Мемлекеттік бюджет шығындары және оны реттеу механизмі


Мазмұны
Кіріспе
1. Мемлекеттік бюджет және оны жоспарлау мен реттеудің теориялық және әдістемелік негізі
1. 1 Мемлекеттік бюджет және бюджет жүйесінің жалпы сипаттамасы
1. 2 Қазақстандағы мемлекеттік бюджетті жоспарлау мен реттеудің
теориялық және әдістемелік негізі
2. Мемлекеттік бюджет шығындары және оны реттеу
механизмі
2. 1 Мемлекеттік бюджет шығындарының экономикалық мәні, құрамы
және жіктелуі
2. 2 Мемлекет бюджеті шығындарының 2008-2010 жылдарға
арналған болжамын талдау
3. Мемлекеттік бюджетті басқаруды жетілдіру, бақылау және реттеу механизмі
3. 1 бюджетті басқаруды жетілдіру және оның әлеуетінің тұрақтылығын қамтамасыз ету
3. 2. Мемлекеттік бюджетті бақылау және реттеу механизмі
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Әлемде нарықтық қатынастардың бұлжымастығын шайқалтқан қаржы дағдарысы олардың даму стратегиясына жаңаша ой жүгіртуге, мемлекеттік басқару тетіктерін қайта қарауға және нарық қатынастарына сай зер салуға мәжбүр етті.
Қазіргі күні әлемдік экономикалық қатынастарды жаңаша таразылау қажеттілігі анық болып отыр. Мемлекет басшысының Қазақстан халқына үстіміздегі жылдың 6 наурызындағы кезекті Жолдауы осының негізін қалады. Мұнда Мемлекет басшысы экономикалық құлдыраудың, одан әрі дамудың негізін айқындап береді [1] .
2009-2011 жылға арналған қолданыстағы бюджетті нақтылау және Елбасы Жолдауының тұжырымдарын іске асыру барысында жекелеген шығыстарды жалпы сомасы 297, 4 миллиард теңгеге арттыру көзделуде [2] .
Мемлекет басшысының Жолдауында Ұлттық қорға ағымдағы барлық түсімдер екі жыл бойы дағдарысқа қарсы шараларды іске асыру үшін нысаналы трансферттер түрінде толығымен бюджетке жіберілетіндігі жарияланды. Екінші көзі бюджеттің өз ішішнен табылды. Үкімет оны бюджеттің жекелеген шығыстарын оңтайландыру есебінен іске асыруды ұсынды.
Курстық жұмыстың өзектілігі сол, мұнда қаржылық дағдарыс жағдайындағы мемлекеттік бюджеттің шығын бөлігі мен оны реттеу механизмі, тұрақты бюджетаралық қатынастарды қамтамасыз ету, мемлекеттік бюджеттерге неғұрлым тұрақты көздерді қарастыру мәселелерін қарастырады.
Еліміздің Президенті Н. Ә. Назарбаев Қазақстан Халқына «Қазақстан - 2030» Жолдауында: «Көркею, қауіпсіздік және барлық қазақстандықтардың тұрмыс жағдайының жақсаруы мемлекетіміздің ең маңызды мәселелерінің бірі, қазіргі заманға сай нәтижелі мемлекеттік қызмет орнын және мемлекеттік басқарма құрылымын құру» деп көрсеткен. [3, 4б] .
Мемлекеттік қызметті орындау мемлекеттік материалдың және еңбек ресурстарын нәтижелі пайдалануды және бюджеттік құралды дұрыс пайдалануды қамтамасыз ету мақсатымен тұрғындарға максимальды түрде жақын болуы керек.
Бюджет, олармен өз қызметін мемлекеттік саясаттық шараны іске асыруының орындалуын қамтамасыз ететін мемлекеттің негізгі құралы болып табылады.
Сондықтан да, тұрақтылыққа негізделген, оларға салынған қызметтің іске асуына және қарым-қатынастың адалдығына, сондай-ақ бюджеттік саясаттың жүзеге асуына ықпалын тигізу үшін және мемлекеттік басқарма деңгейінің барлығын жеткілікті қаржылық құрал мен қамтамасыз ету үшін бюджетаралық қатынастың оңтайлы моделін түрлендіру талап етілуде.
Қазіргі уақытта, нарықтық қатынастарды орнату жағдайда, жергілікті органдардың қызмет шеңбері кеңеюде, әрі олар әлеуметтік, экономикалық, экологиялық, көші-қондық мәселелерді өздері шешу мүмкіндіктері тууда.
Еліміздің іс-әрекеті бюджеттік шығындармен тура байланысты. Бюджеттік шығындар - ол экономикалық қатынастарға қаржы құралдарының бөлінуі.
Мемлекеттік бюджет шығындары жергілікті өкімет органдарымен және маслихатпен басқарылады және қалыптастырылады. Қазақстан Республикасының «Бюджеттік кодексі» заңымен қатар «ҚР жергілікті өкілетті және орындаушы органдары туралы» заңымен де реттеледі. Қазақстан Республикаында жүйелік бағытына ие ұзақ мерзімді стратегия және даму басымдылығы анықталған.
Бюджетті жоспарлауда бюджетті әзірлеу бағдарламасының және мемлекеттік шығындарды жоспарлаудың үлкен маңызы бар.
Коммерциялық емес қызметтерді қаржыландыру ерекшелігі, жеке меншік қаламайтын немесе қамтамасыз ете алмайтын, мекеме немесе ұйымның қарастырылған шығындары жарғымен немесе басқа да бекітілген құжатпен іске асырылады.
Бюджет мемлекеттік саяси шараларды іске асыруда, өзінің қызметтерін атқаруды қамтамасыз ету бойынша мемлекеттің негізгі құралы болып табылады.
Жұмыстың мақсаты - мемлекеттік бюджет шығындары және оны реттеу мханизмін, бюджеттердің бүгінгі күнгі маңызы мен оны басқару жүйесінің басым бағыттарын анықтап, оның одан әрі жетілдіру жолдарын табу және зерттеу.
Жұмыстың міндеті:
- Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бюджеттің теориялық және әдістемелік негіздерін зерттеу;
- Мемлекеттік бюджеттiң жобасын қарау және бекiту тәртібін қарастыру;
- Мемлекеттік бюджеттің шығындар бөлігін талдау;
- Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік бюджетті жетілдіру жолдарын қарастыру.
Тақырыптың теориялық және әдіснамалық негізі ретінде заң актілері, ҚР Президентінің Жарлықтары мен ҚР Үкіметінің Қаулылары, отандық және шетелдік ғалым-экономистердің ғылыми жұмыстары алынды. Курстық жұмысқа А. Манап, Ә. Байысова, С. Мақыш, О. Сәбден, Г. Сейітқасымов, К. Шаяхметова, Г. Әбдірайымова, Ә. Шелекбай, Н. Әлмерекеов, Л. Шматько, Э. Тихонова, Г. Папирян, Н. Кабушкин, Г. Бондаренко, А. Чудновский, А. Романов, О. Ефимова тәрізді зерттеуші ғалымдардың ғылыми еңбектері мен жекелеген мақалаларының негізгі теориялық тұжырымдары тірек болды, сондай-ақ, Ел басының жыл сайынғы халыққа Жолдаулары, сондай-ақ, ағымдық баспасөз беттерінде жарияланған мақалалар мен статистикалық мәліметтер қолданылды.
1. Мемлекеттік бюджет және оны жоспарлау мен реттеудің теориялық және әдістемелік негізі
1. 1 Мемлекеттік бюджет және бюджет жүйесінің жалпы сипаттамасы
Мемлекеттік бюджет - мемлекеттің ақшалай қаржысының орталықтандырылған қорының кірістері мен шығыстарының осы мемлекеттің міндеттерін орындау үшін қажетті қаржы жоспары. Мемлекеттің оперативтік қаржы жоспары ретінде ол, әдетте, бір жылға арналып жасалды және оны мемлекеттік өкіметтің жоғары органы бекітіледі.
Кез-келген елде мемлекеттік бюджет - жалпы мемлекеттік қаржылардың, сондай-ақ жалпы қаржы жүйесінің басты буыны болып табылады. Ол мемлекеттің барлық меншік нысандарының шаруашлық жүргізуші субъектілернің қаражаттары және ішінара халықтың табысы жұмылдырылады.
Олар экономиканы, әлеуметтік-мәдени шараларды қаржыландыруға, елдің қорғаныс қабілетін нығайтуға, мемлекеттік басқару органдарын ұстауға, жергілікті бюджеттерді қаржылық жағынан қолдауға, үкіметтік борышты өтеуге, мемлекеттің материалдық және қаржы резервтерін жасауға және басқаларға бағытталады.
Сөйтіп, құндық бөлудің айырықша бөлігі ретінде мемлкеттік бюджет өзгеше қоғамдық арналымды орындайды - жалпымемлекеттік қажеттіліктерді қанағттандыруға қызмет етеді.
Мемлекет бюджетінің мәні мен маңызы ол орындайтын функциялардан көрінеді. Бюджеттің негізгі функциялары мыналар болып табылады:
- ұлттық табыс пен ішкі жалпы өнімді қайта бөлу;
- экономиканы мемлекеттік реттеу және көтермелеу;
- әлеуметтік саясаты қаржымен қамтамасыз ету;
- ақшалай қаражаттардың орталықтандырылған қорын жасау және пайдалануға бақылау жасау.
Мемлекеттік бюджеттің өсу шарттары - мемлееттік бюджет - ұлттық табыс пен ішкі жалпы өнімді қайта бөлудің негзгі құралы. Бұл бюджет арқылы ішкі жалпы өнімнің үштен біріне жуығы бөлінеді. Бюджет Қазақстанның бүкіл аумағында өндірістік күштерді неғұрлым ұтымды орналастырудың, экономика мен мәдениетті көтерудің талаптарын ескере отырып салалааралық және аумақтық қайта бөлу үшін пайдаланылады.
Қазақстан республикасы аумағында жалпы міндеттерді орындау үшін мемлекеттік бюджет қалыптасады. Оның ресурстары мелекеттік мақсатты кешенді бағдарламаларды қамтамасыз етуге бағытталған.
Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі экономикалық қатынастарға және тиісті құқықытық-нормаларға негізделген әртүрлі деңгейдегі бюджеттерді қамтиды.
Қазақстан Респуликасында жиынтығында мемлекеттік бюджетті құрайтын республикалық бюджет пен жергілікті бюджеттер дербес жұмыс істейді. Бюджет жүйесінің жұмыс істеуі бюджеттердің әртүрлі деңгейлерінің өзара байланысына негізделген және оларды әзірлеу, қарау, бекіту, атқару, бақылау тәртібімен, сондай-ақ республикалық және жергілікті бюджеттердің атқарылуы туралы есеппен қамтамсыз етеледі. Қаржы жылына арналған республикалық бюджет Қазақстан Республикасының заңымен, жергілікті бюджеттер мәслихаттардың шешімдерімен бекітіледі.
Бюджет құрылымы мынадай бөлімдерден тұрады:
1) кірістер: салықтық түсімдер; салықтықемес түсімдер; негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер; трансферттер түсімі.
2) шығындар;
3) таза бюджеттік несиелеу: бюджеттік несиелеу; бюджеттік несиелерді өтеу.
4) қаржы активтерімен операциялар бойынша сальдо: қаржы активтерін сатып алу; мемлекеттің қаржы активтерін сатудан түсетін түсімдер;
5) бюджет тапшылығы;
6) бюджет тапшылығын қаржыландыру (профицитін пайдалану) : қарыздар түсімі; қарыздарды өтеу; бюджет қаражатының пайдаланылатын қалдықтары.
Қазақстан Республикасының бюджет жүйеснің құрылымы мемлекеттік бюджет жүйесіне кіретін барлық бюджеттердің бірлігі, дербестігі, толықтығы, нақтылығы және жариялылығы қағидаттарына негізделген.
Қазақстан Республикасының бюджет жүйесінің құрамы - әртүрлі елдердің бюджет жүйелері өзінің құрылымы, бюджеттердің жекеленген түрлерінің саны жағынан түрліше болып келеді, өйткені оларды аумақтық құрылысы мен оның аумақтық бөлінісіне байланысты болады.
Унитарлық мемлекеттерде бюжет жүйесі екі буынды: мемлекеттік бюджет және толып жатқан жергілікті бюджеттерді қамтиды.
Нарықтық ресурстардың сұраныс пен ұсынысқа сәйкес оңтайлы түрде пайдалануы үшін бөлу арқылы экономикалық тиімділікке қол жеткізді.
Бюджеттен тыс қорлар - мемлекет оларды белгілі бір қоғамдық қажеттіліктерді қаржыландыру үшін тарта отырып, оперативтік дербес негізінде жұмсайтын қаржылай қаражаттарды қайта бөлу және пайдалану нысандардың бірін білдіреді.
Бюджеттен тыс қорлар - кейбір қоғамдық қажеттіліктерді қаржыландыру үшін тартылатын және ұйымдық дербестігі негізінде кешенді түрде жұмсалатын қаржы ресурстарын қайта бөлу мен пайдалану нысаны.
Бұл қорлар қаржы нарығының инвесторлары және қатысушылары ретінде бола алады, себебі, біріншіден, ақшалай қаражаттарды пайдалану, оларды жинақтау уақытымен дәл келмейді, ал екіншіден, инвестициядан түсетін табыстар сол немесе басқа қордың шығынын қаржыландырылатын қосымша табыс болып табылады.
Бюджеттік сыныптама - бюджетке түсетін түсімдердің және бюджеттен жұмсалатын шығындардың орталық атқарушы орган бекітетін атқарымдық, идаралық және экономикалық сипаттамалар бойынша топтастырады.
Әлеуметтік бюджеттен тыс қорлар - Қаржы жүйесі бұл жүйенің әлсіз дамыған елдермен салыстырғанда, жоғарғы дәрежеде дамыған елдерде тезірек өсетінін және экономикалық жағдайлардың аяқ асты өзгерісіне де тез үйренетінін әлемдік тәжірибе көрсетеді.
Қазақстандағы мемлекеттік бюджеттен тыс қорларғға жататыңдар:
- Зейнетақы қоры;
- Халықты жұмыспен қамту мемлекеттік қоры;
- Әлеуметтік сақтандыру қоры,
• Міндетті медициналық сақтандыру қоры (ММСҚ) .
Зейнетақы қоры - мемлекет ауқымында зейнатақымен қамсыздандыру қаржысын басқаратын дербес қаржы - банк жүйесі.
Зейнетақы қоры кәсіпорындардың, мекемелердің ұйымдардың, кооперативтердің, жеке еңбек қызметімен айналысушы адамдардың сақтандыру жарналары, әскери қызметшілерге зейнетақы төлуге, балаларға жәрдемақы төлеуге арналған республикалық бюджет, заңды және жеке тұлғалардың ерікті жарналары, қордың коммерциялық қызметінен түскен табыс және басқа түсімдер есебінен құралады.
Халықты жұыспен қамту мемлекеттік қоры - 1991 жылы мемлекеттік жұмыспен қамту қызметінің төңірегінде дербес жүйе ретінде құрылған және мемлекеттің жұмыспен қамтуға байланысты саясатын іске асыру бойынша шараларды қаржыландыруға бағытталады. Қаулымен анықталғандай, оның қаражаты мемлекеттік бюджтеке жатпайды, ендеше ол да бюджеттен тыс қорлар болып табылады. Соған қарамсатан 1993 жылы оның қаржылық жағдайының жақсаруы және артық қаражаттарын бюджеттің қажетіне жұмсау мүмкіндігіне байланысты ол бюджетке біріктіріледі. 1995 ж. мамыр айынан бастап Еңбекпен қамту мемлекеттік қоры қайтадан бюджттен тыс қор болып шығады.
Міндетті медициналық сақтандыру қоры 1995 жылы 29 қықкүйектегі Қазақстан Республикасы үкіметінің № 1295 қаулысымен Қазақстан Республикасы үкіметі қарама-ғында Міндетті медициналық сақтандыру қоры құрылады. Бұл қор ҚР-сы заңдарында көзделгендей, міндетті медициналық сақтандыру жүйесіндегі сақтан-дырылған азаматтардың сол облыстағы мемлеттік қаржы саясатын қарастырып, сондай* ақ ол жүйенің қаржылай тұрақтылығын қамтамасыз етуге байланысты шараларды дайындап жүзеге асыруға, Қазақстанның барлық аумағында сақтандырылған азаматтарға медициналық көмек ретінде жағдай жасауға бағытталады.
1. 2 Қазақстандағы мемлекеттік бюджетті жоспарлау мен реттеудің
теориялық және әдістемелік негізі
Республикалық және жергiлiктi бюджеттердi және Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына жiберiлетiн бюджет түсiмдерiн жоспарлау жоспарланып отырған кезеңге арналған республикалық және жергiлiктi бюджет түсiмдерiнiң көлемiн және стратегиялық мiндеттердi, басымдықты ескере отырып әрi мемлекеттiң әлеуметтiк-экономикалық даму мiндеттерiне сәйкес олардың пайдаланылу бағыттарын айқындау жөнiндегi ұсыныстарды әзiрлеу процесi болып табылады.
Бюджет бiр қаржы жылына жоспарланады. Кезектi қаржы жылына арналған бюджеттiң жобасымен бiр мезгiлде алдағы үш жылдық кезеңге арналған бюджеттiң болжамы жасалады.
Алдағы үш жылдық кезеңге арналған орта мерзiмдi фискалдық саясат алдағы үш жылдық кезеңге арналған салық-бюджет саясатын, соның iшiнде:
- мемлекеттiк, республикалық және жергiлiктi бюджеттердiң болжамдық көрсеткiштерiн;
- республиканың немесе өңiрдiң стратегиялық, әлеуметтiк-экономикалық дамуының орта мерзiмдi кезеңiне арналып белгiленген басымдықтарын ескере отырып, бюджет қаражатын жұмсаудың басым бағыттарын;
- бюджетаралық қатынастардың даму бағыттарын;
- мемлекеттiк және мемлекет кепiлдiк берген қарыз алу мен борыш саласындағы саясатты;
- ықтимал фискалдық тәуекелдердi айқындайтын құжат болып табылады.
Мемелекеттік жоспарлау жүйесін Қазақстан Республикасының Президенті айқындайды.
Бюджеттi жоспарлауға мынадай принциптер негіз болады:
- сабақтастық принципi - республикалық және жергiлiктi бюджеттердi, Қазақстан Республикасының Ұлттық қорына жiберiлетiн бюджет түсiмдерiн өткен және ағымдағы қаржы жылдары бағдарламаларының iске асырылуы мен бюджетi атқарылуының тиiмдiлiгiн бағалау нәтижелерiн ескерiп, республиканың әлеуметтiк-экономикалық дамуының, өткен кезеңде негiзге алынған орта мерзiмдi фискалдық саясаттың бағыттарын сақтай отырып жоспарлау;
- басымдық принципi - республикалық және жергiлiктi бюджеттердi республиканың немесе өңiрдiң алдағы орта мерзiмдi кезеңге арналған стратегиялық және әлеуметтiк-экономикалық дамудың басым бағыттарын сақтай отырып жоспарлау;
- негiздiлiк принципi - бюджеттi нормативтiк құқықтық актiлер және бюджет жобасына белгiлi бiр түсiмдердi немесе шығыстарды енгiзу қажеттiгiн айқындайтын басқа да құжаттар негiзiнде жоспарлау және олардың көлемдерiнiң негiздiлiгi;
- шығыстардың мұнайдан түсетiн түсiмдерге тәуелдiлiгiн азайту принципi - мұнайға қатысты емес секторды нысаналы дамыту есебiнен мұнайға қатысты емес тапшылықтың мөлшерiн азайту бюджеттi жоспарлаудың негiзгi принциптерi болып табылады.
Бюджеттiк жоспарлау жөнiндегi орталық және жергiлiктi уәкiлеттi органдар орта мерзiмдi фискалдық саясат негiзiнде:
1) ағымдағы бюджеттiк бағдарламалар мен бюджеттiк даму бағдарламалары үшiн бюджет шығыстарының лимиттерiн;
2) басым бюджеттiк инвестициялық жобаларды (бағдарламаларды) қамтитын басым бюджеттiк бағдарламалардың (iшкi бағдарламалардың) тiзбесiн қалыптастырады.
Басым бюджеттiк инвестициялық жобалардың (бағдарламалардың) тiзбесiн қалыптастыру бюджеттiк бағдарламалардың (iшкi бағдарламалардың) тiзбесi негiзiнде жүзеге асырылады.
Бұл ретте басым бюджеттiк бағдарламалардың (iшкi бағдарламалардың) тiзбесiбюджеттiк жоспарлау жөнiндегi орталық уәкiлеттi орган белгiлеген нысанда өткен жылғы есептiк деректер мен ағымдағы жылға арналған жоспарлы көрсеткiштер көрсетiлетiн бюджеттiк бағдарламалардан қалыптастырылады.
Жоспарланатын кезеңнiң бiрiншi жылында iске асырылуы басталатын, басым бюджеттiк бағдарламалардың (iшкi бағдарламалардың) тiзбесiне енгiзiлетiн бюджеттiк бағдарламалар сонымен қатар мынадай талаптарға сай болуға тиiс:
- мемлекеттiк функцияларға сәйкес келу;
- мемлекеттiк, салалық (секторлық), өңiрлiк бағдарламаларға сәйкес келу;
- орта мерзiмдi фискалдық саясаттың негiзгi бағыттарына сәйкес келу;
- бюджеттiк инвестициялық жобалар (бағдарламалар) үшiн техникалық-экономикалық негiздеменiң экономикалық сараптамасының оң қорытындысы болуы.
Бюджет шығыстарының лимиттерiн бюджет комиссиясы қарайды және мақұлдайды.
Бюджеттiк жоспарлау жөнiндегi орталық және жергiлiктi уәкiлеттi органдар басым бюджеттiк бағдарламалардың (iшкi бағдарламалардың) тiзбесi мен республикалық және жергiлiктi бюджеттер шығыстарының лимиттерiн бюджеттiк бағдарламалардың әкiмшiлерiне жеткiзедi.
Бюджетті жоспарлау процесінде мынадай құжаттар пайдалнылады:
1) республиканың немесе өңірдің әлеуметтік - экономикалық даму мен бюджеттік параметрлерінің болжамы;
2) республикалық бюджет туралы заң, жергілікті бюджет туралы мәселихат шешімі;
3) мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарлары;
4) операциялық жоспарлар.
Алдағы қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңның жобасын Қазақстан Республикасының Үкiметi жоспарланып отырған жыл алдындағы жылдың 1 қыркүйегiнен кешiктiрмей Қазақстан Республикасының Парламентiне енгiзедi.
Қазақстан Республикасының Үкiметi алдағы қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңның жобасымен бiр мезгiлде мынадай құжаттарды және материалдарды:
1) әлеуметтiк-экономикалық дамудың орта мерзiмдi жоспарын;
2) алдағы үш жылдық кезеңге арналған орта мерзiмдi фискалдық саясатты; шоғырландырылған бюджеттi;
3) республикалық бюджеттiк бағдарламалар паспорттарының жобаларын;
4) республикалық бюджеттiң түсiмдерi бойынша негiздемелер мен болжамдық есептердi;
5) соңғы есептiлiк күнгi жағдай бойынша мемлекеттiк және мемлекет кепiлдiк берген борыштың жайы туралы деректердi;
6) алдағы қаржы жылына арналған республикалық бюджет жобасында негiзге алынған шешiмдердi ашып көрсететiн түсiндiрме жазбаны табыс етедi.
Бюджеттік параметрлердің болжамы:
1) мемлекеттік басқарудың орталық деңгейінде:
- Қазақстан Республикасының салық - бюджет саясатының негізгі бағыттарын;
- мемлекеттік және республикалық бюджеттердің, Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының Қазақстан Республикасының шоғырландырылған бюджетінің болжамдарын;
- Республикалық бюджеттік бағдарламалардың әкімшілері бойынша шығыстардың болжанатын көлемін;
2) мемлекеттік басқарудың жергілікті деңгейінде:
- өңірдің салық - бюджет саясатының негізгі бағыттарын;
- тиісті жергілікті бюджеттердің болжамын;
- жергілікті бюджеттік бағыдараламалардың әкімшілерібойынша шығыстардың болжанатын көлемін қамтуға тиіс.
Қазақстан Республикасының Үкіметі (жергілікті атқарушы орган) әлеуметтік - экономикалық дамудың және бюджеттік параметрлердің қосымша көрсеткіштерін енгізуге құқықтары бар.
Жоспарлы кезеңнің екінші және үшінші жылдарына арналған бюджеттік парамтрлердің болжамы индикативтік сипатта болады және әлеуметтік - экономикалық даму болжамының өзгерістері, бюджеттік мониторинг және нәтеижелерді бағалау, басқа да ішкі және сартқа факторлар ескеріле отырып, кезекті жоспарлы кезеңге бюджеттік параметрлердің болжамын әзірлеу кезінде нақталауы мүмкін.
Мемлекеттік жоспарлау жөніндегі орталық және жергілікті уәкілетті органдар жыл сайын, жылжымалы негізде әлеуметтік - экономикалық дамудың және бюджеттік параметрлердің болжамын әзірлейді.
Әлеуметтік - экономикалық дамудың және бюджеттік парамерлердің болжамын Қазақстан Республикасының Үкіметі немесе жергілікті атқарушы орган мақұлдайды және бұқаралық ақпарат құралдарында жариялауға жатады.
Мемлекеттік органның жоспарлы кезеңге арналған стратегиялық жоспары жыл сайын Қазақстан Республикасының стратегиялық және бағдарламалық құжаттары, әлеуметтік - экономикалық даудың және бюджеттік параметрлердің мақұлданған болжамы негізінде әзірленеді.
Мемлекеттік органның стратегиялық жоспары бюджеттік бағдарламаларға кіретін мемлекеттік орган қызметінің стратегиялық бағыттарын, мақсаттарын, міндеттерін, қызметі нәтижелерінің көрсеткіштерін айқындайтын құжат болып табылады.
Бюджеттік бағдарламалар әлеуметтік - экономикалық дамудың және бюджеттік параметрлердің болжамында бюджеттік бағдарламалар әкімшісіне көзделген бюджет қаражатының болжамды көлемінің шегінде әзірленеді.
Қазақстан Республикасының Үкіметінің құрылымына кіретін мемлекеттік органның стратегиялық жоспарын Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді.
Қазақстан Республикасының Президентіне тікелей бағынатын және есеп беретін мемлекеттік органның стратегиялық жоспарын Қазақстан Республикасының Президенті немесе ол уәкілеттік берген лауазымды тұлға бекітеді.
Жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы органның стратегиялық жоспарын жергілікті атқарушы орган бекітеді.
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының, Қазақстан Республикасы Перламенті Шаруашылық басқармасының, Қазақстан Республикасы Конституциялық Кеңесінің, Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының стратегиялық жоспарлары Қазақстан Республикасының Президенті айқындайтын тәртіппен бекітіледі.
Аудан (облыстық маңызы бар қала) бюджетінен қаржыландырылатын атқарушы органның стратегиялық жоспары ол облыстық бюджеттен қаржыландырылатын тиісті салалық атқарушы органмен келісілгеннен кейін бекітіледі.
Облыстық бюджеттен, республикалық маңызы бар қала, астана бюджеттерінен қаржыландырылатын атқарушы органның стратегиялық жоспары ол тиісті салалық орталық мемлекеттік органмен келісілгеннен кейін бекітіледі.
Мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспары тиісті бюджет бекітілгеннен кейін ағымдағы жылғы 25 желтоқсанға дейін пысықталады, бекітіледі және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәикес мемлекеттік құпияларды қорғау қамтамасыз етіле отырып, күнтізбелікон күн ішінде бұқаралық ақпанарат құралдарында жариялауға жатады.
Мемлекеттік органның стратегиялық жоспарына өзгерістер мен толықтырулар енгізуге:
1) бюджет нақтыланған;
2) Қазақстан Республикасының заңнамалық актілері өзгерген;
3) Қазақстан Республикасы Президентінің тапсырмаларын орындау үшін жаңа стратегиялық және бағдарламалық құжаттар қабылданған, не қолданыстағыларына өзгерістер енгізілген;
4) Мемлекеттік органның функциялары, құрылымы өзгерген жағдайларда жол беріледі.
Мемлекеттік органдардың стратегиялық жоспарлары бекітігенкүннен бастап екі апта мерзімде мемлекеттік органдардың басшылары меморандумдар әзірлейді.
Меморандау мемлекеттік орган басшысының кезекті қаржы жыллынна арналған республикалық бюджетте көзделген бюджет қаражаты шегінде стратегиялық жоспарда көзделген мемлекеттік орган қызметінің тікелей және ету ниетін растайтын құжатты білдіреді.
Меморандумдарды:
- Қазақстан Республикасының Президнетіне тікелей бағынатын және есеп орталық мемлекеттік органдар бойынша - Қазақстан Республикасының Президенті немесе ол уакілеттік берген лауазымды тұлға;
- Қазақстан Республикасы Үкіметінің құрамына кіретін не оған бағынатын орталық атқарушы органдар бойынша - Қазақстан Республикасының Пемьер - министрі бекітеді.
- Мемлекеттік органның меморандумы кезекті қаржы жылына бекітіледі.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz