Ядролық энергетикалық қондырғылар

Кіріспе 3
1 Ядролық энергетикалық қондырғылар 4
1.1 Ядролық реактор 4
1.2 Ядролық энергеткалық қондырғылар жіктлуі 5
Қорытынды 7
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 8
Ядролық энергетика– техниканың ядро ішіндегі энергияны энергияның басқа түріне (мысалы, жылулық, механикалық, электрлік) түрлендіру және оны өнеркәсіптік, тұрмыстық қажетке пайдалану мәселелерін қарастыратын саласы. Өнеркәсіптік ядролық энергетикалық қондырғылардың төмендегідей түрлері бар: жылулық атомстанциясы (тұрмыстық және өнеркәсіптік мақсат үшін жылу өндіруге арналған), ядролық күш қондырғысы (локомотив, кеме, ұшақты қозғалысқа келтіру үшін ядролық энергияны пайдаланатын), атом электр стансасы. Ядролық энергетикалық қондырғыда ядроның бөлінуі кезінде түзілетін энергия түгелдей денеде жұтылады және жылуға айналады. Бұл процесс ядролық реакторда жүреді.
1. Қазақ энциклопедиясы, 10-том.
2. Физика және астрономия: Жалпы білім беретін мектептің 9-сыныбына арналғаноқулық. Өңд.,толыкт. 2-бас. /Р. Башарұлы, Д. Қазақбаева, У. Токбергенова, Н. Бекбасар. —Алматы: "Мектеп" баспасы,2009. — 240 бет.
3. Конструирование ядерных реакторов: Учеб. Пособие для вузов. /И. Я. Емельянов, В. И. Михан, В. И. Солонин; Под общ. ред. Акад. Н. А. Доллежаля. — М.: Энергоиздат, 1982. — 400 с.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министірлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік университеті
СӨЖ
Пән: Ядролық реакторларды құрастыру
Тақырыбы: Ядролық энергетикалық ... ... ... ... Нургалиев Д.Н.
Семей 2015
Мазмұны:
Кіріспе 3
1 Ядролық энергетикалық қондырғылар 4
1.1 Ядролық реактор 4
1.2 Ядролық энергеткалық қондырғылар жіктлуі 5
Қорытынды 7
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... - ... ядро ... энергияны энергияның басқа түріне (мысалы, жылулық, механикалық, ... ... және оны ... ... қажетке пайдалану мәселелерін қарастыратын саласы. Өнеркәсіптік ядролық энергетикалық қондырғылардың төмендегідей түрлері бар: жылулық атом станциясы ... және ... ... үшін жылу ... ... ... күш ... (локомотив, кеме, ұшақты қозғалысқа келтіру үшін ядролық энергияны пайдаланатын), атом электр стансасы. Ядролық энергетикалық қондырғыда ядроның бөлінуі кезінде ... ... ... ... ... және ... айналады. Бұл процесс ядролық реакторда жүреді.
1 Ядролық энергетикалық қондырғылар
1.1 Ядролық реактор
Ядролық ... ... ... - атом ... ... ... ... реакциясын жүзеге асыратын құрылғы. Оның негізгі бөліктеріне: ядролық отын (мысалы, уран не плутоний), баяулатқыш, шағылдырғыш, суытқыш), бақылау және өлшеу ... ... ... реактор атом ядроларының бөлінуіне себепші болатын нейтрондардың энергетикалық спектріне ... ... ... ... 100 кэВ-тан жоғары), жылулық не баяу (нейтрондардың энергиясы 0,025 эВ) және аралық (нейтрондардың ... 1 ... ... ... дейін) нейтрондар реакторы болып, ал баяулатқыштағы ядролық отынның таралу сипатына сәйкес гомогенді және гетерогенді ядролық реактор ... ... ... ... ... пайдаланылатын баяулатқышына (мысалы, графит, бериллий, ауыр су, т.б.) не суытқышына (мысалы, сұйық металл, т.б.) қарай да бөлінеді. ... ... ... ... ... ... реакторда Э.Фермидің басшылығымен 1942 ж. 2 желтоқсанда АҚШ-та алынды. ... ... ең ... ... ... 1946 ж. ... И.В. ... басшылығымен жасалды [1].
Атомдардың ядроларын бөлетін немесе біріктіретін реакциялар арнайы қондырғыларда орындалады. Ондай қондырғылардыатомдық (ядролық) ... ... ... ... ... деп атайды.
Атом реакторларындағы ядролық реакциялар басқарылатын жолмен іске асырылады, ал атом бомбаларында басқарусыз жарылыс түрінде орындалады.
Ең бірінші қолдан басқарылатын ядролық ... ... ... ... ... Э. ... ... 1942 жылдың 2 желтоқсанында іске қосылды. Екінші реактор, бұдан үш жыл ... соң, ... ... ... ... ... И. В. ... басшылығымен салынды.
Тізбекті реакция үздіксіз орындалуы үшін ядролық материалдың (уран, плутоний, т.с.с.) белгілі бір массасы болуы керек. Егер ... ... ... аз ... онда ... өз ... жеткілікті мөлшерде жарылатын ядроларды кездестірмейді де, сыртқы ортаға тарап кетеді. Сөйтіп, ядролық тізбекті реакция жүрмей қалады.
Тізбекті бөліну реакциясына ... ... ... ең аз ... сындық масса дейді.
Уран-235 изотопы үшін сындық масса 23 килограмдай ... Бұл -- ... 13 см ... біртұтас уран кесегі. Атом бомбасында ядролық жарылыс затын біртұтас етіп ... Оны ... ... түрінде орналастырады. Әр бөліктің массасы сындық массадан кіші болады. Абом бомбасын жару үшін ... ... ... ... жеке бөліктерін біріктіреді. Сөйтіп, олардың біртұтас массасы сындық массаға жетеді де, ядролық жарылыс іске ... ... ... ... ... реакторлар бар. Олар практикалық мақсаттарда, ғылыми-зерттеу жұмыстарында қолданылумен қатар, атом электростанцияларының (АЭС) да негізі болып табылады.
Ядролық реактордың ... ... ... ... (активті зона) құрайды. Белсенді аумақ жылу шығарғыш элементтер (ЖШЭ) деп ... ... ... ... ... ... ... қоршап тұрған графит тежегіштерден тұрады. ЖШЭ-лерді айнала жылу тасығыш сұйықтар ағып өтетін түтіктер орналасқан. Жылу тасығыш қызметін су ... ... ... мысалы, натрий атқарады.
Нейтрондардың сыртқы ортаға ұшып шығуын азайту үшін ... ... ... қайтарғышпен қаптайды. Сыртқы ортаны аса қауіпті сәулелерден қорғау үшін нейтрон қайтарғыштың сыртын калың болат сауытпен және биологиялық бетон қорғанмен қоршайды.
Тізбекті ... ... ... ... ... үшін белсенді аумаққа дер кезінде енгізуге болатын басқарушы және ... ... ... да ... ... ... ... болады. Бұл таяқшалар нейтрондарды жұтып алатын заттардан жасалады.
ЖШЭ таяқшаларындағы ауыр элементтердің (уранның, плутонийдің, т. с. с.) ... ... ... ... ... зор ... ... ие болады. Сондай-ақ, ядродан босаған энергияның біраз бөлігі ү-кванттардың электромагниттік энергиясына ... Бұл ... ... ... ... және ... да ... бейберекет соқтығысуы салдарынан бірте-бірте тежеледі. Сөйтіп, олардың кинетикалық энергиясы мен сәулелік энергиясы жылу ... ... ... ... жылу мөлшері жылу тасығыштарға беріліп, оларды буландырады. Жоғары қысымдағы бу электр энергиясын өндіретін бу турбиналары мен ... ... ... ... атом ... ішкі ... ... бөлшектердің кинетикалық және электромагниттік энергиясына, ал ол энергия жылу энергиясына, жылу энергиясы ... ... ... [2].
1.2 Ядролық энергеткалық қондырғылар жіктлуі
Ядролық энергеткалық қондырғылар өте ... кең ... ... ие. ... ... ... ... қиын. Сондықтан ЯЭҚ бірнеше параметрелері бойынша жіктеледі. Олар:
* Нейтрондар энергиясы бойынша;
* Тежегіштің түрі бойынша;
* Жылуалмастырғыштың түрі ... ... ... ... ... бойынша.
Нейтрондар энергиясы бойынша ЯЭҚ 3 түрге бөлінеді:
* Жылдам нейтронды;
* Аралық нейтронды;
* Баяу нейтронды.
Жылдам нейтрондар уран ядросымен нашар әсерлескендіктен жылдам ... ЯЭҚ ... ... ... ... болады және уранның байытылуы өте жоғары дәрежеге ... (90 ... ... және ... ... ... қарағанда жоғарырақ. Баяу нейтрондардағы ЯЭҚ нейтрондар уранмен және т.б радиоактивті материалдармен ... ... ... ... отынның байытылуы төмен. Баяу нейтрондарды алу үшін тежегіш қажет. Ол жылдам нейтрондарды баяу ... ... ... ЯЭҚ ... ... ... болады. Жылдам нейтрондардағы ЯЭҚ екінші ретті отын тезірек жиналады. Себебі ... ... ... ... үлкен және нашар жұтылады.
Тежегіштің түрі бойынша ЯЭҚ келесі түрге ... ... ... Ауыр ... Графиттік;
* Берилийлік;
* Органикалық,
Тежегіш әрқашан атомдық массасы аз элементтерден жасалады. Себебі нейтррон жеңіл элементтерге импульсін жақсы ... Ең көп ... ЯЭҚ ... ... ауыр сулық, графиттік жұмыс істейтін реактор. Материал тежегіштің қасиетің сипаттайтын шамалар ол тежеу коэфиценті және тежеу қасиеті. ... ... ... бір ... ... ... ... энергеия шығынының нейтрондардың макроскопиялық шағылу қимасының көбейтіндісіне тең. Ал тежеу коэффиценті ол бұ көбейтіндінің ... ... ... ... ... тең.
Ауыр су ең жоғары тежеу қасиетіне ие. Бірақта ол өте жоғары бағаға ие және оның ... өте ... ... ... жақсы тежеу коэфицентіне жеңіл су ие. Себебі оның шағылу қимасы үлкен. Сондықтан активті аймағы кішкентай және ... ... ... болу ... ... ... ... жеңіл судан 3 есе көп, бірақ ауыр судан азырақ. Ал тежеу қасиеті ең төмен сондықтан ЯЭҚ ... ең ... ... ... ең төмен байытылуға ие. Берийлік және органикалық тежегіштер орнықсыз және қызған кезде ауыр газдар және ... ... кең ... ... жоқ [3].
Қорытынды
Сонымен ядролық энергия электрлікке айналатын электростанция, атомдық деп аталады (АЭС). АЭС ядролық реакторда кейбір ауыр элементтердің ... ... ... және т.б.) ядроларының бөлінуінің тізбектік реакциялары нәтижесінде пайда болатын жылуды пайдаланады. АЭС-тың ... ... ... ... ... ... болып бөлінеді. Бұл қондырғылардың өзара байланысы АЭС-тың жылулық сызбасын береді. Ядролық реактор ұйымдастыруға ... және ... ... оның ... тұтынушысына айналатын, нәтижесінде ядролық энергия бөлінетін кейбір ауыр элементтердің ядроларының бөлінуінің тізбектік реакцияларын басқаратын ... ... ... бірінші қолдан басқарылатын ядролық реактор АҚШ-тың Чикаго қаласының іргесінде Э. Фермидің басшылығымен 1942 жылдың 2 желтоқсанында іске қосылды. Екінші реактор, ... үш жыл ... соң, ... ... ... ... қаласында И. В. Курчатовтың басшылығымен салынды.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
* Қазақ энциклопедиясы, 10-том.
* ... және ... ... білім беретін мектептің 9-сыныбына арналған оқулық. Өңд., толыкт. 2-бас. /Р. Башарұлы, Д. Қазақбаева, У. Токбергенова, Н. Бекбасар. -- ... ... ... 2009. -- 240 ... ... ... ... Учеб. Пособие для вузов. /И. Я. Емельянов, В. И. Михан, В. И. Солонин; Под общ. ред. ... Н. А. ... -- М.: ... 1982. -- 400 с.

Пән: Электротехника
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Стационарлы ядролық энергетикалық қондырғылардың (ЯЭҚ) схемалары4 бет
Ядролық энергетикалық қондырғыларды жобалаудағы негізгі сұрақтар14 бет
Бу турбиналық АЭС9 бет
Газ турбиналық АЭС туралы ақпарат5 бет
ЯЭҚ сораптары24 бет
ЯЭҚ-дың жылуалмастырғыш құралдары6 бет
Қондырғыда энергияның таралуын бақылау жүйесі3 бет
Газ разрядты санауыштар көмегімен ғарыштық сәуле интенсивтілігін анықтау6 бет
Орындаушы механизмдердің құрылымының принциптері5 бет
Электр станциясы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь