Ұзақ мерзімді активтер жайлы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

НЕГІЗГІ БӨЛІМ.
1.ҰЗАҚ МЕРЗІМДІ АКТИВТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1. ҰЗАҚ МЕРЗІМДІ АКТИВТЕР ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ЖІКТЕЛУІ ... ... ... ... ... ... .5
1.2. ҰЗАҚ МЕРЗІМДІ ДЕБИТОРЛЫҚ БЕРЕШЕК ЕСЕБІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1.3. НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАР ЕСЕБІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
1.4. МАТЕРИАЛДЫҚ ЕМЕС АКТИВТЕР ЕСЕБІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
2. АҒЫМДАҒЫ МІНДЕТТЕМЕЛЕР АУДИТІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
2.1 НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАРДЫҢ ЖІКТЕЛІНУІ МЕН БАҒАЛАНУЫНЫҢ ЕСЕБІНІҢ
АУДИТІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
2.2. МАТЕРИАЛДЫҚ ЕМЕС АКТИВТЕР АУДИТІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
Нарықтық экономика жағдайында өндірілетін өнім мен көрсетілетін қызметтің негізгі, яғни оның тиімділігі мен ұқыптылығы - бұл кәсіпорындағы бухгалтерлік есептің дұрыс жолға қойылуынан бастау алатындығы сөзсіз. Міне, сондықтан да, бұл деңгейде қоғамға қажетті өнім өндіріліп, қызмет көрсетілуі үшін бухгалтерлік есепті дамытуымыз қажет. Өнімдерді өндіру барысында ресурстарды үнемдеп жұмсап, жоғарғы өнімді техникалар мен технологияларды қолдану мәселелері кең түрде шешімін тапса, онда кәспорындарда өнім өндіру және оны сатуға қатысты кететін шығындарды мейлінше азайтуға қол жетеді.
Еліміз егемендік алып, өз алдына ел болғанына он алты жылдан астам уақыт өтті. Осы жылдардың аралығында елімізде бухгалтерлік есеп саласын дамыту бағытында көптеген жұмыстар атқарылды десек артық айтқандық емес. Бұған дәлел 1995-жылдың 26-желтоқсанында Қазақстан Респупликасының президенті Бухгалтерлік есеп туралы заң күші бар жарлыққа қол қойған болатын болса, 2002-жылы 24-маусымда бұл “Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік” -деп аталатын заң болып қайта қабылданды. Ал өткен жылы, яғни 2007-жылыдың 28-ақпанында Қазақстан Республикасының “Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік” -деп аталатын №234-III заңы күшіне енді. Еліміздегі ірі кәсіпорындар өз қаржылық есептілігін бухгалтерлік есептің халықаралық стандарттарына сай жасауға көшті.
1. 20.11.1998 ж. Қазақстан Республикасының "Аудиторлық қызмет туралы" туралы Заң (өзгерістер мен қосымшалар).
2. Абленов Д.О. Аудит: теория и пратика. Учебник. Алматы: Экономика, 2005
3. Абленов Д.О. Основы аудита. Алматы: Экономика, 2003.
4. Ә. Әбдіманапов. Бухгалтерлік есеп. Теориясы жөне принциптері. Алматы, 2001.
5. Байдаулетов М.Б., Байдаулетов С.М. Аудит. Алматы. Қазақ университеті, 2001.
6. Гершун А.М. и др. Учет по Международным стандартам: учебное пособие.- 3 изд.. М.: Фонд развития бухгалтерского учета, 2006 г.
7. Дюсембаев K.Ш. и др. Аудит и анализ финансовой отчетности. Учеб. пособие. Алматы. Каржы-Каражат. 1998г.
8. Ержанов М.С. Теория и практика аудита. Алматы. Гылым. 1994г.
9. Ержанов М.С. Аудит-1 .Алматы. Бастау. 2005г.
10. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н. Қүдайбергенов Н.А. Бухгалтерлік есеп принциптері. Алматы: Экономика, 2003
11. Осадчая В.И. Основы аудита. Караганда, 2002.
12. Табалина С.А., Ремизов Н.А. Аудит: современная методика. М., 2003.
13. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Қүдайбергенов Н.А., Жантаева А.А. Қаржылық есеп. Алматы: Экономика, 2001
14. Международные стандарты финансовой отчетности. Перевод полного официального текста МСФО, действующих в ЕС по состоянию на 1 января 2005 г.,- М.: Аскери,2006 г.
15. Толпаков Ж.С. Бухгалтерский учет. - Караганда, 2004.
16. Торшаева Ш.М. Аудит. Караганды, 2002.
17. Тулешева Г.К. «Финансовый учет и отчетность в соответствии с международными стандартами» часть 1, 2. учебное пособие Алматы, Бизнес информация, 2005г.
18. Укашев Б.Е., Әжібаева З.Н. Бухгалтерлік есеп теориясы. Алматы 1999.
        
        Жоспары
Кіріспе.....................................................................
.......................................3
Негізгі бөлім.
1.Ұзақ мерзімді
активтер....................................................................
..........5
1.1. Ұзақ мерзімді активтер түсінігі және оның
жіктелуі.........................5
1.2. Ұзақ мерзімді дебиторлық берешек
есебі.............................................7
1.3. Негізгі құралдар
есебі.......................................................................
...10
1.4. Материалдық емес активтер
есебі.....................................................15
2. ... ... ... құралдардың жіктелінуі мен бағалануының есебінің
аудиті......................................................................
................................18
2.2. Материалдық емес активтер
аудиті..................................................27
Қорытынды...................................................................
...............................28
Пайдаланылған ... ... ... ... өнім мен көрсетілетін
қызметтің негізгі, яғни оның ... мен ... - бұл ... ... ... жолға қойылуынан бастау алатындығы сөзсіз. Міне,
сондықтан да, бұл ... ... ... өнім өндіріліп, қызмет
көрсетілуі үшін бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... үнемдеп жұмсап, жоғарғы өнімді ... ... ... ... кең ... шешімін тапса, онда
кәспорындарда өнім өндіру және оны ... ... ... шығындарды
мейлінше азайтуға қол жетеді.
Еліміз егемендік алып, өз алдына ел болғанына он алты ... ... ... Осы ... аралығында елімізде бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... ... айтқандық емес.
Бұған дәлел 1995-жылдың ... ... ... ... есеп ... заң күші бар жарлыққа қол ... ... ... ... бұл ... есеп және ... -деп аталатын заң болып қайта қабылданды. Ал өткен жылы, ... ... ... ... “Бухгалтерлік есеп және
қаржылық есептілік” -деп аталатын №234-III заңы күшіне енді. ... ... өз ... ... бухгалтерлік есептің халықаралық
стандарттарына сай жасауға көшті.
Экономиканың қай саласындағы болмасын ұйымдар мен ... ... ... ... ... өндіріс қалдықтарын азайтуға,
ысырапты жоюға, ... ... ... ... ... рыноктағы
бәсекелестікке жарамды етіп шығаруға, өндірісін ұлғайтуға, өндіретін
өнімнің ... ... ... және де ... ортаны сақтауда оған
зиян келтірмеуге мүдделі. Бұл орайда ұйымның материалдық ... ... ... ... да ... тиімсіз жұмсауға қарсы
күресте бухгалтерлік есептің маңызы мен мәнін айрықша атап өтуге болады.
Курстық ... ... ... - ... ... ... ... жалпыға қол жетерлік болуға тиіс (орта  мерзімді  перспективада):
Қаржылық есеп-қисаптардың бүкіл жинағына, соның ішінде ... ... қол ... талаптың бірнеше себепке байланысты үлкен маңызы бар.
Курстық жұмыстың негізгі мақсаты – ұзақ ... ... ... және оның құрамына кіретін активтерді таратып көрсету.
Осы мақсатқа жету барысында мына міндеттерді шешу ... ұзақ ... ... ... және оның ... ... ұзақ ... дебиторлық берешек есебіне;
• негізгі құралдар есебіне
• материалдық емес активтер есебіне
• ағымдағы міндеттемелер аудитіне
• негізгі құралдардың жіктелінуі мен бағалануының есебінің ... ... емес ... ... ... ... – кәсіпорындағы ағымдағы   міндеттемелер.
Теориялық базасы ретінде отандық қаржыгер ... ... ... «Аудиторлық ызмет туралы» Заңы, «Бухгалтерлік
есеп стандарттары», «Бухгалтерлік есеп пен ... есеп беру ... ... Заңы ... ... мерзімді активтер
1.1. Ұзақ мерзімді активтер түсінігі және оның жіктелуі
Қазақстан Республикасының 2007-жылыдың ... ... және ... ... -деп аталатын №234-III заңының 3-тарау ... ... ... ... белгіленіп көрсетілген. Сол
элементтердідің бірі болып табылатын  активтерге  елімізге ... ... ... ... ... ... лік есеп ... –атты
еңбегінде -  Актив  деп кәсіпорынның ақшаға (құнмен) бағаланатын ... ... ... ... айтады деп атықтама береді.
Басқаша айтатын болсақ  актив  ... ... ... ... ... ... ... болған және алдағы уақыттарда
табыс табу үшін пайдаланылатын ... ... ... ... ... ... қарай қысқа  мерзімді  (ағымдағы) және
 ұзақ   мерзімді  (айналыстан тыс) ... екі ... ... қарастырылады.
Ұзақ   мерзімді  (айналыстан тыс)  активтер  дегеніміз  ұзақ  уақыт
(бір жылджан артық) пайдаланылатын ... баяу ... ... Ал ... ... ... ... өзінің құнын тез арада
басқа өнімге айырбастай алатын өтімділігі жоғары  активтер  ... ... ... ...  мерзімді   активтерді  айналымнан тыс  активтер  депте
атайды.  Ұзақ   мерзімді   активтерге  ... ... ... ... ...  мерзімді  дебиторлық борыштар және  ұзақ   мерзімді 
инвестициялар жатады.
Ұзақ ... ... Ұзақ ... ... ... ... ... берілген ќарыздар
Өтеуге дейін ұсталатын ұзақ мерзімді инвестициялар
Сату үшін ... бар ұзақ ... ... ... Өзге ұзақ ... қаржылық инвестициялар
2. Ұзақ мерзімді дебиторлық берешек (2110-2180)
... ... мен ... ұзақ ... ... Еншілес ұйымдардың ұзақ мерзімді дебиторлық берешегі
• Қауымдастырылған және бірлескен ұйымдардың ұзақ мерзімді берешег
• Филиалдар мен ... ... ұзақ ... ... ... ұзақ мерзімді дебиторлық берешегі
• Жалдау бойынша ұзақ мерзімді дебиторлық берешек
• Алуға арналған ұзақ мерзімді сыйақылар
• Өзге ұзақ ... ... ... ... ... әдісімен есепке алынатын инвестициялар (2200-2210)
4. Жылжымайтын мүлікке инвестициялар
• Жылжымайтын мүлікке инвестициялар
... ... ... ... Жылжымайтын мүлікке инвестициялардың құнсыздануынан залал
5. Негізгі құралдар (2410-2430)
• Негізгі құралдар
• Негізгі құралдардың амортизациясы
• Негізгі құралдардың құнсыздануынан болатын ... ... ... ... ... Жануарлар
7. Барлау және бағалау активтері
• Барлау және бағалау ... ... және ... ... амортизациясы
• Барлау және бағалау активтерінің құнсыздануынан болатын залалдар
8. Материалдық емес ... ... ... ... құнсыздануы
• Өзге материалдық емес активтер
• Өзге материалдық емес активтердің амортизациясы
• Өзге ... емес ... ... ... ... қалдырылған салықтық активтер 2800-2810
• КТС бойынша кейінге қалдырылған салықтық активтер
10. Өзге ұзақ мерзімді активтер ... ... ұзақ ... ... ... кезеңдердің шығыстары
• Аяқталмаған құрылыс
• Өзге ұзақ мерзімді активтер
1.2. Ұзақ мерзімді дебиторлық берешек есебі
Дебиторлық қарыз дегеніміз ... ... ... аударғанда
қарыз, міндеттеме, берешек деген мағына береді), берілген компания алдында
басқадай тұлғалардың қарыз ... Оның мәні ... ... ... қарыздарды талап етілетін бекітілген мөлшері бар ақшалай сомманы
немесе тауарларды алу ... ... ... қарыздың заңды құқық
анықтамасы ретінде ақшалай төлемді кез- ... ... ... ету ... алу болады. Жемдік есеп тәжірибесінде дебиторлық ... ... емес ... ... ... ... – қарапайым шаруашылық ... ... мен ... үшін клиенттер төлейтін соммалар. Бұл
қызмететің 2 түрі болады: алуға тиісті шоттар – сатып ... ... ... ... ... ... тиісті вексель және оның ... ... ... қасиеттердің түрлерінде мысалы кәсіпорынның филиалдары
немесе қызметкерлеріне аванс беру, шығын немесе ... ... ... ... ... ... ... алуға тиісті сыйақылар
мен дивиденттер, салықтарды төлеу бойынша өкілетті мекемелерге ... ... т.с.с ... ... ... емес дебиторлық берешек орын алады.
Мерзімі 1 жылға дейін ... ... ... ... үшін ... ... есептесу қысқа мерзімді дебиторлық қарыз
болып табылады. Ал мерзімі 1 ... аса ... ... үшін ... активтер үшін сатыпалушылармен есептесу ұзақ мерзімді дебиторлық
берешек болып табылады.
Сатып алушылар мен тапсырушылардың қысқа мерзімді ... ... ... 1 ... дейін көрсетілген қызметтер үшін немесе өндірілген
активтер үшін сатыпалушылармен есептесу қысқа мерзімді ... ... ... 1. ... ... тапсырыс берушілердің қысқа мерзімді дебиторлық
қарызы ... ... ... ... операцияның мазмұны|құжат |Шоттар ... | | ... |
| | | |Дт |Кт |
|1 ... мен ... | | | |
| ... ... ... | | | |
|2 ... ... үшін және |Шот ... |6010 |
| ... өнім үшін ... | | |
| | ... | | |
|3 ... өнім ... |Шот ... |1210 |3130 |
| ... құн ... ... | | | |
| ... ... ... | | | |
|4 ... ... ... ... көшірмесі|1010 |1210 |
| |сатыпалушылар мен ... | |1030 | |
| ... ... ... | | | |
| ... төлемдер | | | |
|5 ... ... ... | |3510 |1210 |
| ... ... ... | | | |
| ... ... ... | | | ... талаптар ретінде компанияның дебиторлық берешегі болады.
Олар әртүрлі себептерге ... ... ... ... ... ... ... қарызын өтемеу, екіншіден сәйкес кепілдіктер
қамтамасыз етілмегендіктен. Берешектің ... және ... ... ... – келісім шартпен бекітілген мерзімде ... ... ... ... дер ... сатыпалушының төлемі жасалмайды.
Үмітсіз қарыз - мерзімі өткен талаптар ... ... ... берешек. Қарыздың күмәндә болуының айқындаудың нақты белгілері
жоқ. Дебиторлық нақты мерзім ... яғни ... шарт ... ... ... ... уақытқа қатысты қарызды өтемеу.
Күмәнді талаптар бойынша ... ... ... 1290 ... Ол өз кезегінде 1 бөлімнің бөлімшесіндегі шоттарға сәйкес
болып, 1200 «Қысқа ... ... ... және ... 2 бөлімінде
2100 «Ұзақ мерзімді дебиторлық қарыз ... ... Бұл ... ... шоттарын корректорлық бағалау үшін қолданылады.
Кесте 2. Резервті есептеу мен ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... |1290 ... ... ... ... бойынша |
|құру және үмітсіз|бойынша резерв ... ... ... ... | | ... ... | | ... ... | | ... ... |1210 Сатып алушылар мен|Дебиторлық қарыз күмәнді ... ... ... ... |қарыз соммасын мойындау |
|резерв ... ... ... бойынша (365 күннен |
| ... |аз) ... ... ... алушылар мен |Сатып алушылар мен ... ... ... ... ... ... ... |қарызын есептен шығару. 1 |
| | ... ... ... ... ... құру және ... нәтижесі |
|талаптар бойынша |үмітсіз талаптарды |бойынша дебиторлық қарыздың |
|резерв ... ... ... ... ... түзету |
| ... ... ... қарызды түзетудің және күмәнді қарыздарды есептен шығарудың
екі тәсілі бар: тікелей есептен шығару тәсілі; резервті есептеудің тәсілі.
Тікелей есептен шығару ... ... ... ... талаптардың алдын- ала
бағалануы жүргізілмейді. Күмәнді қарыздарды ... ... ... ... құру және ... ... есептен шығару бойынша шығыстар
шотында жүргізіледі, және оның ... ... ... ... ... іске асады. Резервті есептеудің екі альтернативті тәсілі бар: есептеу
жиілігінің сату ... ... ... ... өнімді өңдеу
көлемінің процентік есебі бойынша) есептесу ... ... ... ... мөлшер барысына байланысты мерзімдер бойынша шоттар
айналу тәсілі.
1.3. Негізгі ... ... ... – ұзақ уақыт мерзім ішінде ... ... ... өндіріс сферасында және материалдық емес сферада пайдаланылатын
материалдық активтер болып табылады. Негізгі құралдарға келесілер жатады:
жылжымайтын мүлік (жер ... ... ... ... ... өндірістік және шаруашылық инвентар, арнайы құралдар және басқа
да негізгі құралдар.
Негізгі құралдар өндірістік және өндірістік емес болып бөлінеді.
Өндірістік ... ...... ... ... ... ... өндірістік қорлар болып табылады.
Өндірістік емес негізгі құралдар – бұл тұтыну бағытындағы ... ... ... ... ұзақ ... ... етуге арналған.
Меншік түрі бойынша негізгі құралдар меншікті және жалға алынған
болып екіге бөлінеді.
Меншікті – бұл ... ... және оның ... ... ... ... құралдар.
Жалға алынған – бұл жалдық келісімшартта көрсетілген мерзімге басқа
субъектіден алынған негізгі құралдар.
Пайдалану мерзімдемесі бойынша негізгі құралдар ... ... ... және ... ... ... ... негізгі құралдарға іске қосылған негізгі ... – бұл ... да бір ... ... ... негізгі құралдар.
Қорлар құрамындағы негізгі құралдарға жоспарлы тәртіпте қолданыстағы
негізгі құралдарды алмастыратын, құнды құрайтын негізгі құралдар.
Заттық құрамы бойынша негізгі ... ... және ... болып бөлінеді.
Инвентарлық негізгі құралдарға заттай мазмұны бар айырбастауға ... ... ... ... ... ... ... мен
құрылымдар, машиналар мен жабдықтар).
Инвентарлық емес негізгі құралдарға жер, орман және су ... салу ... ... ... ... ... болып бекітілген
бағалаудың біріңғай принципі табылады. Негізгі құралдарды ... ... ... ... ... ... ... Негізгі құралдардың
келесідей бағалау түрлері бар: бастапқы, ағымдағы, баланстық құн, ... жою ... ... ... және ... ... тану барысында
олар өзіндік құны бойынша бағалануы керек. ... ... ... және
жабдықтар өзіндік құнына келесілер кіреді: активтің ... алу ... ... ... ... ... орны ... салықтар, бағыт
бойынша пайдалануға жұмыс жағдайына активтерді келтіру бойынша тікелей
шығындар, сонымен ... ... ... ... және ... шығуы бойынша
бағалау шығындары. Көп жағдайда жылжымайтын мүлік, ... және ... ... ... ... алынады:
-ақшаға;
-құрылыс жолымен;
-несиеге;
-ақысыз;
-басқа да активтерге айырбас ретінде.
Ұйыммен өндірілген ... ... ... және ... ... құны ... алынған кездегі принциптер негізінде
анықталады.
Қаржылық аренда құқығы бойынша алынған активтердің ... құны ... ... ... ... стандартына сәйкесті
анықталады. Жылжымайтын мүлік, ғимарат және объектісінің ... ... ... ... де бағалана алады: баланстық құн, амортизациялық
құн, жою құны, әділет ... құн – бұл ... ... жинақталған амортизация
сомасымен құнсыздану бойынша зияндарды шигергеннен кейінгі актив сомасы.
Амортизациялық құн – қаржылық есеп беруде өзіндік құн ... жою ... ... ... көрсетілетін активтің өзіндік құны.
Жылжымайтын мүлік, ғимарат және жабдықтардың амортизациясы – бұл оның
пайдалану мерзімі ... ... ... ... ... ... құн - бұл ... жақтармен осындай операцияны қалайтын
активтерді айырбастай алатын сома.
Құнсыздану бойынша залалдар – бұл ... ... ... ... ... құнының жоғары сомасы.
Жылжымайтын мүлік, ғимарат және жабдықтар – бұл материалдық активтер:
өндірісте пайдалануға ... ... ... мен ... басқа тұлғаларға жалға беруге және әкімшілік ... ... ... ... ... ... ... деп болжанады.
Жою құны – бұл ұйымның актив үшін оның ... ... ... шығуы бойынша күтілетін шығындарды шигеріп тастағаннан ... ... ... ... 2400 ... құралдар» бөлімшесінің активті
шоттарында жүзеге асырылады. Олардың құрамына келесі шоттар кіреді:
2410 – ... ...... ... ...... құралдардың құнсыздануына болатын залалдар
Осы аталған шоттарға субшоттар ашуға болады:
2411-жер
2412-ғимарат
2413-машиналар мен жабдықтар
2414-көлік құралдары
2415-жиһаз
2416-кеңсе жабдықтары
Негізгі құралдардың есебін ұйымдастыру №16 ... ... ... жабдықтар) бухгалтерлік есеп халықаралық стандартына және №2 қаржылық
есеп берудің ұлттық стандартына ... ... ... ... ... басты сұрақтар болып: бастапқы құнын тану кезеңі,
пайдалы қызмет ету ... ... ... ... және олардың шығуы
бойынша нәтижелер. Негізгі ... ... ... ... бойынша
рәсімделеді: негізгі құралдардың қабылдау-беру актісі (форма №0С1) негізгі
құралдарды қабылдаған кезде әрбір объектіге 1 данада ... ... ... ... ... 2 ... толтырылады, негізгі құралдарды
сатқан кезде акт 3 данада толтырылады. Негізгі құралдардың ішкі ... ... ... ... ішкі ... накладной құрылады.
Негізгі құралдарды есептен шығару негізгі құралдардың шығуы ... ... ... ... және ... ... негізгі бухгалтерлік жазулар:
Операция мазмұны ... ... ... ... ақылы түрде келіп
түскен негізгі құралдар объектісін ... алу ... ... ... ... негізгі
құралдар
2410 ... ... ... ... ... құралдар жинақталған
амортизация
2410 ... ... ... ... ... ... түсуі баланстық ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... шот ... ... ... ... ... ... ... ... амортизация сомасы ... ... ... құралдар:
-баланстық ... ... ... ... ... ... ішкі ... ... ... ... ... тозады. Тозу – бұл негізгі
құралдар объектісінің физикалық және моральдық ... ... тозу – ... құралдарды қолдану нәтижесінде және ... ... ... тозу - ... ғылым мен техниканың дамуындағы жаңа
талаптарға сәйкес келмеу нәтижесіндже пайда болатын процесс.
Амортизация – бұл ... ... ... және ... мерзімі
ішіндегі активтердің амортизацияланған құнның ... ... ... ... ... ... және жабдықтар» қаржылық есеп ... ... ... ... амортизациясын есептеудің әр
түрлі әдістері көрсетілген: тік ... ... ... ... ... ... ... есептің шоттар жоспарында негізгі құралдардың
амортизация есебіне 2420 «негізгі құралдардың амортизациясы» шоты ... ... ... ... Кредит
1.Негізгі құралдарға есептелген амортизация сомасына:
-өнімді ... ... ... ... ... ... 2420
2.Есептен шыққан негізгі құралдар бойынша
жинақталған амортизация ... ... ... ... байланыссыз алдағы кезеңдерде негізгі
құралдар құнсызданудан тестіленуі керек, егер де ... ... бар ... ... ... ... №36 активтердің
құнсыздануы қаржылық есеп берудің ... ... ... ... ... 12-ші ... құралдар» бөлімшесінің
мынадай мүліктік активті шоттарында жүргізіледі: 121-ші ... мен ... 123-ші ... мен ... өткізгіш
тетіктер», 124-ші «Көлік құралдары», 125-ші «Басқа да негізгі құралдар».
Сонымен бірге, 126-шы «Аяқталмаған құрылыс» ... ... ... ... ... ... ... шығындар, өсіруге
арналған жас ... мен ... ... малдарға шыққан шығындар
есептеледі. Субъектідегі негізгі құралдар есебі Бухгалтерлік есептің 6-ші
«Негізгі құралдар ... ... ... ұйымдастырылады.
Бұл стандарт меншік, шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару құқығымен
субъектіге қарайтын ... ... ... өдістемесін айқындайды.
Негізгі құралдардың бухгалтерлік есебі негізгі құралдардың келіп
түсуінің, көсіпорын ішінде орын ауыстыруының және ... ... ... және ... ... ... ... олардың
материалдық жауапты адамдарға бекітілуін және сақталуы мен ... ... ... ... ... амортизациясы мен
тозу сомасының есепте дұрыс көрсетілуін, сондай-ақ есеп және калькуляция
объектілері бойынша амортиация шығындарының есебін; ... ... ... ... жаңа ... және оны ... жаңа әдісгерінің
тиімділігін; негізгі қуралдарды жөңдеу бойынша шьнывдардың сенімді есебін;
негізгі қуралдарды түгелдеуді және қайта ... ... және ... және олардың нәтижесін есеггге көрсетуді; негізгі қуралдарды сату
және олардың басқаша шыгу нәтижелерін есепте ... ... ... ... №6 ... атап көрсетілгендей, негізгі қуралдардыц
есебіндегі ... ... ... сәтін, бастапқы қунын, пайдал?»! қызмет
ету мерзімін, амортизация есептеу хәргібін және олардый шығу ... ... ... ... емес активтер есебі
Материалдық емес активтер ... ... ... жоқ, ... ... ... жататын құндық бағасы жоқ бірақ табыс әкелетін
қабілеті бар объектілер жатады. Материалдық емес ... ... ... қызметіне, белгілеуіне және қызметіне қарамастан топтарға
бөлінеді: фирма құны, ... ... ... ... ... ... Мүлік
құқығына келесілер жатады: жерді қолдану құқығы, қайнаулар, су ... т.б. Өзге ... емес ... ... ... шығындары,
ғылыми – зерттеулік өңдеулер, білікті конструкторлық өңдеулер.
Материалдық емес активтердің есебі № 38 «Материалдық емес ... ... ... ... құралдар секілді есепке қабылданады.
Материалдық емес активтер қозғалысының есебі 2700 «Материалдық емес
активтер» шот ... ... ... 2770 ... 2720 «гудвиллдің
құнсыздануы», 2730 «Өзге материалдық емес ... ... ... емес ... бұл шоттарда бастапқы құн бойынша есептелінеді.
Келіп түскен материалдық емес активтер ... – беру ... ... (НМА -1 ... 3. ... емес ... түсуі бойынша шоттар байланысы
|Операция мазмұны ... |
| ... |
| ... ... ... ... емес ... алынуы: | | |
|- ... ... сома ... |2730 |1250 |
|- ... ... ... бақылау заңды | | ... |2730 ... |
|- жеке және ... ... |2730 ... ... Материалдық емес активтердің құрылтайшылардан |2730 |5010,5020 |
|жарғылық капиталға ... ... ... | | ... ... ... ақысыз келіп түскен |2730 |6220,6230 ... емес ... | | ... ... ... ... |2710 ... ... ... емес активтердің құрылуы: | | |
|- ... емес ... ... |2930 |3350 ... ... ... ... | | |
|- ... ... аударымдар |2930 |3210 |
|- ... емес ... ... ... |2930 |3310 және ... қасиеттер | ... |
| | | |
|- ... емес ... құрылуы үшін |2930 |3380 ... ... ... ұзақ ... ... | | ... |2930 ... |
|- материалдық емес активтердің құрылуы кезіндегі | | ... |2730 |2930 |
|- ... ... негізі бойынша жұмыстың | | ... | | ... емес ... талдау есебі есеп кәртішкесінде
жүргізіледі. Кәсіпорынға келіп түскен ... емес ... ... ... жүргізіледі. Кәртішке құжат негізінде 1 ... ... ... емес активтердің қабылданғанын
куәландыратын қабылдау – актісі, техникалық және ... ... емес ... басқа кәсіпорынға берілгенін ...... ... ... емес ... ... шыққанда немесе істен шықса және,
егер оларды ... ... ... пайда алынбаған жағдайларда
бухгалтерлік баланстан шығарылады. Материалдық емес ... ... ... сатылуымен, моральдық тозуымен немесе іске жарамай ... ... ... ... және кәсіпорынның жарғылық капиталына салым
ретінде салумен байланысты болуы мүмкін. Материалдық емес активтер есептен
шығарылуы материалдық емес ... ... беру ... бойынша НМА-1
үлгісімен толтырылып, рәсімделеді.
Материалдық емес активтерді сату ... ... есеп ... ... ... сатылған материалдық емес активтердің объектілерінің баланстық
құнына: Дебет шоты бойынша 7410 «Активтердің ... ... ... шоты ... 2730 ... ... емес ... материалдық емес активтердің объектілерінің істен шыққанға дейінгі
жинақталған амортизациялық сомасына:
Дебет шоты бойынша 2740 ... ... емес ... шоты бойынша 2730 «Өзге материалдық емес активтер»
- сатылған ... емес ... ... қосылған құн
салығынсыз келісілген бағасымен, сәйкесінше көрсетілген төлем құжаттары
(төлем талап – тапсырма және т.б.) ... шоты ... 1210 ... алушылар мен тапсырысшылардың қысқа
мерзімді дебиторлық ... шоты ... 6210 ... ... ... ... шот – фактурада көрсетілген сатылған материалдық емес активтердің
объектілерінің қосылған құн салығы көрсетілген сомасына:
Дебет шоты ... 1210 ... ... мен тапсырысшылардың қысқа
мерзімді дебиторлық берешегі»
Кредит шоты ... 3130 ... құн ... ... емес ... үшін ... ... түскен
төлем, банк көшірмесіне сәйкес:
Дебет шоты бойынша 1030 «Ағымдағы банктік шоттардағы ақша қаражаты»
Кредит шоты бойынша 1210 «Сатып ... мен ... ... ... берешегі»
Материалдық емес активтер қолдану барысында үнемі моральды тозып
отырады және олардың баланстық құны ұйым үшін ... ... ... ... жағдайда міндетті түрде амортизациялық емес құнын шығынға
жатқызу және зиянды ... ... емес ... ... тозуының салдарынан шығынға жатқызылуы және одан кейінгі
қолданылуының ... ... ... ... ... шоты ... 7410 ... шығуы бойынша шығыстар»
Кредит шоты бойынша 2730 «Өзге материалдық емес активтер»
Материалдық емес активтердің объектілерінің ... ... ... ... ... шоты бойынша 2740 «Өзге материалдық емес активтердің
амортизациясы»
Кредит шоты бойынша 2730 «Өзге материалдық емес активтер»
Материалдық емес ... ... ... шыққан қосымша құн
салығының сомасына келесі жазулар жазылады:
Дебет шоты бойынша 7410 ... ... ... шығыстар»
Кредит шоты бойынша 3130 «Төлеуге тиісті корпорациялық табыс салығы»
Материалдық емес активтер пайдалы ... ... ... ай ... ... ... амортизациялық аударым шығындарына аударылады,
онымен қоса оның құнын жабу ... ... ... ұйым бастапқы құнымен пайдалы қызмет уақытын
қарастыра ... ... ... емес ... түрлеріне
аудырылған амортизация сомасын есеп бойынша бухгалтерлік есептің шотында
келесідегідей ... ... шоты ... 8410 «Үстеме шығыстар»
Кредит шоты бойынша 2740 «Өзге материалдық емес ... ... ... ... ... ... ... кезінде болады
2. Ұзақ мерзімді активтер аудиті
2.1 Негізгі құралдардың жіктелінуі мен бағалануы есебінің аудиті
Негізгі құралдар аудитінің мақсаты - ... ... ... ... мен ... ... дұрыстығын және есептелген
амортизациялардың сенімділігін тексеру.
Негізгі құралдар аудитінің міндеттері:
• субъектінің есеп саясатымен танысу және ... ... ... ... ... мерзімін және негізгі құралдар
объектілерінің тарату (жою) ... кім және ... ... ... ... бекітіліп беріледі және есеп жасау
мен түгендеу жүргізу мерзімділігі қандай; негізгі ... ... ... ... ... ... ... көшірме
жасау;
• жыл басы мен жыл аяғындағы баланс бойынша негізгі ... ... мен ... ... ... ... ... және тіиісті регистрлермен салыстырып тексеру;
• инвентарлық қарточкалардағы жазулардың уақытылығы мен ... ... ... ... сипаттамаларының (бастапқы
құн, жинакталған және ай сайынғы ... ... ... ... ... тексеру. Сондай-ақ, негізгі құралдар
жұмысындағы жөндеу, бос тұрып ... ... ... ... ... ... қозғалысын жан-жақты сипаттау үшін барлық
реквизиттер қаралған ба, жоқ па, ... ... ... ... ... ... обьектілеріне қатысты амортизация
әдістерін пайдаланудың ... ... ... ... ... ... шығару әдістері негізгі құралдардың активті бөлігіне
қатысты пайдаланылуы мүмкін);
• амортизацияларды есептеу ведомосын тексеру және ... ... ... ... ... ... ... қайта
санау;
• салықтарды есептеу (мүлікке, көлік құралдарына, жерге) және оны
бюджетке төлеу ... ... ... саналады.
Негізгі құралдар аудитінің жалғастығы ... ... ... енгізеді:
• түгендеу тізімдемелерімен және ... ... ... ... ... ... ... бойынша қай
жерлерде түгендеу жүргізудің қажеттігін анықтау;
• негізгі құралдарды сатып алуға және шығарып ... ... ... ... құжаттарын тексеру. Мыналарға ерекше назар
аудару:
а) бастапқы құнның сенімділігі, өйткені осы құнға енгізілген сатып
алу шығыстары субъектінің ағымдық ... ... ... ... ... ... ғана емес, сонымен бірге
субъектінің салық салынатын кірісін жасыруға да әкеледі;
б) объектілердің ... ... ... ... ... шығару үшін оның негізділігі;
• салық салу ... ... ... ... құнын
қайта бағалау, жөндеу шығындарын ескере отырып, ... ... ... және ... ... ... ... бухгалтерлік есебінің жай-
күйін тестілеу.
Негізгі құралдар аудитінің ақпараттық ... ... ... ... үлгісін); жөнделген, реконструкцияланған және жетілдірілген
объектілерді қабылдау-беру актісін ... ... ... құралдарды жою
туралы актісін (№ОС-3 үлгісін); автокөлік құралдарын есептен шығару актісін
(№ОС-4 үлгісін); ғимараттар мен құрылыс-жайларын техникалық ... ... ... ... ... инвентарлық қарточкасын (№(X-6
үлгісін); негізгі құралдарды ... алу ... ... ... ... ... негізгі кұралдар қозғалысының есеп
қарточкасын ... ... ... ... ... ... (ұзақ
мерзімге жалға берілген) есеп қарточкасын (№ОС-12а ... ... ... ... ... үлгісін); №12 журнал-ордерді (есеп
қолмен жүргізілген кезде) немесе машинограмманы ... ... ... ... саласында да, өндірістік емес
салада да  ұзақ  уақыт қызмет етеді. Осы ... ... жер; ... көп жылдық екпе ағаштары; машиналар және жабдықтар; өлшеу және
реттеу аспаптары және қондырғылар мен ... ... ... ... машиналармен құрал- жабдық; көлік құралдары; құрал-сайман;
өндірістік мүлік және жабдықтар; шаруашылық мүлкі; жұмысшы және ... мал; ... ... ... күрделі шығын; басқа да негізгі
құралдар жатады.
Кәсіпорында негізгі құралдардың ... ҰҚЕС №2 ... ХҚЕС ... ... ... ... Осы стандарт негізгі құралдардың
есебін жүргізудің, ұйымға жататын ... ... ... ... басқару жүйесін анықтайды.
Инвентарлық объектілер негізгі құралдың есеп бірлігі болып ... ... ... әрі жай ... ... Негізгі құралдың есебін
дұрыс ұйымдастырудың басты шарты оны ... ... ... Өндіріс
процесіне қатысу сипатына байланысты негізгі құралдар өндірістік ... емес ... ... ... өндіріс құралдарына өндіріс процесіне тікелей ... ... ... көмегімен өнімді әзірлеген кезде еңбек
құралдарына әсер ету ... ... ... өндірісті жүргізу үшін қажет
материалдық жағдайын жасайды. Негізігі өндірістік құралдардың пайдалануын
сипаттайтын шолушы ... ... – қор ... ... ... ... құралдардың бір өлшеміне шаққандағы өндірілетін заттай немесе
ақшалай түріндегі өнімді көрсетеді.
Өндірістік емес ... ...... ... ... Олар ұжымның мәдени-тұрмыстық қажеттіліктерін  ұзақ   мерзім 
бойы өтеуге арналған. Иелігіне қарай негізгі құралдар меншікті және ... ... ... ... дегеніміз – ұйымға тиесілі және ... ... ... ... құралдар. Белгіленген  мерзімге  ... ... ... ... ... құралдар, жалға алынған ... ... ... жалға берушінің балансында есептейді, жалға алушы
001-ші “Жалға алынған негізгі құралдар” ... тыс ... ... алу ... аяқталған соң немесе ол аяқталмай тұрып, жалға ... ... ... ... болады. Оларды 121-ші “Жер”, 122-ші “Үйлер
мен ғимараттар”, 123-ші “Машиналар мен жабдықтар, беріліс ... ... ... 125-ші ... да негізгі құралдар”, 126-шы
“Аяқталмаған құрылыс” шоттарының ... ... ... ... ағымына қарай бухгалтерлік ... ... ... ... көшуіне байланысты осы шоттар келесідей өзгереді. 2411-ші ... ... ”, ...... мен ... ... қондырғылары
”, 2413-ші “ Басқа да негізгі құралдар ”, ... ... мен ... ... ... ... ... .
Пайдалану сипатына қарай негізгі құралдар жұмыс істеп тұрған, істемей
тұрған және қор ретінде тұрған болып бөлінеді. ... ... ... ... ... әрекет етіп тұрғандар болып саналады. Жұмыс
істемей тұрғандар – бұл жұмысы ... ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықтар. Қорда тұрғандар
болып жұмыс істеп тұрған құрал-жабдықтарды жоспарлы түрде олардың запас
бөлшектерін ауыстыру үшін ... ... ... ... ... негізгі құралдар мүліктік және мүліктік емес
болып ... ... ... бар, яғни санауға және өлшеуге
болатындар жатады. Мүліктік еместерге ... жер, ... ... ... ғимарттардан басқа күрделі қаржы салымы, яғни заттық нысаны жоқ
шығындар жатады.
Әр ... ... ... ... ... ... және ... қарай мынандай түрлерге бөлінеді: жер; ... ... ... машиналар және құрал-жабдықтар; күш бертеін машиналар
және жабдықтар; ... ... және ... ... және ... және ... мен ... жабдықтар; есептеу техникасы;
басқа машиналар мен құрал-жабдықтар; көлік құралдары; құрал-саймандар;
өндірістік мүлік және ... ... ... ... және ... мал; ... екпе ... жерді жақсартуға шыққан күрделі шығын;
басқа да негізгі құралдар.
Келтірілген негізгі құралдардың әрқайсысының құрамына енетіндер:
- жер – ұйым меншігіне сатып ... ... ... мен құны. Жерге
меншік құқығы бар болса, онда олар құқық актісімен расталуы керек.
Ондай актісі берілген болса, онда ... жер ... ... ... саналады;
- үйлер – халыққа еңбек етуге, тұруға,әлеуметтік-мәдени қызмет
көрсетуге жағдай жасауға және материалдық ... ... ... құрылыс объектілері. Әрбір тұрғын үй мүліктік
объект болып ... ...... ... ... қатысы жоқ белгілі бір
қызметерді орындау жолымен өндіріс процесін жүзеге асыруға ... ... ... жағдайлары бар әрбір жеке
ғимарат мүліктік объект болып табылады;
- өткізгіш ... - ... жылу ... ... ... қондырғылары;
- машинамен жабдықтар – күш беретін машиналар және ... ... және ... ... және ... ... және ... мен лабораториялық
жабдықтар; әрбір машина, егер ол басқа мүліктік объектінің бөлшегі
болмаса, оған кіретін ... ... ... тиісті заттары,
аспаптары, қоршауды, фундаментті қоса ... ... ... ... ... ... бұл тобы бес ... тұрады;
- күш беретін машиналар мен жабдықтар – жылу және электр ... ... ... энергияны механикалық
энергияға яғни ... ... ... ... ... ... мен ... – еңбек өнімдерін жасау процесінде
еңбек затына механикалық, жылу және химиялық әсер етуге ... ... және ... өлшеу және реттеу приборлары, ... және ... - ... ... ... ... ... мен қондырғылар, сондай-ақ лабораторияда пайдаланылатын
приборлармен аппаратуралар;
- есептеу ...... ... және ... машиналар, қондырғылар, аспаптар;
- басқадай машиналар мен жабдықтар – ... ... және ... ... құралдары – адамдар мен жүктерді тасымалдауға арналған
қозғалыс құралдары. Әрбір объект өзіне ... ... ... мен ... қоса алғанда мүліктік объект болып табылады;
- құрал-сайман – қол ... ... ... құралдары немесе металдары, ағашты және т.б.
өңдеу үшін машиналарға бекітілген заттар. Басқа мүліктік объектінің
құрамына кірмейтін заттар ғана мүліктік объект ... ... ... ... және ... ... - ... операцияларды
орындау немесе жеңілдету үшін қызмет ететін ... ... ... ... ... ... ... материалдарды сақтауа арналған сыйымды заттар;
өндірістік арналымы бар басқа да заттар. ... ... ... болып табылмайтын және дербес мәні бар заттар да мүліктік
объекті бола ... ... ... – кеңсе және шаруашылық мекемелерінің заттары.
Дербес мәні бар ... ...... ... бола ... ... ... және өнім беретін мал – ат, өгіз, түйе, және
басқа жұмысқа пайдаланылатын малдар;
- өнім беретін мал – ... ірі қара мал; асыл ... ... ... ... мен ... ... маралдар, еркек шошқалар мен
мегежіндер, ешкілер, саулық қой мен қошқарлар. Әрбір ересек мал
мүліктік объект болып ... көп ... ... – қолдан егілген, көп жылдық өсімдіктер. Жас
өсімдіктер даму ... ... ... ... ... есепке
алғанады;
- жерді жақсартуға байланысты күрделі шығындар – ауыл ... ... үшін жер ... жақсартудың шараларына
жұмсалған мүліктік емес сипаттағы шығындар;
- басқа да негізгі құралдар – кітапхана ... ... ... және
басқа да салымдар.
Негізгі құрал-жабдықтардың бастапқы, ағымдағы, ... ... ... және ... ... ... құны – ... құралды сатып алуға немесе кеткен нақты өдіріс
шығындарынан, ... қоса ... ... пен алымдардан, сондай-ақ орнату,
жеткізіп беру, монтаждау, пайдалануға қосу шығындары, несие үшін пайыздар
және т.б. ... ... құн – бұл ... ... ... бір ... ... бойынша бағаланған құны.
Баланстық құн – бұл бухгалтерлік есепте және қаржылық есеп ... ... тозу ... алып ... негізгі құралдың
бастапқы немесе ағымдық құны.
Сату құны – бірін-бірі жақсы білетін және мәмілеге келуге дайын ... ... ... ... айырбастауына мүмкіндік беретін құн.
Жою құны – ... ... ету ... ... ... ... ... пайдалану мүмкіндігі бар бағасы бойынша бағаланған ... ... және ... да ... құндылықтардың құны.
Амортизацияланған құн – негізгі құралдардың ... және ... ... ... айырмашылығы, ал ол жүйелі түрде ... ... ... ... ... ... кезеңіне ұйымның шығысы
ретінде таратылады, бұл кезде:
- пайдалы кезең қызметі – бұл кезең ішінде негізгі құралдары ... олжа ... ... ... ... қызмет кезеңі – бұл кезең ішінде ... ... ... ... ... тозуын есептейді.
Салық заңдарына сәйкес акционерлік қоғам негізгі құралдарды технологиялық
жабдықтар және негізгі құралдардың ... ... ... бөле отырып
негізгі құралдардың салықтық есебін ұйымдастырады [4].
Негізгі құралдар негізінен ... ... және ... үйлерді,
құрылғыларды салудан; машиналар, жабдықтар, көлік құралдарын сатып ... ... ... ... ... ... ... табынға
ауыстырудан; жас өсімдіктер көп жылдық өсімдікке өткеннен; басқа ұйымдар
мен жеке тұлғалардан ақысыз алынған ... ... ... түсуінен;
объектілерді  ұзақ   мерзімге  жалға алудан; жарғылық ... ... ... ... ... қалыптасады. Негізгі құралдардың түсүі
мынадай құжаттармен рәсімделеді. Негізгі құраладарды ... ... ... ... ... ... енгізу үшін;
қолданылып жүрген заңға сәйкес олардың ... ... ... тиіс ... ... ... ... берілуін рәсімдеу
үшін; негізгі құрал-жабдықтардың бір цехтан екіншісіне орын ауыстыруын
рәсімдеу үшін; ... ... ... ... ... рәсімдеу
үшін, сондай-ақ басқа да ұйымдарға ... ... ... негізгі
құралдардың құрамынан шығару үшін қолданылады.
Негізгі құралдарды қабылдауды рәсімдеу кезінде ұйым ... ... ... ... жекелеген объектіге бір данадан акт ... ... ... ... ... ... ... тек
шаруашылық мүлкінің, құрал-сайманның, жабдықтардың және т.б. ... ... ... егер бұл ... бір ... болса, құндары бірдей
болып, бір календарлық ай ішінде қабылданған болса ғана жол ... ... осы ... ... ... қоса ... ... беріледі, бас бухгалтер қол қойып, ұйым жетекшісі немесе
соған өкілетті адамдар бекітеді.
Алыс-беріс (орын ... ... ... ... ... ... ету  мерзімін  және болжамдық жою құнын көрсетеді. Қызмет ету
 мерзімін  ұйым ... ... ... яғни ол ... ... ... нормасынан және басқа да көрсеткіштерінен шығады. Ал болжамдық
жою құны негізінен ұйымның есептік саясатында көрініс табуы ... ... ... комиссиясы көп жағдайда көзбен анықтайды, не болмаса ... ... ... ... сомасы алынады.
Негізгі құралдардың кәсіпорын ішінде орын ауыстыруын рәсімдеу үшін актіні
екі дана етіп ... цех ... ... Алушының және
тапсырушының қолдары қойылған бірінші данасы бухгалтерияға тапсырылады, ал
екінші данасы тапсырушы цехта қалады.
Негізгі ... ... беру ... акт екі дана етіп ... ... ... ұйымдарға сату кезінде актінің үш данасы жазылады:
алғашқы екеуі ... ... ... ... дана ... құралдарды
қабылдаушы адамға беріледі.
Негізгі құралдар бірдей өндірістік ... ... ... ... ... және құны бірдей шаруашылық мүліктің бір
типті заттарымен, құрал-сайманнан тұрса, олар бухгалтерияда бір ... ... ... ... ... ... ... адамға бекітіп,
мүліктік карточка ашады, объектіге мүліктік тізімдеу нөмірін беріп, мүлікті
мүліктік тізімге алады, негізгі ... алу ... ... ... мүліктік карточка бухгалтерияға келіп түскен негізгі құралдың
актілері, техникалық төлқұжаттары және ... ... ... Карточкада объектілердің және олардың жекелеген құрылымдық
элементтерінің қысқаша ... ... ... ... сол
техникалық құжаттамадағы мәліметері қайталанбайды. Негзгі құралдарды ... ... ... ... ... шығуы туралы белгі соғуға,
сондай-ақ негізгі құрал объектілерінің ұйым ... орын ... ... құралдарды қабылдау-тапсыру актісі” ескіру және тозу салдарынан
негізгі құралдың объектілерін есептен шығаруға “Негізгі ... ... ... ... негіз бола алады. Құрылысы ... ... ... ... жұмыстары біткен объектілер ... ... жазу үшін ... ... ... және жаңалаған
объектілерді қабылдау-тапсыру актілері” негізінде жазылады. “Объектінің
қысқаша жеке сипаттамасы” бөлімінде ... ... тек ... ... сандық көрсеткіштері, сондай-ақ объектінің техникалық құжаттамасында
бар мәліметтерді қайталамай, осы объект үшін ... ... ... ... ... оған ... маңыдзы құрылыстар,
бейімдегіштер мен тиесілі заттар жазылады. Негізгі құралдардың ... ... ... жеке ... әр ... жеке ... карточкада есептелген объектілердің тобына тұтастай береді.
Егер де объектінің сандық та және сапалық та көрсеткіштері айтарлықтай
өзгерсе, онда оларға жаңа ... ... ... ал ескі ... ... құжаты ретінде сақталады.
Бухгалтерияда толтырылған мүліктік карточкалардың негізінде ... ... ... ... ... ... ... ол негізгі құралдардың жіктемесі бойынша бір данада жасалады.
Тіркеу кезінде карточкалардың нөмірлейді, содан кейін негізгі құралдарды
жіктік ... ... ... ал бұл ... ...... орындары
мен материалдық жауапты адамдар және негізгі құралдар түрлері бойынша
көрсетіледі. Картотека, әдетте ... ... ... ... ... сондай-ақ “Ағымдағы айда келіп түскені”, “Ағымдағы айда
шығып кеткені”, “Ішкі орын ауыстырудағы”, “Жөндеудегі”, “Қордағы”, “Тоқтап
тұрғаны”, ... ... ... ... ... ... жалға
берілген негізгі құралдар”, “Жалға алынған негізгі құралдар”, “Архив”.
Ай ... ... ... ... және ... ... бөлімшелерінің карточкалары 2420-“Негізгі құралдар”
бөлімшесінің шоттарында есептелген айналымдармен салыстырылғаннан ... ... ... ... ... ... ... жалға алушылардан оралғаннан кейін, тоқтап тұруы біткеннен
кейін, қордан қолданысқа өткізілгеннен, т.с.с. кейін бұл ... ... ... ... ... ... кеткен
негізгі құралдар бойынша картотекаларды “Архив” бөлімшесіне ... ... ... ... ... жағдайы мен қозғалысының
дұрыс есептелуіне және тиісті бақылау жасалуына септігін ... ... ... ... ... ... құралдардың
барлығы бөлімдер бойынша негізгі ... ... ... ... ... жауапты адамдарда сақталады және жедел
мақсаттар үшін қолданылады. Негізгі ... құны ... ... мүліктік карточкадағы мәліметтер сәйкес келуі керек. Пайдалану орны
бойынша негзгі құралдардың ... ... ... ... ... екінші данасы бойынша жүргізіледі. Бухгалтерияның
карточкаларындағы ... ... ... ... ... ... болулары керек. Ұйым қолданып жүрген заңдарға сәйкес,
өзіне тиісті үйлерді, ... ... ... ... мен
құрал-саймандарды басқа ұйымдарға беруге, айырбастауға, ... ... ... ... ... сондай-ақ баланстан шығрып тастауына
болады.
Негізгі құрал-жабдықтарды есептен шығару: табиғи және моралдық тозуына
байланысты жою ... ... ... ... ... ... немесе басқа да объектілерді техникалық ... ... ... ... малдарды жарамсыз деп тапқанда; табағи
қиыншылықтар мен апаттардың ... ... ... ... баланстан тегін бергенде; сыйлағанда; шаруашылықаралық ... ... ... ... бергенде, өткізгенде және
айырбастағанда жүзеге асады.
Объектіні ... ... және ... ... олар ... ... ішіннара
жойылады. Ұйымның балансынан жою тәртібіне сәйкес, ... ... ... ... және аппаттардың нәтижесінде өзінің өндірістік
мәнін жойған, ... ... ... ... жағынан тиімсіз немесе
мүмкін болмаған жағдайда және ... іске ... ... басқа ұйымға
беруге болмайтын тозығы жеткен ғимараттар, ... ... ... да ... ... мүліктер шығарылып тасталынады.
Негізгі құрал-жабдықтардың жарамсыздығын анықтау үшін, ... ... ... үшін басшының бұйрығымен аудитор құрамы тағайындалады,
оның құрамында бас инженер немесе ұйым ... ... ... ... оның ... ... ... бар тұлғалар,
меншік иесінің өкілі, мемлекеттік көлік инспекциясының өкілі бар тұрақты
жұмыс ... ... ... Негізгі құрал-жабдықтардың кейбір
түрлерін баланстан шығарғанда комиссияға арнайы салалық ... ... ... істейтін аудиторлар есептен шығарылатын қажетті
объектілермен тікелей танысып, оларды қайта қалыпқа ... ... одан ... ... ... ... ... қажетті жағдайда
объектілердің уақытынан бұрын есептен шығаруға ... ... ... тетіктер мен материалдың пайдаланылу мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... есептен шығару
актілерін жасайды. Аудитор актілерді дайындағанда төл ... ... ақау ... ... машиналардың апатқа ұшырауы
жөніндегі актілерін және тағы басқа қолда бар құжаттарды пайдаланады.
Үйлер мен ... ... ... ... тозғанда, қайта қалпына
келтіріп жөндеу ... ... ... ... тиімсіз болғанда,
тракторлар, автомобильдер, өздігінен жүретін машиналар – тек ... ... мен ... ... істен шыққанда, көп
жылдық ағаштар – биологилық өсіп-өнуі біткенде, өндірістік ... ... емес ... ... емес ... ... ... кезiнде:
- материалдық емес активтердің түсуіне және шығарылып ... емес ... ... дәл ... оны ... беру ... сипатамасы, оның бастапқы құны, амортизация нормасы мен өзге де
кажетігі деректер көрсетілетін, материалдық емес ... ... беру aктici ... ... ... емес ... ... өткiзiп беру қабылдау актiсi
жасала ма, бұл ретте ... бiр ... ... емес ... ресiмдейтiн жалпы aктi жасауға рұқсат етiледi;
- материалдық емес активтер объектiсiнiң өзiн немесе оны ... ... ... ... ... объектiге жататын
кәсiпорынның қандайда бiр мүлiктік құқығын бекiтетiн ... ... ... болғаннан кейiн өткiзiп беру - қабылдау aктici ... ... ... «Материалдық емес активтер есебiнiң инвентарльқ карточкаларында»
материалдық емес активтердің ... ... ... ... ... ... материалдық емес активтердiң ... ... ... инвентарлық карточка ашыла ма;
- материалдық емес активтердiң атауы, ай басы мен сонындағы ... ... ... ... тиiс «Материалдық емес активтер есебi
ведомосының» инвентарлық карточкасы топтастырыла ма;
- ... емес ... ие болу ... ... ... ... ... және т.б.); материалдық емес активтердi
шығарып тастау себептepi (өткiзу, өтеусiз беру, сыйлау және ... ... ... ... және ... ... жүргiзiлетiн
субъектiге күткендегiдей кipic әкелу ... ... ... емес ... ... есептен шығару жағдайлары;
- корреспонденциялық шоттарда материалдық емес активтердi қолдағы бары
мен қозғалысын көрсету дұрыстығы;
- баланстағы аталмыш бап ... ... есеп ... ... ... ... тeңдecтiгi анықталады.
Қорытынды
 Ұзақ   мерзімді   активтер  негізгі құралдардан, метериалдық ... ... ... қаржылық инвестициялардан, басқа да  ұзақ 
 мерзімді   активтерден  құралады. Жалпы  ұзақ   мерзімді  ... ... ... ... ... және ... қысқа  мерзімді   активтер  кәсіпорынның қызмет атқаруы барысында
пайда табуға негізделеді. Соған сәйкес олардың қатарына ақша қаражаттары,
қысқа ... ... ... ... ... ... ... және басқа да қысқа  мерзімді   активтер  жатады.
Бухгалтерлік есепте негізгі құралдар деп өндіріс ... ... ... яғни бір ... ... ... ... өзінің бастапқы
түрін, көлемін сақтай отырып, құнын шығарылған өнімге, орындалған жұмысқа,
көрсетілген ... ... ... аударым мөлшері шегінде
біртіндеп ауыстырып отыратын ... ... яғни ... ... ... ... ... өзгеруімен тікелей
байланысты маңызды бірліктері шығыстар мен кірістер ... ... ... Президентінің 2007 ж. 28 ... ... және ... ... туралы» заң күші бар ... ... ... Бухгалтерлік есеп бойынша ұлттық комиссиясының
қаулысымен бекітілген «Қаржылық есепті дайындау және ұсынудың концептуалды
негізінде»: «кірістер – бұл ... ... ... ... ... азаюы», ал «шығындар - бұл есептік кезеңдегі активтердің
азаюы немесе  міндеттемелердің  артуы»,- деп көрсетілген.
Аудитке қаржылық есептегі ... ... ... және ... ... ... алуға бағытталған рәсімдер жүргізу кіреді.
Біз ол рәсімдерді арамы іс-әрекеттерге ... ... жол ... ... ... бұрмалаушылықтардың болуы тәукелін бағалауға
негіздеп таңдаймыз. Аудитор осы ... ... ... қаржылық есепті
дайындауды және шынайы ұсынуды қамтамасыз ... ішкі ... ... ... ... ... туралы пікір білдіру мақсатымен емес, тиісті
аудторлық рәсімдерді таңдау ... ... ... ... ... ... дұрыстығын және басшылық есептеген
бағалау көрсеткіштерінің негізделгендігін ... ... ... ... ... бағалау кіреді.
Пайдаланылған әдебиеттердің тізімі
1. 20.11.1998 ж. Қазақстан ... ... ... ... Заң ... мен қосымшалар).
2. Абленов Д.О. Аудит: теория и пратика. Учебник. Алматы:
Экономика, ... ... Д.О. ... ... ... ... 2003.
4. Ә. Әбдіманапов. Бухгалтерлік есеп. Теориясы жөне принциптері.
Алматы, 2001.
5. Байдаулетов М.Б., ... С.М. ... ... ... ... ... А.М. и др. Учет по ... стандартам: учебное
пособие.- 3 изд.. М.: Фонд развития бухгалтерского учета, 2006
г.
7. Дюсембаев K.Ш. и др. Аудит и ... ... ... ... ... ... ... Ержанов М.С. Теория и практика аудита. Алматы. Гылым. 1994г.
9. ... М.С. ... ... ... ... ... Қ.К., Әжібаева З.Н. Қүдайбергенов Н.А. Бухгалтерлік
есеп ... ... ... 2003
11. Осадчая В.И. Основы аудита. Караганда, 2002.
12. Табалина С.А., Ремизов Н.А. ... ... ... ... ... Қ.К., ... З.Н., Қүдайбергенов Н.А., Жантаева
А.А. ... ... ... ... ... ... ... финансовой отчетности. Перевод полного
официального текста МСФО, ... в ЕС по ... на ... 2005 г.,- М.: ... ... ... Ж.С. Бухгалтерский учет. - Караганда, 2004.
16. Торшаева Ш.М. Аудит. Караганды, 2002.
17. Тулешева Г.К. «Финансовый учет и отчетность в ... ... ... часть 1, 2. учебное пособие Алматы,
Бизнес информация, 2005г.
18. Укашев Б.Е., ... З.Н. ... есеп ... ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның ұзақ мерзімді активтерін талдау5 бет
Кәсіпорынға сипаттама және онда ұзақ мерзімді активтер есебінің жағдайы71 бет
Мұнай-газ саласындағы кәсіпорындарда ұзақ мерзімді активтер есебі және аудиті89 бет
Қысқа және ұзақ мерзімді активтердің есебі мен талдауы85 бет
Ұзақ және қысқа мерзімді активтердің есебі және талдауы103 бет
Ұзақ мерзімді активтер8 бет
Ұзақ мерзімді активтер есебі27 бет
Ұзақ мерзімді активтер есебі және аудиті61 бет
Ұзақ мерзімді активтер есебі туралы12 бет
Ұзақ мерзімді активтер туралы32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь