Банк тұрақтылығы негізіндегі банк өтімділігі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

1 КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТІҢ ТӨЛЕМ ҚАБІЛЕТТІЛІГІ МЕН ӨТІМДІЛІГІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.1 Өтімділік түсінігі және оған әсер ететін факторлар ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2 Қазақстандағы банк секторының тұрақтылығын қамтамасыз етудің қазіргі жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

2БАНКТҰРАҚТЫЛЫҒЫ НЕГІЗІНДЕГІ БАНК ӨТІМДІЛІГІ ... ... ... ... ..
2.1Қаржылық тәуекелдерді басқарудың банктің өтімділігі мен табыстылығын арттыруға ықпалы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.2 Банк өтімділігі мен табыстылығын қамтамасыз ету тұрғысынан банктің активі мен пассивін теңгерімді басқару ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.3 Коммерциялық банк балансы өтімділігін сипаттайтын көрсеткіштерге талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Тақырыптың өзектілігі және мәселенің зерттелу дәрежесі. 2007 жылғы 27 ақпандағы ҚР Президентінің халыққа жолдауының алтыншы бағытында еліміздің Қаржы жүйесінің ырықтандыру жағдайындағы тұрлаулылығы мен бәсекеге қабілеттілігінің жаңа деңгейі туралы бірқатар міндеттер белгіледі. Ондай міндеттердің қайсысы болмасын зерттелгелі отырған тақырыптың өзектілігіне негіз болатыны сөзсіз, соның ішінде тақырыпқа тікелей қатысты міндеттер ретінде, біздің ойымызша отандық банктердің бәсекелестігін арттыру мақсатында банктерге өз қызметінде жаңа технологияларды игеру, сондай-ақ банктердің капиталын ұлттық ауқымдағы «ұшқыр» жобаларды қаржыландыруға жұмылдыру міндеттері кезек күттірмейтін мәселеге айналуда.
ҚР Президентінің 2008 жылғы 7 ақпандағы халыққа жолдауында банк секторының бәсекелестік қабілеттігі мен тұрақтылығын арттыру міндетін белгілей отырып, банктерге мемлекеттік қолдаудың біржақты бола алмайтындығын, яғни тәуекелдердің өздеріне тиесілі бөлігін алуға тиістігін, сондай-ақ банктердің акционерлері өздерін дамытуы үшін қосымша ресурстар тартқысы келмесе немесе оған қабілетсіз болса, ондай кезде мемлекет қажетті шаралар қолдануға дайын болу керектігі айтылды.
Жалпы қазіргі кезеңдегі қазақстандық банктік тәжірибеде орын алған өтімділік дағдарысы, өз кезегінде банктердің активі мен пассивін басқарудың тиімсіздігін, соның ішінде өтімділікті қамтамасыз ететін активтер мен пассивтерді басқаруға қатысты теория мен тәжірибедегі әлсіз тұстарынының болуын нақты дәлелдейді.
1 Банктің табыстарын басқару арқылы банк өтімділігін басқару // Қазақстан жоғарғы мектебі. – 2008. - №2. - 275-278 бб., 0,5 б.т.
2 Банктің активі және пассивін тиімді басқарудың, оның бәсекелестік қабілетін арттыруға ықпалы // ҚазҰУ хабаршысы.Экономикалық серия. – 2008. -№1(65). - 39- 44 бб., 0,75 б.т.
3 ҚР екінші деңгейлі банктердің проблемалық активтерін басқару тәжірибесін жетілдіру // Қаржы-қаражат. - 2008. - №1.– 10-15 бб., 0,75 б.т.
4 ҚР-ғы екінші деңгейдегі банктердің активтерінің сапасын талдау// ҚазЭУ хабаршысы. - 2008. - №2 (62). - 195-199 бб., 0,62 б.т.
5 Банк капиталын арттырудың өтімділік дағдарысынан шығуға тигізер ықпалы // Банки Казахстана. – 2008. - № 4.(130) - 24-27 бб., 0,5 б.т.
6 Банктің активі пен пассивін теңгерімді басқару арқылы өтімділікті қамтамасыз ету әдістері // Аль-Пари. - 2008. - №1-2 (53-54).– 78-81 бб., 0,5 б.т.
7 Стратегиялық басқару мен стратегиялық жоспарлаудың банк әлуетіне ықпалы // Вестник Университета международного бизнеса. - 2008. - №3 (9). – 70-74 бб., 0,5 б.т.
8 Казахстанская практика оценки и управления риском ликвидности в банках второго уровня // Shadow Economics and Social Economic Consequences of Corruption, Tax Evasion and Property rights violation: International conference (27-28 january, 2008, Tbilisi, Georgia) - Tbilisi state university, - 2008. - Стр. 137-148., 0, 75 п.л.
9 Современные методы оценки и управления операционным риском коммерческих банков // Вестник Ассоциаций Беларусских банков. - 2008. - №9 (461). - С. 34-37., 0,5 п.л.
10 Коммерциялықбанктероперациялары (оқу құралы) – Алматы, Издат-маркет, 2004. - 272 б. -18,68 б.т.
11 Банк ісі(оқу құралы) – Алматы, Қазақ университеті, 2004. - 241 б. – (өзге автормен бірге, жеке үлесім 7,5 б.т.).
12 Банковское дело (учебное пособие) - Алматы, Қазақ университеті, 2006. - 190 б. – (өзге автормен бірге, жеке үлесім 6,06 б.т.).
13 Банковское дело (учебник) Под ред. Г.С. Сейткасымова – Астана. – КазЭФиМТ: ИПЦ, 2007.- 640 с. – (өзге авторлармен бірге, жеке үлесім 6,75 б.т.).
14 Банк ісі (оқулық) - Алматы, Издат-маркет, 2007. 471 б. – 29,37 б.т.
        
        КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы:
пәні бойынша
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ...........................................................................................................
1 Коммерциялық банктің төлем қабілеттілігі мен өтімділігінің ... ... ... ... және оған әсер ететін факторлар...............................
1.2 Қазақстандағы банк секторының тұрақтылығын қамтамасыз етудің қазіргі жағдайы.................................................................................................
2Банктұрақтылығы негізіндегі банк ... ... ... ... өтімділігі мен табыстылығын арттыруға ықпалы..................................................................
2.2 Банк өтімділігі мен ... ... ету ... ... активі мен пассивін теңгерімді басқару...........................................
2.3 Коммерциялық банк балансы өтімділігін ... ... ... ... ... ... ... өзектілігі және мәселенің зерттелу дәрежесі. 2007 жылғы 27 ақпандағы ҚР Президентінің халыққа жолдауының алтыншы бағытында ... ... ... ... жағдайындағы тұрлаулылығы мен бәсекеге қабілеттілігінің жаңа деңгейі туралы бірқатар міндеттер белгіледі. Ондай міндеттердің қайсысы болмасын зерттелгелі отырған тақырыптың өзектілігіне ... ... ... ... ... ... тікелей қатысты міндеттер ретінде, біздің ойымызша отандық банктердің ... ... ... ... өз ... жаңа ... игеру, сондай-ақ банктердің капиталын ұлттық ауқымдағы жобаларды ... ... ... кезек күттірмейтін мәселеге айналуда.
ҚР Президентінің 2008 жылғы 7 ... ... ... банк ... бәсекелестік қабілеттігі мен тұрақтылығын арттыру міндетін белгілей отырып, банктерге мемлекеттік қолдаудың біржақты бола алмайтындығын, яғни тәуекелдердің өздеріне тиесілі ... ... ... ... банктердің акционерлері өздерін дамытуы үшін қосымша ресурстар тартқысы келмесе немесе оған қабілетсіз болса, ондай кезде мемлекет қажетті ... ... ... болу керектігі айтылды.
Жалпы қазіргі кезеңдегі қазақстандық банктік тәжірибеде орын алған ... ... өз ... ... ... мен ... ... тиімсіздігін, соның ішінде өтімділікті қамтамасыз ететін активтер мен пассивтерді басқаруға қатысты теория мен тәжірибедегі әлсіз тұстарынының болуын нақты дәлелдейді.
Көптеген банк ... ... ... мен ... кешенді басқару пайданы арттырып, тәуекелді азайтады деп пікір айтады. Біздің ойымызша, бұл ... ... ... мен ... дұрыс бағалау қауіпі бар. Бұл жерде банк активі мен пассивін басқару тәуекел мен табыстардың ара қатынасын дұрыс түсіне білу қажет, ... банк ... бір ... ... банк қызметінің басқа бағыттары бойынша оның артуына жол ... Банк ... ... жоғары деңгейде болуы, өз кезегінде тек қана табыссыздыққа ғана емес өтімсіздікке ұшырауға себеп болары сөзсіз. Ендеше, банктік сектордағы орын ... ... ... ... тиісті қолданылатын шаралардың кешігуі, ертеңгі банктік дағдарысқа жол беруі әбден мүмкін. ... міне осы ... оң ... ... ... банктік тәжірибеде болуы зерттеу жұмысы тақырыбының аса өзектілігін одан әрі нақтылай ... ... ... мен ... ... бағытталған ғылыми жұмыстарға жасалған талдаудан, банктің өтімділігі мен табыстарын қамтамасыз етуде ең ... банк ... ... ... ... теңгерімді басқаруға қатысты орын алған мәселелердің болуы зерттеу тақырыбының өзектілігін сипаттайды. Өкінішке орай, коммерциялық банктің активі мен пассивін басқаруды ... және ... ... ... ... ... ... әр жақты көрініс тапқан. Сондықтан да, банктің активі және пассивін басқарудың теориялық және тұрғыдан жеткіліксіз ... мен оның аз ... ... сондай-ақ оларды тиімді басқару тәжірибесіндегі орын алатын өзекті мәселелер бұл диссертациялық жұмыстың тақырыбын таңдауға себеп болды.
Зерттеу жұмысының мақсаты мен ... ... ... ... ... ... ... өтімділігі мен табыстылығын қамтамасыз ететін қазіргі заманға сай банк активтері мен ... ... ... ... ... және ғылыми-тәжірибелік тұрғыдан негізделген ұсыныстар жасау.
Қойылған мақсатқа жету мынадай міндеттерді шешуді көздейді:
* банктің активі мен ... ... ... ... және ... ... ... негізін айқындау;
* банк активі және пассивін кешенді басқарудың банк бәсекелестігін арттыруға ... ... ... ... ... банктердің активтерінің құрылымы мен сапасын бағалай отырып, олардың қоржынындағы стандартты және жіктелетін активтердің шекті қатынасын айқындау;
* банк ... ... ... ... басқару және бағалау әдістерін жүйелік тұрғыдан зерттеу;
* екінші деңгейдегі банктердің өтімділік тәуекелін бағалау негізінде өтімділікті басқарудың үлгісін жасау;
* отандық банктер ... ... ... ... болу ... мен ... айқындай отырып, оны бағалау әдістерін жасау;
* банк өтімділігін тиімді басқаруда қор қаражаттарын теңгерімді басқару ... ... ... ... ... ... ... табыстылығын арттыруға ықпалын көрсету.
Зерттеудің теориялық және әдістемелік негізі. Зерттеудің әдістемелік және теориялық ... ... ... ... және шетелдік ғалым-экономистердің коммерциялық банктердің активі және пассивін басқарудағы орын алатын мәселелері туралы және өтімділікті ... ... ... дамуындағы рөлін сипаттайтын зерттеулері пайдаланылды.
Зерттеудің ақпараттық базасы. Зерттеудің ақпараттар базасы ... банк ... ... ... ... ... мен ... актілері, ҚҰБ-нің Басқармасының қаулысымен бекітілген ережелері, нұсқаулықтар және өзге нормативтік құжаттары, ақпараттық бөлімшелерінің статистикалық және есептік деректері, ҚР ... ... ... мен ... ... ... ... есептік материалдары, ҚР статистикалық агенттіктің сандық мәліметтері, түрлі ... ... ... ... ... ... ... мен пассивін басқару жайлы сұрақтарды қамтитын жергілікті және шетелдік басылымдардағы мақалалар және т.с.с. пайдаланылды.
1 Коммерциялық ... ... ... мен ... ... ... ... түсінігі және оған әсер ететін факторлар
Қалыптасқан халықаралық банктік терминологиялармен салыстырғанда отандық экономикалық әдебиеттерде екі ұғымның мағынасы араласады, яғни бұл банк ... ... мен ... ... ... сөзінің тікелей мағынасы - сатылулар мен өткізулердің жеңілділігі, материалдық құндылықтар мен ... да ... ... қараджаттарға айналуы деген ұғымды білдіреді. Ал термині мағынасы кеңірек: ол активтердің тез өткізушілік мүмкіндігін ғана көрсетіп қоймай, ... ... жеке ... саудалық, несиелік немесе басқа да ақшалық операциялардан туындайтын өздерінің төлемдік міндеттемелерін толық және уақытында орындау қабілетін көрсетеді. Осылайша, өтімділік төлемқабілеттіліктің ... де ... ... ... ... ... ... өтімділігі - бұл өз міндеттемелерін пассив бойынша ақшалай түрге келтіру қабілеттілігі болып табылады. ... ... ... ... мен ... балансы бойынша және орналастырылған активтер мен банктен тартылған пассив мерзімдерінің сәйкестігінен анықталады. Банктің өтімділік нормасы бұл әр түрлі баптағы ... ... ... сомаға немесе қандай да бір пассивтік баптарға қатынасы арқылы орнатылады. Банктің өтімділігі - бұл оның ... ... ... ... - бұл ... белгілі мерзімде және бүкіл сомада өз міндеттері алдында жауап беру ұғымын білдіреді (салымшы алдындағы депозиттік төлемдер, акционерлер ... ... ... ... алдындағы салықтық төлемдер, қызметкерлер алдындағы жалақылық төлемдер). Коммерциялық банктер өтімділігі мен төлемқабілеттілігіне бірнеше фактілер әсер етеді. Оларды ... және ... деп ... ... ... ... ... елдің геосаясаттық және макроэкономикалық жағдайын, банктің тұрақтылық жүйесі мен құрылымын, ақша нарығы мен ... ... ... жатқызуға болады.
Микроэкономикалық факторлар қатарына банктің ресурстық ... ... ... менеджмент деңгейін, банктің функционалдық құрылымы мен мотивациялық ... ... ... Айта ... бір жайт, бұл факторлар өзара бір-біріне әсер етеді.
Сонымен, өтімділік - бұл банк ... оның ... ... ... ... ең маңызды да сапалы мінездемесі. Банк өтімділікті қамтамасыз ету үшін баланстық құрылымын активтер өз бағасын жоғалтпайтындай етіп ... ... Егер ... ... ... ... жылдамдығы арқасында пассивтік шығу міндеттемелерді жабатын болса, онда бұл баланс өтімді болып саналады.
Баланс өтімділігіне ... ... әсер ... ... ... неғұрлым бірінші деңгейлі қаржылардың бөлігі көп болса, соғұрлым банк өтімділігі жоғары ... ... ... ... ... ең ... бөлігі болып кассалық қаржылар болып табылады. Яғни бұл ... ... ... ғана ... ... ... ұлттық банктердегі несиелік институттар шотындағы қаржылық заттар ... ... ... ... ... өтімділік баптары болып бірінші ретті қысқа мерзімді коммерциялық вексельдер болып табылады. Ал өтімділігі төмен болып ұзық мерзімді бағалы қағаздардағы банк ... ... ... ... ... ... ... асыру жиі бола бермейді. Өткізілуі қиын өтімді активтерге ұзақ мерзімді ссудалар мен жылжымайтын мүлікке салымдарды жатқызамыз.
Сонымен қатар банк өтімділігі ... ... ... ... ... ... банк ... неғұрлым тәуекелді активтер үлесі жоғары болса, соғұрлым оның өтімділігі төмен болады. Осылайша, қалыптасқан тәжірибеде сенімді активтерге ... ... ... ал ... ... - ... ұзақ мерзімді салымдарын жатқызамыз.
Егерде банктер ақша қаражаттары сомасын қандай да бір мерзімде пасиив бойынша міндеттемелерді орындайтын болса, онда ол банк ... ... ...
Ақша нарығындағы өзгерістерге байланысты клиенттің қаржылық жағдайына байланысты болатын әр түрлі оқыс жағдайлардан банк өз ... ... тұру үшін ... ... ... ... міндетті.
Актив құрылымы және де актив пен пассив ара-қатынасын арнайы есептік көрсеткіштер ... банк ... ... ... ... банктік тәжірибеде көбінесе мұндай мақсаттарға өтімділік коэффициенті қолданылады. Банк өтімділігінің ... - бұл банк ... ... ... ... ... және деп ... активтер жиынтығының активтердің жалпы сомасына немесе пассивтердің бірқатар тиісті баптарына ара-қатынасын ... ... ... ... үшін ұзақ мерзімді және орта мерзімді өтімділік коэффициенттері қолданылады. Нарықтық экономикалы бірқатар елдер ... ... ... бір ... нормасы деңгейінен төмен түсірмеуі қажет. Бір елдерде өтімділік нормасы банктік және валюталық қадағалау органдарымен, ал бір ... ... ... ... ...
Коммерциялық банктердегі өтімділік балансын сақтап тұру үшін келесі көрсеткіштер енгізілген:
· Банк міндеттемелеріне шектеу (К1)
· Азаматтар салымдарына шектеу (К2)
· ... ... ... ... ... ... ... бойынша банктің өзіндік қаражаттары мен оның міндеттемелері арасындағы ара-қатынас өз мойнына алған міндеттемелер мен капитал сомасына байланысты. ... ... банк ... көрсеткіштерін талаптар бойынша сақтау әр түрлі тәсілдермен қамтамасыз етіледі, яғни ҚР Ұлттық банкімен немесе коммерциялық банктің өзімен.
Өтімділік келесідей коэффиценттермен және ... ... ... ... коэффиценті (к4);
банктің қысқамерзімді өтімділік коэффиценті(к5);
ағымдағы валютаның өтімділік шегі;
қысқамерзімді валютаның өтімділік шегі;
ортамерзімді валютаның өтімділік шегі;
Банктің қысқамерзімді өтімділік коэффиценті және ... ... ... ... ... ең аз ... ... орган белгілейді.
Банктің ағымдағы өтімділік коэффицентіжоғары өтімді активтердің ортаайлы мерзімдегі талап ... ... ... ... ... ... сипатталады.
Банктің ағымдық және қысқамерзімді өтімділік коэффицентін есептегенде талап еткенге ... ... ... талап еткенге дейінгі барлық міндеттемелер кіреді, сондай-ақ есептен шығару мерзімі көрсетілмеген міндеттемелер кіреді.
Банктің ағымдқ, қысқамерзімді және ... ... ... шегін есептегенде талап еткенге дейінгі міндеттемелердің мөлшеріне талап еткенге дейінгі барлық міндеттемелер кіреді, сондай-ақ есептен шығару ... ... ... ... ... ... міндеттемелерді тез арада өтеуді талап ете алатын сөзсіз құқығы бар қарызберушінің міндеттемесі, сондай-ақ жеке және заңды тұлалардың жедел және ... ... ... банктің жедел және шартты депозиті.
Банктің қысқамерзімді өтімділік коэффиценті ортаайлы мерзімді активтердің өтеуге дейін үш ай мерзім уақыты ... ... ... ... ... ... және талап еткенге дейіңгі міндеттемені қосқандағы активтер арасындағы қарым-қатынас ... ... ... ... 0,9 ... төмен емес деңгейде белгіленеді және шетел валютасындағы ортаайлы мерзімдегі жоғарыөтімді активтердің осы ... ... ... мерзімдегі талап еткенге дейінгі міндеттемелер арасындаы қарым-қатынас ретінде сипатталады.
Қысқамерзімді валюталық өтімділіктің шегі 0,8 ... ... емес ... белгіленеді және үш ай мерзімге дейін өтеу уақыты қалған шетел валютасындағы ортаайлы мерзімдегі активтердің үш мерзімге ... өтеу ... ... осы ... валютасындағы ортаайлы мерзімдегі міндеттемелер арасындағы қарым-қатынас ретінде ... ... ... шегі 0,6 ... ... емес деңгейде белгіленеді және бір жылға дейін өтеу уақыты қалған шетел валютасындағы ортаайлы мөлшердегі активтердің бір ... ... өтеу ... қалған осы шетел валютасындағы ортаайлы мерзімдегі міндеттемелер арасындағы қарым-қатынас ретінде ... ... ... ... жабу үшін ... ... айналымынан тез босату қабілеттілігі. Ол келесідей есептеледі:
Тез арада жүзеге асатын активтер
Қысқа мерзімді міндеттемелер = Кө ... ... мәні ... ... ... ... ... алушы сенімді.
Жабу коэффициенті қарызды жабу үшін қарыз алушының барлық қаражат түрлерінің жеткіліктілігін анықтауға мүмкіндік береді:
Тез ... ... ... ... ... мерзімді міндеттемелер сомасы = ... ... ... ... көрсеткіші қарыз алушының меншік құралдар көлемін мінездейді. Берілген коэффициент мәні неғұрлым жоғары болса, соғұрлым қарыз алушы сенімді.
Пассивтің 1 бөлігі - ... 1 ... + ... 2 ... = ... ... ... төлемқабілеттілігі - бұл өз қарыздары мен несиелік міндеттемелерін мерзімінде және толықтай өтей алу ... ... ... ... ... ... ұғымына кіреді.
Коммерциялық банктің төлемқабілеттілігі оның оперативті қызметінің мінездемесі мен ... ... ... ... банк ... ... қамтамасыз етудің қазіргі жағдайы
Әлемдік қаржы-экономикалық дағдарысын Қазақстанның банк секторы қиындықтардан ... ... ... ... қол ... ... ... нарығынан жеке капиталдың жылыстауы, сыртқы экономикалық конъюнктурасының нашарлануы, қаржылық жүйесіне сенім білдіруі ішкі қаржылық нарығының барлық сегменттерінде ... әкеп ... Өз ... атап ... ... ... бір сәтте жүзеге асуы банк секторына (кредиттік, ... және ... ... тән ... іске ... ... берді.
Сонымен бірге, ҚР Үкіметінің шұғыл іс-әрекеттері және қадағалау органы қабылдаған шаралары сыртқы шоктардың ... ... ... ... және өзгерген жағдайда банктерге бейімделуге уақыт берді. Қаржы секторына қатысты осы шараларды қолданудың әсерінен ... ... ... ... ішкі ... ... қайта бағдарлауға, тәуекелдерді басқару жүйесін жетілдіруге себеп болды.
Тұрақтандыру белгілері және тұрақтылық факторларын жақсарту 2010 ... ... ... ... ... банк ... көрсеткіштерінің өсуімен сипатталды.
Қаржылық тұрақтылықтың біріктірілген индексінің негізінде банк жүйесінің қаржылық тұрақтылығын бағалау 2010 жылғы 1 қазандағы жағдай ... ... ... 1. Қаржылық тұрақтылықтың біріктірілген индексі көрсеткіштерінің 2010 жылғы 1 қаңтардан ... 2010 ... 1 ... ... ...

Коэффициенттіңатауы
1.01.2010
1.04.2010
1.07.2010
1.10.2010
I. Капитал коэффициенттері
1.
Меншікті капитал жеткіліктілігініңкоэффициенті k1-1
-11,54
-8,06
-9,16
11,20
2. ... ... ... k1-2 ... ... ...
13,06
3.
Меншікті капитал жеткіліктілігініңкоэффициенті k2
-8,17
-3,75
-2,84
17,56
II. Несиепортфелісапасыныңкоэффициенттері
1.
Үмітсіззаемдардыңнесиепортфелінеқатынасы
30,58 ... ... ...
2. ... ... ... ...
3.
90 күнненастаммерзіміөткенберешегі бар заемдардыңнесиепортфелінеқатынасы
21,17
25,05
25,25
25,83
4.
Жұмысістемейтінзаемдардың (5-санаттағы ... мен ... ... ...
34,45
33,73
III. Кредиттіктәуекелкоэффициенттері
1.
ҚРрезиденттеріемесінеберілгензаемдардыңнесиепортфелінеқатынасы
18,71
17,82
16,49
16,87
2. ... ... ... ...
3. ... ... ...
25,93
IV. Нарықтықтәуекелқатынасы
1.
Шетелвалютасындағызаемдардыңнесиепортфелінеқатынасы
57,23
56,35
54,42
53,08
2.
Пайыздықставкалардыңөзгеруіменбайланыстыміндеттемелердіңменшіктікапиталғақатынасы (пайыздық позиция)
-146,88
-226,33
-355,68
49,92
3.
Валюталық нетто-позицияныңменшіктікапиталғақатынасы
-190,15 ... ... ...
V. ...
ROA ...
-18,49
-3,20
12,50
2.
ROE
-1196,49
-516,99
-36,80
-310,30
VI. Өтімділіккоэффициенттері
1.
Ағымдағыөтімділіккоэффициенті k4 ... ... ... ...
2.
Мерзімдіөтімділіккоэффициенті k4-1 (7 күнгедейін)
505,10
818,02
733,14 ...
3. ... k4-2 ... ... ... ... ...
365,24
4.
Мерзімдіөтімділіккоэффициенті k4-3 ( 3 айғадейін)
211,60
247,71
249,67
260,13
5.
Жиынтықзаемдардыңзаңдыжәнежекетұлғалардыңдепозиттеріне ... мен SPV ... ... ... ... ...
6.
Резидент еместералдындағыміндеттемелердің (арнаулымақсаттағыұйымдардыңсалымдарынескермегенде) жиынтықміндеттемелергеқатынасы
19,26
22,95
20,47
23,35
7.
Өтімдіактивтердіңжиынтықактивтергеқатынасы
19,22
22,29
23,30
22,50 ... 2. ҚТБИ ... ... 2010 ... 1 қаңтардан бастап 2010 жылғы 1 қазан аралығындағы динамикасы

Қаржылық тұрақтылық индексі
1.01.2010
1.04.2010
1.07.2010 ...
1. ... ... ... ... ... ...
2.
Несиепортфелісапасыныңиндексі
4,00
4,00
4,00
4,00
3.
Кредиттіктәуекелиндексі
3,80
3,80
3,80
3,80
4.
Нарықтықтәуекелиндексі
2,80
2,80
2,80
2,20
5.
Қызметтиімділігініңиндексі
4,00
4,00
4,00 ...
6. ... ... ...
1,67
Қаржылықтұрақтылықтыңбіріктірілгениндексі
3,43
3,38
3,38
2,53
Осы кезеңде банк жүйесінесенімінсақтапқалғанымыздыатапөтуқажет. Депозиттікбазасыныңөсуіжәнеклиенттердіңсалымдарынтартуарқылы ЕДБ ресурстықбазасынтолтыруғақайтабағдарлау он сәттерініңбіріболыптабылады.
Экономикадағыжағдайдыңнашарланусалдарынанөндірістіңжабылуына не төмендеуіне, жұмыссыздықтыңөсуіне, ... ... ... ... ... ... банк ... Бұлретте, банктердіңкөпбөлігікредиттіктәуекелдіреттеумақсатындажаңакредиттер беру бойыншажағдайлардымаңыздынығайтужағынақарайкредиттіксаясатынқайтақарадыжәнеәрбіркредиттікөтінімдімұқиятқайтақарады. Кредит берудіңбағаемесжағдайларды (мерзімдерінқысқарту, кредиттербойыншақамтамасызетугеқойылатынталаптардыөзгертуге) ... ... ЕДБ ... осы ... бірақкредиттікпортфелініңсапасынжақсартуғажәнекредиттіктәуекелдітөмендетугебағытталды.
Жоғарыдакөрсетілгенфакторларөзкезегінде банк секторыныңқаржылықтұрақтылықкөрсеткіштеріндеәсеретедіжәнекөрінеді. Капиталдандырубөлігінде банк секторындабайқалатынөзгерістер банк жүйесініңжалпыжай-күйінмаңыздыжақсарттыжәнеқаржылықтұрақтылықтынығайтуғамүмкіндікберді.
Соныменқатар, қаржылықтұрақтылығының 6 индикаторы да бұрынғыдай 2 жағдайы депбағаланады ... сапа ... ... қалғантұрақтылықфакторларыныңжай-күйіқалпынакелді. Ағымдағыжылдыңбасыменсалыстырғандақаржытұрақтылығыныңжалпыбіріктірілгениндексіелеуліжақсартылдыжәне дегенжай-күйінен дегенжай-күйінеөзгерді.
Соныменбірге, қаржыкөрсеткіштерініңжәнеиндекстерініңжақсаруыкөпжағдайда 3 ірібанктердің ( АҚ, АҚ, АҚ) ... ... ... осал ... ... ... ... өткен Қаржыгерлердің конгрессіне арналып жасалған Қазақстаннның қаржы ... ... ... ... ала ... банк секторына қатысты талдауды келесі беттегі 3-кестеден көруге болады.
Кесте 3. ... ... ... SWOT-талдауы
Күшті жақтары
Мүмкіндіктері
* Пәрменді несие, депозит және инвестициялық саясаты.
* Активтері мен пассивтерінің ... ... ... ... тәуекелді басқарудың кешенді жүйесін кезең-кезеңімен қалыптастыру.
* Жиынтық активтердің, несиенің, депозиттердің және табыстылық көрсеткіштерінің серпінмен ... Банк ... ... ... сай ... ... Несие сапасының және инвестициялық қоржынның қанағаттанарлық деңгейі, мүмкін болатын залалдардың резервтермен жоғары ... ... ... Жаңа ... ... ... олардың төменгі шығындар, желілік тиімділіктер мен технологиялар есебінен арта түсуі.
* Банк ... ... ... ... ... ... ... пайыз мөлшерлемелерін төмендету.
* Банктер арасында бәсекелестікті күшейту.
* Менеджмент сапасын арттыру, активтер мен пассивтерді басқару және тәуекелді басқару жүйесін одан әр ... Банк ... ... ... банк өнімдері мен қызметтерінің және технологияларының санының өсуі мен сапасының оған сай болуы.
* Банк ... ... ... ... ... Банк секторының қаржылық тұрақтылығы мен өтімділік, капиталдану және бәсекелестік қабілеттілік жағынан қол жеткізген деңгейі.
* Ішкі ұзақ және орта мерзімді ... ... ... ... ... жоғары деңгейде орын алуы;
* Ішкі нарықтағы банктің инвестициялық операцияларды жүзеге асыру үшін қаржы құралдарының тапшылығы.
* Сыртқы қарыздарының көп мөлшерде ... ... ... оның ішінде несиелерінің жоғары деңгейі.
* Банктік қызметтер нарығында банктер арасында бәсекелестік тепе-теңдіктіктің бұзылуы. Үш ірі ... ... өте ... ... ... ДСҰ-на кіруге байланысты шетел капиталының қатысуымен банктердің ... ... ... ... және ... ... мүлік құндарының төмендеуі.
Жоғарыдағы банктік сектордың 2000-2007 жж аралығындағы дамуына ... ... ... және ... 2008 жылы ... ... жолдауында банктік сектордың алдына қойған мақсаттарын басшылыққа ала отырып, қазіргі заманға сай банктің активтері мен пассивтерін басқаруды жетілдіруге қолжеткізуге ... ... ... даму ... М. Портердің ромбысы үлгісінде 2-суретпен беруге болады.
Банктік сектордың капиталдану
деңгейін және құнын арттыру
Банк секторының ... мен ... ... ... ... мен өнімдерінің технологияларының
сапасын арттыру
Тәуекелдерді басқару жүйесін дамыту
Сурет1. Қазақстанның банк секторының даму мақсаттары
Бұл даму мақсаттары ... банк ... орын ... ... ... ... ... оларға: біріншіден, капиталдану деңгейінің төмендігі, екіншіден өтімділік пен қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз етудің жеткіліксіздігі, үшіншіден, банк ... озық ... ... ... ... тәуекелдерді басқару жүйесін дамыту туралы мәселелерді шешу. Демек, аталған мәселелер ... ... ... ... ... ... факторларға айналуда.
2Банк тұрақтылығы негізіндегі банк өтімділігі
2. Қаржылық тәуекелдерді басқарудың банктің өтімділігі мен табыстылығын арттыруға ықпалы
Коммерциялық банктердің активі мен ... ... ... ... бірі ... саналатын қаржылық тәуекелдерді басқарудың банктің өтімділігі мен ... ... ... ... ... бағалау және оларды басқару әдістерін жетілдіруге байланысты.
Қаржылық тәуекелдерге: несиелік, өтімділік, операциондық және ... ... ... ... ... қарыз алушының банктен алған несиесі бойынша қарызын немесе оған есептелінген сыйақысын өз уақытында қайтара алмауына байланысты банктің зиян шегуін ... ... ... ... зияндар банктің несиелеу және өзге де соған теңдестірілген баланстық және баланстан тыс операцияларын ... ... ... ... мүмкін.
Жалпы несиелік тәуекелді басқаруға екі тұрғыдан келу қажет:
+ нақты қарыз алушының несиелік тәуекелін басқару;
+ несиелік қоржынның тәуекелін басқару.
Қарыз ... ... ... ... ... несиелік үдерісті ұйымдастыру шегінде жүзеге асыралады. Қоржындық несиелік тәуекел бұл қарыз алушының банк алдындағы ... ... ... орындау нәтижесінде туындайды.
Қарыз алушының несиелік тәуекелін басқару әдістері
Бір қарыз алушыға шектеу қою
Мәмілені құрылымдау және ... ... ... ... ... шығару
Қарызды синдинцирлеу
Қарыз алушының тәуекелін сақтандыру
Міндеттемені қамтамасыз ету
Сурет 2. Қарыз алушының несиелік тәуекелін басқару әдістері
Несиелік ... ... ... және ... ... тұрғысынан іске асады. Сапалық талдау бұл несиелік тәуекелдің пайда болуы ... ... ... ... ... және ... ... пайдаланылатын ақпарат көздерін талдауды қамтиды.
Сапалық талдау әсіресе банктің несиелік қоржынының сапасын талдау негізінде жасалады. Сандық ... бұл ... ... дәрежесін формалау, яғни сандық тұрғыдан анықтау мақсатында жүзеге асады.
Жалпы ... ... ... ... ... несиелік тәуекелін басқару әдістері төмендегі 2-суретте берілген.
Несиелік шектеубұл біріншіден, несие берушінің қарыз алушыға беретін несиесі бойынша несиелік қатынастың ... ... ... ... алушының өз айналымында несиелік қаражаттарды пайдаланудың ең жоғарғы шегін білдіреді.
Ол норматив бойынша тәуекелдің ... ... банк ... қатынасы арқылы есептеледі және оның мәні екі жағдайда белгіленеді: 1) 0,1 нан аспайтын мөлшерде, яғни ол ... ... ... ... 2) ... ... ... яғни ол қалған қарыз алушылар үшін (соның ішінде бланктік несиелер үшін - ... ... ... ... ... келесі әдістерінің біріне мәмілені құрылымдау және қаржыландыру шартын анықтау жатады. Мәмілені құрылымдау үдерісінде банк қаржыландыру шартының түрін, мерзімін, өтелу ... ... ... сыйақы мөлшерлемесін, қамтамасыз етілуі және өзге де шарттарды өзі анықтайды.
Несиелік ... ... ... ... ... клиенттің банк алдындағы міндеттемесінің қамтамасыз етілуі жатады. Ал, бүгінгі несиенің қамтамасыз етілуі ретінде кепіл, кепіл-хат, кепілдеме міндеттемелері қолданылуда.
Несиелік ... ... ... бір ... ... сақтандыру жатады. Несие беруге байланысты тәуекелді сақтандырудың үш түрі қолданылады:
+ қарыз алушының берілген несиеге кепілге қойған мүлкін сақтандыру;
+ ... ... ... қабілеттілігін сақтандыру;
+ қарыз алушының өмірін сақтандыру.
Сақтандырудың ерекшелігі қарыз алушының ... ... ... бір ... банкіге берілген несиенің қайтарылуына кепілдік беріледі.
Қарызды синдинцирлеу қарыз алушының несиелік тәуекелін төмендетудің маңызды әдістерінің біріне жатады. ... ... беру бұл ... ... ... банктер арасында бөлінуін білідіреді.
Синдинцирлеудің бірнеше тәсілдері қолданылады, атап айтсақ, біріншісі, бұл бірнеше банктердің бірігіп қарыз алушыға несие беруі, екіншісі, ... ... ... ... ... ... бір ... қайталама нарықта сатып алушыларға сатуы, үшіншісі бірінші мен екінші тәсілдің бірігуінен туындайды.
Қарыз алушының несиелік тәуекелін төмендетудің ... ... бұл ... ... ... ... ... болдырмау негізінен банктің несиелік қызметіне байланысты қойылатын талаптарды банк қызметкерлерінің орындауын көздейді.
Активтер мен ... ... ең ... ... ... ... ... экстремальды жағдайлар орын алуына байланысты өтімділікті жұмылдыру жоспарын жасау жатады.
Өтімділікті ... ... ... үшін жиі ... ... ... дұрыс. Стресс-тестілеудің мақсаты бұл банктің қалыпты іскерлік ... ... ... ... ... ... өтімділік тәуекелінің факторларына деген банк балансының сезімталдығын ... ... ... ... ... болу себептерінің бәрі адамның қызметімен байланысты. Операциондық тәуекелдерді бағалау екі тәсілмен: сандық және сапалық бағалау түрінде ... ... ... тәсілмен бағалау ықтималдық немесе болжамдық сипатқа ие. Бұл жерде бағалау статистикалық әдістерге ... ал ... ... ... ... ... ... болады.
Сапалық бағалау тәсілі операциондық тәуекелді анықтауды, оның ерекшеліктерін зерттеу, салдарын есептеуді қамтиды.
Операциондық тәуекелдің ... ... үшін ... ... ... ... тәуекелдерінің көздері мен нақты зияндарын статистикалық талдау;
* балдық әдіс.
Операциондық тәуекелдерінің ... мен ... ... ... ... ... ... банктегі өткен уақыттарда болған зияндардың көлеміне байланыстыра отырып, операциондық тәуекелдің шығындарын болжауға мүмкіндік береді.
Балдық әдістерге ... ... ... негізінде банктің қызметінің нормативтік көрсеткіштері таңдалып алынып, олардың қатысты маңыздылығы анықталады.
Операциондық тәуекелдерінің көздеріне талдау ... ... ... ... ... ... қатар қолдану операциондық тәуекелді басқарудың күшті және әлсіз жақтарын анықтауға ... ... ... деңгейін бағалау бес балдық шкаламен бейнеленеді:
- операциондық тәуекелдің қауіпті ... - ... ... ... ... ... ... орташа деңгейі;
- операциондық тәуекелдің қанағаттанарлық деңгейі;
- операциондық тәуекелдің ... ... ... ... ... ... ... капиталдың мөлшерінің есебінің үш әдістемесі қарастырылған: көрсеткіштердің базалық әдісі; стандарттық әдіс; өлшеудің жетілдірілген әдістері. Бұл ... ... ... ... бар ... ... операциондық тәуекелді өлшеу күрделілігіне қарай таңдап ала алады.
Операциондық тәуекелді есептеуге қосымша Базель келісімінің ұсыныстарына сәйкес, ... ... ... ... ... ... сомасын анықтауда базалық әдісті қолдануға болады. Базалық әдісті қолданатын банктер операциондық тәуекелге қатысты соңғы үш жылдағы ... ... ... ... ... ... ... (α әріпімен белгіленген) белгілі бір капиталдың көлемін аударуға тиіс.
* базалық көрсеткіштерге негізделген жеңілдетілген тәсіл;
* стандарттық тәсіл;
* жетілдірілген тәсіл.
Базалық ... ... ... ... тәсіл бойынша операциондық тәуекелге қажетті резерв мөлшері банктің жылдық жалпы табысына байлынысты белгіленеді. Бұл жерде ... ... ... үшін операциондық тәуекел шамасы қаржылық жылдың соңына қарай есептеледі.
Базалық ... ... ... ... ... ... ... үш жылдағы жалпы табыстың орташа шамасынан тұрақты пайыз мөлшерінде (α әріпімен ... ... бір ... ... ... ... Операциондық тәуекелдерге қатысты аударылатын капиталдың сомасы мынадай формуламен көрсетіледі:
КБК = ЖТ х α, ... ... - ... көрсеткіштері бойынша операциондық тәуекелдерге қатысты аударылатын капиталдың мөлшері;
ЖТ - ... үш ... ... ... ... = 15% - ... ... тәсіл операциондық тәуекелдерге қатысты аударылатын резвертің сомасын есептеуде коммерциялық банктің ... ... ... ... ... бөліп қарастырады: корпоративтік тұлғаларды қаржыландыру, сауда және сату операциялары, жеке тұлғалармен банктік операциялар, коммерциялық (заңды тұлғалармен) банктік ... ... мен есеп ... ... ... ... активтерді басқару қызметтері, жеке тұлғаларға брокерлік қызмет көрсетулер.
Жалпы аударылатын резервтік капиталдың сомасы әрбір өндірістің желі ... ... ... ... ... ... ... есептеледі. Капитал аударымының жалпы сомасын төмендегідей формуламен есептейді:
КСТ = ∑ (ЖТ 1-8 х β1-8), ... ... - ... әдіс бойынша капитал аударымының мөлшері;
ЖТ 1-8 - әрбір өндірістің сегіз желісі бойынша ... үш ... ... ... орташа жылдық көлемі;
β1-8 - Базел ... ... ... ... ол талап етілетін капитал көлемінің сегіз өндірістік желі бойынша жалпы табыс көлеміне бөліндісін ... ... ... ... ... тәуекелдерге қатысты талап етілетін резервтік капитал көлемінің банк қызметінің негізгі негізгі өндірістік желі бойынша ... ... ... ... қарай жіктелімі 4-кестеде көрсетілген.
Кесте 4. Резервтік капитал көлемінің негізгі өндірістік желі бойынша түсетін жалпы табыстарға қарай жіктелімі
Өндірістік желілер
β - ... ... ... ...
18
Сауда операциялары
18
Жеке тұлғалармен банктік операциялар
12
Коммерциялық (заңды тұлғалармен) банктік операциялар
15
Төлемдер мен есеп айырысулар
18
Агенттік (делдалдық) қызметтер, ... ... ... ... ... ... ... тәсілді пайдаланушы барлық коммерциялық банктер үшін ортақ болып табылады. Базель комитеті банк ... ... ... ... тәсілге балама стандартты тәсілді қолдануға рұқсат етеді. Балама стандартты тәсіл банк қызметінің кейбір бағыттарын біріктіруде банктердің құқылы екендігін ... ... ... жоғарыда қарастырылған тәсілдердің кемшіліктерін қалыпқа келтіру мақсатында ұсынылды. Бұл ... ... ... ... ... талдайтын меншікті үлгілерінің және операциондық зияндардың мониторингінің болуын талап етеді. Ондай талаптар банктерге операциондық тәуекелдерді бағалау және ... ... ... ... береді.
Активтер мен пассивтерді басқаруда банктің нарықтық ... ... аса ... орын ... Банк ... орын ... ... тәуекелдер түрлеріне мыналар жатады:
* валюталық тәуекелдер, яғни валюталық бағамдардың ... ... ... ... ... яғни ... мөлшерлемелердің қолайсыз өзгерісінен туындайтын зияндар;
* баға тәуекелі, яғни нарықтағы корпоративтік бағалы қағаздардың бағамдарының қолайсыз ... ... ... ... ... ... ... активі мен пассивін теңгерімді басқаруда ең маңыздысы бұл пайыздық тәуекелдерді басқару. Банктік тәжірибеде банктің таза пайдасына пайыздық тәуекелдің ... ... ... ... ... тәсілдер қолданылады: пайыздық маржа деңгейін және динамикасын бағалау; Spread коэфиициентінің деңгейін және динамикасын бағалау; GAP ... ... ... моделдеу.
Spread - бұл банктің активтері мен пассивтері пайыздық мөлшерлемелер арасындағы айырма, яғни ол төмендегі формуламен берілген: ... = iа -іп ,(3) ... iа - ... ... ... ... ... мөлшерлемесінің орташа деңгейі;
іп - банктің міндеттемелері бойынша төленетін пайыз мөлшерлемесінің орташа деңгейі.
Сонымен қатар, спред ... бас ... ... ... филиалдар мен бөлімшелердің қызметінің пайдалылығын бағалауға болады.
Пайыздық тәуекелді бағалаудың келесі тәсіліне GAP ... ...
GAP - ... формуласы төмендегідей:
GAP = RSA - RSL ... GAP - ... ... ... сезімтал банк активтері мен пассивтерінің арасындағы айырма.
RSA - Пайыз мөлшерлемесінің өзгерісіне сезімтал банк активтері.
RSL - Пайыз мөлшерлемесінің өзгерісіне ... банк ... ... ... ... банк ... ... жатады: қысқа мерзімді бағалы қағаздар; банкаралық несиелер; өзгермелі пайыз мөлшерлермесімен ... ... ... мөлшерлересін қайта қарастыру көзделген келісімшартқа сай берілген қарыздар.
Пайыз мөлшерлемесінің өзгерісіне сезімтал банк ... ... ... ... пайыз мөлшерлемесімен тартылған депозиттер; өзгермелі пайыз мөлшерлемесі белгіленген бағалы қағаздар; банкаралық несиелер; пайыз мөлшерлемесін қайта қарастыру көзделген келісімшартқа сай ... ... ... ... ... банк ... мен пассивтерді өзара салыстырғанда оң және теріс GAP ... ... ... оң GAP ... пайыздық тәуекел егерде нарықта пайыз мөлшерлемесі төмендесе ғана пайда болады. ... ... ... ... ... мөлшерлемесімен берілетін ұзақ мерзімді активтердің көлемін ұлғайтуға және ... ... ... ... ... ... ... тиіс. Бұл шаралар активтер мен пассивтер арасындағы теңгерімсіздікті қалыпқа келтіріп, таза пайданың төмендеуін туындайтын шығынды азайтады. ... GAP ... ... ... егер ... ... ... жоғарылаған кезде пайда болады. Мұндай жағдайда банк менеджерлері ... ... ... өзгерісіне сезімталдығын өлшеуге тиіс.
2.2 Банк өтімділігі мен табыстылығын қамтамасыз ету ... ... ... мен ... ... ... ... теорияларының біріне өтімділікті басқару теориясы жатады. Өтімділікті басқару теориясы іс-жүзінде коммерциялық банктердің пайда болуымен және дамуымен бірге пайда ... ... ... банк ... басқару үш әдістемелік бағытқа негізделген. Біріншісі - ... банк ... ... ... егер оның ... ... ... орналастырылып, сондай-ақ олар уақтылы қайтарылатын болса. Екіншісі - ... банк ... ... ... егер ол өзінің активтерін қолма-қол ақшаларға өзге кредиторлар мен инвесторларға сата алса.Үшінші - коммерциялық банктің өтімділігін жоспарлауға болады, егер де ... ... ... ... ... болашақтағы табысы негізінде құраса.
Осы үш әдістемелік бағытқа активтерді басқарудың үш теориясы сәйкес ... ... ... ... және күтілетін табыс теориялары.
теориясының негізінде банктердің ... ... ... ... ... ... ... деп береді: . Бұл көзқарас бүгінгі күнгі банктердің тауарлар қорларын немесе айналым қаражаттарын толықтыруға ... ... ... ... ... ... теорияның басты кемшілігі, ол дамушы экономиканың қажеттілігін ескерген жоқ. Бірақ та коммерциялық ссудалар теориясы, өзінің ... ... ... күні де өз ... ... жоқ. ... теорияның мәні банк өзінің қысқа мерзімді ресурстары мен ... ... ... ... ұзақ ... активтік операцияларды жүзеге асыруы мүмкін. Мұндай активтік операциялар банкке коммерциялық ... ... ... ... облигацияларды және өзге де бағалы қағаздарды сатып алуға мүмкіндік жасайды. Қысқаша айтқанда аталған теория банктің активтік операцияларында ... ... ... ... ... және сол ... ... нарығының дұрыс қызмет етуін талап етеді.
Дж. М. Кейнс былай ... . Бұл өз ... тез іске ... ... бағалы қағаздар ұзақ уақыт бойы банктің өтімді ресурс көзі ретінде ... ... ... ... ... ... тез ... қолма-қол ақшаларға ауыстыруға болады, сондықтан да оларды екінші реттегі резервтерге жатқызады. Бұл теорияның да кемшілігі экономикалық дағдарыс ... ... Яғни ... ... ... өздерінің активтерінің бір бөлігін сала алмауы мүмкін. Себебі экономикалық дағдарыстың биржалық дағдарысқа ұласатыны сөзсіз. Сондықтан да ... ... ... банк өтімділігін қамтамасыз ету мақсатында қысқа мерзімді бағалы қағаздарды сатып алуға мүдделі болады.
теориясына сәйкес банктің өтімділігін қарыз ... ... ... ... ... ... ... негіздей отырып жоспарлауға болады. Сонымен қатар банктер әр түрлі өтелім мерзімі бар бағалы қағаздарды таңдап ала отырып, ... ... ... да болжай алады. Бұл теория қазіргі кездегі несиенің жекелеген түрлерінің, соның ішінде ... ... ... ... несиелердің, тұтыну несиелерінің, жылжымайтын мүлікті кепілге алып берілетін несиелердің дамып отырғандығын мойындайды. Мұндай ... ... ... олар ... өтімділігін арттырады. Бұл теорияның да өзіндік кемшілігі бар, яғни банк өзінің активтерін мерзіміне өзгертетін болса, кейде оның пайыздық табыстары ... ... тура ... ... жатса, ондай жағдайда банк зиян шегуі мүмкін.
теориясы 60 ... ... ... ... Оның ... көзқарастарынша банктер өтімділік мәселелерін нарықтан қосымша қаражаттар тарту арқылы шешуге болатындағын айтады. ... ... ... ... бұл тартылған қаражаттар құрылымын өзгерту жолымен өтімді қаражаттарға деген қажеттілігін қанағаттандыру шараларын білдіреді.
Жоғарыда аталған теориялардың негізінде активтерді және ... ... ... ... ... ... ... қазіргі отандық және шетелдік банктер тәжірибесінде қолдана бастады. Біздің ойымызша банк активтері мен пассивтерін кешенді басқарудың міндеті бұл банк ... ... ... ... емес, тұтастай үйлестіре басқару болуға тиіс. Банктің активтері мен ... ... ... банкке депозит және займдар түрінде тартылған ресурстарын әр ... ... ... ... және банктің түпкілікті мақсатына қол жеткізетін активтер қоржынын қалыптастыру құралы ... зор ... ... Банк ... мен ... ... ... мәселелері кешенді түрде әлі күнге дейін терең зерттелмегені белгілі.
Коммерциялық банктің активтері мен пассивтерін кешенді басқару бұл ... ... ... бәсекелестікті артыратын, өтімділік пен табыстылықты қамтамасыз ететін банк балансының теңгерімді құрылымдарын қалыптастыру және оларға ... ... ... ... ... ... ... шараларын білдіреді.
Жоғарыда берілген тұжырымдама негізінде, банк активтері мен ... ... ... құрылымының қазіргі үлгісін 3-суретпен беруге болады.
Банктің
қаржылық менеджменті
Активтер мен пассивтерді басқару
Пассивтердің
қоржынын басқару
Активтердің
қоржынын басқару
Қаржылық
тәуекелдерді басқару
Несиелік
қоржынды
басқару
Капиталды ... ... ... басқару
Депозиттік қоржынды
басқару
Өтімділік тәуекелін басқару
Инвестициялық қоржынды
басқару
Операциондық
тәуекелді басқару
Депозиттік емес ресурстар қоржынын
басқару
Табыстылықты / өтімділікті басқару
Нарықтық (валюта, пайыздық, баға) ... 3. ... ... мен ... ... ... ... үлгісі
Әдістемелік тұрғыдан алғанда банк активтері мен пассивтерін кешенді басқаруды базалық және күрделі деп екіге бөлуге ... Банк ... мен ... ... ... бұл ... ... өтімділік деңгейіне, активтер мен пассивтердің пайыз мөлшерлемелерінің және валюталардың бағамдарының өзгерісіне сезімталдығына қолжеткізуге ... ... ... талаптарын білдіреді. Базалық басқарудың мақсаты тәуекелдерді анықтау және талдауға басты көңіл бөле ... банк ... ... ... ... және жаңа ... ... болуына жол бермеу. Банк активтері мен пассивтерін күрделі басқару бұл банк қызметінің барлық бағыттарында табыстылықты көздейтін, тәуекелді төмендетуге бағытталған банктің ... ... ... ... ... ... ... шамасын белгілеу, өтімділік пен сезімтал пайыз мөлшерлемелерін анықтау, несиелік тәуекелді бақылауда ұстау, банктің активтерінің сапасын бақылау сияқты шараларды қамтиды. ... ... ... яғни ол ... ... ... ... және банктің қабілетін барынша көрсете біледі.
Жұмыста коммерциялық банктің активі мен пассивін басқару қызметіндегі қаржылық менеджменттің рөлі мен орнын анықтауға ... ... ... ... ... ... тәжірибеде қаржылық менеджменттің негізгі теорияларының 90-жылдардың басынан бері қолданылып келетіндігін дәлелдеп берумен қатар, кейбір теориялық тұжырымдамалардың әлі де ... ... ... анықтап берді.
Жоғарыда қарастырылған капиталдың құрылымын талдау нәтижесінде белгілі болғандай ҚР екінші деңгейдегі банктерінің ресурстарын активтерге ... және ... ... ... ... ... қоржындық тәсілмен басқару әдістемесін жасауға байланысты. Банктік активтердің сапасы активтік операциялардың түрлендірілуіне, тәуекелді активтерінің көлеміне, толық құны жоқ ... ... және ... ... ... ... ... анықталады. Банк активтерінің сапасына баға беруде және жалпы жағдайда несие банк ісінің негізіне алынуда. Әлемдегі банктердің банкротқа ... ... ... ... ... ... ... Көптеген банкирлер және реттеуші ұйымдардың пайымдауынша активтерді басқару банктің активтерінің сапасының басты көрсеткішін сипаттайды.
Банк активтерінің ... ... ... ... байланысты. Қаншалықты несиелік қоржында жіктелген (күмәнді және үмітсіз) несиелердің үлесі жоғары болса, соғұрлым банк ... ... ... ... ... ... да несиелік қоржынды басқару бұл өз кезегінде активтерді басқарудан ... ... ... біріне жатады. Банк несиелерінің өсу серпіні өз кезегінде банк жүйесіндегі ... ... ... ... ... ... ... ықпал етуде.
Банктер қаражатарының бір бөлігін мемлекеттік емес бағалы қағаздарға орналастырады. Мемлекеттік емес бағалы ... ... ... қағаздарды жатқызамыз. Соңғы жылдардағы банктердің активтерінің құрылымындағы бағалы қағаздарға жұмсалымдар үлесінің азаюы бір ... ... ... ... ... артуымен байлансты болса, екінші жағынан банктердің республикалық бюджеттің тапшылығының азаюына байланысты, мемлекеттік бағалы қағаздардың шығарылымының қысқаруымен және ... емес ... ... өтімсіздігімен түсіндіріледі.
Өтімділік және табыстылықты қамтамасыз етудің әдістемелік тұрғысынан коммерциялық банктің активі мен пассивін теңгерімді басқару ... ... және ... ... ... ... үлгісін жасауға байланысты болып келеді.
Банктік тәжірибеде банктің активі және пассивін басқару бірқатар әдістер арқылы ... ... Ең ... ... ... ... Бұл ... негізіне барлық ресурстарды біріктіру идеясы жатыр. Сосын жинақ қаражаттар сай келетін активтердің (ссудалар, үкіметтің бағалы қағаздары, қассалық қолма-қолдылық және т.б.) ... ... ... ... ... әдіс ... ... тәжірибесінде осы күнге дейін қолданылып келген әдіске ... Бұл ... ... ... активтердің санттары бойынша қаражаттарды бөлу үшін нақты критерийлер жоқ және бұл әдіс ... шеше ... ... бұл бос ақша ... тарту көздерінің көп түрлілігіне негізделеді. Әрбір қаражат көзі жеке ... және ... ... ... ... сәйкестендіру қажет. біздің ойымызша, деп атауға болады. Себебі аталған әдіске ... әр ... ... тартылған қаражаттарды орналастыру үшін пайдаланатын орталары анықталады. әдісінің алдыңғы әдісінен артықшылығы, өтімділігі жоғары активтердің ... ... ... және ... ... мүмкіндігінше жоғары өтімді активтерге салуға мүмкіндік береді.
Бұл әдістің басты артықшылығы, ... банк ... қол ... ... ... Активті және пассивті операциялар арасындағы теңгерімділікті ұстау теориясында банктің өтімділігі жүз пайызды ... ... еді ... ... бар. ... ... ... банктердің активтері мен пассивтерін басқаруда бастысы өтімділікті басқаруға басты мән бере бастағаны белгілі. Коммерциялық банктер өтімділікті қолдау мақсатында қаражаттарының бір ... ... ... ... екінші бөлігін пайда табу мақсатында табысты активтерге орналастыруға ... Бұл ... ... ... ... тәуекелмен байланыстылығын ескерсек, онда оңтайлы шамадан артық өтімді активтерді ұстау өз кезегінде банктің табыстылығын азайтып, ... ... ... әсер ... ... ... тек ... немесе пассивтер есебінен өтімділікті қолдап отыру, банктің алдына қойған мақсатына қол жеткізуге әрдайым ... ... Осы ... банктердің балансының өтімділігін басқарудың қарапайым үлгісін жасау ... ... ... ... ... әдістерді негізге ала отырып, біздің ойымзша, баланстың өтімділігін қамтамасыз етудің қарапайым үлгісі 9-суреттегідей қатынасты бейнелеуге тиіс.
Тұрақсыз ... ... ... активтер
Таза өтімді активтер
Сурет 4. Банк ... ... ... әдіс ... ... өтімділігін талдауда барлық активтерді екі топқа бөлеміз: өтімді және ... ... ... ... ... екі ... бөлу қажет: тұрақты және тұрақссыз. Бұл жерде банктің ... ... мен ... пассивтерін өзара салыстыру арқылы таза өтімді Гэп-ті анықтауға болады. Бұл әдістің негізгі мақсаты банктің балансының өтімді активтері мен ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Сонымен қатар, біздің ойымызша бұл ұсынылып отырған үлгісі банк ... ... мен ... арасындағы теңгерімсіздікті басқаруға мүмкіндік жасайды.
Жалпы бүгінгі қазақстандық банктердің өтімділік мәселесі біздің ойымызша проблемалық активтерді басқарумен байланысты болып ... ... ... ... банктік тәжірибеде проблемалық несиелермен жұмыс бөлімі болғанымен жалпы проблемалық активтерді басқарумен айналыстан құрылым жоқ. Сондықтан да біздің ойымызша ондай бөлімше ... ... аса ... (ПАБК) бұл кез келген банктің проблемалық активтерін басқарумен тікелей айналысатын өкілетті ұйым болып ... ... ... ... ... міндеттеріне байланысты, оның атқаруға тиісті мынадай қызметтерін бөліп қарастыруға ... ... ... ... ... активтер бойынша қарыздарды қайтару жұмыстармен байланысты кешенді шараларды ... ... өзге ... ... ... ... ... қайтаруға байланысты жұмыстарды ұйымдастыру және өзінің құзіретіне қарай банктің жоғарғы коллегиялық ұйымдарына арналған ... ... ... активтердің проблемалық топқа ауысу кезеңінен бастап, олардан нақты нәтиже шыққанша жұмыс ... ... ... ... ... ... банктің құрылымдық бөлімшелерінің қызметіне бақылау жасау және есепке алуды ұйымдастыру;
* бөлімшенің қарауында есепке алынатын қарыздарды қайтаруға байланысты туындайтын ... ... ... ... ... есеп айырысуды, есептеуді және бақылау қоюды жүзеге асыру.
Банктерде ПАББ ... ... әр ... жасауға болатыны белгілі.
Біздің ұсынуымызша ПАББ-нің типтік құрылымы және аталған бөлімшенің функциональдық байланыстары келесі беттегі 10-суреттегідей болғаны дұрыс.
Оның болуы ... ... ... ... жетекшісі - банктің жұмысында тәжірибесі көп, жүйелі ... ... бас ...
2. ... ... бар маман проблемалық активтерді есепке алып, есептік құжаттарын жасайды, резвертерді құрады, ПАББ-нің жұмысының нәтижелерін жоспарлайды және болжайды.
3. Бухгалтерлік білімі бар ... ... ... ... ... ... және ... ұсынған проблемалық активтермен жұмысының сызбасының үлгісін жасай білуі тиіс. Мұндай маманның басты артықшылықтары ... оның ... ... ... ... ... ... қайтару сызбасын іске асыру қарыз алушы-кәсіпорынның қызметін талдайды және есебін жүргізеді.
4. Несие бойынша маман несиелеу тәжірибесін жетік ... ... ... ... экономиканың өнеркәсіптік секторының қызметінің ерекшеліктерін және күрделі қаржыландыру сызбасын құра білуге тиіс.
5. Салық саласының маман тек қана ... емес ... ... ... салу ... мен ... ... сондай-ақ банктің ішкі аудит қызметімен өзара байланысты болуы тиіс.
6. Арбитраждық білімі бар заңгер банктің атынан арбитраждық сотта банктің мүдделерін қорғай ... және ... заң ... ... байланыста болуы қажет.
7. Қауіпсіздік мәселелері бойынша маман банктің қауіпсіздік қызметі мен ... ... ... ... ... өзара қарым-қатынаста болуға тиіс.
8. Филиалдар бойынша маман банктің құрылымдық бөлімшелерінің экономикалық-қаржылық жағдайын жетік білуге, олардың өңірлердегі қызмет ету ерекшеліктерін, ... және ... ... хабардар болуы тиіс.
9. Техника саласының маманы есептеуіш ... ... және ... ... ... кез ... ... білуі қажет.
Басқарма Төрағасы
Банк басқармасы
Жектекшілік жасайтын -Басқарма төрағасының орынбасары
Несиелік комитет
Проблемалық активтер комитеті
Талдау бөлімшесі
Проблемалық активтер бойынша үнемі ... ... ... бөлім
Проблемалық активтер бөлімшесінің жетекшісі
Жобалық қаржыландыру бөлімшесі
Ішкі аудит ... есеп ... ... бөлімшесі
Заң бөлімшесі
Қауіпсіздік бөлімшесі
Қазынашылық
Сурет 5. Проблемалық активтерді басқару бөлімшесінің құрылымы және ... ... ... ... ... айтқанда, кейбір банктер бастапқыда мұндай жаңа бөлімшенің басқару құрылымында болуын бәсекелестік тұрғыдан қаламауы мүмкін. Бірақ та уақыт өте келе ... ... ... тиімділігіне көздері жететіне күмән келтіруге болмайды. Қазақстандық банктерінің активтерінің бүгінгі жағдайы немесе сапасы ПАББ сияқты активтерді, оның шінде жіктелетін (проблемалық) ... ... ... ... ... ... етіп отырғаны сөзсіз.
2.3 Коммерциялық банк балансы өтімділігін сипаттайтын көрсеткіштерге талдау
Банктің өтімділігін талдау мақсаты банктік қадағалау органдарының нормативтік ... ... ... - тәуекел - ... ара ... ... ... болып табылады.
Аталған мақсаттарға жету үшін коммерциялық банк балансының құрылымын талдау қажет.
Коммерциялық банктің өтімділігіне бірқатар факторлар ... ... ... құрылымын талдау үшін өтімділік және тәуекелдік дәрежесі бойынша баптарды топтастыру көзделеді. Бұл ...
а) ... ... ... бірінші сыныпты өтімді активтердің үлесі көбірек болса, банк ... ... ... ... екенін;
б) банк балансында жоғары тәуекелді активтер үлесі жоғары болса, оның өтімділігі соғұрлым төмен болатынын ескеру қажет.
Мұнан өзге, банк өтімділігі ... ... ... ... ... Егер ... ... дейінгі салымдар бойынша салымшылар кез келген сәтте ақшаны талап етуге құқылы болса, ал шұғыл салымдар неғұрлым ұзақ ... ... ... ... ... талап еткенге дейінгі салымдардың үлес салмағының артуы және ... ... ... ... ... ... ... Банктің өзге банктерден алған займдарының сенімділігі, сондай-ақ банк балансының өтімділік деңгейіне әсерін тигізеді.
Тәжірибеде банк ... ... ... ... ... өтімділік көрсеткіштерінің мәнін банктік қадағалау органдары белгілеген нормативтермен салыстыру жолымен бағаланады.
Екінші деңгейдегі банктердің өтімділік нормативтерін есептеп шығаруды ... ... Бұл: ... өтімділік коэффиценті (К4) мен қысқа мерзімді өтімділік коэффиценті (К5)
Банктің ... ... ... ... ... ... ... орташа айлық мөлшеріне, өтімділігі жоғары активтердің орташа айлық мөлшерінің қатынасы ретінде есептеліп шығарылады.
Банктің қысқа мерзімді өтімділік коэффиценті, ... ... ... қоса ... ... өтеу ... үш ... аспайтын активтердің орташа айлық мөлшерінің, талап еткенге дейінгі міндеттемелерді қоса алғанда, тартылған мерзімді үш айдан аспайтын міндеттемелердің орташа айлық мөлшеріне ... ... ... ... ... айтылған коэффиценттердің ең төменгі мәнін өкілетті орган белгілейді. Коммерциялық ... ... ... ... және ... рәсіміне бірнеше кезеңдер кіреді.
Бірінші кезеңде банктің өтімділік деңгейін сипаттайтын кесте жасау ... ... ... көрсеткіштің (коэффиценттің) нақты мәнін тиісті нормативтік және ... ... ... ... ... ... ... әрбір көрсеткіштің жағдайын динамикада қарастыру қажет, бұл туындаған ахуалдың орнықтылығын немесе ... ... ... береді.
Соңғы төртінші кезеңде оның анықталған жағымсыз кезеңдері мен үрдістеріне факторлық талдау жүргізу көзделеді. ... ... ... ... ... ... және ... жауап беру қабілеті, банктің өзінің жұмысына ғана емес, сонымен қатар қарыз алушылардың қаржылық жағдайына да қатысты болады. Қарыз алушының қаржылық ... ... ... қарызды қайтармауына әкелуі мүмкін, бұл банктің табыстылығы мен өтімділігіне кері әсерін тигізеді.
Коммерциялық банктер осындай жағдайларды болдырмас үшін ... ... ... ... ... ... ... бір-бірден қарыз алушы бойынша шоғырландыру солардың бірі болып саналады. Аталған жағдайда, ... ... ... бір қарыз алушының немесе бір тұлға бақылайтын тұлғалар тобының кепілдіктерін және шартты міндеттемелерін қоса алғанда, несиенің ең ... ... ... ... ... ... банктердің тәжірибесінде екінші деңгейдегі банктер үшін пруденциалды нормативтер туралы Ережелерге сәйкес бір қарыз алушыға несие беру шектемесі (К3) енгізілген. ... ... ... ... ... бір ... алушыға (немесе қарыз алушымен байланысты топқа) берген несиелерінің, займдарының жиынтық сомасы, сондай-ақ ... мен ... ... ... ... ... ... тәуекелі мөлшерінің ең жоғары мөлшерін есептеу үшін мына формула қолданылады:
К3=, мұнда
Р - банк алдындағы міндеттемелердің кез ... түрі ... бір ... ... ... берешегі (немесе бір қарыз алушыға тәуекел мөлшері).
К - банк капиталы.
Банктің меншікті капиталына олардың ... ... бір ... алушыға банктің тәуекел мөлшерінің қатынасы мыналардан артып кетпеуі тиіс:
- ... ... ... ... ... тұлғалар болып саналатын қарыз алушылар үшін - 0,10.
Бұдан көзделетіндей, банкпен ерекше қарым-қатынасының болуымен ... ... ... ... ... ... ... банктің меншікті капиталының мөлшерінен артып кетпеуі тиіс:
- өзге ... ... үшін - 0,25 ... ішінде бланкілік қарыздар бойынша 0,10-нан көп емес).
Коммерциялық банк әртүрлі себептер бойынша шектеулерден арттыруға жол берген ... бұл ... ... ... ... ... етіп, ағымдағы және одан кейінгі айда шектеулерді арттырып жіберу жағдайларын жою ... ... ... ... сай банктердің активі мен пассивін басқаруды жетілдіруге байланысты жүргізілген зерттеу мынадай тұжырымдар мен ұсыныстар жасауға мүмкіндік береді:
Банктің активтері мен ... ... ... анықтау барысында әр түрлі ғалымдардың көзқарастарына жасалған зертттеулер, коммерциялық ... ... мен ... ... ... деп ... ... сәйкес, өтімділік пен табыстылықты қамтамасыз ететін теңгерімді банк балансының активтері мен пассивтерінің құрылымдарын қалыптастыру және оған ықпал ... ... ... ... түрде басқару шараларын түсіну туралы автордың тұжырымын қалыптастыруға ... ... ... ... банк ... мен пассивтерін басқаруды осылайша түсіну тәсілі мынадай жетістіктерге қол жеткізуге мүмкіндік береді: берілген тәуекел деңейінде ... ... мен ... ... ... ететін активтердің ықшамды құрылымын жасауға, тартылған қаражат көздері бойынша жұмасалатын шығынды азайтуды қамтамасыз ететін пассивтердің ықшамды құрылымын ... ең ... ... ... яғни ... ... мен ... шығысының арасындағы айырманың оң болуын қамтамасыз ететін активтер мен пассивтер құрылымын құруға.
Бәсекелестігіне және ... ... ... ... ... ... ... капиталына жасаған талдаулардан, капитал деңгейін өтімділік тұрғысынан жетілдіру мақсатында мынадай ұсыныстар жасалды: біріншіден, банктердің ... ... ... коэффициенттерін кемінде екі есеге көтеру; екіншіден, капитал деңгейін ұлғайту мақсатында шығарылатын акциялардың орналастырылуына мемлекет тарапынан қолдаулар көрсету; үшіншіден, капиталы өте ... ... ... бірігуі немесе қайта ұйымдастырылуы шараларын қарастыру.
Бүгінгі күні қазақстандық банктердің депозиттік қоржындарын басқару жүйесі мынадай элементтер есебінен жетілдіруді ... ... ... ... ... ... түрлерін бағалауды жетілдіру, банктің ақпараттық базасына қойылатын талаптарды күшейту, ... ... ... ... ... ... оңтайландыру. Коммерциялық банктер депозиттер бойынша туындайтын тәуекелдерді бағалау барысында сандық және сапалық ... ... ... ... ... және ... бағалауда құрылымдық талдау, ҚҰБ пруденциялдық нормативтік коэффициенттерін пайдалану, депозиттердің тұрақтылығын бағалау, факторлық талдау, ақша ағымын талдау әдістерін пайдаланумен ... ... ... ... ... кешенді түрде бағалауға мүмкіндік беретін бағдарламалық қамсыздандырулар жасауы ... ... ... ... ... ... барысында депозиттік емес ресурстардың үлесі, соның ішінде сырттан тартқан қарыздардың үлесі банктердің бірінші және ... ... ... ... көрсеткіштке ие екендігі анықталды. Талдау нәтижесінде банктердің активтердің жартысына жуық бөлігін сырттан тартқан ресурстар есебінен қамтамасыз етілгендігі белгілі болды. ... ... ... сырттан қаражат тартуларына реттеуші ұйымдар тарапынан нормативтік тұрғыдан шектеулер қою ... ... ... ... ... ... жағдайы мен үрдісіне талдау жасау барысында, активтерінің жіктелімінің ережесіне сәйкес, жіктелген (проблемалық) активтердің, оның ... ... ... ... жоғары болуы жағынан алдыңғы орынды АҚ және АҚ алады. Осылардың қатарында да ... ... ... ... активтерінің сапасына мән беру қажет. Себебі, жіктелген активтердің үлесінің жоғары болуы аталған банктердің ағымдағы пайдасы есебінен ... ... ... ... талап ететіндігін ескерсек, бүгінгідей өтімділік дағдарысы орын алған тұста мұндай мәселені дербес түрде шешетіндігі бізді күмәндандыратыны белгілі. Бұл ... ... ... ... ... күмәнді активтердің түрлеріне қарай, соның ішінде несиелерге қатысты провизия құру мөлшерлемесін азайту тұрғысынан ... ... ... ... банктердің өтімділік тәуекелін бағалау негізінде өтімділікті жоспарлау ... мен ... ... ... ... бұл ... ... өзгерісіне байланысты болуы мүмкін банк қоржындарының әлуиетті табыстары немесе зияндарының нұсқаларын талдауды білдіреді. Банктік тәуекелдер бойынша өтімділік деңгейін қарапайым стресс-тестілеуде ... ... ... түрлерін пайдаланауға тиіс: ағымдағы және салымдық шоттардан ақшаның кету мүмкіндігін; тез арада іске асырылу мерзімдері бар жоғары өтімді активтердің ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігін; ірі қарыз алушылардың немесе қарыз алушылар топтарының дефолтқа ұшырау мүмкіндігін; валюталық бағамдардың ауытқуын; ... және ... банк ... ... ... ... ... және т.б.; жүйелік сипатқа ие конъюнктуралардың өзгерісін; әр ... ... ... мен әр ... санатты тәуекелдер арасындағы өзара байланыстардың ықпалын.
Банк балансын теңгерімді басқару арқылы оның өтімділігіне қол жеткізуге мүмкіндік беретін өтімділікті басқарудың үлгісі ... ... мен ... ... ... ... өтімділікті басқару біршама тиімді әдістерінің бірі саналады. Осы жерде банктердің балансының өтімділігін басқарудың қарапайым үлгісін жасау қажеттігі туындайтыны сөзсіз. Баланстың ... ... ... ... екі ... ... ... және өтімсіз. Соған сәйкес банктің пассивтерінде екі топқа бөлу қажет: тұрақты және ... Бұл ... ... ... активтері мен тұрақсыз пассивтерін өзара салыстыру арқылы таза өтімді Гэп-ті анықтауға болады. Бұл әдістің ... яғни ... ... ... активтері мен тұрақсыз пассивтері арасындаға алшақтықты айқындау болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
* Банктің табыстарын басқару арқылы банк өтімділігін басқару // ... ... ... - 2008. - №2. - 275-278 бб., 0,5 ... ... активі және пассивін тиімді басқарудың, оның бәсекелестік қабілетін арттыруға ықпалы // ҚазҰУ ... ... - 2008. ... - 39- 44 бб., 0,75 ... ҚР ... деңгейлі банктердің проблемалық активтерін басқару тәжірибесін жетілдіру // Қаржы-қаражат. - 2008. - №1. - 10-15 бб., 0,75 ... ... ... деңгейдегі банктердің активтерінің сапасын талдау// ҚазЭУ хабаршысы. - 2008. - №2 (62). - 195-199 бб., 0,62 б.т.
* Банк ... ... ... ... шығуға тигізер ықпалы // Банки Казахстана. - 2008. - № 4.(130) - 24-27 бб., 0,5 б.т.
* ... ... пен ... ... басқару арқылы өтімділікті қамтамасыз ету әдістері // Аль-Пари. - 2008. - №1-2 (53-54). - 78-81 бб., 0,5 ... ... ... мен стратегиялық жоспарлаудың банк әлуетіне ықпалы // ... ... ... бизнеса. - 2008. - №3 (9). - 70-74 бб., 0,5 б.т.
* Казахстанская ... ... и ... ... ... в банках второго уровня // Shadow Economics and Social Economic Consequences of Corruption, Tax Evasion and Property rights ... ... ... (27-28 january, 2008, Tbilisi, Georgia) - Tbilisi state ... - 2008. - Стр. ... 0, 75 п.л.
* Современные методы оценки и управления операционным риском ... ... // ... ... ... ... - 2008. - №9 (461). - С. 34-37., 0,5 п.л.
* ... (оқу құралы) - Алматы, Издат-маркет, 2004. - 272 б. -18,68 ... Банк ... ... - ... ... ... 2004. - 241 б. - (өзге автормен бірге, жеке үлесім 7,5 б.т.).
* Банковское дело ... ... - ... ... университеті, 2006. - 190 б. - (өзге автормен бірге, жеке үлесім 6,06 б.т.).
* Банковское дело (учебник) Под ред. Г.С. ... - ... - ... ИПЦ, 2007.- 640 с. - ... ... ... жеке үлесім 6,75 б.т.).
* Банк ісі (оқулық) - Алматы, Издат-маркет, 2007. 471 б. - 29,37 б.т.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақсай өзені – Ақсай бекеті бойынша су өтімі қисықтарын тұрғызу және жылдық ағындыны есептеу16 бет
Баланс өтімділігін талдау және оған әсер ететін активтерді қарастыру факторларды талдау54 бет
Банк балансының активі мен пассивін теңгерімді басқару арқылы өтімділікті қамтамасыз ету бағыттары56 бет
Банк өтiмдiлiгiн басқарудың теориялық негiздерi64 бет
Банк өтімділігі55 бет
Банк өтімділігі және оған ықпал етуші факторлар12 бет
Банк өтімділігін басқару және талдау тәсілдері30 бет
Банк өтімділігін басқару негіздері81 бет
Банктің өтімділігін және тәуекелділігін басқару3 бет
Екінші деңгейлі банктердің өтімділік және төлем қабілеттілігінің экономикалық мазмұны85 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь