайдалану
құқығы, өндiрiстiк ақпараттарды ... ... ... бағдарламамен
қамтамасыз ету және басқалар.
Нарықтық экономиканың даму ... ... ... ... емес ... ... мен ... көбейе беретiн
болады, бұл техника мен технологияны жетiлдiрумен, ақпараттар таратумен,
экономикалық қатынастарды дамытумен ... емес ... ... ... ... ... саналады:
- олардың түрлерi бойынша материалдық емес активтерді ... ... емес ... ... ... ... тексеру (түгендеу);
- материалдық емес активтердi бағалаудың шынайылығын текepy;
- пайдалы қызмет мерзiмiн белгiленудiң ерекшеліктерімен жасалғандығын
анықтау;
- материалдық емес ... ... ... ... құжаттарды
тексеру және талдау жасау; активтердiң ... ... ... сәйкестiк
өлшемдерi, оларды шығарып тастаудың себептерi және оньң негiздерi;
- материалдық емес ... ... ... ... ... есеп ... ... уақытылығы мен оньң жай-
күйiн тексеру;
- баланста материалдық емес активтердi көрсетудiң шынайылығын, олардың
қолдьныстарының бухгалтерлiк есеп регистрлерi мен Бас кiтаптың ... ... емес ... ... ... ... өзіне:
кәсiпорыньң есебі саясатын; бухгалтерлiк балансты; Бас кітапты; №12 журнал-
ордердi; материалдық емес активтер есебiнiң инвентарльқ карточкасын (№ ... ... eceптi ... ... ... ... ... кезiнде); материалдық емес активтердi қабылдау - өткiзу
актісін (№ НОК-2 үлгiсiн); техникалық ... ... ... ... ... ... ... материалдық емес
активтердi есептеу есебiн; ... емес ... ... ... ... емес ... ... жургiзу тәртiбi
Материалдык емес активтерге түгендеулер жүргiзу жалпы белгiленген
тәртіптe жүргiзiледi және келесiдей оның негiзгі тұстарын қозғайды:
- ... ... ... ... материалдық емес активтердiң
нақты қолда барын aнықтау;
- олардың баланста көрсетiлу дұрыстығы мен уақтылығын тексеру;
- ... емес ... ... ... ... ... тұрғыдан тозған материалдық емес активтерді анықтау.
Материалдық емес активтердi ... ... ... ... ... және кәсiпорынның оны пайдалану құқығын бекiтетiн кұжаттардың болуын
анықтау қажет. Оған материалдық емес ... ... ... ... ... ... сондай-ақ кәсiпорының мүлiктiк құқығын
бекiтетiн құжаттар жатады.
Қазақстан Республикасында ... ... ... емес ... ... ... бағаланады:
- құрылатын кәсiпорының жарғылық капиталына, олардың салымдарының
шотына - тараптардың келiсiмi бойынша ... ... ... ... мұндай салымды бағалауды тәуелсiз аудитор бекiтуi тиiс;
- өзге кәсiпорындардан, ұйымдардан және азаматтардан ақысына сатып
алынған - бұл ... ... ... ... ... ... ... шығарыла отырып бағалануы қажет;
- өзге кәсiпорындардан, ұйымдардан және азаматтардан өтеусiз ... ... - ... ... ... келiсiм шарты бағасы бойынша
бағалануы тиіс.
17 «Материалдық емес активтер ... ... ... ... ... материалдық емес активтердi бағалаудың келесiдей
түрлерi ажыратылады:
1. Бастапкы кұны - бұл төленген ... ... ... ... ... ... емес активтерді сатып алу немесе жасау кезiнде
өзгелей өтем ақылардың ағымдьқ бағалардағы құны.
Бастапқы құнының ... ... ... ... ... ... материалдык емес активтер: 1) caтып алу; 2) ұйымдарды бiрiктiру; 3)
мемлектiк субсидиялар; 4) айырбас; 5) жасау ... ... ... ... ... оның ... caтып алу нәтижесiнде алынған
материалдық емес активтердiң бастапқы құны oғaн ... ... ... мен ... қоса ... оны ... алуға
жұмсаған субъектiлердiң нақты шығындарының сомасы ретінде танылуы тиіс.
Ұйым бiрлестiгiнiң бөлiгi ретiнде алынған материалдық емес ... құны ... құны ... ... тиіc. Егер бұл ... ... ... болмаса, онда актив жеке ... емес ... ... гудвилге енгізіледі.
Белгiленген cомағa немесе мемлекетiк субсидия есебiнен ... ... ... емес ... ... құны: белсендi рынокқа
ие болса - өткiзу нысаны бойынша, егер рынок жоқ болса - ... ... құны ... және ... ... мақсатқа пайдалануға
дайындыққа келтiрумен байланысты нақты шығындар сомасы ... ... ... ... ... емес активтердiң бастапқы
құны: 1) төленген немесе алынған ақшалар ... ... ... ... ... құны бойынша; 2) егер айырбас соған ұксас активте
келтiрiлсе, ... ... ... ... құны ... ... Соңғы айырбас кipicке келмейтiн келiсiм болып саналады.
Субъектiнiң қоғамға ... ... емес ... ... ... ... ... мен үстеме зияндар сомасы бойынша танылуы
тиiс.
2. Баланстық құны - бұл материалдык емес активтердiң ... құны ... ... ... ... ... Өткiзv құны - бұл тәуелсiз тараптардың келiсiм жүргiзуiне хабардар
етiлгендер мен оған ... ... сол ... материалдық емес
активтер айырбасталуы мүмкін.
4. Жою құны - бұл пайдалы қызмет мерзiмiнiң соңында ... ... ... ... ... ... ... субъектi алады деп күтiлетiн сома.
Материалдык емес активтердiң пайдалы қызмет ... ... 1) ... ... ... ... күтілетін уақыт кезеңi; 2)
субъектi активтердi пайдаланудан алуды жоспарлайтын өнiмдер бiрлiктерiнiң
саны және ... ұқcac ... ... ... емес ... сатып алу, пайдалану және есептен
шығару бойынша операциялар аудитi
Қолдағы материалдық емес активтер мен оның қозғалысы аудитті ... ... ... емес активтердi сатьп алу, түсуi,
шығарылып тастауы, ... ... мен ... емес активтер
амортизациясын есептеудiң дұрыстығын анықтау мақсатында жүргiзiледi.
Материалдық емес активтердiң ... ... ... ... емес ... ... және шығарылып тасталуы,
материалдық емес активтер түрінің дәл атауы, оны кәсiпорынға беру ... ... оның ... құны, амортизация нормасы мен өзге де
кажетігі деректер көрсетілетін, ... емес ... ... беру aктici ... ... ... емес активтердiң әрбiрiне өткiзiп беру қабылдау актiсi
жасала ма, бұл ... ... бiр ... ... емес ... ... жалпы aктi жасауға рұқсат етiледi;
- материалдық емес активтер объектiсiнiң өзiн немесе оны пайдалану
тәртібiн сипаттайтын ... ... ... ... жататын
кәсiпорынның қандайда бiр мүлiктік құқығын бекiтетiн ... ... ... болғаннан кейiн өткiзiп беру - қабылдау aктici бухгалтерияға
уақытылы берiле ме;
- «Материалдық емес активтер есебiнiң ... ... емес ... ... ... ... талдау есебi жүргiзiле
ме;
- ... емес ... ... ... объектісіне
бухгалтерияда инвентарлық карточка ашыла ма;
- материалдық емес активтердiң ... ай басы мен ... ... ... ... ... тиiс «Материалдық емес активтер есебi
ведомосының» инвентарлық карточкасы топтастырыла ма;
- материалдық емес ... ие болу ... ... ... ... айырбас және т.б.); материалдық емес активтердi
шығарып тастау себептepi (өткiзу, ... ... ... және ... ... ... тозуымен және аудиторлық тексеру жүргiзiлетiн
субъектiге күткендегiдей кipic әкелу ... ... ... емес ... баланстан есептен шығару жағдайлары;
- корреспонденциялық шоттарда материалдық емес ... ... ... ... ... ... ... аталмыш бап бойынша қалдықтардың есеп регистерлерi мен
Бас кiтаптағы деректермен тeңдecтiгi анықталады.
2.4 Материалдық eмec активтер ... ... ... ... емес ... қызметi
моралдық тозу әcepiнe тартылады. Дегенмен, тозуды ... ... ... емес ... моралдық тозудың әcep eтуімен 6айланысты
зияндарды жабу үшiн оның көздерiн ... ... ... ... қызмет) өзiндiк құқығынa қоcy немесе кезеңдер ... ... ... құқығын өтеу үшiн көздердi табады.
Материалдық емес активтер бойынша амортизация бастапқы құны ... ... ... ай ... eceптелуі тиіс.
Материалдық емес активтерінiң барлық сомалары бойынша әрбiр шаруашылық
субъектiсi оларды пайдалану есебiн жасауы тиiс, ол оның ... ... ... ... қажет:
а) олардьң пайдалы қызмет мерзiмiн анықтау мүмкiндігі негiзiнде
(патенттер, лицензиялар және т.б.) ... емес ... ... ... ... әдетте бақылay тәртiбiнде белгiленедi және
патентте, лицензияда - 1, 5, 10, 15 жыл ... ... ... ... мерзiмiн пайдалануды дәл анықтау ... ... ... емес ... ... ЭЕМ-дi (бағдарламалық қамтамасыз
ету, «Фирма бағасы» және т.б.), мұндай мерзiм 10 жылдан аспайтын мерзiмге
белгiленедi;
б) аталмыш ... ... ... ... ... сатып алған материалдық емес активтер бойынша - «а» және ... ... ... iшiнде, бiрақта осындай кәсіпорынның iс-
қимыл жасау мерзімінен кем ... есеп ... ... ... есептелген
амортизация сомалары және материалдық емес ... ... ... ... ... ... тиiс.
Материалдық емес активтерге өнім өндіру, тауарларды тасымалдау немесе
қызмет көрсету үшін, ... ... ... беру үшін немесе әкімшілік
мақсатта пайдаланылатын табиғи болмысы жоқ бірегейлендірілген монетарлық
емес ... ... ... жеке ... ... Басқа ғылым саласы сияқты аудит те
объективтік себептермен өз бетінше дами бастаған жаңа ... ... ... ... ... ... тексеру процесінің қоғамдық
деңгейге көтерілуіне байланысты, әр елдің экономикасының тиянақты дамуын
қамтамасыз ету үшін ... ... ... отыруға қойылатын талап
қатайған сайын аудит ғылыми сала ... ... даму ... ... емес (сезiнiлмейтiн) активтер - физикалық табиғи ... ... ... ... ... ... ... байланысты
ұзақ yaқыт бойы немесе тұрақты түрде ... ... кipic ... Одан ... материалдық емес активтер иелiктен айыру қабiлетi бар
болуы тиiс. Материалдық емес активтерге мыналар жатады: ... ... ... ... ... ... шыққан жерi, фирма бағасы,
«Ноу-хау», патенттер және өнеркәсiп үлгiлерi, ... ... ... ... ... табиғи ресурстарды пайдалану
құқығы, өндiрiстiк ... ... ... ... бағдарламамен
қамтамасыз ету және басқалар.
Нарықтық экономиканың даму ... ... ... ... емес ... маңызы мен үлесi көбейе беретiн
болады, бұл техника мен ... ... ... ... қатынастарды дамытумен байланысты.
Материалдық емес активтер аудитiнiң мiндеттерi болып мыналар саналады:
- олардың түрлерi ... ... емес ... ... ... емес активтердiң нақты қолда барын тексеру (түгендеу);
- ... емес ... ... ... ... ... қызмет мерзiмiн белгiленудiң ерекшеліктерімен жасалғандығын
анықтау;
- материалдық емес активтердiң қозғалысы бойынша бастапқы ... және ... ... ... ... ... ... сәйкестiк
өлшемдерi, оларды шығарып тастаудың себептерi және оньң негiздерi;
- материалдық емес активтерге амортизация есептеудің ... ... есеп ... жүргiзудiң уақытылығы мен оньң жай-
күйiн тексеру;
- баланста материалдық емес активтердi көрсетудiң шынайылығын, олардың
қолдьныстарының бухгалтерлiк есеп регистрлерi мен Бас кiтаптың ... ... ... тізімі
1. 20.11.1998 ж. Қазақстан Республикасының "Аудиторлық қызмет туралы"
туралы Заң (өзгерістер мен қосымшалар).
2. Абленов Д.О. Аудит: теория и пратика. Учебник. ... ... ... Д.О. ... ... ... ... 2003.
4. Ә. Әбдіманапов. Бухгалтерлік есеп. ... жөне ... ... ... М.Б., ... С.М. Аудит. Алматы. Қазақ
университеті, 2001.
6. Гершун А.М. и др. Учет по ... ... ... 3 изд.. М.: Фонд развития бухгалтерского учета, 2006 г.
7. Дюсембаев K.Ш. и др. Аудит и ... ... ... ... ... ... ... Ержанов М.С. Теория и практика аудита. Алматы. Гылым. 1994г.
9. Ержанов М.С. Аудит-1 .Алматы. Бастау. 2005г.
10. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н. Қүдайбергенов Н.А. ... ... ... ... ... ... В.И. ... аудита. Караганда, 2002.
12. Табалина С.А., Ремизов Н.А. Аудит: современная методика. М., ... ... Қ.К., ... З.Н., Қүдайбергенов Н.А., Жантаева А.А.
Қаржылық есеп. Алматы: Экономика, ... ... ... ... ... ... ... текста МСФО, действующих в ЕС по состоянию на ... 2005 г.,- М.: ... ... ... Ж.С. ... ... - Караганда, 2004.
16. Торшаева Ш.М. Аудит. Караганды, 2002.
17. ... Г.К. ... учет и ... в соответствии с
международными стандартами» часть 1, 2. учебное пособие Алматы,
Бизнес информация, 2005г.
18. Укашев Б.Е., ... З.Н. ... есеп ... Алматы
1999.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның материалдық емес активтер есебін және аудитін ұйымдастыру теориясын және тәжірибесін зерттеу және осының негізінде оны жетілдіру бойынша ұсыныстар жасау32 бет
Материалдық емес активтер аудиті6 бет
Материалдық емес активтердің аудиті мен талдауы51 бет
Материалдық емес активтердің есебі және аудиті 24 бет
Материалдық емес активтердің есебі мен аудиті66 бет
"Бухгалтерлік есеп."31 бет
«Казахцемент» ЖШС-дегі ақша қаражатының есебі мен есеп айырысу есебі79 бет
Ақша қаражаттары және есеп айырысу есебі35 бет
ЖШС «КАНТ - ЭЙР»-дің шаруашылық субьектілік ұйым есебі мен бухгалтерия құрылысы98 бет
Материалдық емес активтер есебін ұйымдастыру87 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь