Даму кезеңіндегі психологиялық ауытқушылық түрлері

Девиантты мінез.құлық
Жағымды девиантты мінез.құлық
Тар мағынасындағы девианттық мінез.құлық
Мінез
Пайдаланған әдебиеттер
Девиантты мінез-құлық дегеніміз -қоғамда қабылданған ержелерге бағынбау, ауытқу.Девианттық мінез-құлық –қалыптан ауытқушылық және ол адамның қоғам мен әлеуметтік топта қабылданған өзін-өзі ұстау нормалары мен ережелеріне сай келмейтін іс-әрекеттері мен қылықтары. Девианттық мінез құлықтың мәнін түсінуде негізгі екі ұғымды қарастырамыз-«қалып (норма)» және «қылық».
Өзінің өмір жолында адам түрлі дағдарыстар мен мәселелерге кездеседі. Осы мәселелер мен дағдарыстардың себептері мен табиғаты әртүрлі. Олардың кейбіреуі өмірлік айналымдағы тұлға дамуының байланысты және де олар әрбір адамның өмірінде болатын күнделікті, табиғи жағдайлар, сонымен қатар олар өмірдің бір кезеңін екіншісінен айырып тұрады. Кез – келген «табиғи» жағдай (отбасын құру, баланың дүниеге келуі, мектепке баруы, біреудің ауырып не өлуі, т.б.) және оның нәтижесіндегі қандай да бір ситуация дағдарыс туғызып, тұлғадан дұрыс шешім қабылдап, осыған орай қажетті күш жинауды талап етеді. Оларды «қалыпты стресс» деп атайды. Өмірдің әртүрлі кезеңдерінде адамдар дағдарыс жағдайлары мен ситуацияларды түрліше қабылдайды. Ол тұлға дамуында үлкен маңызға ие, себебі біреулері дағдарыстың шешімін тауып, әрі қарай дамыса, енді бірі оған бейімделе алмай өзін бұзады. Бұл адамның дағдарыс жағдайын қабылдап, шешу мүмкіндігіне байланысты.
1. В. Н. Мясищев и др. "Основы общей и медицинской психологии",Изд-во "Медицина", Л., 1968
2. Суворов А.К. Диагностические значение соматопсихических ощущений,автореф...дисс.канд.мед.наук. М.,1983
3. Нұрмұханбетұлы Ә. «Патофизиология» Алматы, 2010 ж
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім Министірлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік Университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Даму кезеңіндегі психологиялық ауытқушылық түрлері
Тексерген: ... ... ... ... ... дегеніміз - қоғамда қабылданған ержелерге бағынбау, ауытқу. Девианттық мінез-құлық - қалыптан ауытқушылық және ол ... ... мен ... ... ... ... ұстау нормалары мен ережелеріне сай келмейтін іс-әрекеттері мен қылықтары. Девианттық ... ... ... ... ... екі ұғымды қарастырамыз- және .
Өзінің өмір жолында адам түрлі дағдарыстар мен ... ... Осы ... мен ... ... мен ... ... Олардың кейбіреуі өмірлік айналымдағы тұлға дамуының байланысты және де олар әрбір адамның өмірінде болатын күнделікті, табиғи жағдайлар, ... ... олар ... бір кезеңін екіншісінен айырып тұрады. Кез - ... ... ... құру, баланың дүниеге келуі, мектепке баруы, біреудің ... не ... т.б.) және оның ... ... да бір ситуация дағдарыс туғызып, тұлғадан дұрыс шешім қабылдап, ... орай ... күш ... талап етеді. Оларды деп атайды. Өмірдің әртүрлі кезеңдерінде ... ... ... мен ситуацияларды түрліше қабылдайды. Ол тұлға дамуында үлкен маңызға ие, себебі біреулері дағдарыстың шешімін ... әрі ... ... енді бірі оған ... ... өзін ... Бұл адамның дағдарыс жағдайын қабылдап, шешу мүмкіндігіне байланысты.
Жасөспірімдердің девиантты ... ... ... ... ... ... ... мұғалім болғандықтан, олардың кәсіби даярлығына, ғылыми психолого-педагогикалық негіздерін қарастыру қажеттілігі туындайды. Бүгінгі жасөспірім, ертеңгі белгілі бір ... иесі ... ... ғана ... ... ... десе де ... олардың тұлғалық түр сипатын даярлауда қарым-қатынас мәдениетін ... ... ... ... ... ... ... ретінде қарастырылып келеді. Жеке тұлғаның мінез-құлқын қалыптастыру, дағдарыстардың алдын алу үшін келесі мәселелерді ... ... яғни ... ... ... ... ... жүйелі іс-әрекет жасауға мүмкіндік беру. Мінез-құлық дағдарысын психологиялық көзқарас тұрғысынан қарастыратын ... ... жеке адам ... ... ... ... бағдарымен, жағымды эмоцияны сезінген кезде жүріс-тұрыста ауытқушылықтар болмайтындығы сөзсіз.
Әлеуметтік қалып-бұл нақтылы қоғамда тарихи түрде қалыптасқан жеке ... ... ... ... ... ... ... мөлшері, этикет, мораль, заңдық нормалар. Басқа да құндылықтар тәрізді, әлеуметтік нормалар тұлғаның ... және ... ... функцияларын орындайды, мінез-құлықты реттейді және бақылап отырады. Норма-идея, идеалдар сияқты бағыттапқана қоймай, белгілі бір ереже-міндеттерді жүктейді. ... ... ... мінез-құлықтың түрлерін, шарттарын, шекарасын ғана анықтап қана қоймай, сонымен бірге, қарым-қатынас шарттарын, мақсаттары мен ... ... ... ... ... ... топтары мен институционалдық формалары тұрғысынан осы ауытқуларды жою бағытындағы нақты және айқын жағымсыз реакциясын іске қосады. Сондықтан да нормалар ... ... мен ... ... ... ... ... күрестің бірден-бір әлеуетті құралы болып табылады.
Девиантты мінез-құлықты кең және тар ... ... Кең ... ... ... деп - ... қабылданған нормалар мен әлеуметтік стереотиптерге сай келмейтін кез-келген іс қимылды айтамыз. Бұл ... ... ... және ... деп екі ... ... болады.
Жағымды девиантты мінез-құлық - бұл көпшілік әдеттен тыс, таңғаларлық деп қабылдаса, кейбіреулер ... деп ... ... ... ... ... ... құрбандыққа шалу, біреуге шектен тыс берілу, біреуді шамадан тыс аяу т.б. көріністер болуы мүмкін.
Жағымсыз ... ... ... көп ... ... жек көру ... туғызатын мінез-құлық ауытқушылықтары. Мысалы, терроризм, вандализм, ұрлық, ... ... ... ... ... ... ... мінез-құлық дегеніміз жалпы қабылданған нормалардан тыс, жағымсыз, еш адам ... ... ... ... ... - кез ... қоғамдағы қабылданған әлеуметтік мінез-құлық нормаларына қарама-қайшы келетін қылықтар жүйесі. Бүгінгі таңда девиантты мінез-құлқы бар балалардың және ... пен ... ... ... ... өсуі өзекті проблемаға айналып отыр. Девианттық мінез-құлық - бұл балалар мен жасөспірімдердің әкімшілік жазалау шараларын қолдануға әкеп ... ... ... ... ... ... жұмыстан қасақана жалтаруы, отбасынан немесе балаларды оқыту тәрбиелеу ұйымдарынан үнемі кетіп қалуы, олардың қылмыстық жауаптылыққа жатпайтын ... ... ... мен ... ... ... ... Олардың түрлеріне қылмыскерлік, ішкілікке салыну, нашақорлық, жезөкшелік, құмар ойындарына қызығушылық, психопатиялық бұзылу және т.б. ... ... ... ... ... ... болу ... Әлеуметтік теңсіздік. Халықтың тұрмыс жағдайының төмендеуі, жұмыссыздық, жемқорлық т.б.
2. Девианттық мінез-құлықтың моральдық этникалық факторы қоғамның моральдық - ... ... ... ... ... жеке адамның қоғамдық ортаны жатсынуы, қоғам өмірін ақшаның билеуі. Деградация және әдеп-ғұрыптың ықпалының төмендеуі, бұқаралық, қайырымшылдық, , ... ... ... ... ... ... ортаның немқұрайлы қарауы. Әсіресе, отбасы тәрбиесінің нашарлауы, өмір жағдайының сәтсіз болуы, қоршаған ортамен дұрыс қарым-қатынас жасай алмау, денсаулықтағы ... ... т.б. ... ... ... ... ... әкеліп, өмір сүру мәнінің жоғалуына алып келеді. Бұл қоғаның болашақ жастарға кері әсер тигізетіні сөзсіз.
Д.Б. Элькониннің айтуынша, баланың дамуы кезінде оқу ... ... орны ... Бала ... ... оның ... оқуға деген қызығушылық әлі толық қалыптаспаған, тек оқу барысында мұғалімнің ықпалымен қызығушылғы біртіндеп қалыптасады деген. Белгілі ғалым Л.С. Выготский ... деп ... ... ... ... өзіне-өзі белгілі талап қоя білу үшін де және оқушыларға білу, ... беру және ... үшін де ... ... жеке адамдық қасиеттерді дамытуға да керек. Ал оқушының оқуға қызығушылығын тудыру мұғалімнің педагогикалық шеберлігі мен қабілетіне байланысты ... Бұл ... ең ... педагогтың жеке қасиетіне, қабілетіне, оқушымен қарым-қатынасына, олардың әрекеттерін дұрыс ұйымдастыруына ... ... Бала ... ... ... ... қаланатыны бәрімізге белгілі. Бастауыш сыныпта сабақтың бір элементтерін түсінбеуі оқуда қиындық тудырады, ал оқу бағдарламасы ... ... ... ... күрделене береді, бұл баланың оқу үлгерімі нашарлап, сабақтан қашу, сабаққа келмеу және т.б. әрекеттері арқылы көріне бастайды.
Мінез - ... ... ... ... ... ... ... байланысты әр түрлі факторлардың келесідей түрлерін бөліп көрсетуге болады:
- Ассоциальды мінез - құлық психобиологиялық деңгей ... әсер ... ... ... жағдайының бейімделуін қиындатады;
- Жанұялық және мектептегі тәрбиенің кемшілігінің әсерінен көрінетік психологиялық - педагогикалық ... Оқу - ... ... ... жеткіншектің жанұясының адамдарымен біріккен іс - әрекетіндегі ағымсыз ерекшеліктерін ашушы әлеуметтік ... ... ... ... ... - ... оратуға өзі таңдаған қоғам ортасы, нормаларға және өзін қоршаған құндылықтарға, педагогикалық әсері мол жанұя, мектеп, қоғам. Сондай - ақ ... ... - ... өзі ... ... тұлғалық бағасының бағытын көрсетуші жеке тұлға факторы;
- Әлеуметтік экономикалық және әлеуметтік шарттардың қоғамдағы алатын орның анықтаушы әлеуметтік ... ... Б.Г. ... Л.И. ... зерттеулерінде мұғалім мен бала арасындағы қарым-қатынас, баланың ата-анасына және құрбыларына қарым-қатынасын ... ... ... ... ... ... ... зерттеулеріне сүйенетін болсақ, бала мінез-құлқының қиындығы 6-8 сыныптарда әсіресе ұл ... ... ... ... ... ... бар ... әдетте екі топқа бөліп қарастырады:
1. Тән кемтарлығы және жан жарақаты бар оқушылар;
2. Отбасында, мектепте тәрбиелеуден шет қалған, жеке басын ... ... кері ... ... ... әсері болған және өтпелі кезеңнің күрделілігінен мінезі дұрыс қалыптаспаған оқушылар.
Қиын балалардың психологиялық ерекшеліктерін теориялық ... Л.С. ... ... ... ... А.С. Макаренко тәжірибелерінен де үлкен орын алды. Бірқатар қазақстандық педагог зерттеушілер В.Г. ... А. ... К.А. ... А.М. ... И.Ф. ... В.А. ... В.А. Трифонов, В.П. Шевченко, Л.В. Лысенко, Л.К. Керимов және т.б еңбектерінде қиын балалардың қиқарлық сияқты жағымсыз қасиеттерінің қалыптасуына ... ... әсер ... ... ... ... оқушылары мен жасөспірімдердің асоциальды мінез-құлықтарын, спорт, өзіндік және жеке жұмыстарды ұйымдастыру, мектепке деген ықпалды күшейту, отбасындағы белсенділікті ... ... ... балаларды қатыстыру арқылы жеңудің әртүрлі жолдарын көрсетті.
Жүргізілген зерттеулер бойынша жасөсіпірдерде девиантты мінез- құлықпен (әділетсіздік, қылмысты топтарға тәуелділік, заңсыз ... ... ... ... ... басқыншылық мінез-құлқы, суицидті мінез-құлық) және басқа психикалық күйзелістермен байланысты. Бұл байланыс немен түсіндіріледі.
Ғылыми әдебиеттерде осыған байланысты 4 ... ... ... ... ... өзін-өзі сыйлаудың төмендеуіне септігін тигізеді. Себебі, соған қатысты индивид еріксіз өзінің әрекеттеріне қарсы қоғамның ойларын бөледі, сонымен қоса өзін ... Өзін ... ... ... ... емес мінез-құлықтардың өсуіне әсер етеді: әлеуметтік ұйымдарды шетке ысырып, әлеуметтік емес ұйымдардың әрекеттеріне ... ... ... ... психологиялық деңгейін құрдастары арасында жоғарлатқысы, мектепте немесе үйде ... ... ... ... тапқысы келеді.
3. Кейбір топтар бойынша, әсіресе, төменгі бастамалы өзін құрметтеу девиантты мінез-құлықтың жоғарлануына, өзін сыйлау деңгейінің ... әсе ... ... ... да ... жас ... сайын өзгеретін әсерін береді.
Статистикалық зерттеулерге қарағанда жасы толмаған құқық бұзушылардың 44-пайызы ... ... ... ... ... ... сәтті дәрежесін талдай келіп, жиі кездесетін төрт жағдайды бөліп көрсетеді:
1. ... ... ... ... баланың ішкі өмірінің көріністерінен (оның ойлануына, сезіміне, мінез-құлқына) отбасындағы қаталдыққа дейін әр түрлі ... ... ... ... ... ... балалардың жиі, шамадан тыс бақылаусыз қалуы.
Ресейлік ғалым Я. Гилинский девиацияның шығу көзі деп-қоғамдағы әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... мәдени және т.б. факторларға байланысты келеді.
Бұл проблема, әсіресе, өтпелі кезеңдерде күшейе түседі, себебі, бұл кезде қоғам ... ... ... түбегейлі өзгерістерге түсіп, бұрынғы мінез-құлық ережелері қайта қаралады. Жасөспірімдердің қылмыс жасауының себептерін анықтаған ... ... ... ... әсер ... екі ... ... байқаймыз, яғни, объективтік және субъективтік факторлар. Объективті себептерге тұрмыстық жағдайлардағы қайшылықтар және қылмыстық мінез-құлық жатады. Объективті немесе сыртқы себептер жас ... ... ... қалыптасуына әсер етеді. Төмендегі сандар жиынтығынан девианттық іс-әрекеттердің бір қырынан динамикасын көруге болады:
3. Бейнесіне ... ... ... ... ... ... білдіру және оның қарапайым жетістігін шамадан тыс марапаттау;
4. ... ... ... ата-ананың өзіне көп көңіл бөліп, ал балаларына аз көңіл бөлуі. Деликвенттік жасөспірімнің психологиялық ... ... ... ... ... ... ... қызуқанды мінез-құлық отбасы қатынастарында қалыптасады. Осы жағдайлармен қатар қызуқандылықтың ... алып ... мына ... ... ... -жиі ... ата-аналар арасындағы ұрыс-жан-жалдар;
* -ата-аналардың бірін-бірі және балаларын сыйламауы;
* -балаларға қарау мен ... ... ... ... елемеу;
* -ата-аналардың тиісті жылаулықты бере алмауы;
* -балалардың ар- намысына тию;
* -тәрбие жүйесінің сапасыздығы.
Қорыта келгенде, болашағыңды болжау үшін ... ... мен ... ... бөлу ... ... естен шырмай, әрбір отбасы бала дүниеге келгеннен кейін емес, баланы ... ... ... ... мән берсе дұрыс болар еді. Девианты мінез құлық-қоғамда ресми дәстүрлі қалыптасқан заңға және нормаларға сәйкеспейтін мінез-құлық. Девианттық ... ... ... ... ... нашақорлық, кәмелетке толмағандар арасында қылмыстар және басқада формаларда көрінеді.
Пайдаланған әдебиеттер:
* В. Н. Мясищев и др. ... ... и ... ... ... Л., ... Суворов А.К. Диагностические значение соматопсихических ощущений,автореф...дисс.канд.мед.наук. М.,1983
* Нұрмұханбетұлы Ә. Алматы, 2010 ж

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ҚР жастар субмәдениетін зерттеу80 бет
"Мектепке дейінгі кезеңде тілді қатынас құралы ретінде пайдалана білуі. мектепке дейінгі кезеңдегі балалардың сенсорлық дамуы."6 бет
Аддиктивті жүріс-тұрыспен психологиялық жұмыс туралы4 бет
Қайта құру жылдарындағы Оңтүстік Қазақстанның саяси жағдайы47 бет
Ежелгі Египет мемлекеті және құқығы7 бет
Жасөспірімдердің ауытқушы мінез-құлық мәселесінің теориялық аспектілері10 бет
Өндірістік шығындар11 бет
Өндірістік шығындар жайлы12 бет
Statistic analytic system (SAS) бағдарламалық өнімін қолдана отырып әр бақылау бекетіндегі уақыттың әр түрлі кезеңіндегі (тәулік, ай, жыл), қала кескініндегі (ауданында) атмосфералық ауаны ластайтын заттардың орта шоғырын есептеу бойынша бағдарламалық қамтама өңдеу43 бет
«Қайта құру» кезеңіндегі Республиканың қоғамдық – саяси өміріндегі өзгерістер. 1986 жылғы желтоқсан оқиғасы20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь