Мемлекеттік бюджет шығындары және оны реттеу механизмі

КІРІСПЕ

1. МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТ ЖӘНЕ ОНЫ ЖОСПАРЛАУ МЕН РЕТТЕУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗІ
1.1 Мемлекеттік бюджет және бюджет жүйесінің жалпы сипаттамасы
1.2 Қазақстандағы мемлекеттік бюджетті жоспарлау мен реттеудің
теориялық және әдістемелік негізі

2. МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТ ШЫҒЫНДАРЫ ЖӘНЕ ОНЫ РЕТТЕУ
МЕХАНИЗМІ
2.1 Мемлекеттік бюджет шығындарының экономикалық мәні, құрамы
және жіктелуі
2.2 Мемлекет бюджеті шығындарының 2008.2010 жылдарға
арналған болжамын талдау

3. МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІ БАСҚАРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ, БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ РЕТТЕУ МЕХАНИЗМІ
3.1 бюджетті басқаруды жетілдіру және оның әлеуетінің тұрақтылығын қамтамасыз ету
3.2. Мемлекеттік бюджетті бақылау және реттеу механизмі
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Әлемде нарықтық қатынастардың бұлжымастығын шайқалтқан қаржы дағдарысы олардың даму стратегиясына жаңаша ой жүгіртуге, мемлекеттік басқару тетіктерін қайта қарауға және нарық қатынастарына сай зер салуға мәжбүр етті.
Қазіргі күні әлемдік экономикалық қатынастарды жаңаша таразылау қажеттілігі анық болып отыр. Мемлекет басшысының Қазақстан халқына үстіміздегі жылдың 6 наурызындағы кезекті Жолдауы осының негізін қалады. Мұнда Мемлекет басшысы экономикалық құлдыраудың, одан әрі дамудың негізін айқындап береді [1].
2009-2011 жылға арналған қолданыстағы бюджетті нақтылау және Елбасы Жолдауының тұжырымдарын іске асыру барысында жекелеген шығыстарды жалпы сомасы 297,4 миллиард теңгеге арттыру көзделуде [2].
Мемлекет басшысының Жолдауында Ұлттық қорға ағымдағы барлық түсімдер екі жыл бойы дағдарысқа қарсы шараларды іске асыру үшін нысаналы трансферттер түрінде толығымен бюджетке жіберілетіндігі жарияланды. Екінші көзі бюджеттің өз ішішнен табылды. Үкімет оны бюджеттің жекелеген шығыстарын оңтайландыру есебінен іске асыруды ұсынды.
Курстық жұмыстың өзектілігі сол, мұнда қаржылық дағдарыс жағдайындағы мемлекеттік бюджеттің шығын бөлігі мен оны реттеу механизмі, тұрақты бюджетаралық қатынастарды қамтамасыз ету, мемлекеттік бюджеттерге неғұрлым тұрақты көздерді қарастыру мәселелерін қарастырады.
Еліміздің Президенті Н.Ә.Назарбаев Қазақстан Халқына «Қазақстан – 2030» Жолдауында: «Көркею, қауіпсіздік және барлық қазақстандықтардың тұрмыс жағдайының жақсаруы мемлекетіміздің ең маңызды мәселелерінің бірі, қазіргі заманға сай нәтижелі мемлекеттік қызмет орнын және мемлекеттік басқарма құрылымын құру» деп көрсеткен. [3, 4б].
Мемлекеттік қызметті орындау мемлекеттік материалдың және еңбек ресурстарын нәтижелі пайдалануды және бюджеттік құралды дұрыс пайдалануды қамтамасыз ету мақсатымен тұрғындарға максимальды түрде жақын болуы керек.
1 «Қазақстан Республикасының Конституциясы» ҚР Заңы, 1995ж. 30 тамыз (1998ж. 7 қазандағы өзгертулер және толықтырулармен)
2 Қазақстан Республикасының бюджет кодексі. //Егемен Қазақстан, 5 желтоқсан 2008жыл.
3 «2009-2011 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» ҚР Заңы, 2008 жыл 4 желтоқсан.
4 Ішкі және сыртқы саясаттың негізгі бағыттары (сәйкес жылға) ҚР Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына жыл сайынғы жолдауы.
5 Қазақстан Республикасының «Бюджет жүйесі туралы» Заңы.
6 Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қаржылық бақылау комитеті туралы қағида.
7 Бабич A.M., Павлова Л.Н. Государственные и муниципальные финансы: Учебник для вузов. — М.: Финансы, ЮНИТИ, 1999. - 687с.
8 Вавилов Ю.Я. Государственный долг. Учебное пособие для вузов. — М.: Перспектива, 2000. - 101с.
9 Мельников В.Д. Государственное финансовое регулирование экономики Кахазстана. - Алматы: Каржы- каражат, 1995.
10 Омирбаев С.М. Налоги и налогооблажение. Учебное пособие. Караганда, КарГУ, 1999.
11 Омирбаев С.М. Финансы. Учебное пособие для вузов. -Астана:2003.
12 Ілиясов Қ.Қ; Құлпыбаев С. Қаржы. Оқулық. Алматы - 2003ж.
13 Сумароков В.Н. Государственные финансы в системе макроэкономического регулирования. — М.: Финансы и статистика, 1996.-224с.
14 Булгакбаев Б. Налоги, которые мы выбираем и от которых бежим: [Налоговая система в Казахстане] // Юридическая газета - 2003 г. - 17 июля.
15 Дуканич Л. В. «Налоги и налогообложение». Ростов-на-Дону. Феникс. 2002 г.
16 Есенбаев М. Залог благополучия страны: (Налоги: территория и практика) // Финансы Казахстана - 2002 - № 4.
17 Каможнова Е. Финансовая система: какой же она должна быть? // Казахстан: Экономика и жизнь - 2003 -№3-4.
18 Мусинов С. М. Налоги с населения Республики Казахстана. Алматы: «Каржы Каражат», 2005 г.
19 "Налоги" по редакцией Д.Г. Черника. Москва 2001 г.
20 Поздняков Б. Налоги в Казахстане // Эко - 2001 №1.
21 Прохоров Е. Основы государства и права Республики Казахстан. Алматы, 2000 г.
22 Сабиров И. Налоговый кодекс: не лучше ли его доработать? [Проект] // Экспресс - 2000- 28 марта.
23 «Салықтар және басқада міндетті бюджеттік төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының заңы, 12 маусым 2001ж.
        
        Мазмұны
Кіріспе
1. Мемлекеттік бюджет және оны жоспарлау мен реттеудің теориялық және
әдістемелік негізі
1.1 Мемлекеттік бюджет және бюджет ... ... ... ... ... ... жоспарлау мен реттеудің
теориялық және әдістемелік негізі
2. Мемлекеттік бюджет шығындары және оны реттеу
механизмі
2.1 Мемлекеттік бюджет шығындарының экономикалық мәні, құрамы
және ... ... ... ... 2008-2010 жылдарға
арналған болжамын талдау
3. Мемлекеттік бюджетті басқаруды жетілдіру, бақылау және реттеу механизмі
3.1 бюджетті басқаруды жетілдіру және оның әлеуетінің ... ... ... ... ... және ... механизмі
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Әлемде нарықтық қатынастардың бұлжымастығын шайқалтқан қаржы дағдарысы
олардың даму стратегиясына жаңаша ой ... ... ... ... ... және ... қатынастарына сай зер салуға мәжбүр
етті.
Қазіргі күні ... ... ... жаңаша таразылау
қажеттілігі анық болып отыр. Мемлекет басшысының ... ... ... 6 ... ... ... осының негізін қалады.
Мұнда Мемлекет басшысы экономикалық құлдыраудың, одан әрі ... ... ... ... ... арналған қолданыстағы бюджетті нақтылау және Елбасы
Жолдауының тұжырымдарын іске асыру барысында жекелеген ... ... 297,4 ... ... ... көзделуде [2].
Мемлекет басшысының Жолдауында Ұлттық қорға ағымдағы барлық түсімдер
екі жыл бойы ... ... ... іске асыру үшін нысаналы
трансферттер түрінде толығымен бюджетке жіберілетіндігі жарияланды. Екінші
көзі ... өз ... ... ... оны бюджеттің жекелеген
шығыстарын оңтайландыру есебінен іске асыруды ұсынды.
Курстық жұмыстың ... сол, ... ... ... ... ... ... бөлігі мен оны реттеу ... ... ... ... ету, ... бюджеттерге неғұрлым
тұрақты көздерді қарастыру мәселелерін қарастырады.
Еліміздің Президенті Н.Ә.Назарбаев ... ... ... – 2030»
Жолдауында: «Көркею, қауіпсіздік және ... ... ... ... ... ең ... мәселелерінің бірі, қазіргі
заманға сай нәтижелі мемлекеттік қызмет орнын және ... ... ... деп ... [3, ... ... орындау мемлекеттік материалдың және еңбек
ресурстарын нәтижелі ... және ... ... дұрыс пайдалануды
қамтамасыз ету мақсатымен тұрғындарға максимальды түрде жақын болуы керек.
Бюджет, олармен өз ... ... ... шараны іске асыруының
орындалуын қамтамасыз ететін мемлекеттің негізгі құралы болып табылады.
Сондықтан да, тұрақтылыққа негізделген, оларға салынған қызметтің ... және ... ... ... бюджеттік саясаттың
жүзеге асуына ықпалын тигізу үшін және ... ... ... ... қаржылық құрал мен қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... ... нарықтық қатынастарды орнату ... ... ... шеңбері кеңеюде, әрі олар ... ... ... ... ... шешу мүмкіндіктері тууда.
Еліміздің іс-әрекеті бюджеттік шығындармен тура байланысты. Бюджеттік
шығындар – ол экономикалық қатынастарға қаржы құралдарының бөлінуі.
Мемлекеттік ... ... ... өкімет органдарымен және
маслихатпен басқарылады және ... ... ... ... ... қатар «ҚР жергілікті өкілетті және орындаушы
органдары туралы» ... де ... ... ... ... ие ұзақ ... ... және даму басымдылығы анықталған.
Бюджетті жоспарлауда бюджетті әзірлеу бағдарламасының және мемлекеттік
шығындарды жоспарлаудың үлкен маңызы бар.
Коммерциялық емес ... ... ... жеке ... немесе қамтамасыз ете алмайтын, мекеме немесе ұйымның
қарастырылған шығындары ... ... ... да ... ... ... ... саяси шараларды іске асыруда, өзінің қызметтерін
атқаруды қамтамасыз ету бойынша мемлекеттің негізгі құралы болып ... ...... бюджет шығындары және оны реттеу
мханизмін, бюджеттердің бүгінгі күнгі маңызы мен оны ... ... ... ... оның одан әрі ... ... табу ... міндеті:
- Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бюджеттің теориялық және
әдістемелік негіздерін зерттеу;
- ... ... ... ... және бекiту тәртібін қарастыру;
- Мемлекеттік бюджеттің шығындар бөлігін талдау;
- Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... және ... ... ретінде заң актілері, ҚР
Президентінің Жарлықтары мен ҚР Үкіметінің Қаулылары, отандық және ... ... ... ... ... ... А. Манап, Ә.
Байысова, С. Мақыш, О. Сәбден, Г. Сейітқасымов, К. ... ... Ә. ... Н. ... Л. Шматько, Э. Тихонова, Г.
Папирян, Н. Кабушкин, Г. ... А. ... А. ... ... ... ... ғалымдардың ғылыми еңбектері мен ... ... ... тұжырымдары тірек болды, сондай-ақ, Ел
басының жыл ... ... ... ... ... ... жарияланған мақалалар мен статистикалық мәліметтер қолданылды.
1. Мемлекеттік бюджет және оны ... мен ... ... ... ... ... бюджет және бюджет жүйесінің жалпы сипаттамасы
Мемлекеттік бюджет – ... ... ... ... кірістері мен шығыстарының осы мемлекеттің
міндеттерін орындау үшін ... ... ... Мемлекеттің
оперативтік қаржы жоспары ретінде ол, әдетте, бір ... ... және оны ... ... ... ... ... елде мемлекеттік бюджет - жалпы ... ... ... ... жүйесінің басты буыны болып табылады. Ол
мемлекеттің ... ... ... ... ... ... және ішінара халықтың табысы жұмылдырылады.
Олар экономиканы, әлеуметтік-мәдени шараларды қаржыландыруға, елдің
қорғаныс ... ... ... ... ... ... ... қаржылық жағынан ... ... ... ... ... және ... резервтерін жасауға және
басқаларға бағытталады.
Сөйтіп, құндық бөлудің айырықша бөлігі ... ... ... ... арналымды орындайды - жалпымемлекеттік қажеттіліктерді
қанағттандыруға қызмет етеді.
Мемлекет бюджетінің мәні мен ... ол ... ... ... негізгі функциялары мыналар болып табылады:
• ұлттық ... пен ішкі ... ... ... бөлу;
• экономиканы мемлекеттік реттеу және ... ... ... ... ... ... ақшалай қаражаттардың орталықтандырылған қорын жасау және
пайдалануға бақылау ... ... өсу ...... ... - ұлттық
табыс пен ішкі жалпы өнімді қайта бөлудің ... ... Бұл ... ішкі ... ... ... ... жуығы бөлінеді. Бюджет
Қазақстанның бүкіл аумағында өндірістік күштерді ... ... ... мен ... көтерудің талаптарын ескере
отырып салалааралық және ... ... бөлу үшін ... ... аумағында жалпы міндеттерді орындау үшін
мемлекеттік бюджет қалыптасады. Оның ресурстары мелекеттік мақсатты кешенді
бағдарламаларды қамтамасыз ... ... ... ... ... ... қатынастарға
және тиісті құқықытық-нормаларға негізделген ... ... ... ... жиынтығында мемлекеттік бюджетті құрайтын
республикалық бюджет пен ... ... ... ... ... жүйесінің жұмыс істеуі бюджеттердің әртүрлі деңгейлерінің өзара
байланысына ... және ... ... ... бекіту, атқару,
бақылау тәртібімен, сондай-ақ республикалық және жергілікті ... ... ... ... ... Қаржы жылына арналған
республикалық ... ... ... ... ... ... ... бекітіледі.
Бюджет құрылымы мынадай бөлімдерден тұрады:
1) кірістер: салықтық түсімдер; ... ... ... сатудан түсетін түсімдер; трансферттер түсімі.
2) шығындар;
3) таза бюджеттік несиелеу: бюджеттік несиелеу; ... ... ... ... операциялар бойынша сальдо: қаржы активтерін
сатып алу; мемлекеттің қаржы активтерін ... ... ... бюджет тапшылығы;
6) бюджет тапшылығын қаржыландыру (профицитін ... ... ... ... ... ... ... қалдықтары.
Қазақстан Республикасының бюджет жүйеснің құрылымы мемлекеттік
бюджет ... ... ... бюджеттердің бірлігі, дербестігі,
толықтығы, нақтылығы және ... ... ... Республикасының бюджет жүйесінің құрамы - әртүрлі елдердің
бюджет жүйелері өзінің құрылымы, бюджеттердің ... ... ... ... болып келеді, өйткені оларды аумақтық ... оның ... ... ... болады.
Унитарлық мемлекеттерде бюжет жүйесі екі ... ... және ... жатқан жергілікті бюджеттерді ... ... ... пен ... ... оңтайлы түрде
пайдалануы үшін бөлу арқылы экономикалық тиімділікке қол ... тыс ... - ... ... белгілі бір қоғамдық
қажеттіліктерді қаржыландыру үшін ... ... ... ... ... қаржылай қаражаттарды қайта бөлу және пайдалану
нысандардың ... ... тыс ... - ... ... ... үшін тартылатын және ұйымдық дербестігі ... ... ... қаржы ресурстарын қайта бөлу мен ... ... ... ... инвесторлары және ... бола ... ... ... ... ... ... жинақтау уақытымен дәл келмейді, ал екіншіден, ... ... сол ... ... ... ... қаржыландырылатын
қосымша табыс болып табылады.
Бюджеттік сыныптама - бюджетке түсетін түсімдердің және бюджеттен
жұмсалатын ... ... ... ... ... атқарымдық,
идаралық және экономикалық сипаттамалар бойынша топтастырады.
Әлеуметтік бюджеттен тыс қорлар - ... ... бұл ... ... елдермен салыстырғанда, жоғарғы ... ... ... өсетінін және экономикалық жағдайлардың аяқ асты өзгерісіне
де тез ... ... ... ... ... бюджеттен тыс қорларғға жататыңдар:
• Зейнетақы қоры;
• Халықты ... ... ... қоры;
• Әлеуметтік сақтандыру қоры,
( Міндетті медициналық сақтандыру қоры (ММСҚ).
Зейнетақы қоры - ... ... ... ... басқаратын дербес қаржы - банк жүйесі.
Зейнетақы қоры ... , ... ... жеке ... ... ... адамдардың
сақтандыру жарналары, әскери қызметшілерге зейнетақы төлуге, балаларға
жәрдемақы төлеуге ... ... ... заңды және жеке
тұлғалардың ерікті жарналары, ... ... ... ... және ... ... есебінен құралады.
Халықты жұыспен қамту мемлекеттік қоры - 1991 жылы ... ... ... ... ... жүйе ... құрылған
және мемлекеттің жұмыспен ... ... ... іске ... ... ... бағытталады. Қаулымен анықталғандай,
оның қаражаты мемлекеттік ... ... ... ол да бюджеттен
тыс қорлар ... ... ... ... 1993 жылы оның ... ... және ... қаражаттарын бюджеттің қажетіне жұмсау
мүмкіндігіне байланысты ол ... ... 1995 ж. ... ... ... ... ... қоры қайтадан бюджттен тыс
қор болып шығады.
Міндетті медициналық сақтандыру қоры 1995 жылы 29 ... ... ... № 1295 ... ... ... қарама-ғында Міндетті медициналық сақтандыру қоры
құрылады. Бұл қор ... ... ... ... ... ... ... азаматтардың сол облыстағы
мемлеттік қаржы саясатын қарастырып, сондай* ақ ол ... ... ... ... ... ... ... жүзеге
асыруға, Қазақстанның барлық аумағында сақтандырылған ... ... ... жағдай жасауға бағытталады.
1.2 Қазақстандағы мемлекеттік ... ... мен ... және ... негізі
Республикалық және жергiлiктi ... және ... ... ... ... ... түсiмдерiн жоспарлау
жоспарланып отырған кезеңге арналған республикалық және жергiлiктi бюджет
түсiмдерiнiң көлемiн және ... ... ... ... әрi ... ... даму мiндеттерiне сәйкес
олардың пайдаланылу бағыттарын айқындау жөнiндегi ұсыныстарды әзiрлеу
процесi ... ... бiр ... ... ... Кезектi қаржы жылына арналған
бюджеттiң жобасымен бiр мезгiлде алдағы үш жылдық ... ... ... ... үш ... ... арналған орта мерзiмдi фискалдық саясат
алдағы үш жылдық кезеңге арналған салық-бюджет саясатын, соның iшiнде:
▪ мемлекеттiк, ... және ... ... ... ... ... ... стратегиялық, әлеуметтiк-
экономикалық дамуының орта мерзiмдi кезеңiне ... ... ... ... ... ... ... басым
бағыттарын;
▪ бюджетаралық қатынастардың даму бағыттарын;
▪ мемлекеттiк және мемлекет кепiлдiк берген қарыз алу мен ... ... ... ... ... ... құжат болып
табылады.
Мемелекеттік жоспарлау жүйесін Қазақстан Республикасының Президенті
айқындайды.
Бюджеттi жоспарлауға мынадай принциптер негіз болады:
➢ сабақтастық ... - ... және ... ... ... ... ... жiберiлетiн бюджет түсiмдерiн
өткен және ағымдағы қаржы жылдары бағдарламаларының iске ... ... ... ... ... нәтижелерiн ескерiп,
республиканың әлеуметтiк-экономикалық дамуының, өткен кезеңде негiзге
алынған орта мерзiмдi ... ... ... ... ... басымдық принципi - республикалық және жергiлiктi бюджеттердi
республиканың немесе ... ... орта ... кезеңге арналған
стратегиялық және әлеуметтiк-экономикалық ... ... ... ... ... ... ... - бюджеттi нормативтiк құқықтық актiлер және
бюджет жобасына белгiлi бiр ... ... ... енгiзу
қажеттiгiн айқындайтын басқа да құжаттар негiзiнде ... ... ... ... ... мұнайдан түсетiн түсiмдерге тәуелдiлiгiн азайту принципi
- мұнайға қатысты емес ... ... ... ... ... емес ... ... азайту бюджеттi жоспарлаудың негiзгi
принциптерi болып табылады.
Бюджеттiк жоспарлау жөнiндегi орталық және ... ... орта ... ... ... ... ағымдағы бюджеттiк бағдарламалар мен бюджеттiк даму бағдарламалары
үшiн бюджет шығыстарының лимиттерiн;
2) басым бюджеттiк инвестициялық ... ... ... ... бағдарламалардың (iшкi бағдарламалардың) тiзбесiн
қалыптастырады.
Басым бюджеттiк инвестициялық ... ... ... бюджеттiк бағдарламалардың (iшкi бағдарламалардың) тiзбесi
негiзiнде жүзеге асырылады.
Бұл ретте басым бюджеттiк бағдарламалардың (iшкi ... ... ... ... ... орган белгiлеген
нысанда өткен жылғы есептiк деректер мен ағымдағы жылға арналған ... ... ... ... ... ... ... жылында iске асырылуы басталатын,
басым бюджеттiк бағдарламалардың (iшкi ... ... ... ... ... ... мынадай талаптарға сай
болуға тиiс:
▪ мемлекеттiк функцияларға сәйкес келу;
▪ мемлекеттiк, салалық ... ... ... ... орта мерзiмдi фискалдық саясаттың негiзгi бағыттарына сәйкес келу;
... ... ... ... үшiн ... ... ... сараптамасының оң қорытындысы
болуы.
Бюджет шығыстарының лимиттерiн бюджет комиссиясы қарайды ... ... ... ... және ... ... басым бюджеттiк бағдарламалардың (iшкi бағдарламалардың) тiзбесi
мен ... және ... ... ... лимиттерiн
бюджеттiк бағдарламалардың әкiмшiлерiне жеткiзедi.
Бюджетті жоспарлау процесінде мынадай құжаттар пайдалнылады:
1) республиканың немесе өңірдің әлеуметтік – ... даму ... ... ... ... бюджет туралы заң, жергілікті бюджет туралы
мәселихат ... ... ... стратегиялық жоспарлары;
4) операциялық жоспарлар.
Алдағы қаржы жылына арналған республикалық бюджет ... ... ... ... ... ... ... жыл алдындағы
жылдың 1 қыркүйегiнен кешiктiрмей Қазақстан Республикасының Парламентiне
енгiзедi.
Қазақстан Республикасының Үкiметi алдағы ... ... ... ... ... ... жобасымен бiр мезгiлде мынадай
құжаттарды және материалдарды:
1) әлеуметтiк-экономикалық дамудың орта ... ... ... үш ... ... ... орта ... фискалдық саясатты;
шоғырландырылған бюджеттi;
3) республикалық бюджеттiк бағдарламалар паспорттарының жобаларын;
4) республикалық бюджеттiң түсiмдерi ... ... ... ... ... ... ... жағдай бойынша мемлекеттiк және ... ... ... жайы ... ... ... ... жылына арналған республикалық бюджет жобасында
негiзге алынған шешiмдердi ашып көрсететiн түсiндiрме жазбаны табыс етедi.
Бюджеттік параметрлердің болжамы:
1) ... ... ... ... ... ... салық – бюджет саясатының негізгі
бағыттарын;
- мемлекеттік және республикалық бюджеттердің, ... ... ... Қазақстан Республикасының шоғырландырылған ... ... ... ... әкімшілері бойынша
шығыстардың болжанатын көлемін;
2) мемлекеттік басқарудың жергілікті деңгейінде:
- өңірдің салық – бюджет саясатының ... ... ... жергілікті бюджеттердің болжамын;
- жергілікті бюджеттік бағыдараламалардың ... ... ... ... ... Республикасының Үкіметі (жергілікті атқарушы ...... ... және ... ... ... ... құқықтары бар.
Жоспарлы кезеңнің екінші және үшінші жылдарына арналған бюджеттік
парамтрлердің ... ... ... болады және әлеуметтік ... даму ... ... ... мониторинг және
нәтеижелерді бағалау, ... да ішкі және ... ... ... отырып,
кезекті жоспарлы кезеңге бюджеттік параметрлердің болжамын әзірлеу кезінде
нақталауы мүмкін.
Мемлекеттік жоспарлау жөніндегі ... және ... ... жыл ... ... ... әлеуметтік – экономикалық дамудың
және бюджеттік параметрлердің болжамын әзірлейді.
Әлеуметтік – экономикалық дамудың және ... ... ... ... ... ... ... атқарушы орган
мақұлдайды және бұқаралық ақпарат құралдарында жариялауға жатады.
Мемлекеттік органның жоспарлы кезеңге ... ... ... ... ... ... ... және бағдарламалық
құжаттары, әлеуметтік – экономикалық даудың және бюджеттік параметрлердің
мақұлданған болжамы негізінде әзірленеді.
Мемлекеттік органның ... ... ... ... ... орган қызметінің стратегиялық бағыттарын, мақсаттарын,
міндеттерін, қызметі нәтижелерінің көрсеткіштерін айқындайтын құжат болып
табылады.
Бюджеттік бағдарламалар ...... ... және
бюджеттік параметрлердің болжамында бюджеттік бағдарламалар ... ... ... болжамды көлемінің шегінде әзірленеді.
Қазақстан Республикасының Үкіметінің құрылымына ... ... ... ... ... ... Үкіметі
бекітеді.
Қазақстан Республикасының Президентіне тікелей бағынатын және есеп
беретін ... ... ... ... ... Президенті немесе ол уәкілеттік берген лауазымды тұлға
бекітеді.
Жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын ... ... ... ... ... орган бекітеді.
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының, Қазақстан Республикасы
Перламенті Шаруашылық басқармасының, Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... жоспарлары Қазақстан Республикасының Президенті айқындайтын
тәртіппен бекітіледі.
Аудан (облыстық маңызы бар қала) бюджетінен қаржыландырылатын атқарушы
органның ... ... ол ... ... ... ... атқарушы органмен келісілгеннен кейін бекітіледі.
Облыстық бюджеттен, ... ... бар ... ... ... ... ... стратегиялық жоспары ол
тиісті салалық ... ... ... келісілгеннен кейін бекітіледі.
Мемлекеттік органдардың ... ... ... ... кейін ағымдағы жылғы 25 желтоқсанға дейін пысықталады,
бекітіледі және Қазақстан ... ... ... мемлекеттік
құпияларды қорғау қамтамасыз етіле отырып, күнтізбелікон күн ... ... ... ... жатады.
Мемлекеттік органның стратегиялық жоспарына өзгерістер ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңнамалық актілері өзгерген;
3) Қазақстан Республикасы Президентінің тапсырмаларын ... ... ... және ... ... ... ... өзгерістер енгізілген;
4) Мемлекеттік органның функциялары, құрылымы өзгерген жағдайларда жол
беріледі.
Мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарлары бекітігенкүннен бастап
екі апта мерзімде ... ... ... меморандумдар
әзірлейді.
Меморандау мемлекеттік орган басшысының кезекті ... ... ... ... ... ... қаражаты шегінде
стратегиялық жоспарда көзделген мемлекеттік орган ... ... ... ниетін растайтын құжатты білдіреді.
Меморандумдарды:
- Қазақстан Республикасының Президнетіне тікелей бағынатын және есеп
орталық мемлекеттік органдар бойынша – ... ... ... ол ... берген лауазымды тұлға;
- Қазақстан Республикасы Үкіметінің құрамына ... не оған ... ... ... ...... ... Пемьер –
министрі бекітеді.
- Мемлекеттік органның меморандумы кезекті қаржы жылына бекітіледі.
Жылдық қаржыландыру ... ... ... ... ... бюджет
туралы заңға және жергілікті бюджеттер туралы мәслихаттардың шешімдеріне,
тиісті ... ... ... ... ... ... заңды немесе
тиісті қаржы арналған жергілікті бюджет туралы мәселихат шешімін іске асыру
туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің және ... ... ... ... ... қаржыландыру жоспары юджет комиссиясы мақұлдаған және бюджетті
бекіту ... ... ... ... ... ... отырып,
пысқталаған юджеттік бағдарламалар ... ... ... ... ... ... (кіші бағдарлама) бойынша
шығыстардың есебі негізінде жасалады.
Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі айқындаған жағдайда ... ... ... ... ... ... шығыстарын
түзетуді талап ететін басқа да факторлар пайда болған ... ... ... ... ... ... уәкілетті орган осы Ережеде
белгіліенген ... ... ... ... қаржыландыру
жоспарына тиісті өзгерстер енгізу жолымен бюджет шығыстарының ... ... ... ... (кіші бағдарламаларды)
қаржыландырудың жылдық көлеміне өзгерістер енгізе алады.
2. Мемлекеттік бюджет шығындары және оны ... ... ... шығындарының экономикалық мәні, құрамы
және жіктелуі
Мемлекеттің шығыстары – бұл мемлекеттің іс-әрекет ... ... ... ... - кең ... барлық мемлекеттік органдардың
шығыстары.
Мемлекеттік бюджеттің ... ... ... қаражатты
нысаналы түрде пайдалану.
Экономикалық категория ретінде олар қоғамдық өндірісті ... ... сан ... ... қанағаттандыру
мақсатында ішкі ... ... бір ... бөлу және ... ... ... білдіреді. Мемлекеттің шығындары
- мемлекеттің қаржы саясатының маңызды құралы, оның ... ... ... ... байланысты болатын
қаржы қатынастарының бір бөлігі.
Мемлекет шығындарының ... сол, ол ... ... сала қажеттіліктерін қамтамасыз етеді. Сондықтан мемлекет
шығындарының ... мен ... ... ... ... ... және т.б. ... тікелей байланысты.
«Шығыстар» ұғымының қос мағынасы бар:
1. Ақша қаржаттарын олардың мақсатты ... ... яғни ақша ... ... ... рәсуалау. Бұл жағдайда шығыстардың құрамына
түпкілікті табыстардың ... ... ... және ... емес ... ... ... халықтың шығыстары кіреді, ал жалпы
қоғамдық өнім үш қорға: орын ... ... ... тұтыну қорына ыдырайды.
2. Айырбас процессінде қаражаттарды нақтылы жұмсаудан
бөлгіштік сипаттағы шығыстарды ажырата білген ... ... ... ... ... ... қорларды пайдаланған және кәсіпорындардың
қорларын мақсатты арналым бойынша бөлген кезде; ақша
шығыстары барлық шаруашылық жүргізуші субъектілердің
түпкілікті табыстарын ... ... ... жүргізудің әр түрлі жүйесінде (нарықтық және әкімшіл-
әміршіл) және тіпті экономика дамуының ... ... ... ... ... мен ... ... өзгеріп отыратындықтан, бұған сәйкес
мемлекеттің жасайтын ... ... мен ... ... өзгеріп
отырады.
Мемлекет шығыстарының құрамына мемлекеттік бюджеттің, ... тыс ... ... ... мен ұйымдардың,
өндірістік және өндірістік емес ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық тауарларды, игіліктерді
және қызметтер көрсетуді өндіруге немесе олармен халықты ... ... бұл ... шығыстарының роөлін айқындайды.
Әлеуметтік-мәдени мақсаттарға, қорғанысқа, құқық ... ... ... ... ... ... өнімі
мен қызмет көрсетулеріне жұмасалатын шығыстар мемелекет, сонымен бірге
экономиканың нарықтық секторы тарапынан ... ... және ... ... ... ... ... халықтың жалпы қажеттіліктерін
қанағаттандыруы тиіс.
Бағыттары мен мақсатты ... ... ... ... ... мемлекет шығыстарының жүйесін құрайды. Мемлекет шығыстарының басым
бөлігі мемлекеттің бюджетіне орталықтандырылған ... ... ... ... ... таза ... ... Олар сондай – ақ өнімнің өзіндік құнына кіретін ... ... ... бұл сома ... ... ... ... үшін қарастырылған күрделі жұмсалымдарға бағытталады.
Мемлекет шығыстарының бір бөлігі салық төлемдері, қарыздардан түсетін
түсімдер түріндегі халықтың ... ... ... Мемлекет
шығыстарын қаржыландыру үшін негізгі өндірістік капиталдарды көбейту және
жетілдіру ... және ... ... ... ... ұзақ ... ... тартылады.
Мемлекеттік шығыстарды ұйымдастыруға оларды болжау, сондай – ақ оларды
қаржыландыру мен қаражаттарды пайдаланудың қатаң тәртібін белгілеу ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Мемлекеттің шығыстарын жоспарлаудың басты әдісі
баланстық әдіс болып табылады.
Мемлекет шығыстарының жеке ... ... ... мен ... ... ... Шығындарды қаржыландырудың көздеріндегі,
нысандарындағы және әдістеріндегі айырмашылықтар осыған байланысты болады.
Мемлекеттің шығыстарын ... аса ... ... ... пен ... ... ... процессінде олардың қатысы болып
табылады. Осыған сәйкес мемлекеттің шығыстары экономикалық мазмұны бойынша
үш ... ... ... ... өндіріспен тікелей байланысты және өндірістік
сфераға жататын шығыстар;
2) қызметтің өндірістік емес сферасындағы шығыстар;
3) мемлекеттік резервтерді ... ... ... тобы ... ... қызметімен
шарттасылған және ұлттық жасаумен байланысты.
Мемлекеттік шығыстарының екінші тобы ... ... үшін ... ... тұтынумен байланысты.
Үшінші топтың мемлекет шығыстары – мемелекеттік резервтерді жасау мен
толықтыруға жұмасалатын шығындар төтенше ... ... ... ... ... емес сфералардың қажеттіліктерін
қанағаттандыруға, ысырыптарды ... және ... ... және ... ... азық-түлікпен жабдықтауды қамтамасыз
етуге арналған.
Мемлекеттік бюджеттің шығыстары – бұл ... ... ... негізде бөлінетін қаражаттар. Нарықтық экономикаға көшу
жағдайында республикалық бюджет ... ... ... ... – халық шаруашылығының, ең алдымен орталықтан-
дырылған күрделі жұмсалымдарға ... ... ... шұғыл
қысқаруда.
Экономика мен әлеуметтік-мәдени шараларды қаржыландыру ... ... ... ... ... ... беріледі.
Алайда нарықтық механизмдерінің іс-қимылы жағдайында да жеке салалар
мен ... ... ... ... ... ... ... сақтап қалуда.
Қаржы Министрлігі Үкімет атынан ... ... ... ... ... бере ... ... кезеңмен салыстырғанда
шығыстардың құрылымында бюджеттік ресурстардың әлеуметтік ... ... ... білім беруді, денсаулық сақтауды,
әлеуметтік ... мен ... және ... ... ... ... ... тікелей шығындар
барлық ... ... 16 ... ғана ... болса, қазір бұл
көрсеткіш біршама өзгерді.
Республикалық бюджеттің сыртқы экономикалық ... ... ... ... ... ... жоспарланған өзгерісіне
сәйкес белгіленген ... ... ... ... ... ... ... бойынша жұмсалуды. Сөйтіп, жалпы мемлекеттік
мәні бар шараларды ... ... ақша ... ... ... ... елдің экономикалық процесін
реттеуді аса ... рол ... ... ... ... ... ... жергілікті бюджеттердің ролін төмен
түсірмейді.
Бюджеттің ... ... ... ... ... ... ... республикалық бюджетке көзделген
сомалар шегінде кредиттер беруге ... ... ... мен ... Қазастан Республикасының
Үкіметі белгілейді. ... ... ... ... ... мен Астана және Алматы ... ... ... ... ... жергілікті бюджеттерге кассалық алашақтықты
жабуға төмен тұрған ... ... үшін ... ... жылына
арналаған республикалық бюджетте көзделген ... ... ... Республикасының Үкіметі шешімінің негізінде ... ... ... ... ... ... ... алу, қарыздарды
өтеу бюджеттің шығыстары болып табылады. Шығындар қайтарымсыз негізде
бөлінетін бюджет ... ... ... ... ... қайтарымды, жедел және ақылы негізде
бөлінетін ақша болып табылады.
Қаржы ... ... алу ... ... оның ... ... ... үлестерін және бағалы қағаздарын мемлекеттік меншікке
сатып алуға бағытталған бюджет қаражаты болып табылады.
Қарыздарды өтеу ... ... ... ... қарыздар туралы, сондай-ақ ішкі қарыздар бойынша халықаралық
шарттарға сәйкес негізгі ... ... ... ... ... ... бюджеттің шығыстарын келесі түрде жіктейміз.
1. Республикалық бюджеттің шығыстары мынадай бағыттар бойынша ... ... ... ... ... атап ... ... Президентін және оның отбасын қамтамасыз ету, ... ... және ... ... ... ... ... Үкіметінің және Қазақстан Республикасы Констутциялық жұмыс
істеуі; сайлаулар мен референдумдар ... ... ... ... ... қызметі органдарының қызметі; республикалық
бюджеттің ... ... және ... бюджеттердің кассалық
қызмет көрсетуі, бюджеттік есепке ауды жүргізу және ... ... ... ... ... ... басқару; сырттай байқау
рәсімін, оңалту рәсімін, конкурстық іс жүргізуді және конкурстық ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
сатып алудың бірыңғай жүйесін ұйымдастыру; мемлекеттік қарж бақылауы және
қарж мониторингі; кеден қызметі; мемлекеттің сыртқы ... ... ... ... ... мемлекеттік статистикалық есеп; мемлекеттік
қызметтің ... ... ... ... ... ... ... сыйлықтар беру және мемлекеттік ... ... ... ... ... орталығының қызметін реттеу; саяси
партиялардың қызметін қаржыландыру.
2) Қорғаныс, қоғамдық ... ... ... ... ... және ... ету; ... атқарушы органдар
жүргізетін жұмылдыру дайындығы және ... ... ... ... және сақтау; ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету;
терроризмге және ... мен ... ... ... ... құпиялардың қорғалуын қамтамасыз ету; облыстық бюджеттен,
республикалық маңызы бар қала, ... және ... ... ... бар қала)
бюджеттерінен қаржыландырылатын іс–шараларды қоспағанда, жалпыға бірдей
әскери міндетті орндауға ... ... ... ... ... маңызы бар қаланың, астананың бюджеттерінен
қаржыландырылатын бағыттарды ... ... ... ... ... қорғау және қоғамдық қауіпсіздікті ... ... және ... ... ... ... ... ұйымдастыру; жаһандық, өңірлік ауқымдағы төтенше жағдайлардың
алдын алу және оларды жою; ... ...... ... ... және қамтамасыз ету; мемлекеттік өртке қарсы қызметтің жұмысын
қамтамасыз ету; азаматтық қорғаныс жүйесін ұйымдастыру; ... ... қару мен оның ... ... ... ... және қаржы салаларындағы құқық қорғау қызыметі;
3) Құқық, сот, қылмыстық – атқару қызметі ... ... ... ... және ... мүлдделерін құқықтық
қорғау; заңдылықты және құқықтық тәртіпті қастамасыз ету; мемлекеттік
құқықтық ... және ... ... алу; сот сараптамасы қызметі; сот
жүйесінің жұмыс істеуі; қылмыстық – атқару жүйесінің ... ... ... ету ... ... беру ... республикалық білім беру ұйымдарында дарынды
балаларға жалпы білім беру; республикалық маңызы бар мектептен тыс іс ... ... ... ... ... ... беру
ұйымдарында жоғары оқу орнынан кейінгі техникалық және кәсіптік, ... ... және ... ... ... ... ... кадрлардың біліктілгін арттыру және қайта даярлау; республикалық
орта білім беру ұйымдарын, ... ... ... ... ... ... отандастарды оқулықтармен және оқу - әдістемелік
кешендермен қамтамасыз ету.
5) Денсаулық сақтау: жоғары ... ... ... республикалық деңсаулық сақтау ұйымдарының мамандандырылған
медициналық көмек көрсетуі; республикалық деңгейде табиғи және ... ... ... жою ... ... медициналық көмек қызметі
ұйымдастыру; республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... ... ... (аурулардан)
зардап шеккен және қатаң бақылауды қажет ... ... ... ... сот – медициналық, сот – психиатриялық және сот – наркологиялық
сараптама жүргізу; ауру адамдарды ... ... ... ... ... ... қарсы іс – қимыл; республикалық маңызы бар
мемлекеттік деңсаулық сақтау ... үшін қан, оның ... ... ... ... – эпидемиологиялық қызметтің халықтың
санитарлық – ... ... ... ... ... заңнамалық актілеріне сәйкес әскети қызметшілерге, құқық
қорғау органдарының қызметкерлеріне, олардың отбасы мүшелеріне, ... ... ... ... ... қорғау органдары қызметкерлерінің қатарынан
шыққан зейнеткерлерге және азаматтардың басқа да санаттарына медициналық
қызмет көрсету; ... ... ... ... ... ... ... саласындағы қызмет шығындары.
6) Әлеуметтік көмек және әлеуметтік қамсыздандыру саласында: Қазақстан
Республикасының зейнетқымен қамсыздандыру туралы заңнамасына сәйкес ... ... ... ... ... бар ... төлемдері; мемлекеттік әлеуметтік ... ... ... ... ... ... зейнеткерлерді, Ұлы
Отан соғысының қатысушылары мен мүгедектерін, Қазақстан Республикасының
заңнамалық актілерінде белгіленген ... ... ... жәрдемақы; бала тууына байланысты тағайындалатын және төленетін
біржолғы мемлекеттік жәрдемақы; баланы бір жасқа толғанға ... бағу – ... ... тағайындалатын және төленетің ай сайынғы мемлекеттік
жәрдемақы; экономикалық апат ... ... ... ... ... ... көзделген әлеуметтік көмек; әскери
қызметшілердің, құқық қорғау органдары мен мемлекеттік өртке қарсы қызмет
органдары ... ... ... Республикасының
заңнамалық актілерінде көзделгең әлеуметтік төлемдер; саяси қуғын – сүргін
құрбандарына және одан ... ... ... ... ның
заңнамалық актілерінде көзделген әлеуметтік ... ... ... ... ... ... әлеуметтік төлемдер;
көші – қон іс – шаралары.
7) Мәдениет, спорт, туризм және ақпараттық ... ... ... және ... да ... ... ... өркендету, сақтау,
дамыту және тарау; республикалық маңызы бар театр және музыка өнерін ұлттық
фильмдер шығаруды, мұражай ісін қолдау; ... және ... ... ... әлеуметтік маңызы бар іс – шаралар өткізу; халықаралық
және республикалық ... бар ...... мұра ... ... ету; ... ... спорттың ұлттық және
бұқаралық түрлерінің ... ... ... ... ... дамыту;
Қазақстан Республикасының ұлттық құрама командалары мүшелерінің халықаралық
спорттық жарыстарға дайындығы және қытысуы; ... ... ... ... ішінде Қазақстан және оның туристік мүмкіндіктері туралы
акпарат дайындау және тарту; ... ... бар ... ... ... ету; ... ... жұмыс істеу;
бұқаралық ... ... ... ... деңгейде мемлекеттік
ақпарат саясатын жүргізу; мемлекеттік тілді және ... ... ... ... ... арналған шығындар.
8) Агроөнеркәсіптік кешен, су, орман, балықшаруашылығы, ерекше
қорғалатын табиғи ... және ... ... ... жер ... ... ... және ұтымды пайдаланудықамтамасыз ету, су шарушылығы
баланстарын, су ... ... ... және ... ... су ... ... және қорғау болжамы, су ... ...... ... қамтамасыз ету; судың мемлекеттік
есебін, мемлекеттік су кадастрын жүргізу; су беруге байланысты ... су ... ... және ... ... бар ... ... пайдалану; республикалық маңызы бар ... су ... ... және ... жүйелерді
қалпына келтіру; суармалы жерлердің мелиорациялық жай – күйінің мониторингі
және оны ... ... ... бар ... ... жануаралар
дүниесін, ерекше қорғалатын табиғи ... ... ... ... ... ... кадастрлардын жүргізу, ... ... ... ... ... ... тұқым шаруашылығын
жүргізу; орман тұқым шаруашылығы және ... ... ... ... ... ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың
мемлекеттік кадастрларын жүргізу; ормандарды ... ... ... және ... ... ... авиациялық жұмыстар; балық
ресурстарын және басқа да су ... ... ... және ... ... ... ... реттеу және балық қорларын қорғау;
республикалық маңызы бар ерекше қорғалатын ... ... ... ... ... қорық қорын қалпына келтіру; жер учаскелерінің меншік
иелеріне ... жер ... ... ... ... ... мемлекеттік монитроингі; республикалық деңгейде қоршаған ортаны
қорғау бойынша іс – шаралар жүргізу; І ... ... ... сараптама жүргізу; қоршаған ортаға эмииссияға І ... үшін ... ... ... мониторинг;
республикалық деңгейде жер қатынастарын реттеу; мемлекеттік жер ... ... ... ... – геодезиялық және картографиялық
жұмыстарға жұмсалған ... ... жер ... ... ... қала ... ... қызметі: мемлекеттік өнеркәсіп саясатын іске асыру; отын-энергетика
кешенін дамыту; энергияны ... ... ... саясатты іске
асыру; жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану; сейсмологиялық ... ... ... ... ... мен ... ... жою, техногендік қалдықтарды көму; құрылыс нормалары мен стандарттарын
сатып алу және әзірлеу шығындары.
10) Көлік және коммуникациялар: ... және ... ... ... ... ... ... жол жүрісін реттеудің техникалық
құралдарын салу, реконструкциялау, жөндеу және күтіп-ұстау, су көлігі
қызметін ... және ... кеме ... ... шлюздерді күтіп-
ұстау және кеме қатынасы қауіпсіздігін ... ету; әуе және су ... ... ... ... бар облысаралық қатынастар бойынша
жолаушылар тасымалын ұйымдастыру; магистралды темір ... ... ... ... ... ... ... реттеу: стандарттау, метрология және
сертификаттау; ... ... ... ... және ... ... саясат; мемлекеттік экспорттық және ... ... және ... ... реттеу; бағаны және табиғи
монополияны мемлекеттік реттеу; шағын кәсіпкерлік субъектілерін ... ... ... да ... ... бюджеттерге республикалық маңызы бар,
астана бюджеттеріне трансферттер; үкіметтік борышқа ... ... ... мемлекеттік кепілдіктер бойынша міндеттемелерді орындау.
Сонымен қатар республикалық бюджеттен мемлекеттік ... ... ... шығыстарына, аталған мекемелердің кадрларды ... және ... ... ... жөніндегі шығыстарына,
бюджеттік инвестициялық және ... ... ... ... ... етуге тағы басқаға арналған
шығыстар қаржыландырылады.
2.2 Мемлекет бюджеті ... ... ... ... ... ... кезенде жүргізілетін шығыстар саясаты әлеуметтік
экономикалық саясаттың ұзақ мерзімді және орта ... ... ... ... байланысты және салалық жоспарлау сапасын
жақсарту және өнімсіз шығыстарды ... ... ... инвестициялық
құрамдас бөліктерін күшейте отырып, мемлекеттік міндеттемелерді толық
орындауды қамтамасыз етуге ... ... ... ... және ... өсу ... ... ағымдағы шығыстардың деңгейін тежеу ... ... ... ... ... 2008- 2010 ... ... бағыттар болып табылады:
адами капиталдың өсуін қамтамасыз ететін ...... ... ... ... ... ... республиканың мәдени әлеуетін
дамуыту, қоршаған ортаның сапасын тұрақтандыру және жақсарту, халықты
сапалы ... ... ... ету, ... үй ... одан ... ... одан әрі әртараптандыруды ынталандыратын шығыстар –
инфраққұрылымды, аграрлық және индустриялық секторларды, ... ... ... ... ... және ... ... тетіктері Қазақстан халықның денсаулығын ... ... ... қол ... мүмкіндік беретін барабар қаржылай
қамтамасыз ете ... және осы ... ... ... ... ... ... бөлік мынадай бағдарламалық құржаттарды
іске асыруға құрылады:
➢ Қазақстан Республикасы Президентінің 2004жылғы 13 ...... ... ... Республикасының денсаулық сақтау ісін
реформалау мен ... 2005 – 2010 ... ... мемлекеттік
бағдарламасы;
➢ Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 13 ақпандағы №102 қулысымен
бекітілген Қазақстан Республикасында кардиологиялық және кардиохирургиялық
көмекті ... 2007 – 2009 ... ... ... Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 15 желтоқсандағы №1216
қаулысымен бекітілген Қазақстан ... ЖҚТБ ... ... ... 2006 – 2010 жылдарға арналған бағдарламасы;
➢ Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1999 жылығы 30 ...... ... ... өмір ... ... ... Медициналық қызметтердің жоғарғы сапасын қамтамасыз етуге мемлекеттік
қаражат есебінен іске асыру көзделіп ... ... іске ... іс- ... ... Кластердің құрылымына кіретін мемдициналық орталықтарды басқару үшін
жетекші шетелдік компанияларды тарта отырып, Астана қаласында ... ... ... ... ... тетігін (100 мектеп 100 ... ... ... ... ... ... ... әдістемесіне және қайта құрылымдауға сәйкес Қазақстан
өндірлерінде ... ... ... ... көп бейінді ауруханалар
мен емханалар, дәрігерлік амбулаториялар)салу;
➢ денсаулық сақтау ұйымдарын, ... ... және ... ... ... ... мәртебесіне кезең – кезенімен
көшіру үшін аккредиттеу;
➢ Қазақстан Республикасының денсаулық сақтаудың ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру;
➢ бастапқы медициналық – санитарлық көмек ұйымдарының қорданыстағы
желілерінің номенклатурасын мемлекеттік ... ... ... денсаулық сақтау жүйесін жаңғыртуда әкімшілік
функцияларын ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
стандарттарына келтіру маңызды сәтке айналуда.
Әзірленіп жатқан «Халықтың денсаулығы және денсаулық сақтау ... ... ... сақтау жүйесін толық қамтитын және медициналық
қызмет көрсету сапасын басқарудың жаңа ... ... ... ... мынадай бірқатар әкімшілік іс- шаралар жүргізілетін
болады:
➢ ана мен бала өлімін азайту шараларын іске ... ... ... ... өмірі мен денсаулығын сақтау жөніндегі халықаралық
тәсілдер енгізіледі, оның ішінде Дүниежүзілік денсаулық ... ... бала ... ... ... жүргізу
стратегиясының шеңберінде Аурулар мен дәрілік заттардың ... ... ... ... ... ... ... жас
ауруларын ықпалдасқан жүргізудің стратегиясын енгізу ... ... ... ... ... ... жөніндегі, оның ішінде
«Туберкулезбен ауыратын науқастарды қадағалау жөніндегі ұлттық
тізілім ақпараттық ... ... іске ... шаралар күшейтілді;
➢ АҚТҚ /ЖҚТБ –мен ауруды азайту, трансфузиялық ... ... және қол ... ... ... ... ... бойынша шаралар;
➢ жеке меншік медицинаны және ерікті медициналық сақтандыруды
дамытуды ынталандыру бойынша ... ... ... ... ... рәсімдерді одан әрі
стандарттау мақсатында диагностикалау мен ... ... ... астам хаттамаларын жасау және енгізу ... ... осы ... қазіргі проблемаларды жүйелі шешу үшін қажет
амбулаториялық дәрілік қамтамасыз етудің жаңа үлгісін ... ... ... экономикалық өсудің барынша жоғары қарқынымен
және осы саладағы басқарудың күшті жүйесімен байланысына құрылған ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің 2004
жылғы 11 қазандағы №1459 Жарлығымен бекітілген Қазақстан ... ... ... 2005 – 2010 ... ... ... сәйкес іске асырылатын болады. Орта мерзімді кезңде негізгі
күш мына іс- ... ... ... ... ... ... бағыттағы мамандармен қамтамасыз теуге жұмсалатын болады:
➢ Қазақстан Республикасында техникалық және кәсіби білім ... ... ... беру ... ... ... ... және кәсіптік білім берудің
Мемлекеттік бағдарламасын қабылдау;
➢ өндеуші салада және ... ... ... және ... ... ... даярлау және қайта даярлау бойынша
өніраралық ... ... ... ... мен ... ... беру оқу ... - өндірістік базаларын құруға және нығайтуға тарту, басым
салалар қажетсінетін кадрларды даярлауда мемлекеттік – ... ... ... жөніндегі шаралар өзірлеу;
➢ техникалық мамандықтарға ден қоя ... ... ... ... ... ... білім беру жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі
кәсіптік білім беруді үш ... ... ... – магистратура-
докторантура өзгерту бойынша, жоғары оқу орнының мамандануы мен мәртебесіне
байлансты ... ... беру ... ... ... енгізумен
мемелекеттік білім беру тапсырысын қалыптастырудың жаңа қағидаттарын енгізу
жұмыстары жалғасыда.
2008 жылдан бастап ... оқу ... ... ... ... ... аккредиттеу бойынша жұмыстар жүргізіледі.
Республиканың жоғары оқу орындарына шет елдіе оқытушылар ... ... ... ал ... дарынды азаматтары бұдан әрі
де Қазақстан Респуликасының халықаралық «Болашақ стипендиясы шеңберінде
әлемнің ... ... оқу ... оқи ... ... ... білім беру жүйесінде мектепке дейінгі және мектеп
қарсанындағы оқытумен қамтуды ұлғайту бойынша ... ... ... жылы балаларды мектепке дейінгі ұйымдармен қамту кемінде 30% мектеп
қарсаңындағы даярлық – кемінде 80 % құрайтын ... Осы ... ... ... мектепке дейінгі балалар мекемелерін ... ... ... ... ... ... 2008 ... бсатап 12 жылдық жалпы орта білім
беруге ...... көшу ... ... ... ... ... даярлау жұмысы жалғасады.
Үш ауысымды оқыту мәселесін шешуге жапы орта ... беру ... ... жағдайдағы ғимараттарын қайта жаңалау және мемлекеттік
– жеке меншік серіктестік негізінде және бюджет қаражаты есебінен мектептер
салуды (оның ішінде 100 ... 100 ... ... ... ) ... ... ... орта мерзімді кезенде 156 білім беру ... ... ... ... отыр.
Осы заманғы ақпараттық және телекоммуникациялық технологияларды оның
ішінде, «Мультисервистік ақпараттық ... ... беру ... ... ... ... ... білім беру қызметінің сапасын арттыруға
көп көңіл бөлеінетін болады, ... ... ... және ... және оқу ... ... ... ағылшын тілінің шнт елдік
оқытушылары тартылатын болады.
Бюджет ... ... ... ... ... ... Үкіметінің 2004 жылғы 30 қарашадағы № 1241 ... ... ... әлеуметтік реформаларды одан әрі
терендетудің 2005 – 2007 ... ... ... іске ... атап ... әлеуметтік қамсыздандырудың әлеуметтік үш
деңгейлі жүйесін жасау, мемлекеттік әлеуметтік сатандарттарды ... ... ... әлеуметтік тәуекелдерді әлеуметтік
сақтандыруды дамыту бойынша бекіту болып табылады.
Әлеуметтік саладағы міңдеттердің бірі ... ... ... және ... ... ... ... кеңейту болып
табылады.
Жинақтаушы зейнетақы қорларынан зейнетаы ... ... ... ... сақтау және қартайған шақта олардын жеткіліктігі
жөніндегі мемлекет кепілдіктерінің ... және ... іс- ... ... де ... төлемінің мөлшері арттырылатын болады, бұл ретте орта
мерзімді екі кезең бойы осы өсу 2007 ... ... 2,5 ... ... бұл ретте, зейнетақыларды есептеу үшін есепке алынатын
шектеу 2008 жылдан бастап 15 ... 25 АЕК – ден ... ... ... әлжуаз топтарын әлеуметтік қолдау жүйесін одан әрі
дамыту мақсатында келесі іс – шаралар жүргізілетін ... 1998 ... 1 ... ... және ауыр еңбек ... ... ... ... ... ... бала тууына байланысты жәрдемақыларды ұлғайту;
➢ бала бір жасқа толғанға дейін оның ... ... ... орта ... екі ... бойы 2,5 ... арттырылатын болады;
➢ жүктілігі бойынша демалыста және бір жасқа ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
сақтандыру қоры жүзеге асыратын әлеуметтік төлемдерден зейнетақы
жарналарын ... ... ... ... ... ... ... бала тууды және ана болуды міндетті ... ... ... ... ... ... шығыстарының жалпы
көлемінде қаржы активтерін сатып алуға арналған шығыстардың үлесі 2008 ... 20,3 %, 2009 жылы – 19, 2,2010 ... 18 % - ды ... 1. ... ... шығыстарының жалпы көлемдегі
категориялары бойынша шығыстар үлесінің өзгеруі
Қазақстан Республикасының Ұлттық қорынан 2007- 2009 жылдарға ... ... ... ... ... ... 2008–2009 жылдарға арналаған кепілдендірілген трансферттің
мөлшерін, макроэкономикалық болжамды және даму ... ... ... ... ... ала ... ... қордан 2010
жылғы арналған кепілдендірілген трансфорттің болжамды мөлшері ... 326,8 ... ... ... ... бастап 2010 жылға дейінгі кезендегі ... орта ... 2008 ... ... қор ... 12,9 %- ... ... бюджеттің мұнай емес тапшлығын ... ... ... ол ... ... өсу ... өсуіне байланысты шектелген фискалдық сыясат жүргізуді болжайтың
елдің макроэкономикалық ... әсер ету ... бірі ... ... ... ... бойынша мемлекет шығыстарының
көлемін өсіру қажеттілігі жағдайында инфлциялық қысымды жеңілдетуге және
экономиканы мүмкін ауытқулардан қорғауға бағытталған.
Жүргізіліп отырған ... ... және 2006 ... ... ... ... Ұлттық Банкінің қаражатын қалыптастыру
және пайдалану ұстанмыдары 2006 жылы мұнай емес тапшылықтың 2005 ... 182,6 ... ... өсуіне алып келді.
Осыған байланысты, бюджеттің инвестициялық құрамының ұлғаюы жағдайында
мұнай емес тапшылықтың одан әрі төмендеуі бюджеттік жобаларда ескерілетін,
экономикаға өнімді әсер ... ... ... ... ... және
оңтайландыру есебінен ғана болуы мүмкін.
2008 – 2010 жылдары мемлекеттік шығыстар өсімінің қарқыны ЖІӨ ... өсу ... ... болжанып отыр және тиісінше орташа 17,2 %
және 18,6 % - ды құрайды.
Сурет 3. Мемлекеттік шығыстар мен ЖІӨ - нің өсу ... ... % - ... ... ... 2008 жылы ... 22, 5 %2009 жылы
ЖІӨ -ге 21,9 ... ... ЖІӨ- ге 21,8% ... ... ... жылдарға арналған шығыстарының болжамы
қосымша А-да көрсетілген.
Республикалық ... ... ... ... ... ... ... өтеуді қоспағанда, республикалық бюджет шығыстарын
шегергендегі республикалық бюджеттің мұнайға қатысты емес тапшылығы
(профициті), ... ... мен ... ... Ұлттық қоры
тарнсферттерінің түсімдерін есептемегенде, респубикалық бюджет түсімдерінің
сомасына тең.
Таза бюджеттік ... ... ... және бюджеттік
кредиттерді өтеудің арасындағы айырма ретінде айқындалады.
Қаржы активтерімен операциялар ... ... ... ... ... ... активтерін сатып алу;
2) мемлекеттің қаржы активтерін сатудан түсетін түсімдер кіреді.
Қаржы активтерімен операциялар бойынша сальдо ... ... ... ... арасындағы айырма ретінде айқындалады.
Қаржы активтерін сатып алу және мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... құқықтық актілеріне
сәйкес жүзеге асырылады.
Бюджет тапшылығы (профициті) ... мен ... таза ... ... ... ... ... белгісімен алынған шама – бюджет тапшылығы, оң белгімен алынғаны
– бюджет ... ... ... ... ... ... алу және бюджет қаражатының
пайдаланылатын қалдықтары есебінен ... ... жабу ... ... ... ... пайдаланылатын қалдықтары сомасының
қарыздар бойынша негізгі борышты өтеу ... асып ... ... ... ... қаржыландыру мәні оң белгіленеді және бюджет
тапшылығының шамасына сәйкес келеді.
Бюджет профицитін ... ... ... ... ... өтеуге
бюджет профицитін, қарыздар қаражатын, бюджеттің пайдаланылатын қарржаты
қалдықтарын жұмсау ... ... ... ... ... ... қарыздар бойынша негізгі борышты
өтеу сомасының алынған ... және ... ... ... ... асып ... ретінде айқындалады.
Бюджет профицитін пайдалану мәні теріс белгімен белгіленеді ... ... ... ... ... ... бюджетті басқаруды жетілдіру, ... және ... ... ... жетілдіру және оның әлеуетінің тұрақтылығын
қамтамасыз ету
Қазіргі уақытта өңірлік бюджетті басқару ... оның ... ... ... ... ... басқару шешімдерін
қабылдау өңірдің бюджеттік потенциалының тұрақтылығы туралы дұрыс ақпарат
берілуімен қамтылуы керек.
Бюджеттік потенциалы дегеніміз – ... ... ... ... ... ... ... және олардың мақсатты, әрі тиімді
пайдаланылуына ... ... ... және ... ... ... ... үшін бюджетті бағалау
әдісін білу керек.
Бюджетті тиімді ... ... ... ... ... бюджет
қаражатының шығыстары жөнінде мәліметтер, бюджет ... мен ... ... ... мәліметтер кіруі қажет. Осыған байланысты,
бюджет потенциалының тұрақтылығы ... ... ... көмегімен өсу
мүмкіндіктеріне байланысты екендігін атап өтуге болады.
Бюджет потенциалын сараптай келе, оның мынадай бағыттары бар екендігін
анықтаймыз:
- бюджет ... ... ... оның ... ... ... ... тұрақтылығының өзгеруіне болымды және қарсы ықпал көрсететін
факторларды айқындау;
- бюджет потенциалының даму ... ... ... ... деңгейі минималды бюджет шығыстарын
қамтуға қажет ететін қаражат көлемімен белгіленеді.
Минималды бюджет шығыстары дегеніміз – конституцияда ... ... ... ... ... ... қаржыландыруға бюджетте
қарастырылған қаражат.
Жергілікті бюджетті жоспарлауын жетілдіру елдің әлеуметтік-экономикалық
ахуалдың жаңа ақиқаттарымен және ... ... ... ... ... ... жаңа принциптері;
➢ транспаренттiлiк принципi - мемлекеттiк немесе заңмен
қорғалатын өзге де ... ... ... ... ... ... бюджет заңдары саласындағы
нормативтiк құқықтық актiлердi, бекiтiлген (нақтыланған,
түзетiлген) бюджеттердi және олардың атқарылуы туралы ... ... ... қатысты басқа да ақпаратты
мiндеттi түрде жариялау; бюджет процесiнiң ашықтығы, мемлекеттiк
қаржы бақылауын жүргiзу;
... ... - ... ... ... бұрын
қабылданған шешiмдердi мемлекеттiк басқару органдарының сақтауы;
➢ тиiмдiлiк және нәтижелiлiк принципi - бюджеттердi ... ... ... ... бiр ... ... қажеттiлiгiн негізге алып, бюджет қаражатының осы
нәтижелерге қол жеткiзу үшiн қажеттi оңтайлы көлемiн ... ... және ... ... ... ... көлемiн пайдалана отырып ең үздiк нәтиженi қамтамасыз
ету;
... ... ... ... жол ... және ... сынақ жүргізуді жеткізбеу.
Бюджеттердің арасындағы түсімдермен шығыстардың таралуы.
Түсімдер:
▪ республикалық бюджет
▪ облыстық бюджет
▪ республикалық мазмұны қалалар
▪ аудандық (облыстық мазмұны қалалар) бюджет
Шығыстар:
... ... ... ... ... мазмұны қалалар
▪ аудандық (облыстық мазмұны қалалар) бюджет
▪ аудан (қала) бюджетіндегі ауыл ... ... ... ... шығыстардың таралуы:
▪ бюджеттің әрбір дәрежеге белгіленеді
▪ бір салық – бір бюджет, тыс жеке ... және ... ... ... ... ... бәрі дәрежелерге бірыңғай
▪ түсімдермен шығыстарды бюджеттің бір дәрежесінен
басқаға көшірү Кодексқа өзгерістер мен ... ... ... ... ... ... бюджеттерге тұрақты сипаты бар, сыртқы
факторлардың әсерiне тәуелсiз салықтық және ... ... ... ... ... ... ... үшiн
төлемақы болып табылатын салықтық және салықтық емес
түсiмдер аталған қызметтер көрсету қаржыландырылатын
бюджет кiрiсiне түседi;
▪ қайта ... ... бар, ... ... базасы
әркелкi орналастырылатын салықтар бюджет жүйесiнiң
неғұрлым жоғары деңгейлерiне бекiтiледi;
▪ салық және ... ... ... да мiндеттi
төлемдердi бекiткен кезде оларды жинаудың неғұрлым
жоғары дәрежесiн ... ... ... ... берiледi;
▪ нақты аумақтық байланыстылығы бар салықтық базадан
алынатын салықтар ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қызметтің
нәтижелілігі және ... ... ... ... ... ең ... максималды тиімділігін қамтамасыз ете
алатын мемлекеттік басқарудың деңгейінде бекіту
➢ оны алушыға ... ... ... ... жақындату – оларды
алушылардың сұраным есебін ... ... ... ... мақсатында қызметті
орындауды бюджеттік жүйенің мейлінше ең төменгі
деңгейіне беру
➢ ауыспалылық принципі – ... ... ... ... ... орта ... саясат бағыттарын сақтай ... ... ... - ... ... даму ... ... отырып жоспарлау
➢ негіздеу принципі – ... ... ... ... және ... ... құқықтық актілердің және
басқа құжаттардың негізінде жоспарлау
Түсімдер мен ... әсер ... ... ... ... ұлғайуын немесе бюджеттік түсімдердің қысқаруын көздейтін
Президент жарлығы және Үкімет қаулысы, заң жобалары, әрекет етуі мүмкін:
➢ егер РБК ... I ... ... ... ... ... жылынан
бұрын емес;
➢ егер РБК шешімі II жарты жылдықта ... ... ... бұрын емес.
➢ Осындай НҚА қабылдаудан туындаған төменгі ... ... ... ... ... ... ... саясат (ОМФС).
➢ ОМФС келер қаржы жылының бюджеті жобасының және ... ... ... мазмұны
➢ бюджетті жоспарлау кезеңінің негізгісі
➢ оның құрылуына ерекше мән берілу керек
➢ ағымдағы жылдың 1 ... ... әкім ... ... ... керек
➢ алдағы шығыстарды анықтау және ... ... ... ... ... бюджеттік комиссия ОМФС жобасын аса мән беріп қарауы қажет
ОМФС мазмұны:
▪ жергілікті бюджеттердің тұспалдау көрсеткіштері
▪ өткен кезеңге ... ... ... бағалау қорытындысы
▪ бюджеттік қаражаттар шығындарының бағытының басымдығы
... ... даму ... ... ... ... аралық қатынастардың даму бағыты
▪ МИО шеттен алып пайдалану саясаты
▪ фискалдық тәуекелдің мүмкін болуы
Бюджеттік сұраным. ... ... ... ... қосады:
▪ бюджеттік бағдарламалар (бағдарлама асты) сомасы және тізімі
... ... ... ... ... жобасы
▪ кредиторлық және дебиторлық қарыздардың туралы ақпарат
▪ алынған және пайдаланылған гранттар ... ... ... ... ... шығыстар есебі
▪ бюджеттік кредит бойынша анықтама
▪ тауарларды (жұмыстар, ... ... ... ... мен шығысының тұспалы.
Бюджеттiк бағдарлама әкiмшiсi бюджеттiк өтiнiмдi шығыстар лимитi
шегiнде енгізуге мiндеттi. Алдағы ... ... және үш ... кезеңге арнап
бюджеттік бағдарламалардың әкiмшiлерiмен құрастырылады.
Бюджеттiк бағдарламалар әкiмшiсiнiң бюджеттiк өтiнiмi:
1) бюджеттiк бағдарламалардың (iшкi ... ... ... ... шығыстар сомасын;
2) бюджеттiк бағдарламаға түсiндiрме жазбаны;
3) бюджеттiк өтiнiмге енгiзiлген бюджеттiк бағдарлама (iшкi бағдарлама)
паспортының жобасын;
4) ... ... ... ... оның ... ... ... көрсетiп, жылдар бойынша мiндеттi түрде бөле отырып, ағымдағы
қаржы жылының 1 ... ... ... ... ... туралы
ақпаратты;
5) дебиторлық берешектiң жалпы сомасын оның пайда болуының негiзгi
себептерiн ... ... ... ... ... бөле отырып, ағымдағы
қаржы жылының 1 қаңтарындағы жағдай бойынша дебиторлық берешек ... ... ... ... жұмсалу бағыттары бойынша мiндеттi түрде
бөле отырып, ағымдағы қаржы жылының 1 қаңтарындағы жағдай ... ... ... ... ... ... ақпаратты;
бюджеттiк жоспарлау жөнiндегi орталық уәкiлеттi орган айқындаған
тәртiппен, ... ... ... 1 қаңтарындағы жағдай бойынша ... ... ... емес ... ... ... бюджеттiк өтiнiмге енгiзiлген бюджеттiк бағдарлама (iшкi бағдарлама)
бойынша шығыстар есептерiн;
8) басқа да ақпаратты қамтиды.
Өкiлдi органдардың бюджет жобасын ... ... ... ... ... ... ... кезде мынадай принциптердi:
▪ негiздiлiк принципiн;
▪ бюджеттiң теңдестiрiмдiлігін сақтау принципiн ұстанады.
Негіздiлiк принципi депутаттардың ... ... ... ... ... ... кез ... ұсыныстары, тиiстi есептердi оларға
қоса тiркей отырып, осы түзетулердi енгiзудiң ... ... даму ... сәйкестiгiн жазбаша баяндаумен
қатар жүруге тиiс екендiгiн бiлдiредi.
Бюджеттiң теңдестiрiмдiлiгiн сақтау принципi депутаттар бюджет жобасына
кез келген өзгерiс пен ... ... ... ... ... бюджет жобасында белгiленген деңгейден ... ... ... ... ... не ... шығыстар айқындалуға тиiс
екендiгін бiлдiредi.
Қазақстан Республикасының бюджеттік жүйесі екі ... ... және ... ... ... Соңғысы тұтас облыстың
немесе республикалық маңызы бар қаланың жиынтық бюджетін білдіреді. Шет
елдерде ... ... ... ұғымы әдетте муниципалдық құрылымдардың
бюджетін білдіреді.
Алғашқы екі деңгей қазіргі республикалық және жергілікті бюджетке ... ... ... деп те ... ... ... ... жергілікті
қауымдастықтардың (муниципалдық құрылымдардың) ... ... ... ... ... жерглікті қауымдастықтардың қаржылық
дербестігін қамтамасыз ету үшін қажет.
Сурет 10. ... ... ... ... жүйесінің моделі
«Қазақстан Республикасындағы жергілікті өзін-өзі басқару туралы» заң
жобасында жергілікті өзін-өзі ... ... ... тек кірістер мен
шығыстар сметасы ... ... ... ... ... ... ... негізінің мұндай статусы, оның ... ... ... ... ... түсіндіріледі. Сол себепті
белгілі бір салық түрлерін немесе ... ... ... ... ... ... оның бюджетін қалыптастыру көзіне
айналдырған жөн деп санаймын.
3.2. Мемлекеттік бюджетті бақылау және реттеу механизмі
Мемлекеттiк ... ... ... және iшкi) - ... ... ... республикалық және жергiлiктi бюджеттердiң
атқарылуы, олардың атқарылуы бойынша ... алу мен ... ... атқарылуын бағалау, мемлекеттiң байланысты гранттарын, активтерiн,
мемлекет кепiлдiк берген қарыздарды мемлекеттiк мекемелердiң тауарларды
(жұмыстар мен ... ... ... ... өз иелiгiнде
қалатын ақшаны пайдалану бөлiгiндегi қызметiнiң ... ... ... ... ... - ... бюджеттiң атқарылуын бақылау жөнiндегi
есеп комитетi, мәслихаттардың ... ... ... ... қаржылық бақылау;
Ішкi бақылау - iшкi бақылау жөнiндегi орталық уәкiлеттi орган және iшкi
бақылау ... ... ... мемлекеттiк қаржылық бақылау;
Нысанасыз пайдалану - нәтижесiнде республикалық және ... ... ... ... ... көзделген
мақсаттар мен индикаторларға қол жеткiзiлмей ... және ... ... ... ... қарыздарды, мемлекет кепiлгерлiктерiн,
мемлекет активтерiн, мемлекеттiк мекемелердiң тауарларды ... ... ... ... ақшаны Қазақстан
Республикасының нормативтiк құқықтық актiлерiнде көзделмеген мақсаттарға
пайдалану;
Негiзсiз (құқыққа қайшы) ... - ... ... мемлекет
кепiлдiк берген қарыздарды, мемлекет активтерiн Қазақстан ... бұза ... ... мен ... және ... ... бюджеттiк бағдарламалар паспортында көзделмеген iс-
шараларды iске асыруға пайдалану;
Тиiмсiз пайдалану - бюджеттiк ... ... ... ... ... ... мемлекет активтерiнiң iске асырылу
мерзiмi бөлiгiнде олардың нәтижелерi мен индикаторларына қол жеткiзiлмеуi
мен республикалық және ... ... ... ... тиiмдiлiк
пен нәтижелiлiк принциптерiнiң сақталмауы;
Мемлекеттiк қаржылық бақылау объектiлерi - ... ... ... ... субъектiлер, бюджет қаражатын алушылар,
байланысты ... ... ... ... ... ... пайдаланатын жеке және заңды тұлғалар;
Мемлекеттiк қаржылық бақылау органдары - Республикалық бюджеттiң
атқарылуын ... ... есеп ... және iшкi ... ... ... орган, сондай-ақ мәслихаттардың тексеру комиссиялары;
Ішкi бақылау қызметi - мемлекеттiк органның, оның аумақтық бөлiмшелерi
мен ведомстволық бағыныстағы ... ... және ... ... ... ... ... активтерiнiң,
мемлекеттiк мекемелердiң тауарларды (жұмыстар мен көрсетiлетiн қызметтердi)
өткiзуден түсетiн өз иелiгiнде қалатын ақшаның пайдаланылуын ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк орган бөлiмшесi;
Қаржылық есептiлiк - егер Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде
өзгеше көзделмесе, нысаны мен көлемiн ... ... ... орталық
уәкiлеттi орган айқындайтын мемлекеттiк ... ... ... ... және олардың қаржылық жағдайындағы өзгерiстер туралы
ақпарат;
Қаржылық ... - ... ... және ... ... ... мемлекет кепiлдiк берген қарыздарды пайдалануға,
мемлекет кепiлгерлiгiн беруге байланысты ... ... ... актiлердiң ережелерiн бұзуға әкеп соққан құқыққа қайшы әрекет (iс-
әрекет немесе әрекетсiздiк).
Мемлекеттiк қаржылық ... ... ... ... ... ... ... - мемлекеттiк қаржылық бақылау объектiсi
қызметiнiң Қазақстан Республикасы заңдарының ... ... ... есептiлiктi бақылау - ... ... ... ... ... жасауының және табыс етуiнiң анықтығын,
негiздiлiгiн және уақтылығын бағалау;
3) тиiмдiлiктi бақылау - бюджеттiк бағдарламаны iске ... ... ... ... берген қарыздарды, мемлекет активтерiн
пайдалану аяқталғаннан кейiн iс-шаралардың ... ... және ... ... қол ... ... үнемдiлiк пен өнiмдiлiктi
бағалауды қолдана отырып тексеру. Тиiмдiлiктi бақылау тиiстi iс-шараларды
iске ... ... ... ... олардан кейiн ... ... алу ... ... ... ... - бюджеттiк ... ... ... ... қол ... ... орындылығын бақылау - ... ... ... ... және ... қол ... тексеру;
6) негiздiлiгiн (құқыққа сыйымдылығын) бақылау - бюджет қаражатының
бюджеттiк ... ... ... iс-шараларды iске асыруға,
байланысты гранттардың, мемлекет кепiлдiк берген қарыздардың, ... ... ... қаржылық бақылау мынадай түрлерде жүзеге асырылады:
1) кешендi бақылау - мемлекеттiк қаржылық бақылау ... ... ... ... ... бойынша тексеру және бағалау;
2) тақырыптық бақылау - мемлекеттiк қаржылық бақылау объектiсiнiң нақты
кезеңдегi қызметiн жекелеген мәселелер бойынша тексеру және бағалау;
3) үстеме ... - ... ... ... объектiсiне қатысты
ақпарат алу қажеттiгiне байланысты үшiншi ... ... ... ... ... ... ... байланысты құжаттарды
салыстырып қарауды бiлдiредi. Yстеме бақылау тек қана мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... ... және
тексерiлiп отырған мәселе шеңберiнде жүргiзiледi.
Мемлекеттiк қаржылық бақылауды ... ... ... ... ... ... тәуелсiздiк, объективтiлiк, ... ... ... принциптерi мiндеттi түрде ... ... ... - мемлекеттiк қаржылық бақылау ... ... ... iшкi ... ... ... ... мен мүшелерiнiң тәуелсiздiгiне, бақылау функцияларын
жүзеге асыру кезiнде ... ... ... ... ... ... ... кез келген араласушылыққа жол бермеу.
Бақылаудың объективтiлiк принципi - бақылауды Қазақстан Республикасының
заңдарына, мемлекеттiк ... ... ... қатаң сәйкестiлiкпен
жүргiзу, мүдделер қақтығысына жол бермеу, бақылау нәтижелерi ... және ... ... ... негiзiнде ғана шешiмдер
қабылдау.
Бақылау нәтижелерiнiң ... ... - ... ... ... ... және ... қаржылық бақылау
объектiсiнiң өзге де құжаттарымен растау.
Бақылаудың ашықтық принципi - бақылау нәтижелерiн баяндаудың айқындығы,
мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... Республикасының Президентiне, ... ... ... ... ... есеп ... ... - мемлекеттiк қаржылық бақылау органдары, iшкi
бақылау қызметтерi қызметкерлерiнiң, мәслихаттардың тексеру комиссиялары
мүшелерiнiң бақылауды ... ... ... үшiн ... ... ... ... жиынтығы.
Жариялылық принципi - құпиялылық режимiн, қызметтiк, коммерциялық
немесе ... ... өзге де ... ... ... ... отырып,
бақылау нәтижелерiн жариялау.
Мемлекеттiк қаржылық бақылауға қойылатын бiрыңғай талаптар мемлекеттiк
қаржылық бақылау стандарттарымен айқындалады.
Мемлекеттiк қаржылық бақылау стандарттарын ... ... ... ... есеп ... iшкi бақылау жөнiндегi орталық
уәкiлеттi органмен бiрлесе отырып әзiрлейдi және оларды ... ... ... ... есеп ... бекiтедi.
Мемлекеттiк қаржылық бақылау стандарттарын мемлекеттiк қаржылық бақылау
органдары, мәслихаттардың тексеру комиссиялары, iшкi бақылау ... ... мен ... ... ... нәтижелерi бойынша мынадай актiлер қабылданады:
1) қорытынды - Республикалық бюджеттiң ... ... ... ... және ... тексеру комиссиясының бақылау актiлерi
және (немесе) аудиторлық есептер негiзiнде жасайтын құжаты;
2) Республикалық ... ... ... ... ... ... - Республикалық бюджеттiң атқарылуы жөнiндегi есеп
комитетiнiң отырысында алқалы негiзде ... және оның ... ... ... ... ... атқарылуын бақылау
жөнiндегi есеп комитетi ... ... ... ... ... ... құжат.
Республикалық бюджеттiң атқарылуын бақылау жөнiндегi есеп комитетiнiң
қаулысын ол арналған барлық мемлекеттiк органдар, ұйымдар мен ... ... ... ... ... ... Республикалық
бюджеттiң атқарылуын бақылау жөнiндегi есеп комитетi туралы ережеменжәне
оның регламентiмен айқындалады;
3) мәслихаттың ... ... ... - белгiленген тәртiппен
қабылданған және ... ... ... ... ... органдар мен тиiстi жергiлiктi бюджеттер қаражаттарын пайдаланатын
немесе жергiлiктi ... ... ... барлық сатысында қаржылық
қызмет көрсететiн ұйымдар орындауға мiндеттi құжат;
4) ұсыным - Республикалық бюджеттiң ... ... ... ... мемлекеттiк органдарға, ұйымдар мен лауазымды адамдарға
жұмыстағы кемшiлiктердi жою үшiн, ... ... ... органдарына
Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жауаптылыққа ... ... ... ... ... - iшкi ... жөнiндегi орталық уәкiлеттi органның басшысы
өз құзыретi ... ... және ... мен жұмыстағы
кемшiлiктердi жою туралы мемлекеттiк органдар мен басқа да ... ... ... түрде орындау үшiн жiберiлген, белгiленген
нысандағы құжат;
6) бақылау актiсi - ... ... ... органдары,
мәслихаттардың тексеру комиссиялары, iшкi бақылау ... ... ... ... ... ... жүргiзу туралы есеп - белгiлi бiр ... ... ... ... ... жұмыс нәтижелерi туралы құжат.
ҚОРЫТЫНДЫ
Бюджет процесі – бұл ... ... ... ... және ... ... ... атқарылуы жөніндегі есептердің бекітілуі
бойынша заңдармен реттелген үкімет және ... ... ... ... негізгі бөлігін әр деңгейдегі ... ... ... ... бөлу ... ... ... реттеу құрайды.
Мемлекеттің ең негізгі қаржылық жоспары болатын мемлекеттік бюджет,
қаржы құралдарының топтасуының басты құралы, ... ... ... ... орындауға, мемлекетке нақты экономикалық және саяси билік береді.
Бір жағынан биліктің бір ... ... ... ... тек кешендік құжат ретінде, елді басқарудағы мемлекетпен ... ... - ... ... ... Билікпен жүргізілетін
экономикалық саясат қатынасынада бюджет туынды болып табылады; ол толықтай
қоғамның ... ... ... ... ... және жеке ... сол ... мемлекетке қажет қаржы ресурстарынның көлемін ... ... ... отырып, елдің салық райын белгілейді, қаражатты
пайдаланудың ... ... мен ... ... ... қатынасын бекіте отырып мемлекеттің экономикалық саясатының ... ... ... ... ... түсім мен ішкі жалпы өнімді қайта тарату
жүргізіледі. Бюджет ... ... және дем ... құрал ретінде,
инвестициялық белсенділікті, өндіріс тиімділігін ... ... ... ... ... әлеуметтік саясат жүзеге асырылады.
Сонымен, бюджет, негізгі қаржылық дәрежелерді (салықтар, мемлекеттік
несие, мемлекеттік шығыстар) ... ... кез ... ... жүйесінің жетекші буыны болып табылады және ... ... ... саяси ролін ойнайды және осыған ... ... ... Жоспарлау кез келген күрделі жүйенің ... ... ... Ол экономиканы реттеудің мемлекеттік құралы ... ... ... де, ... де ... байланысты.
2. Жалпы экономикалық процесстерді барынша басқаруды нарықтық жүйелеу
ретінде күшін жоғалтқанда, қоғамның өндірісті арттыру ... ... ... болжау табылды.
3. Болжау іске асырудың өзіндік формаларына ие, ол ... ... ... ... мен технологиясына ие.
4. Директивті болжау экономикалық жүйенің орталықтандырылған басқаруына
тән ... ... және ... ... және ... ... тиімсіз болып табылды.
5. Болжау нарықтық жүйеде де өрын алады, ... ... ... ... мемлекеттің «аяқталмаған» экономикалық саясаты болып
көрінетін индикативті жоспарлаудың түрлі нысандары қолданылады.
Бюджеттердің түрі ... ... және ... ... ... және ... ... сүйенуі қажет (салық ставкалары
мен түрлерінің келісімі). Бұл ... ... ... оларды
жинақтау аймақтардың және аймақ ішінде қаражаттарды қайта таратудың ерекше
механизмінің болуын көздейді.
Шығындар, бюджет кредиттері, қаржы активтерін ... алу, ... ... ... ... ... ... қайтарымсыз негізде
бөлінетін бюджет қаражаты болып табылады. Бюджеттік ... ... ... және ... ... бөлінетін ақша болып табылады. Қаржы
активтерін сатып алу заңды тұлғалардың, оның ішінде халықаралық ұйымдардың
қатысу үлестерін және ... ... ... ... ... ... бюджет қаражаты болып табылады. Қарыздарды өтеу Қазақстан
Республикасы ратификациялаған мемлекеттік ... ... ... ... ... бойынша халықаралық шарттарға сәйкес негізгі борышты ... ... ... болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. «Қазақстан Республикасының Конституциясы» ҚР Заңы, 1995ж. 30 ... 7 ... ... және ... ... Республикасының бюджет кодексі. //Егемен ... ... ... ... ... ... ... бюджет туралы» ҚР Заңы, 2008
жыл 4 желтоқсан.
4. Ішкі және ... ... ... ... ... жылға) ҚР
Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына жыл сайынғы жолдауы.
5. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің ... ... ... ... Бабич A.M., Павлова Л.Н. Государственные и муниципальные ... для ... — М.: ... ... 1999. - ... ... Ю.Я. Государственный долг. Учебное пособие для вузов. — М.:
Перспектива, 2000. - ... ... В.Д. ... ... ... экономики
Кахазстана. - Алматы: Каржы- каражат, 1995.
10. Омирбаев С.М. ... и ... ... пособие. Караганда,
КарГУ, 1999.
11. Омирбаев С.М. Финансы. Учебное пособие для вузов. -Астана:2003.
12. ... Қ.Қ; ... С. ... ... ... - ... Сумароков В.Н. Государственные финансы в системе ... — М.: ... и ... ... ... Б. Налоги, которые мы выбираем и от которых ... ... в ... // ... ... - 2003 г. - ... Дуканич Л. В. «Налоги и налогообложение». Ростов-на-Дону. Феникс. 2002
г.
16. Есенбаев М. Залог благополучия страны: (Налоги: территория и ... ... ... - 2002 - № ... ... Е. ... система: какой же она ... ... ... ... и ... - 2003 -№3-4.
18. Мусинов С. М. Налоги с населения Республики Казахстана. Алматы: ... 2005 ... ... по редакцией Д.Г. Черника. Москва 2001 г.
20. Поздняков Б. ... в ... // Эко - 2001 ... ... Е. ... ... и ... Республики Казахстан. Алматы,
2000 г.
22. Сабиров И. Налоговый кодекс: не лучше ли его ... ... ... - 2000- 28 ... ... және ... міндетті бюджеттік төлемдер туралы» Қазақстан
Республикасының заңы, 12 маусым 2001ж.
-----------------------
Жергілікті бюджеттер
(аймақтық)
Республикалық бюджет
Қалалар, ауылдар, республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... бар ... басқару
Ауылдық муниципальдық бюджеттер
Қалалық муниципальдық бюджеттер

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 43 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекеттік бюджет туралы ақпарат29 бет
Ішкі және сыртқы шығындар туралы жалпы түсінік28 бет
Ауыл шаруашылығында бухгалтерлік есепті ұйымдастырудың кейбір ерекшеліктері42 бет
Басқару есебіндегі шығындардың жіктелуі24 бет
ЖШС «Бұрғылау»Жанаөзен қаласы. Өндірістік тәжірибеден өту жөніндегі есеп30 бет
Коммерциялық ұйымдардағы шығындар есебі мен аудиті57 бет
Коммерциялық ұйымдардың қызметінің есебі мен аудиті94 бет
Кәсіпорын қызметінің нәтижелері23 бет
Кәсіпорынның шығындарының мәні, маңызы және ұйымдастырылуы28 бет
Кәсіпорынның өндіріс шығындары13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь