Азаматтық құқық қатынастары туралы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

НЕГІЗГІ БӨЛІМ. АЗАМАТТЫҚ ҚҰҚЫҚ ҚАТЫНАСТАРЫ
1. АЗАМАТТЫҚ ҚҰҚЫҚ ҰҒЫМЫ, ПӘНІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
2. АЗАМАТТЫҚ ҚҰҚЫҚТЫҚ ҚАТЫНАСТАРДЫҢ МАЗМҰНЫ,
ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ, ЭЛЕМЕНТТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
3. АЗАМАТТЫҚ ҚҰҚЫҚТЫҚ ҚАТЫНАСТАРДЫҢ ТҮРЛЕРІ ... ... ... ... ... ...13
4. АЗАМАТТЫҚ ҚҰҚЫҚ ҚАТЫНАСТАРЫНЫҢ ОБЬЕКТІЛЕРІ ... ... ... ... .16
5. АЗАМАТТЫҚ.ҚҰҚЫҚТЫҚ ҚАТЫНАСТАРДЫ РЕТТЕУ ... ... ... ... ... ... ..22

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ..31
Қазақстан Республикасының бір тұтас құкық жүйесі бірнеше салаға бөлінетіндігі бәрімізге мәлім. Сол салалардың бірі болып табылатын — азаматтық құқык. Азаматтық құқық сала ретінде елімізде калыптасып келе жаткан нарықтық экономиканың бірден-бір негізі десек те болатын шығар. Өйткені, бұл саламен ретгелінетін құқык қатынастарының шеңбері кең.
Азаматтық құқық пәнінен теориялық білімімді шыңдау мақсатында өз курстық жұмысымның тақырыбын «Азаматтық құқық қатынастары» деп таңдадым.
Азаматтық заңдармен реттелетін қоғамдық қатынастар азаматтық құқықтың пәнін құрайды. Азаматтық заңдар сондай – ақ, тиісті құқық салаларымен реттелмеген жағдайда отбасылық, еңбек, табиғи ресурстарды пайдалану және айналадағы ортаны қорғау жөніндегі қатынастарға да қолданылады.
2. Қазақстан Республикасының Конституциясы. – Алматы: Жеті жарғы, 2004ж.
3. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі: Жалпы және ерекше бөлім. – Алматы., 2004ж
4. ҚР-ның Азаматтық іс жүргізу кодексі
5. ҚР-ның Азаматтық (жалпы бөлім). Жеті-жарғы 2008ж.
6. ҚР-ның Азаматтық кодексінде өзгерістер және толықтырулар енгізу туралы (жалпы бөлім) 2003 жыл 20 мамырдағы №417-2. ҚР заңы «Казахстанская правда» 20 маусым 2003 жыл
7. Ағдарбеков Т.Т. «Құқық және мемлекет теориясы». Қарағанды, 2002ж.
8. Азаматтық заңдар негіздері. КСРО мен республикалардың Азаматтық заңдар негіздері («Каз. правда» 17 шілде 1999 жыл)
9. Ашитов З.О, Ашитов Б.З. Қазақстан Республиакысының құқық негіздері. Оқу құралы. – А., 2003ж.
10. Дулатбеков Н.О. Амандықова С.Қ., Турлаев А.В. Мемлекет және құқық негіздері: Оқу құралы. – Астана., 2001ж
11. Жайлин Ғ.А. «Азаматтық құқық» Ерекше бөлім. Заң әдебиеті. Алматы, 2003ж.
12. Мемлекет және құқық негіздері: Оқулық/ құрастырған Баянов Е. – Алматы.: жеті жарғы., 1998ж.
13. Сапарғалиев Ғ. Қазақстан мемлекеті мен құқығының негіздері: Оқулық – Алматы.: Атамұра, 1998ж.
14. Спарғалиев ғ. Заң терминдерінің түсіндірме сөздігі.- Алматы.: Жеті жарғы., 1995ж.
15. Сулейменов М.К., Басин Ю.Г. «Гражданское право». Алматы, 2000г.
16. Төлеуғалиев Ғ. Қазақстан Республикасының азаматтық құқығы. 1- том – Алматы.:Жеті жарғы., 2001ж.
17. Ынтымақов С.А. Азаматтық құқықты практикум. Алматы 2000 ж.
        
        КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Пәні: «Азаматтық құқық»
Тақырыбы: Азаматтық құқық қатынастары
Жоспары
Кіріспе.....................................................................
...................3
Негізгі бөлім. Азаматтық құқық ... ... ... ұғымы,
пәні...............................................5
2. Азаматтық құқықтық қатынастардың мазмұны,
ерекшеліктері,
элементтері......................................................9
3. Азаматтық құқықтық қатынастардың түрлері.......................13
4. Азаматтық   құқық  қатынастарының обьектілері.................16
5. Азаматтық-құқықтық қатынастарды реттеу..........................22
Қорытынды...................................................................
..........29
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі..................................31
Кіріспе
Қазақстан ... бір ... ... ... ... ... бәрімізге мәлім. Сол салалардың бірі болып табылатын —
азаматтық құқык. ... ... сала ... елімізде калыптасып келе
жаткан нарықтық экономиканың бірден-бір негізі ... те ... ... бұл ... ... ... ... шеңбері кең.
Азаматтық құқық пәнінен теориялық білімімді шыңдау мақсатында өз
курстық жұмысымның тақырыбын «Азаматтық құқық ... деп ... ... ... ... қатынастар азаматтық құқықтың
пәнін құрайды. Азаматтық заңдар ... – ақ, ... ... салаларымен
реттелмеген жағдайда отбасылық, еңбек, табиғи ресурстарды пайдалану және
айналадағы ортаны қорғау ... ... да ... ... өз реттеуіндегі қатынастар қатысушыларының теңдігін,
меншік қол сұғылмаушылықты, шарт еркіндігін қорғайды, азаматтық құқықтардың
кедергісіз іске ... ... ... ... қалпына
келтірілуін, олардың сотта қорғалуын қамтамасыз етеді.
Азаматтык құкығымен реттелінетін қатынастардың түсінігін беру үшін
құқык ... ... ... ... сүйенуіміз кажет. Яғни
айтқанда, реттеу пәні мен реттеу тәсілдері. Осы жоғарыда көрсетілген екі
категориянын, негізінде ... ... сала ... тек ... ... оның басқа құкық салаларынан ерекшелігін де көрсетуге ... ... 1-ші ... 1-ші тармағында көрсетілгендей,
азаматтық зандармен тауар-акты ... және ... ... өзге де ... ... ... ... қатынастарға
байланысты мүліктік емес жеке катынастар реттеледі. Сонымен катар, мүліктік
қатынастарға байланысы жок ... емес жеке ... да ... ... ... олар заң ... өзгеше көзделмеген, не
мүліктік емес жеке катынастар мәнінен туындамайды.
Курстық жұмыстың өзектілігі жоғарыда көріп ... ... ... ... ... ... болып табылатыны —
мүліктік катынастар. Сондықтан да айтып кеткен жөн ... кез ... ... ... ... негізін қалайтын тауар-ақша катынастары,
яғни азаматтық құқық ... кез ... ... және ... ... ... беру, жұмыс, қызмет) байқалатын мүліктік
катынастар.
Курстық жұмыстың негізгі мақсаты – ... ... ... ... қарастыру.
Осы мақсатқа жету барысында мына міндеттерді шешу ... ... ... қатынастардың мазмұнын, ерекшеліктерін,
элементтерін;
• азаматтық құқықтық қатынастардың түрлерін;
• азаматтық   құқық  ... ... ... қатынастарды реттеу жағдайын қарастыру.
Зерттеу объектісі – Қазақстан Республикасының азаматтық ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Азаматтық Кодексі, заңдылық ... ... ...  құқық ұғымы, пәні
 "Азаматтық  құқық  " атауы ежелгі уақыттан бері ... оны ... Рим ... ... (jus civilе) ... ... ... римдіктердің  құқығы  осы атаумен белгіледі
(квириттер  құқығы ). Римдік jus civilе көне ... ... ... және жеке ... ... ... және казіргі
азаматтық құқықка қарағанда үғымы әлдеқайда кең ... ... ... ... римдік атауы сақталғанымен оның мазмұны барынша өзгерді.
 Дейтұрғанмен ... ... "civil " ... еуропалық қүқықтануға еніп
кана қоймай, заң терминологиясына кірді. Сондықтан да азаматтық  құқықты
цивилистік деп атайды, ал бұл ... ... ... деп ... құқықты жария және жеке деп екі салаға бөлгенін білеміз. Жария
және жеке құқықтардьң классикалық ... ... ... ашып ... ... ... рим мемлекетінің құқықтық мәртебесіне катысты, ал
жеке  құқық  болса жекелеген адамнық мүддесіне сай келеді".
 Қазақстан Республикасының қазіргі құқык ... ... және жеке ... бөлінбейді. Біздің ұлттық азаматтық  құқық  тек езіне ғана тән ... бір ... бар ... ... қалыптасты дей аламыз.
Сонымен қатар азаматтық құқықтың әртүрлі жүйелерінін арасында белгілі
бір дәрежеде ұқсастықтар бар. Сондықтан азаматтық ... ... ... ... ... ... ...  құқық  іліміне әсерін
тигізіп отыр. Бұл орайда "біз жаңа мемлекетті, жаңа нарықтық ... жана ... ... өзге де жас ... ... ... жолды басынан кешіп те үлгерген уақытта құру үстіндеміз ... осы ... әр ... ... ең ... ... маңызы зор.
Азаматтық құкық Қазақстан Республикасынын кұкык салаларының бірі
болғандыктан күнделікті ... ... ... заңды
түлғалар  мен  мемлекеттін өзімен, оның әкімшілік-аумақтық беліністерімен
тығыз байланысты.
Азаматтық құқықты зерттемес бұрын азаматтык ... ... ... ... ... пәні не екенін белгілеп алуға тиістіміз. Ал
азаматтық құқықтың пәнін анықтаудың өзі оңай ... ... ... азаматтық
 құқықпен  реттелетін қоғамдық қатынастар аукымы өте кең де сан қырлы.
 Құқық  жүйесі іштей  құқық  салаларына белінеді. ... ... ... жататындығын анықтау үшін оның пәні  мен  құқықтық реттеу
әдістемесі қолданылады. Дәл осы пән  мен  әдістеме арқылы ... ... ... ... ... салаларынан ара жігін айыра отырып,
сонымен бірге оның ... ... де ... ... ... азаматтық  құқығының  пәнін тауар-ақша
қатынастары және қатысушылардың теңдігіне негізделген өзге де ... ... ... ... ... ... емес
жеке қатынастар құрайды (Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ...  мүліктік  қатынастарға байланысы жоқ
 мүліктік  емес жеке қатынастар азаматтық заңдармен реттеледі, өйткені ... заң ... ... ... не ... емес ... мәнінен туындамайды (АК-тің 1-бабы, 2-тармағы).
Азаматтық құқықтық қатынастардың түсінігі және түрлері.
Азаматтық құқық нормаларының ... ... ... және ... ... болатын жақтар арасындағы қатынастар азаматтық құқық
қатынастары деп аталады.
Адамдар өз өмірінде және ... ... ... ... азаматтық құқық
қатынастарына араласып жүргенімен, өздерінің әрекеттерінің заң жөніндегі
сипатын көбінесе ескере бермейді. ... ... ... ... ... алуда
сатушы мен алушының арасында Азаматтық кодексте көрсетілген сату-сатып алу
мәмілесінен туындайтын өте күрделі ... ... ... болады. Бұл
мәміле бойынша сатып алушы белгілі бір ... ақша ... ... ал
сатушы сатқан затты сатып алушының меншігіне беруге, немесе затында сапасы
жағынан бір кемшілігі немесе сан ... ... ... онда оны ... ... толықтыруға, әйтпесе алған ақшасын қайтарып беруге
міндетті және т.с.с.
Заңды тұлғалардың барлық істері де нақ ... ... ... ... ... ... Өңдіріс жабдықтарын тапсыру, өнімдерді сату,
банк арқылы есеп айыру — осылардың бәрі де ... ... ... ... ... де заң ... ... салдары болады.
Біздің ұлттық азаматтық құқық тек өзіне тән және ... ... бар ... ... ... дей ... ... Қазақстан Республикасының құқық салаларының бірі
болғандықтан күнделікті тыныс – тіршілікпен, ... –ақ ... ... мен ... өзімен, оның әкімшілік – аумақтық ... ... ... ... ... ... ... Әдетте құқықтың қандай
салаға жататындығын анықтау үшін оның пәні мен ... ... ... Дәл осы пән мен әдістеме арқылы азаматтық құқықты Қазақстан
Республикасының басқа ... ... ... ... ... сонымен
бірге оның салалық ерекшеліктерін де айқындауға болады.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ...... және ... ... негізделген өзге де мүліктік
қатынастарға байланысты мүліктік емес жеке қатынастар құрайды (ҚР – ның ... 1- ... 1- ... ... ... мүліктік қатынастарға байланысы
жоқ мүліктік емес жеке қатынастар азаматтық заңдармен реттеледі, өйткені
олар басқа заң ... ... ... не ... емес ... ... туындамайды (АК- тің 1- бабы, 2- тармағы).
Азаматтық құқықпен реттелетін қоғамдық қатынастар негізінен мүліктік
қатынастар ... ... ... ... ... ... көрсетумен, ақшамен, құнды қағаздар мен басқа да мүліктермен)
байланысы бар қоғамдық ... ... ... деп ... Мұндай
қатынастар иелену немесе мүліктің тиістілігіне қарай (заттық ... бір ... ... ... өтуі ... ... ... қайтыс болуына байланысты заттың тағдырын шешу (мұрагерлік қатынас)
тәрізді қатынастар тұрғысынан көрінсе, онда олар ... ... Бір ... ... ... қатынас дегеніміз мүліктерді сатып
алу, шешу, басқа адамдарға беру мен пайдалану жөніндегі ... ... ... азаматтық құқық мүліктік қатынастардың бәрін бірдей
реттей береді деген ұғым тумауы тиіс. Өйткені, олардың өзі ... ... ... келгенде, мүліктілік дегеніміз ... ... ... ол тек экономикалық түсінік. Сондықтан да ... ... ... оны біріктіретін әрі мән – мағынасын ашатын ... ... ... ... ... ... ... белгілері, атап
айтқында, белгілі бір экономикалық құндылыққа ие ... ... ... ... ... арасындағы қатынастар
болғандлықтан оның ерік ... ... ... ... ... ... қимылдауы, қатысушылардың өзара келісім және өзара шарт жасауы.
Республикадағы ... ... ... ... ... ұйымдардың, азаматардың құқықтары мен мүдделерін қорғаудағы
азаматтық заңдардың маңызы ерекше зор. ... ... өз ... ... ... меншік қол сұғылмаушылықты, шарт
еркіндігін қорғайды, азаматтық ... ... іске ... бұзылған құқықтарының қалпына келтірілуін, олардың
сотта ... ... ... ... ... ... қатынастар азаматтық
құқықтың ... ... Атап ... олар – ... базасын құру және азаматтардың материалдық және
рухани қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында қолданылатын ... ... және ... байланысты мүліктік емес ... ... ... ... ... ... ... және айналадғы ортаны қорғау ... ... ... ... ... ... тұтыну заттарын және
өзге де материалдық игіліктерді иеленуге, пайдалануға және оларға ... ... ... Бұл кең ... ... ... ... мүліктік қатынастар қатысушылары тең негізде ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастарды ғана
қамтиды. Мүліктік қатынастарды баламалы-ақылы және ақысыз деп бөледі.
Баламалы-ақылы ... ... ... ... ... байланысты
туындайды. Бұлар-сауда-саттық, айырбас, тауар жеткізілімі, мүлікті ... және т.б. ... ... ... қатынастар ақысыз
(өтеусіз) негізде құрылады, бұлар –сыйға тарту, ... ... алу, ... заем және т.б. ... ... ... ... емес қатынастардың айырмашылығы, оларда ... ... ... ... ... алыс ... Азаматтық
құқықтың пәні ретінде азаматтар мен ұйымдардың ... ... емес жеке ... да ... ... емес жеке ... жағынан, тікелей мүліктік қатынастарға, екінші жағынан, оларға мүлдем
байланысы жоқ қатынастар жатады. Мәселен, ... ... ... ... тану туралы мәселе қойғанда, өзінің жеке ... ... бұл ... бойынша дербес қоғамдық қатынасқа ... ... ... ... ... ... нәтижелерін
пайдаланғандық үшін сыйақы төлеуді ... ... ... ... ... мүмкін.
Мүліктік емес жеке қатынастар – азаматтардың ар-намысын, ... және ... ... ... ... ... «Азамат
немесе заңды тұлға, - делінеді Азаматтық кодекстің 143-бабында,-өзінің ар-
намысына, қадір-қасиетіне немесе ... ... кір ... егер ... мағұлматтарды таратушы адам олардың шындыққа сай
екендігін дәлелдей алмаса, сот арқылы теріске шығаруды талап етуге құқылы».
2. Азаматтық құқықтық ... ... ... қатынастарын сөз еткенде, оны талдағанда алдымен құрамдас
элементтерін айқындап ... ... ... ... ... қатынастың
субъектіндіріліріп аталатын қатысушылары болады. ... ... ... ... құқықтық жүйе мүмкін болатын оңалту
мақсатымен борышқорлардың ... ... ... ал ... ... міндетті несие берушінің мүддесіне залал келтіру
арқылы жүзеге асыруды жөн деп біледі.
Қазіргі кезенде Қазақстан жағдайында ... ... және ... барысын ескере отырып, экономикалық құрылым ретіндегі ... ... ... мән ... ... деп ... ... Құқықтық жүйеде мұраға ие болу заң ... ... ... жүзеге асырыладьь Мысалы, мұсылман құқығындағы мұрагерліктің
бір ерекшелігі мұрагер өз қалауы бойынша, тек ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, өсиетпен қалдырылған заттың үштен
бірі ғана мұрагерге ... және одан ... ... ... ... ... ... мұрагерге тек заң бойынша ғана өтеді (Оған 1928 жылы
қабылданған, 1991 жылы енгізілген ... ... ... ... ... бола ... онда мұрагерлікке 126 баптан тұратын
жеке тарау арналған.
Бұрын мейлінше кертартпалық сипат алып келген мұрагерлік құқық, соңғы
кездері ... ... ... ... ... қосағынан айрылған
жұбайдың (зайыптың), асырап алған немесе некеден тыс туған ... кеңи ... де, ... аясы заң бойынша ... ... ... ... ... ... ... құқығы заңды
балалармен толықтай теңестірілді (Францияның 1966 жылы ... ... ... 1977 жылғы 2-шілдеде қабылдаған заңы, Швейцарияның
1972 жылы 30-маусымда қабылдаған ... ... ... 3-қаңтардағы
заңы). Тұрмысқа шыққан әйелдер ... аясы мен ... ... ... Мысалы, Францияда қосағынан айрылған жұбайдың
мұрагерлік құқығы заң бойынша едәуір кеңіді (1957 жылы ... ... ... ... ... ... ... құқық Азаматтық кодекстерінде
қаралған. Мәселен, заң бойынша мұрагерлік ... ... ... ... ... ... бөлек тәртіптелген. Англо-американдық
құқыққа жататын елдерде мұрагерлік қатынасты реттеуді сот ... ... ... ... ... мән Қазақстан Республикасының бір
тұтас құкық жүйесі бірнеше салаға ... ... ... ... бірі ... ...... құқық. Азаматтық құқық бола
ретінде елімізде қалыптасып келе жаткан нарықтық экономиканың ... ... те ... ... ... бұл саламен реттелінетін құқық
қатынастарының шеңбері кең. Азаматтық ... ... ... беру үшін ... теориясында қолданылып жүрген ... ... Яғни ... ... пәні мен реттеу тәсілдері. Осы
жоғарыда көрсетілген екі категорияның негізінде ... ... ... тек ... ғана емес, оның басқа құқық салаларынан ерекшелігін де
көрсетуге болады.
Азаматтық кодекстің 1-ші ... 1-ші ... ... зандармен тауар-ақша катынастары және қатысушылардың ... өзге де ... ... ... ... ... мүліктік емес жеке қатынастар реттеледі.Сонымен қатар, мүліктік
қатытастарға байланысы жоқ ... емес жеке ... да ... ... ... олар заң ... өзгеше көзделмеген, не
мүліктік емес жеке қатынастар мәнінен мойындамайды.
Жоғарыда көріп ... ... ... ... қатынастардың негізгісі болып табылады — мүліктік қатынастар.
Сондықтан да айтып кеткен жөн олар, кез ... ... ... ... ... қалайтын тауар-акша қатынастары, яғни азаматтық құқық
объектілерінің кез келгенінің қатысуымен және әр ... ... ... ... ... байқалатын мүліктік қатнастар. Мүліктік қатынастарға
негізінен, қоғамдағы өндіріс құрал- жабдықтарына, мүліктік игіліктерге және
басқа да ... ... ... ... қоғамдық
қатынастар жатады.
Мүліктік емес жеке қатынастар, мүліктік ... ... ... емес жеке ... және ... қатынастарга байланысы жоқ
мүліктік емес жеке қатынастар болып екі топқа бөлінеді. Азаматтық зандармен
реттелетін мүліктік қатынастарға ... ... емес жеке ... маңызы жоқ қатысушылардың қоғамдық сипатын белгілейтін материалдық
емес құндылықтар жатады. ... ... ... ... ... ... ... өзінің анторлығын анықтау туралы мәселе
қойса, өзінің жекелігін қорғай отырып, бұл ... ... ... дербес
қатынасқа түседі. Бұл қатынас мүліктік болып ... да, ... ... ... ... иесінің өнертабысын пайдаланғаны үшін онда
авторлық сый ақы алу құқығы ... ... ... ... мүліктік катынастарға байланысты жоқ
мүліктік емес жеке қатнастарға азаматтың ... жеке ... ... ... құпиялығы, тұрғын үйге қол -сұқпаушылық, ... ... ... ... ... іскерлік беделіне байланысты
туындайтын құқықтық ... ... ... ... ... ... ... ар-намысы мен қадір-
қасиетіне қол ... атап ... ... Ата ... ... жеке өміріне қол сүғуға болмайтындығын» атай келе, ... ... ... оның ... мен ... қол ... ... десе, осы баптың келесі тармағында «тұрғын үйге қол сүғуға
болмайтындығы» атап ... ... ... ... ... жоқ жеке қатынастар, мүліктік емес ... ... ... ... ... ... ... жиынтығын анықтай келе, бұл
қатынастардың субъектілерін де атапкөрсетуге ... ... жеке ... Республикасының азаматтары, шетел азаматтары, азаматтығы жоқ
адамдар), Қазақстан ... ... ... ... ... тұлға» ұғымы алғашқы рет 1994 ... ... ... ... ... ... және ... бөлініс. 1964
жылғы Азаматтық Кодекспен салыстырғанда 1994 жылы 27-ші ... ... ... ... сол, ... азаматтық-құкықтык
қатынастарға осы қатынастарға өзге қатысушыларымен тең негізде ... ... ... ... ... ... ... түсінігі үшін зор
маңызы бар. Азаматтық құқықпен реттелген мүліктік қатынастар, ... ... ... азаматтық құқықтармен және
міндеттермен байланысатын соларға қатысты ... ... жеке ... ... бір ... ... ... бірнеше салаға
бөлінетіндігі бәрімізге мәлім. Сол салалардың бірі ... ... ... ... ... ... сала ретінде елімізде калыптасып ... ... ... ... ... ... те болатын шығар.
Өйткені, бұл саламен ретгелінетін ... ... ... ... ... ... ... беру үшін
құқык теориясында қолданылып жүрген ережелерге сүйенуіміз кажет. ... ... пәні мен ... ... Осы ... ... ... негізінде азаматтық құкығына сала ретінде тек анықтама ғана
емес, оның басқа құкық салаларынан ... де ... ... ... 1-ші бабында 1-ші тармағында көрсетілгендей,
азаматтық зандармен тауар-акты қатынастары және ... ... өзге де ... ... сондай-ақ мүліктік қатынастарға
байланысты мүліктік емес жеке катынастар реттеледі. Сонымен катар, мүліктік
қатынастарға байланысы жок ... емес жеке ... да ... ... ... олар заң ... ... көзделмеген, не
мүліктік емес жеке катынастар мәнінен туындамайды.
Жоғарыда көріп отырғанымыздай, азаматтық құқығымен ... ... ... ... табылатыны — мүліктік катынастар. Сондықтан
да айтып кеткен жөн болар, кез ... ... ... ... ... ... тауар-ақша катынастары, яғни азаматтық ... кез ... ... және әр ... ... (мүлік
беру, жұмыс, қызмет) байқалатын мүліктік катынастар.
3. Азаматтық құқықтық қатынастардың түрлері
Азаматтық  құқықпен  ... ... ... ... ... болып табылады. Материалдық  игіліктермен  (мүлікпен,
жұмыспен, қызмет көрсетумен, ақшамен, ... ... ... басқа да
мүліктермен) байланысы бар қоғамдық қатынастар  мүліктік  қатынастар деп
аталады. Мұндай ... ... ... мүліктің тиістілігіне қарай
(заттық ... ... бір ... ... ... ... ... меншік иесінің қайтыс болуына байланысты заттың
тағдырын шешу (мұрагерлік қатынас) тәрізді қатынастар тұрғысынан ... олар ... ... ... Бір ... ... ... дегеніміз мүліктерді сатып алу, иелену, басқа адамдарға беру  мен 
пайдалану жөніндегі қатынас болып табылады.
Дейтұрғанмен бұдан азаматтық ... ... ... ... реттей береді деген үғымтумауы тиіс. Өйткені, олардың өзі әртүрлі
сипатта кездеседі. Сайып келгенде, мүліктілік ... ... ... ... ... ол тек ... түсінік. Сондықтан да аза-
маттық  құқық  пәнінін мазмүнын оны ... әрі ... ... ... карауды қажет етеді. Қоғамдық қатынастарды бір-бірінен
ажырататын  мүліктік  ... ... ... атап ... бір ... құндылыққа ие болуымен байланысты материалдық
объектілер жайында адамдардың арасындағы қатынастар болғандықтан оның ... ... ... ... тауар иеленуші ретінде қимылдауы,
қатысушылардың езара келісім және өзара шарт ... ... ... ең ... ... құн заңына
сүйенетін  мүліктік  қатынастарынын тендігіне негізделген тауар-ақша
қатынастары және өзге де ... ... ... ... ... ... ... азаматтық құкыкты реттеудің негізгі өзегіне
айналады.
 Мүліктік  қатынас адамдар арасындағы қатынас ... ... емес ... біте ... ... ... Республикасы азаматтық зандары  мүліктік  емес қатынастардың
екі түрін, атап айтқанда,  мүліктік  қатынасқа байланысты  мүліктік  емес
жеке қатынастар ... ... ... ... ... ... жоқ ... емес жеке қатынастарды (АК-тің 1-бабы, 2-тармағы)
реттейді.  Мүліктік  емес жеке ... ... ... ... ... бар  мүліктік  емес жеке катынастар жатады. Бүл
жердегі "байланыстылық" деген сөз жеке ... ... ... қайта қоғамдық қатынастардың біртүтас бірлікте ... ... ... ... және т.б. ... Мысалы, бір
үйымның басқа бір занды түлғаның тауарлық ... ... ... онда ... ... ... ...  Мүліктік  емес қатынастан келіп мәселен,
шығарманың авторы үшін ... ... ... пайда болады.
Сондықтан  мүліктік  қатынасқа байланысты  мүліктік  емес жеке қатынастар
азаматтық қүқық нормаларымен реттеледі.
Құқықтың әрбір негізгі ... ... тән ... ... ... Ал оның жеке ... субъектілердің кұкықтық мәртебесінде
(статусында),  құқық  қатынастарын ... ... ... айқындау әдістерінде және заң ... ... және ... емес қатынастардың азаматтық-кұқыктық реттеу
әдістемесі бірқатар өзіндік белгілерге ие:
а) азаматтық құқықтық қатынастарға қатысушылардың ... ... ... ... - ақша және басқа қатынастарына негізделген заңды
түрдегі тендігімен сипатталады (АК-тің 1 және ... ... ... ... деп ... "Бұл заттар бір-біріне тауар ретінде қатысуы
үшін тауар ... ... адам ... бүл заттарды еркімен билейтін
адам ... ... ... ... бір тауар иесі тек екіншінің еркі
бойынша, демек олардың әрқайсысы ... ... ... акт ... ... ... бере ... өзге тауарды өзі иемденеді. Демек, олар ... ... деп ... тиіс".Азаматтық-құқықтық қатынастарға
қатысушылардын заң жүзіндегі теңдігіне келсек, олардың азаматтық ... ... ... ... ... көреміз, әрі оның әрқайсысы
 мүліктік  оқшаулыққа ие болады, сондай-ақ бір-бірімен карым-қатынаста тең
дәрежеде ... ... Бұл ... құкық субъектілерінің бірде-бірі
азаматтык құқык қатынасында екінші жаққа ... ... ... ... ... сөз. ... ... құқықтық қатынастағы жақтардьң араларында дау
туындаған ... ... жак үшін ... ... ... ... алмайды;
ә) азаматтар  мен  заңды тұлғалар өздерінің азаматтық  құқықтарына  өз
еркімен және ез ... ... ... ие ... және ... жүзеге
асырады. Олар шарт негізінде өздерінің кұқықтары ... ... және ... ... ... келмейтін кез келген жағдайларын
белгілеуде ерікті (АК-тің 2-бабы, ... ... ... қатысушыларына өзінің қалауынша жөне мүддесіне сай келетін
жағдайларды тандауына мол мүмкіндік жасалады;
б) ... ... ... ... тең дәрежеде қорғану
қүқығына ие және қорғанудың белгілі бір мүмкіндігін тандауға ... ... ... оз қүқықтарын толық пайдалану ... ... ... ... (төрелік сотпен немесе аралық сотпен) жүзеге асады,
бұл орайда Азаматтық ... ... ... ... ... ... заңдарының ерекше ереже-лерін сақтай отырып ашық әдістері
қолданылады. Егер заң құжаттарында өзгеше көзделмесе, ... ... үшін ... ... ... ... ... өтініш жасау, қүқық
қорғау туралы талап арызбен сотқа шағымдануға кедергі ... ... сот ... ... дауға түскен  құқықтарды  қорғауға тиіс. Егер
қандай да бір  құқық  әкімшілік жолмен қорғалса, онда ол ... ... ... ... ... құқыкка байланысты дау сотқа бірден
жіберілмей, алдымен әкімшіліктің ... ... ... ... ... ғана оны ... беруге болады.
Азаматтық кодекстің 9-бабының 1-тармағына ... ... ... жергілікті өкілді атқарушы орган-ның заңдарға   сәйкес
келмейтін құжатын жарамсыз ... ... ... деп тану ... ... қорғаудың жаңа тәсілі енгізілген. Азаматтық кодекс
қабыл-данғанға дейін көптеген  құқық  қолданушы органдар ... ... ... сол ... ... ... іс ... оның
қолданылыпкелгеніне әрі мұндай заңсыз құжат-тарды ешкімнің де теріске
шығармағанына ... ... коз ... ... ал ... ... ... келтірді; в) азаматтық-қүқыктық жауапкершілік езіндік сипатымен,
атап айтқанда,  мүліктік  және өтем ... ... ... ... ... толықтай өтеу талабы да ... ... ... бұл заң ... ... ... екендігіне
де байланысты болады. Осы айтылғандарға сүйене отырып, мынадай тұжырым жа-
сауға болады: ... ... бір ... ол ... және қатысушылардьщ тендігіне негізделген өзге де  мүліктік 
қатынастар, сондай-ақ  мүліктік  қатынастарға байланысты ... ... ... емес жеке ... ... ... жиынтығы болып
табылады.
4. Азаматтық   құқық  қатынастарының обьектілері 
 Азаматтық   құқық  қатынастарының обьектілерінің ұғымы және түрлері
(классификация).  Азаматтық  ... ... ... болуының,
өзгеруінің және тоқтатылуының негіздері.
 Азаматтық  құқықтық нормалармен реттелетін қоғамдық ... ... ... деп ... ... және жеке ... игіліктер, сондай-ақ  құқықтар   азаматтық   құқық   объектілері  бола
алады.
 Азаматтық  кодекстің 115-бабында ... ... ... ... ... ... игіліктер мен қүқықтарға (мүлікке) жататындар: заттар,
ақша, соның ... ... ... ... ... жұмыс, қызмет,
шығармашылық-интеллектуалдық қызметтердің  объектіге  айнал-ған нәтижелері,
фирмалық атаулар, тауарлық белгілер және бүйымды дараландырудың өзге ... ... ... мен ... да ... ... жеке мүліктік емес игіліктер мен қүқықтарға мыналар ... ... ... ... ... ... игі ... іскерлік бедел,
жеке өмірге қолсұқпаушылық, жеке құпия мен отбасы қүпиясы, есім алу қүқығы,
автор болу қүқығы, ... қол ... ... және ... ... ... мен қүқықтар.
 Құқық   объектісі  ретінде заттардың экономикалық (шаруа-шылық) және
физикалық қасиеттерінің  азаматтық  қүқықта үлкен маңызы бар. Затқа ... ... ... ... күні ... ... ... құқықтың ғылыми негізі заттарды тиісті ... ... ... ... ... ... ...  объектілерінің  бірі бағалы қағаздар болып
табылады.  Азаматтық  кодекстің ... оған ... ... ... ... мен ... реквизиттерді сақтай отырып, жүзеге асырылуы
тек оны көрсеткенде ғана мүмкін ... ... ... куәландыратын
қүжат бағалы қағаз болып табылады. Осындай анықтамадан ... ... ... ... ол атап ... ... қағаз — түрі және мазмүнымен заң талаптарына қатаң бағынатын
қүжат. Мәселен, бағалы қағаздармен куәландырылатын ... ... ... ... ... ... қағаз нысанына талаптар
және басқа да қажетті талаптар заң қүжаттарымен немесе соларда белгіленген
тәртіп ... ... Ал, ... ... болмауы немесе
бағалы қағаздьщ ол үшін белгіленген нысанға сәйкес келмеуі оның жарамсыз
болуына ... ... ... ... оның ... ... ... куә-ландырады;
б) бағалы қағаздағы құқықты жүзеге асыру үшін оны ... ... ғана ... іске асырылады. Айталық, бағалы қағазда жасалған
индоссамент бағалы ... ... ... ... ... қағаз
бойынша құқықтар берілетін адамға — индоссантқа немесе ... ... ... ... ... ... ... тиіс адам
көрсетілмейді).
Бағалы қағазбен куәландырылған ... ... ... бұл ... ... ... ... индоссаментке тапсырумен ғана
шектелуі мүмкін. Бұл ... ... өкіл ... әрекет жасайды (АК-тің
132-бабы).
Азаматтық кодекс бағалы қағазды қүжат деумен бірге оны зат деп ... ... кез ... ... түп-төркіні материалдық дүниеге
қатысты келеді. Сондықтан да онда ... әріп ... мен ... басылып не крлмен жазылған жазбалары осы қүжат туралы тиісті ... ... ... кез ... ... ... ... бола алмайтыны тағы
бар, тек заңмен белгіленген шарттық белгілері сақталғаны ... ... ... ... ... реквизиттері арнайы нормативтік қүқықтық
құжаттарында көрсетілген (оның атауы, сериясы, ... ... ... ... ... ... ... міндеті, номиналдық құны,
кіріс көлемі немесе марапаттау (пайыздар), қағаз бойынша орындалу орны ... ... ... ... табылады. Мұндай талаптар түгелдей
сақталмаса, яғни бағалы қағаздьщ міндетті ... ... ... ... ол үшін ... ... сәйкес келмеуі оның жарамсыз
болуына әкеліп сок-тырады (АК-тің ... ... ... зат ... бірнеше түрге бөлінеді, әрі иеленушісінің
талап-мүддесіне сәйкес бланк, қағаз парақшасы түрінде кездеседі. ... құны ... ... ... ... негізделеді.
Азаматтық кодекстің 130-бабы мүліктік құқықтар куәлан-дыратын
мазмүнына қарап бағалы қағаздарды ... ... ... және заң
актілерінде немесе соларда бекітілген тәртіппен бағалы ... ... ... да ... деп негізгі түрлерге бөледі. Кодекстің 130-
бабының 2-тармағына сәйкес, бағалы қағаздар ... ... ... ... болып жіктеледі. ‡сынбалы бағалы қағаздар қүжаттың түпнүсқасы
болады, ал ... ... ... ... ... сәтте өзінің
өкілеттілігін жүзеге асырады. Демек ұсынбалы ... ... ... мерзімде нақты құнымен басқа мүліктік балама алуға құқық
береді. ... ... ... оны ... үшін нақты тұлғаның есімі
көрсетілмейді, тек бұл құжаттың бағалы қағаз ... ғана ... ... ... ... да ... ... табылады, ол бойынша міндетті
субъект қүжат мәтінінде көрсетілген ... ... ... ... ... өзі де белгіленген ереже бойынша құжат ... ... ... ... ... субъектісі болып табылатын
белгілі бір тұлғаға беріледі.
Сонымен бір мезгілде мүліктік қүқықтың ... ... ... ... қағаздар үшін оны тапсырудың ерекше механизмі жасалған.
Ордерлік бағалы қағаз бойынша құқықтар бүл ... ... жазу ... арқылы беріледі. Борышқор бүл талапты міндетті ... ... ... ... ... қүқық берілетін адам (индоссант)
құқықтың болуы үшін ғана емес, оның жүзеге ... үшін де ... ... ... ... сыртқы бетінде) жазылады және оның екі түрі
болады, яғни ... иесі ... ... мирасқорының аты жазылады, ал
екіншісі әлгі айтқандай, бланктік болады, онда бағалы ... ... ... ... ... жаңа иесінің аты корсетілмейді.
Бағалы қағаздың ордерлік түрін иеленуші индоссамент бланкісімен қоса
құжатты ... ... ... ... тапсыру тәсілін таңдап, бағалы
қағазды табыстауға, бағалы қағазды басқа адамға атаулы индоссамент бойынша
тапсыруға және индоссаментке ... атын ... ... ... ... ... да бір ... енгізумен бағалы
қағаздарды ұсынушыға беру тәсілі ... ... ... ... ... ... ... жазылатын жазулар ретімен жазылады. Ал
мүліктік құқықты тапсыруда ордерлік ... ... ... ... иесі
құжаттың түпнүсқасындағы міндеттерді орындау үшін ... реті ... одан бас ... Бұл реттердің
үзілмеуі таза формальдық белгілермен ... ... ... ... құжаттың атымен қатар бағалы қағаз-да қабылдаушының да
аты жазылады.
Ордерлік ... ... ... ... оған оны ... өзі ... ... Республикасындағы вексельдік қатынастар туралы" Заңның
96-бабын қараңыз). Ордерлік қағаздың иесі айрылып қалған құжаты ... ... ... ... ... ... талапқоюға құқылы.
Егер кейінгі индоссамент бланктік болса, ... ... ... ... іс ... мүмкін болмайды. Мүндай қағазды жоғалтқанда оның
орындалуына да үміт аз. Ал ... ... ... ... онда ... ... беруге болмайды.
Атаулы бағалы қағаз — бүл мүліктік сипаты бар ... оның иесі ... ... мәтінінде көрсетіледі. Яғни атаулы бағалы қағаз бойынша
қүқықты талап ету сонда керсетілген ... ғана ... ... ... ... ... ... әр түрінің
белгілерін қамтитын бағалы қағазды шығару көзделген. Оған мысал ... ... ... ... ... ... ... қағаздар нарығы
туралы" Заңның 34-бабының нормасын келтіруге болады.
Эмиссиялық бағалы қағаздарды топтастыру мемлекеттік және мемлекеттік
емес деп ... ... оның ... ... ... ... ... және "Мемле-кеттің кепілімен қарыз алу және мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... шеттен
алуына орай ішкі және сыртқы инвесторларда шығарыла-ды ... ... мен ... ... заң-ды және жеке түлғалары болып
табылады). Оны шеттен алу Қазақстан Республикасының ... ... ... арқылы жүзеге асырылады. Мемлекеттік бағалы қағаздарды ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздарды ... ... ... ... ... ... ... міндеттемеде
және қазыналық облигацияда жүреді. "Бағалы қағаздар нарығы ... ... ... ... бағалы қағаздар эмиссиясын жүзеге асыру
тәртібі және эмиссия көлемі арнаулы ... ... ... емес
эмиссиялық бағалы қағаз-дар" эмитентінің жарғылық капиталын қалыптастыру
үшін шығарылады немесе ... ... ... ... да қолданылады, а л
олардың эмиссияларының тәртібі "Бағалы ... ... ... ... ... жөніндегі қазіргі ... ... ... бағалы қағаздар үғымьша сәйкестендірілген. Азаматтықкодекстің
135-бабыңда қүжатталмаған бағалы қағаз-дардың мүліктік құқықтарының бірнеше
түрі келтірілген.
Құжатталмаған ... ... шын ... ... ... ... мүліктік қүқы болып есептеледі. Ондай бағалы қағаздармен
құқықтық қатынасқа түскен кезде оның ... ... ... ... береді.
Мүлiктiк емес өзiндiк құқықтары бұзылған адамның, Азаматтық Кодекстiң
9-бабында көзделген ... ... осы ... ережелерi бойынша
моральдық зардаптарын өтетуге құқығы ... емес ... ... ... азаматтық iс жүргiзу
заңдарында көзделген тәртiп бойынша сот жүзеге асырады.
Егер осы Кодексте ... ... ... ... ... ... мүлiктiк емес өзiндiк құқықтар қорғалуға тиiс. Қорғау ... ... адам ... ... емес өзiндiк құқығының бұзылуын нақты
дәлелдеуге тиiс.
Мүлiктiк емес ... ... ... адам өз ... ... оны
бұзушыдан бұзылу зардаптарын жоюды немесе бұзушының ... өз ... ... ... не ... орындалуын үшiншi жаққа тапсыруды
талап етуi мүмкiн.
Мүлiктiк емес өзiндiк және мүлiктiк құқықтар бiр ... ... ... емес өзiндiк құқықтардың бұзылғандығы үшiн жәбiрленушiге
тиесiлi өтем ескерiле отырып, ... ... ... ... мөлшерi
ұлғаяды.
Азамат немесе заңды тұлға өзiнiң ар-намысына, қадiр-қасиетiне немесе
iскерлiк беделiне ... ... ... сот ... терiске
шығаруды талап етуге құқылы.
Егер азаматтың немесе заңды тұлғаның ар-намысына, қадiр-қасиетiне
немесе ... ... кiр ... ... ... ... ... таратылған болса, олар сол бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... ... ... шыққан құжатта болса, бұл құжаттағы
мағлұматтардың шындыққа сай келмейтiндiгi туралы тиiстi ... ... ... отырып, мұндай құжат алмастырылуға немесе керi сұратып
алынуға тиiс.
Өзге ... ... ... тәртiбiн сот белгiлейдi.
Бұқаралық ақпарат құралдары азаматқа немесе заңды тұлғаға қатысты
олардың құқықтарына немесе ... ... ... ... мағлұматтар
жарияласа, олар сол бұқаралық ақпарат құралдарында өз жауаптарын ... ... ... ... ... ... не жауапты жариялау
туралы азаматтың ... ... ... ... егер ... ... ... жарияланымнан бас тартса не бiр айдың iшiнде жарияланым
жасамаса, сондай-ақ ол таратылған ... ... ... ... шешiмi орындалмаса, сот тәртiп бұзушыға бюджеттiң кiрiсiне
өндiрiлiп алынатын айыппұл салуға құқылы. Айыппұл азаматтық iс ... ... ... пен ... салынады. Айыппұл төлеу тәртiп
бұзушыны сот шешiмiнде көзделген әрекеттi орындау мiндетiнен босатпайды.
Азаматқа немесе заңды тұлғаға ... ... ... ... iскерлiк беделiне кiр келтiретiн мағлұматтар таратылған болса, олар
мұндай мағлұматтарды терiске шығарумен бiрге олардың ... ... ... ... ... ... ... толтыруды талап етуге
құқылы.
Егер азаматтың немесе заңды тұлғаның ар-намысына, қадiр-қасиетiне және
iскерлiк беделiне кiр ... ... ... ... ... өзi жөнiнде осындай мағлұматтар тараған адам ... ... сай ... деп тану ... сотқа жолдануға құқылы.
Азаматтың жеке бас құпиясын, оның iшiнде хат алысу, ... ... ... ... жазбалар, iшкi жан сыры, бала асырап алу,
туу құпиясын, дәрiгерлiк, адвокаттық ... ... ... құпиясын
сақтауға құқығы бар.
Жеке бас құпиясы заң   құжаттарында белгiленген реттерде ғана ашылуы
мүмкiн.
Күнделiктердi, жазбаларды, естелiктердi және басқа құжаттарды ... ... ... келiсiмiмен, ал хаттарды олардың авторы мен алысушысының
келiсiмiмен ғана жариялауға жол берiледi. Олардың қайсыбiрi қайтыс ... ... ... ... ... ... артында қалған жұбайының
және балаларының келiсiмiмен жариялануы мүмкiн.
Қандай да бiр ... ... ... оның ... ал ... ... жағдайда - мұрагерлерiнiң келiсiмiнсiз пайдалануға ешкiмнiң
де ... ... адам ... ... туындыларын (сурет, фотосурет, кинофильм
және басқалар) - бейнеленген адамның келiсiмiмен, ал ол қайтыс ... оның ... мен ... ... ... ... ғана
жариялауға, қайта шығаруға және таратуға жол ... Егер ... ... не ... адам ақы алып кескiнделген болса,
ондай келiсiм талап етiлмейдi.
Заң   құжаттарында көзделгеннен басқа реттерде азаматтың тұрғын ... ... ... ... яғни тұрғын үйiне өзiнiң еркiнен тыс баса-
көктеп кiрудiң кез-келген әрекетiн тыюға ... ... ... қатынастарды реттеу
Азаматтық заңдармен тауар-ақша ... және ... ... өзге де ... ... ... ... байланысты мүлiктiк емес жеке қатынастар реттеледi. Азаматтық
заңдармен реттелетiн қатынастардың ... ... ... ... сондай-ақ әкiмшiлiк-аумақтық бөлiнiстер болып табылады. ... ... жоқ ... емес жеке қатынастар азаматтық
заңдармен реттеледi, өйткенi олар заң құжаттарында ... ... ... емес жеке ... мәнiнен туындамайды. Осы баптың 1-тармағында
аталған белгiлерге сай келетiн отбасылық, еңбек қатынастары мен ... ... және ... ... ... жөнiндегi қатынастарға
азаматтық заңдар бұл қатынастар тиiсiнше ... ... ... ... ... және айналадағы ортаны ... ... ... жағдайларда қолданылады.
Заң құжаттарында көзделген реттердi қоспағанда, бiр тараптың
екiншiсiне әкiмшiлiк немесе өзге де ... ... ... ... ... соның iшiнде салық жөнiндегi және басқа ... ... ... ... ... заңдар өздерi
реттейтiн қатынастарға қатысушылардың теңдiгiн, меншiкке қол сұқпаушылықты,
шарт еркiндiгiн, жеке iстерге ... ... да ... ... жол
беруге болмайтындығын, азаматтық құқықтарды кедергiсiз жүзеге асыру, нұқсан
келтiрiлген құқықтардың қалпына келтiрiлуiн, ... ... ... ету ... ... ... мен ... тұлғалар өздерiнiң азаматтық құқықтарына өз
еркiмен және өз ... ... ... ие ... және ... ... Олар шарт негiзiнде өздерiнiң құқықтары мен мiндеттерiн анықтауда
және шарттың заңдарға қайшы келмейтiн кез ... ... ... қызмет және ақша Қазақстан Республикасының бүкiл аумағында емiн-
еркiн орын ауыстырып және айналысқа түсiп ... Егер ... ету, ... өмiрi мен ... ... ... пен ... сақтау үшiн қажет болса, заң құжаттарына сәйкес тауарлар мен
қызметтiң орын ауыстыруына шектеулер енгiзiледi.
Қазақстан Республикасының азаматтық ... осы ... ... оған ... қабылданған өзге де заңдарынан, Қазақстан
Республикасы Президентiнiң Заң күшi бар ... ... ... Сенаты мен Мәжiлiсiнiң қаулыларынан (заң
актiлерiнен), сондай-ақ осы Кодекстiң 1-бабының ... ... ... ... ... ... ... Республикасы Үкiметiнiң қаулыларынан тұрады.
Банктер мен астық қабылдау ... ... ... ... және ... банк ... бақылау мен
оны аудиторлық тексеруге, астық қабылдау кәсiпорындарының қызметiн
бақылауға, банк ... ... ... ... ... ... қойма куәлiктерiмен операцияларды жүзеге асыруға
байланысты қатынастар банк қызметiн және астық қабылдау ... ... заң ... ... келмейтiн бөлiгiнде осы Кодекспен
реттеледi. Банктер мен олардың клиенттерi арасындағы қатынастар, сондай-ақ
клиенттер арасындағы банк ... ... ... ... осы ... белгiленген тәртiп бойынша реттеледi.
Азаматтық қатынастар, егер әдеттегi құқықтар, соның iшiнде iскерлiк
қызмет ... ... ... Қазақстан Республикасы аумағында
қолданылып жүрген ... ... ... ... ... ... және өзге де ... атқарушы органдар, жергiлiктi
өкiлдi және атқарушы органдар, осы Кодексте және өзге де ... ... ... ... мен ... ... қатынастарды
реттейтiн актiлер шығара алады.
Азаматтар мен ... ... осы ... және ... өзге де заң ... ... ... мемлекеттiк
басқару органдары мен жергiлiктi өкiлдi және атқарушы органдардың құжаттары
шектей алмайды. ... ... ... кезден бастап жарамсыз болып
табылады және қолданылмауға ... заң ... ... ... ... жеке және заңды
тұлғалар, сондай-ақ азаматтығы жоқ адамдар ... ... ... ... мен заңды тұлғалары үшiн қандай құқықтар мен
мiндеттер көзделсе, нақ сондай ... ие ... ... және сондай
мiндеттердi орындауға мiндеттi. Егер Қазақстан ... ... ... халықаралық шартта Қазақстан Республикасының азаматтық
заңдарындағыдан өзгеше ережелер ... ... ... ... ... шарттан оны қолдану үшiн республика iшiнде құжат шығару
талап етiлгеннен басқа жағдайларда, ... ... ... ... ... ... ... шарттар тiкелей
қолданылады.
Азаматтық заң құжаттарының керi күшi ... және ... ... кейiн пайда болған қатынастарға қолданылады. Азаматтық ... ... күшi ... ... ... дейiн пайда болған
қатынастарға бұл оларда тiкелей көзделген реттерде қолданылады.
Азаматтық заң ... ... ... ... пайда болған
қатынастар бойынша ол өзi күшiне енгiзiлгеннен кейiн пайда болған ... ... ... ... заң ... күшiне енгiзiлгенге
дейiн жасалған шарт бойынша тараптардың қатынастары осы ... ... ... ... Осы ... ... 1 және 2-тармақтарда
көзделген қатынастар заңдармен немесе тараптардың келiсiмiмен ... және ... ... ... әдет-ғұрып болмаған жағдайларда,
мұндай қатынастарға, олардың мәнiне ... ... ... ... ... ... ... қалыптары қолданылады (заң
ұқсастығы). Аталған жағдайларда заң ұқсастығын пайдалану мүмкiн ... ... мен ... ... ... жалпы негiздерi
мен мәнi және адалдық, парасаттылық пен ... ... ... алына
отырып белгiленедi (құқық ұқсастығы). Азаматтық заң ... ... ... ... мәнiне сәйкес ... тиiс. ... ... ... ... ... ... мүмкiн болған
жағдайда Қазақстан Республикасы Конституциясының ережелерiне және азаматтық
заңдардың осы ... ең ... оның ... ... ... сай ... түсiнiкке басымдық берiледi. Азаматтық заң
қалыптарының дәл ... ... ... егер бұл осы баптың 1-
тармағында баяндалған талаптарды бұрмаламайтын болса, ол ... ... ... ... және оның сот тәжiрибесiндегi түсiнiлуiн ескеру
қажет.
Азаматтық құқықтар мен мiндеттер ... ... ... ... мен ... ... ... пайда болады,
өйткенi ол әрекеттер азаматтық ... ... ... ... мен ... ... азаматтық құқықтар мен ... ... ... азаматтық құқықтар мен мiндеттер:
• заңдарда көзделген шарттар мен өзге де мәмiлелерден, сондай-ақ
заңдарда көзделмегенiмен, оларға қайшы ... ... ... сәйкес азаматтық-құқықтық жағдайларды ... ... ... ... мен мiндеттер белгiлеген сот шешiмiнен;
• заң құжаттарында тыйым салынбаған негiздер ... ... ... ... ... ... ... үлгiлер, ғылым, әдебиет пен ... және ... ... өзге де ... ... ... жаққа зиян келтiру салдарынан, сол ... ... ... ... ... ... алу ... жинау (негiзсiз баю)
салдарынан;
• азаматтар мен заңды ... өзге де ... ... ... ... ... ... байланыстыратын
оқиғалар салдарынан пайда болады.
Азаматтар мен заңды тұлғалар өздерiне берiлген азаматтық құқықтарды,
соның iшiнде өздерiн қорғау ... өз ... ... мен ... ... ... берiлген құқықтарды жүзеге
асырудан бас тартуы, заң құжаттарында ... ... ... бұл
құқықтардың тоқтатылуына әкелiп соқтырмайды.
Азаматтық құқықтарды жүзеге асыру басқа ... ... және ... ... мүдделерiн бұзбауға, айналадағы ортаға
зиян келтiрмеуге тиiс.
Азаматтар мен заңды тұлғалар өздерiне ... ... ... ... ... ... және әдiл әрекет жасап, ... ... ... ... ал ... - ... қоса
iскерлiк әдептiлiк ережелерiн сақтауға тиiс.
Бұл мiндеттi шарт арқылы алып тастауға немесе шектеуге болмайды.
Азаматтық ... ... ... ... ... және әдiл
әрекет жасауы көзделедi.
Азаматтар мен заңды тұлғалардың басқа ... зиян ... ... ... ... жасап пайдалануға, сондай-ақ құқықты оның мақсатына
қайшы келетiндей етiп жүзеге ... ... ... жол
берiлмейдi.
Азаматтық құқықтарды қорғауды сот, төрелiк сот немесе ... ... ... ... бұзылғанға дейiнгi болған жағдайды қалпына
келтiру; құқықты бұзатын немесе оның бұзылу қаупiн туғызатын ... ... ... ... ... ... шығару; залалдарды,
төленетiн айыпты ... алу; ... ... деп ... ... ... төлету; құқық қатынастарын тоқтату немесе өзгерту;
мемлекеттiк басқару органының ... ... ... не ... органның
заңдарға сәйкес келмейтiн құжатын жарамсыз немесе орындауға жатпайды деп
тану; азаматтың ... ... ... ... ие ... немесе оны жүзеге
асыруына кедергi ... үшiн ... ... ... ... ... өндiртiп алу арқылы, сондай-ақ заң құжаттарында көзделген
өзге де әдiстермен жүзеге ... ... ... қорғау үшiн өкiмет билiгi немесе басқару органына
өтiнiш жасау, егер заң құжаттарында өзгеше көзделмесе, құқық қорғау ... ... ... ... ... ... Заң ... арнайы көзделген реттерде азаматтық құқықтарды
қорғау құқығы бұзылған адамның ...... ... ... ... ... ... (өзiн-өзi қорғау).
      Құқығы бұзылған адам, егер заң ... ... ... ... ... келтiрiлген залалдың толық өтелуiн талап ете алады.
Құқығы бұзылған адам жасаған ... ... ... ... ... ... немесе зақымдануы (нақты нұқсан), сондай-ақ сол адамның
құқығы бұзылмаған болса, дағдылы айналым ... оның ... ... ... қалған табыстары (айрылып қалған пайда) ... ... ... билiгi органының, өзге де ... ... сай ... ... ... ... осы ... лауазымды
адамдарының әрекетi (әрекетсiздiгi) салдарынан ... ... ... келтiрiлген залалды Қазақстан Республикасы немесе тиiсiнше
әкiмшiлiк-аумақтық ... ... тиiс. Егер ... ... құқықтық
салдарының пайда болуы тәртiп ... ... ... болса, заң
құжаттарында өзгеше көзделгеннен басқа ... ол ... ... - ... ... қарамастан, азаматтар мен заңды
тұлғалардың, ... ... ... ... қанағаттандыру арқылы
таза табыс табуға ... жеке ... ... ... не
мемлекеттiк кәсiпорынды шаруашылық басқару құқығына (мемлекеттiк
кәсiпкерлiк) ... ... ... ... ... ... оның тәуекел етуiмен және мүлiктiк ... ... ... ... ... ... бередi және оны
қорғау мен қолдауды қамтамасыз етедi.
Заңдарда ... ... ... жүзеге асырушы кәсiпкерлердiң
құқықтары:
1) лицензия берiлетiн қызмет ... ... ... ... ... да рұқсатын алмай-ақ жүзеге асыру мүмкiндiгi арқылы;
2) экономиканың барлық салаларындағы кәсiпкерлiктiң барлық түрiн бiр
ғана тiркеушi органда ... ... ... өз ... жүргiзетiн
тәртiбiмен;
3) кәсiпкерлiк қызметке мемлекеттiк органдар жүргiзетiн тексерулердi
заң құжаттарымен шектеу арқылы;
4) кәсiпкерлiк ... заң ... ... ... ... сот ... ... ғана ерiксiз тоқтату арқылы;
5) жеке кәсiпкерлiк үшiн тыйым салынған, экспорт немесе импорт үшiн
тыйым салынған немесе шек ... ... ... түрлерi мен қызмет
тiзбесiн заң құжаттарында ... ... ... ... ... ... сондай-ақ өзге де
жақтар мен ... ... ... ... кедергi жасағаны үшiн
олардың алдындағы заңдарда белгiленген мүлiктiк жауапкершiлiкке тарту
арқылы;
7) ... ... өзге де ... қорғалады.
Жекелеген қызмет түрлері бойынша лицензиялау тәртібін енгізу ұлттық
қауіпсіздік, ... ... ... ету, қоршаған ортаны, азаматтардың
меншігін, ... мен ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының заңдарында өнімге қатысты белгіленген ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі
талаптар және (немесе) қызметті мемлекеттік бақылау мемлекеттік әкімшілік
ету мақсаттарына қол ... үшін ... ... ... ... түрлерін лицензиялау белгіленеді.
      Коммерциялық (кәсiпкерлiк) құпия заңмен қорғалады. Коммерциялық құпия
болып табылатын ... ... ... оның ... ... сондай-
ақ коммерциялық құпия құрамына ... ... ... ... ... ... ... осы Кодексте немесе өзге де ... ... ... қамтамасыз етiледi.
      Әрбiр тұтынушының, атап айтқанда:
- тауарлар сатып алу, ... пен ... ... ... шарт ... тауарлардың (жұмыстың, қызметтiң) тиiсiнше сапалы және
қауiпсiз болуына;
- тауарлар (жұмыс, қызмет) жөнiнде толық және анық ... ... ... ... ... құқығы бар.
Заңды бәсекелестiктi шектеуге немесе жоюға, негiзсiз артықшылықтар
алуға, ... ... мен ... мүдделерiне қысым ... ... және ... ... да ... ... жол
берiлмейдi.
Заң құжаттарында көзделген реттердi қоспағанда, кәсiпкерлердiң азаматтық
құқықтарды бәсекелестiктi шектеу мақсатында пайдалануына, ... ... ... ... ... ... ... пайдаланып,
атап айтқанда, тауар тапшылығын жасау немесе бағаны көтеру үшiн
тауар өндiрудi шектеу немесе тоқтатып тастау, не ... ... ... қиянат жасауына;
o ұқсас кәсiпкерлiк қызмет жүргiзушi адамдардың баға, рыноктарды
бөлiсу, басқа кәсiпкерлердi аластау туралы және ... ... өзге де ... ... ... жасасуына
және оларды орындауына;
o ұқсас кәсiпкерлiк қызмет жүргiзушi адамның және тұтынушылардың
заңды мүдделерiне қысым көрсетуге бағытталған ... ... ... ... ... бәсекелестiк), атап айтқанда,
тұтынушыларды басқа кәсiпкердiң тауар дайындаушысы, дайындау
мақсаты, әдiсi мен орны, сапасы және өзге де ... ... ... тауарларды жарнамалық және өзге де ақпаратта
әдепсiздiкпен ... ... ... ... ... алу арқылы және басқа да әдiстермен ... ... ... ... ... ... қандай жолмен
дамығанына және құқықтық қатынастарға, олардың қалай жүзеге ... ... ... ... ... ... ... мен
объектілеріне, олардың құқық қабілеттілігімен ... ... ... ... ... ақша ... және ... негізделген өзге де мүліктік қатынастар, сондай–ақ мүліктік
қатынастарға байланысты мүліктік емес ... ... ... реттелетін қатынастардың қатысушылары: азаматтар, заңды тұлғалар,
мемлекет сондай–ақ әкімшілік– аумақтық бөліністер болып ... ... ... ... - ... ... өмірге келіп құқықты қалыптастырады. Құқық тек қоғамның ... ... даму ... басқарумен шектелмейді. Сонымен бірге адамдардың
және заңды тұлғалардың қарым-қатынастарында реттеп, басқарып отырады.
Құқықтық қатынастар ... ... ... ең ... ... түрі. Себебі бұл қатынастар толығымен құқықтық нормалар арқылы
реттеліп, басқарылып, мемлекеттік статус, кепілдік алып, қоғамның ... ... ... ... ... өмірде адамдар бір-бірімен әр түрлі ... ... ... ... ... ... құқықтары мен міндеттері заңда
белгіленген. Тараптар келісім жасаған кезде заңға бағынып ... ... ... ... мен міндеттері тепе-тең түрде болып
келеді. Сонымен қатар айтатын болсақ, азаматтық құқық- құқықтың бір саласы,
әл тауар – ақша ... және ... ... ... ... ... қатынастары және қатысушылардың теңдігіне негізделген өзге де
мүліктік қатынастар, сондай–ақ ... ... ... ... жеке қатынастарын реттейтін нормалардың жиынтығы болып табылады.
Азаматтық құқықтың жүйесі ... ... ... ... ... ... топтастырылған құқық
нормаларының жиынтығы түсінген жөн. Жүйе жалпы және ерекше ... ... ... ... ...... қатынастардың барлығы үшін
немесе нақты азаматтық – құқықтық қатынастардың басым көпшіліг үшін мән ... ие. ... ... атап айтқанда: азаматтық – құқықтың мақсат
міндеттерін қамтылған. ... ... ... ... ... ... меншік аясында қалыптасатын біртекті қатынастарды реттейтін құқық
нормаларын ... ... ... елімізде күні бүгінге дейін азаматтар мен
заңды тұлғалардың өз ... ... ... ... ... құқықтық қатынастардың орындалуы өкінішке орай тиісті дәрежесіне
жеткен жоқ. Көптеген азаматтар мен ... ... ... ... ... толық білмегендіктен күнделікті өмірде құқығығ
бұзылған азаматтың немесе заңды тұлғаның заң құжаттарында және ... ... ... келтірілген залалдың толық өтелуін талап
етіп, оны жүзеге асыра алмаушылары жиі ... Оның ... ... ... тұлғалардың өздерінің құқықтарымен міндеттемелерінің ... ... ... ... ... Конституциясы. – Алматы: Жеті жарғы,
2004ж.
3. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі: Жалпы және ...... ... ... ... іс ... кодексі
5. ҚР-ның Азаматтық (жалпы бөлім). Жеті-жарғы 2008ж.
6. ҚР-ның Азаматтық кодексінде ... және ... ... ... ... 2003 жыл 20 мамырдағы №417-2. ҚР заңы
«Казахстанская правда» 20 маусым 2003 ... ... Т.Т. ... және ... ... ... ... Азаматтық заңдар негіздері. КСРО мен республикалардың Азаматтық
заңдар негіздері («Каз. правда» 17 шілде 1999 жыл)
9. Ашитов З.О, ... Б.З. ... ... ... ... ... – А., 2003ж.
10. Дулатбеков Н.О. Амандықова С.Қ., Турлаев А.В. Мемлекет және ... Оқу ...... ... ... Ғ.А. ... құқық» Ерекше бөлім. Заң әдебиеті. Алматы,
2003ж.
12. Мемлекет және ... ... ... ... ... Е. ... жеті жарғы., 1998ж.
13. Сапарғалиев Ғ. Қазақстан мемлекеті мен құқығының негіздері: ... ... ... ... ... ғ. Заң терминдерінің түсіндірме сөздігі.- Алматы.: ... ... ... М.К., ... Ю.Г. «Гражданское право». Алматы, 2000г.
16. Төлеуғалиев Ғ. Қазақстан Республикасының ... ... 1- том ... жарғы., 2001ж.
17. Ынтымақов С.А. Азаматтық құқықты практикум. Алматы 2000 ж.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық іс-жүргізу құқық қатынастарының алғышарттары23 бет
Азаматтық құқық қатынастары56 бет
Азаматтық құқық қатынастарының объектілері21 бет
Азаматтық құқық қатынастарының ұғымы және олардың түрлері14 бет
Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй қатынастары азаматтық құқықтық қатынастар түрі ретінде86 бет
2002 жылы қабылданған Қазақстан Республикасының Құқықтық саясат тұжырымдамасы12 бет
«Қазақстан Республикасының азаматтық құқығы»18 бет
Азаматтық іс жүргізудегі құқықтық қатынастар3 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Азаматтық құқық негіздері15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь