Банктің депозиттік операциялары және олардың қорларды қалыптастыруындағы ролі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

1 КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ДЕПОЗИТТІК ОПЕРАЦИЯ.ЛАРЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.1 Коммерциялық банктердің депозиттік операцияларының экономикалық мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.2 Коммерциялық банк депозиттері және олардың түрлері ... ... ... ... ... ...

2БАНКТІҢ ДЕПОЗИТТІК ОПЕРАЦИЯЛАРЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ҚОРЛАРДЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУЫНДАҒЫ РОЛІ ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.1Банктің депозиттік операцияларының қорларды қалыптастырудағы рөлі мен мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.2 Қор қалыптастыру мақсатында банктің депозиттік операцияларын тиімді ұйымдастыру және жүзеге асыру механизмі ... ... ... ... ... ... ... ... .

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Отандық экономиканың нарықтық қайта құру жолына өтуі оның дамуын бүкіләлемдік даму қарқынына ілесу деңгейімен анықталады. Сондықтан да бүгінгі күні отандық банктер өз саясаттарын қалыптастыруда әлемдегі әрекет етуші білімдер мен тәжірибелерге сүйенеді. Бірақ та қазіргі жағдайда батыстық экономикалық теория жетістіктері қазақстандық коммерциялық банктер қажеттілігін қанағаттандыруға жеткіліксіз.
Экономикалық дамудағы банктердің рөлін қарастырсақ, мысалы дамымаған экономикада банктер мәні жағынан барлық ұйымдастырылған қаржы нарығы ретінде сипатталады. Олар капиталды шоғырландыру мен бөлуде, қоғам жинақтарын корпоративтік инвестицияға трансформациялауда маңызды рөл атқарады. Осындай жағдайда коммерциялық банктерде тиімді депозит саясатын қалыптастыру мәселесі теориялық және шаруашылық тәжірибе тұрғысынан өте өзекті болып табылады.
Барлық банк саясаттарының ішінде ең маңыздысы ресурстық базаны құру саясаты болмақ. Банктің пассивтік операцияларды жүзеге асыру үрдісінде ресурстар базасын құру оның активті операцияларына қатысты маңызды мәселенің біріне айналды.
1 «Қазақстан Республикасының Ұлттық банк туралы» ҚР Президентінің Заң күші бар жарлығы. 1995 жылғы 30 наурыздағы №2155. оған 1995ж. 12.05.№2672, 1996ж. 07.03 №18,1996ж 01.27 №2830, 1997ж. 07.11. № 154, 1998ж. 06.28. №236, 1998ж. 07.10 №282, 1999 ж 07.16.№ 436, 2000ж .08.21. №3-4 заңдарымен өзгерістер мен толықтырулар енгізілген.
2 Қазақстан Республикасыдағы банктер және банк қызметі туралы» ҚР Призидентінің Заң күші бар жарлығы. 1995 жылғы 31 тамыздағы №2444. Оған 1996ж. 12.07.№50, 1997ж.07.11.№154, 1998ж 06.28. №236, 1996ж 07.10. №282, 1999ж. 07.16.№436, 2000ж. 08.21.№3-4 заңдарымен өзгерістер мен толықтырулар енгізілген.
3 Банки и банковское дело / Под ред. И. Т. Балабанова. М: издательство «Питер», 2000г
4 Банковское дело. Под науч. Ред. А.А.Адишева, С.А.Святова. – Алматы:Экономика, 2007 г. – 382 с.
5 Банковское дело. Учебник под ред. О.И.Лаврушина и др. – М.:Финансы и статистика, 2004 – 672 с.
6 Витрянский В.В. Договоры банковского вклада, банковского счета и банковские расчеты. – М.:Стандарт, 2006 г. – 356 с.
7 Глущенко В.В. Организация деятельности коммерческого банка. – М.:Крылья, 2007 г. – 207 с.
8 Көшенова Б.А. Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары.- Алматы, 2002ж.
9 Печникова А.В. и др. Банковские операции. – М.:ИНФРА-М, 2005 г. – 368 с.
10 Сетқасымов Ғ.С. Ақша, несие, банктер.- алматы: Экономика, 2001ж,
11 Семибратова О.И. Банковское дело. – М.:Академия, 2004 г. – 224 с.
12 Стародубцева Е.Б. Банковские операции. – М.:ИНФРА-М, 2006 –128 с.
13 Тавасиев А.М. Банковское дело: базовые операции для клиентов. – М.:Финансы и статистика, 2005 г. – 304 с.
        
        КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы:
пәні бойынша
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ...........................................................................................................
1 Коммерциялық банктердің депозиттік операция-ларының теориялық негізі.................................................................
1.1 ... ... ... операцияларының экономикалық мәні ..........................................................................................
1.2 Коммерциялық банк депозиттері және ... ... ... ... және олардың қорларды қалыптастыруындағы ролі...................................
2.1Банктің депозиттік операцияларының қорларды қалыптастырудағы рөлі мен мәні...............................................................................................
2.2 Қор қалыптастыру мақсатында банктің депозиттік ... ... ... және ... ... ... ................................................................................................
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ...............................................
3
5
5
9
18
18
23
31
33
КІРІСПЕ
Отандық экономиканың нарықтық қайта құру жолына өтуі оның дамуын бүкіләлемдік даму қарқынына ілесу деңгейімен анықталады. ... да ... күні ... ... өз саясаттарын қалыптастыруда әлемдегі әрекет етуші білімдер мен ... ... ... та қазіргі жағдайда батыстық экономикалық теория жетістіктері қазақстандық коммерциялық банктер ... ... ... дамудағы банктердің рөлін қарастырсақ, мысалы дамымаған экономикада банктер мәні жағынан барлық ұйымдастырылған қаржы нарығы ретінде сипатталады. Олар капиталды шоғырландыру мен ... ... ... корпоративтік инвестицияға трансформациялауда маңызды рөл атқарады. Осындай жағдайда коммерциялық банктерде ... ... ... ... мәселесі теориялық және шаруашылық тәжірибе тұрғысынан өте өзекті болып ... банк ... ... ең ... ... базаны құру саясаты болмақ. Банктің пассивтік операцияларды жүзеге асыру үрдісінде ресурстар базасын құру оның активті операцияларына қатысты маңызды мәселенің ... ... ... өздерінің активтік операцияларын жүзеге асыру үшін тартылған қаражаттардың 90 пайызынан жоғары бөлігін қолданады. Дәстүрлі түрде осы қаражаттардың негізгі бөлігін ... ... ... ол ... бір ... ... ... сақтауға салған ақша қаражаты. Ол қолма-қол ақша немесе ақшаның қолма-қол емес формасында, ұлттық немесе ... ... ... ... ... ақшалай қаражаттарды салымдарға тарту және оларды пайда табу мақсатында орналастыру жұмыстары депозиттік ... деп ... ... ... ... ... ... ресурстарының негізгі бөлігі құрылады.
Республикамызда депозиттік саясатты құру мәселелеріне аса назар аударылған жоқ. Тиімді депозиттік саясаттың дамуына кедергі келтіретін ... ... аз ... Солардың ішінде ең маңыздылары мыналар: банктердің төмен капиталдануы, айналымдағы ақша ... ... ... долларлануы. Бәрінен де банктер үшін ресурстар көзі болып табылатын депозиттік операциялар өңірлерде жеткіліксіз ... ... ... жағдайлар дипломдық зерттеу тақырыбының өзектілігін анықтап берді.
Мәселенің зерттелу деңгейіне келер болсақ, коммерциялық банктерде депозиттік операциялардың және олардың қорлардықалыптастыру мәселелерін ... Г.С. ... М.А. ... С.Б. ... И.А. Новиков, Н.Н. Хамитов, О.И. Лаврушин, Т.П. ... В.И. ... Ю.Г. ... ... ... және шетелдік ғалымдар айналысқан.
Банктердің депозиттік операцияларының тәжірибелік аспектілеріне Э.Дж. Долан, К.Д. ... Р.Дж. ... Ж. ... Д. ... П. ... Дж.Ф. ... т.б. ... ғалымдар жұмыстарын арнаған. Сонда да осы дипломдық жұмысты талдау барысында әлі де ... ... ... ... саясатын жүйелі көзқарас тұрғысынан, отандық экономика жағдайында құру ерекшеліктерін жан-жақты зерттеу қажеттілігіне көз жеткіземіз. Сонымен жоғарыда ... ... ... зерттеулерінің көбі осы дипломдық зерттеу тақырыбының мәселелерін тереңнен оқуға ... база ... ... ... тиімді депозиттік саясатын құрудың теориялық және тәжірибелік ... мен ... ... ... ... таңдауға, зерттеу мақсаты мен міндеттерін анықтауға негіз болды.
Зерттеу объектісі ретінде коммерциялық банктердің ... ... ... ... - ... ... ... экономикалық мазмұнын ашу және олардың қорлардықалыптастырудағы ролін анықтау болып табылады.
Алға қойылған мақсатқа қол жеткізу үшін мынадай ... шешу ... ... ... ... ... теориялық негізін қарастыру;
* депозиттік операцияларды қалыптастырудың құқықтық негізін қарастыру;
* коммерциялық банктердің депозиттік операцияларының экономикалық мәнін ашу;
* коммерциялық банктер ... ... ... ... ... мен ... ... элементтерін анықтау;
* банктердің депозиттік операцияларының қорларды қалыптастыру ... заты ... ... ... тиімді депозиттік операцияларын құрудың теориялық, тәжірибелік және әдістемелік негізі табылады.
Зерттеудің теориялық және әдістемелік негізі ретінде коммерциялық банктердің депозиттік ... ... мен ... ... ... сұрақтары мен тәжірибелік мәселелеріне арналған отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектері, мерзімджі басылымдар бетінде жарияланған мақалалар, халықаралық және республикалық ғылыми-тәжірибелік ... мен ... ... ... Өңірлік коммерциялық банктердің депозиттік саясатының қолданбалы аспектілерін зерттеу Қазақстан Республикасының банк қызметін реттейтін заңнамалық және нормативтік ... ... ... ақпараттық базасын статистикалық мәліметтер мен Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі, Қазақстан Республикасының коммерциялық банктері мен Акционерлік Қоғамының есептік мәліметтері, ... ... ... ... ... ... ... банктердің депозиттік операция-ларының теориялық негізі
1.1 Коммерциялық банктердің депозиттік операцияларының экономикалық мәні
Коммерциялық банктер ресурстарының құрылымында ... ... ... өте ... Нарықтық қатынастардың дамуына байланысты және банктік жүйе үшін уақытша бос ақшалай қаражаттарды ... ... емес ... болуы тартылатын қаражаттар құрылымын толығымен өзгертті десе де болады. Банктік тәжірибеде ... ... ... ... тәсілдеріне байланысты үлкен екі топқа бөлінеді:
1) ... ...
2) ... емес ... ... ... қаражаттардың ең көп бөлігін депозиттер құрайды.
Депозиттер банк үшін бірден-бір арзан ... көзі ... ...
Енді депозит дегеніміз не дейтін болсақ, депозит - бұл ... ... және ... тұлғалардың) банктегі белгілі бір шотқа салған жене өздері пайдалана алатын қаражаттары болып табылады. Яғни, депозит (латынша depositum - ... ... зат) - бұл ... ... уақытша пайдалануға беру бойынша экономикалық қатынастар болып табылады.
Коммерциялық банктер өз қызметіне ресурстар ... ... ... ... коммерциялық банк мақсаты мен міндеттеріне сәйкес максимальды пайда алу мен банк ... ... ... ... ... отырып депозиттік саясат стратегиясын құру қажет. Банктің депозиттік операциясы ең алдымен мынадай ... сай ... ... ... ... бәсеке қабілеттілік;
* ішкі қарама-қайшылықсыз.
Бұл жерде экономикалық мақсаттылық деп халықтан тартылған ресурстарды пайдалану рентабельділігін ... ... Бұл ... ... ... басқаруда қарастырылуы қажет. Жеке тұлғалардан депозиттік ресурстар тартудың салыстырмалы тиімділігін есептеуде онымен байланысты шығындарды да есепке алған жөн.
Салымдар бойынша ... ... ... ... сәйкес болуы қажет.
Депозиттік саясаттың ішкі қайшылықтарын бірнеше аспектілер негізінде қарастыруға болады. Бұл және депозиттік ... ... ... және ... ... ... мен оның сомалары сондай-ақ клиентураның әртүрлі категориялары бойынша дифференциялануы.
Коммерциялық банктердің депозиттік саясатының мәнін қарастыруда депозиттік операцияның субъектілері мен объектілері, оны ... ... ... ... ... ... ... мәселелерге тоқталған жөн.
Коммерциялық банктердің депозиттік операцияларының субъектілеріне банк клиенттері, коммерциялық банктер мен мемлкеттік мекемелер жатқызылады. Ал депозиттік операцияның объектілеріне банктің ... ... мен ... ... ... ... ... депозиттік операциясының субъектілері мен объектілері келесі суретте көрініс тапқан.
Коммерциялық банк
Коммерциялық банктердің депозиттік операциясы
Депозиттікоперация субъектілері
Депозиттік ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетулер)
Сурет 1. Коммерциялық банктердің депозиттік операцияларының субъектілері мен объектілерінің құрамы
Банктің депозиттік операциясын банктің жалпы ... ... бірі ... қарастыра отырып, депозиттік саясаттың негізгі мақсаты төмен ... ... мол ақша ... тарту екендігіне көз жеткіземіз.
Депозиттік саясаттың бұл ... ... ... ... үшін, оның құрылу үрдісінде мынадай мәселелерді шешу қажет:
* банклік пайда алуда депозиттік ... ... ... ...
* банк ... ... ... деңгейін сақтау;
* депозиттің әртүрлі үлгілерін үйлестіру және депозиттік операциялар субъектілерін диверсификациялауды қамтамасыз ету; несиелік ... мен ... ... мен ... ... ... беру операциялары мен депозиттік операциялар арасындағы өзара келісушілік пен өзара байланыстықолдау;
* депозиттік шоттардағы бас қаражаттарды ...
* ... ... ... ...
* ... ... бойынша пайыздық шығындарды төмендету жолдары мен құралдарын үнемі іздестіру;
* банклік қызметтерді дамыту және ... ... ... ... мен сапасын жоғарылату.
Бұған байланысты коммерциялық банк депозиттік операцияларын құрудың механизмін қарастыруға болады.
Депозиттік операцияның мақсаты мен жалпы ережелері
Пассивті ... ... ... және банк ... ... ... ... асырудың түрлі кезеңдерінде депозиттік үрдісті ұйымдастыру
Депозиттік үрдісті банктік басқару және бақылау
Сурет 2. Коммерциялық банктердің депозиттік ... құру ... ... ... ... ... тиімді инструмент болғандықтан банктің депозиттік саясатын құру үрдісі банктің пайыздық саясатын жүргізуімен тығыз байланысты.
Мемлекеттік реттеу кезінде салымдардың жеделдігіне ... ... ... нормалары заңдық тәртіппен реттелген, ал қазір банктер ҚРҰБ есептік мөлшеріне ... ... ... ... мөлшерлемелерін өз бетінше тағайындайды. Депозиттік шоттардың жекелеген ... ... ... шамасы салымның мерзімімен, сомасымен, шоттың қызмет ету ерекшелігімен және ... ... ... сақтауына байланысты анықталады.
Депозиттер бойынша пайыз төлемі банктің операциялық шығындарының негізгі бөлігін құрайды. Сондықтан да банк бір жағынан ... ... ... ... ... ... ... клиенттер үшін тартымды пайыз мөлшерін қолдауға мүдделі. Коммерциялық банктер ұзақ ... ірі ... ... ... үшін пайыздық шығындардың өскеніне қарамастан клиенттерге жоғары пайыздық мөлшерлер ұсынады.
Банктер арасында ресурс тартудағы бәсекелестік күрестің маңызды құралы - ... ... ... ... ... ... ... депозит бойынша пайызды салымдарды сақтандыру қорының белгілеген мөлшерлемесіне байланысты белгілейді. Депозиттердің жеке түрлері бойынша ... ... ... ... ... сомасына байланысты қойылады. Депозит мерзімі ұзақ болған сайын пайыздық мөлшерлеме де жоғары болып табылады. Сондай-ақ пайыз төлеу жиілігі де ... ... ие. Бұл ... ... төлеу жиілігі алшақ болған сайын мөлшерлеме деңгейі де жоғары болады.
Коммерциялық банктердің пайыздық саясатының негізгі бағыттарының бірі ... ... мен ... ... ... ... және есептеу болып табылады.
Ол үшін:
* салымдар (депозиттер) бойынша оңтайлы пайыз тағайындау;
* тартылған қаражаттар бойынша пайыздық мөлшерлер қарқынын зерттеу;
* инфляция жағдайындағы ... ... ... ... банк шығындарының жалпы құнындағы тартылған ресурстар бойынша пайыздық шығындар өзгерісін талдау қажет.
Пайыздарды есептеу кезінде пайыз мөлшерлерінің шамасы, қаражат ... ... күн саны ... ... ... ... ... банк таңдауда салымшы үшін пайыз мөлшерлемесін есептеу ... ... ... ... ... ... келесі тәсілдердің бірімен жүргізіледі:
* жай пайыздар;
* күрделі пайыздар;
* фиксирленген пайыздық мөлшермен;
* өзгермелі пайыздық мөлшермен.
Салымшыларды тарту мақсатында пайызды есептеудің әр ... ... ... ... ішінде дәстүрлі тәсілге жай пайыз жатады. Мұнда есептеу ... ... ... ... ... алынады.
Пайызды есептеудің екінші түрі - күрделі пайыз болып табылады. Бұл жерде есептеу кезені біткен соң ... ... ... ... де, ол ... сомасына тағы да қосылады. Осылайша, келесі есептеу кезеңінде пайыздық мөлшерлеме тартымды көрінеді. Мұндай есептеу тәртібі салымның сақталу мерзімін ұлғайтып, оны ... ... ... ... ... үшін ... ... ала есептеп беруді ұсынады. Бұл жерде салымшы ... ... ... сала ... ... Егер келісім-шарт мерзімінен бұрын тоқтатылатын болса, банк салым ... ... ... ... ... ... ... қайтарып алады. Кейбір банктер пайызды есептеу кезінде бір жылдағы нақты күнді алса (365 немесе 366 күн), ... ... ... ... (360 күн) ... Бұл да табыс мөлшеріне әсер етеді.
1.2 Коммерциялық банк депозиттері және олардың түрлері
Депозиттік операциялар келесідей ... ... ... ... ... ... ... табуға негізделуі қажет;
* банк балансының оперативтік төлем қабілеттілігін ... ... ... депозиттік саясат жүргізілуі керек;
* депозиттік операцияларды ұйымдастыру үрдісінде жедел салымдарға көңіл бөлген жөн;
* депозиттік операциялар мен мерзімі мен сомалары ... ... беру ... ... ... пен ... байланысты қамтамасыз ету қажет;
* депозиттерді тартуға ықпал ететін банклік ... ... ... ... қажет.
Банктік депозит мәнін зерттей орырып, З. С. Каценеленбаум депозиттің екіжақтылық сипатын атап көрсеткен. Депозиттер салымшылар үшін потенциалды қаражат ... ... ... чек толтырып, оны циркуляцияға жіберуі мүмкін. Сол уақытта банктегі қаражат пайыздық сыйақы әкеледі. Олар салымшы үшін екі рөлде ... бір ... ақша ... ... ... ... ... капитал рөлінде.
Депозиттердің қолма - қол ақшамен ... ... - ол ... ... ... ал кемшілігі - капиталдың әдеттегі әкелетін пыйызынан азырақ пайыз әкеледі. Осы төмендетілген ... ... ... емес, бұл банк табиғатының негізі болып табылады. Өйткені, банктік депозит бойынша төлейтін пайызы өз қаражатын орналастырудан түсетін ... ... ... Бұл ... ... қатынасы - (1/4) болып табылады [2].
Депозит тек клиентке ғана емес, сондай-ақ банкке де ... ... ... ... ссудалық капитал құруға мүмкіндігі бар. Содан соң банк оны ... ... ... ... ... ... бен несие бойынша пайыздың айырмасы банктің табысы болып ... ... осы ... ... ... ... базаны көбейтуге ұмтылуына әкеледі.
Банктің бойынша оның қаржылық талаптарының ... мен ... ... ... мен ... ... келуі керек. Осы ережеге сәйкес банктер алғымдағы шоттардағы қаражатты несиелеу ... ... ... ... еді. ... ... ... бір мезгілде барлық қаржатты алмайтындықтан, банктік қолма - қол ақша резерві там көп болмауына да болады. ... ... ... ... ... ... - қолсыз түрде жүреді. Кассалық ... ... ... ... - қол ақша ... ... ... көбейтіп, несие беруге реаурс түрінде қолданылуы мүмкін [3].
Жалпы алғанда, депозиттік операциялар активті және ... ... ... ... ... ... - ... уақытша бос ақша қаражаттарын басқа корреспондент- шоттарда орналастыруға байлансты операциялар. Олар банктің өтімді активтері ретінде, яғни ... ... өте аз ... алады.
Пассивті депозиттік операциялар - клиенттердің уақытша бос ақша қаражаттаран белгіліуақытқа жіне пайыз төлеу шартымен тартуға байланысты операциялар. Бұл - ... ... ... ... пассив жағының көп бөлігін алады және банктік ресурстар қалыптастырудың негізгі көзі.
Салымдарды, депозиттердің және депозиттік емес ресурстардың шоттарының әр түрілері кездеседі. Бұл ... ... ... ... банк қызметтеріне деген клиенттер топтарының сұранысын қанағаттандыруға және олардың қаражаттары мен ... бос ... ... шоттарға тартуға ұмтылуына жағдай жасайды.
Экономикалық мазмұнына қарай депозиттерді ... ... ...
1) талап етуіне дейінгі депозиттер ;
2) мерзімді депозиттер ;
3) ... ...
4) ... ... ... ақ ... ... белгілеріне қарай жіктеуге болады:
1) мерзімдеріне ...
2) ... ... категорияларына қарай;
3) қаражаттарды салу және қайтарып алу шартына қарай;
4) пайыз төлеу қарай;
5) банктің ... ... ... жеңілдіктер алуына қарай,т.б.
Салым иелерінің категорияларына байланысты депозиттік шоттар мынадай түрге бөлінеді;
1) жеке тұрғалардың шоттары;
2) ... мен ... ... шоттары;
3) жергілікті билік ұйымдарының шоттары;
4) қаржылық мекемелердің шоттары;
5) ... ... ... ... ... ... ... - салым иелерінің бастапқы талап етуіне байланысты әр түрлі төлем құжаттары арқылы қолма- қол ... ... әр ... ... ... ... дейінгі депозиттер ағымдағы есеп - айырысулар үшін қажет. Мұндай шотты ... ... ең ... клиент білдіреді, себебі оған есеп- айырысып, төлемдер жүргізу қажет болады. Мұндай ... ... ... ... қолмақол ақша түрінде, чекпен, аударыммен, басқа да төлем құжаттарымен рәсімделуі мүмкін [5]. ... ... ... тәжірибесінде талап етуіне дейінгі депозиттерге келесілер жатады:
* мемлекеттің, акционерлік кәсіпорындардың және әр түрлі шағын коммерциялық құрылымдардың ағымдық ... ... ...
* әр ... ... тағайындалған қорлардың қаражаттары;
* есеп айырысудағы қаражаттар;
* жергілікті бюджеттер қаражаттары және олардың шоттарындағы қаражаттар;
* ... ... ...
* басқа банктердің корреспонденттік шоттарындағы қаражат қалдықтары.
Талап етуіне дейінгі депозиттік шоттардың арықшылығы олардың иелері үшін жоғарғы өтімділігіне байланысты сипатталады. Талап ... ... ... шоттарағ қаражаттар, шаруашылық және басқа да поерациялардың жүзеге асырылуы барысында түседі және пайдаланылады.
Кемшілігі - шот ... ... ... ... өте төмен мөлшерде төленерде. Осылайша, талап етуіне дейінгі шоттардың өзіндік ерекшеліктері қалыптасады:
1) ақша салу және оны алу кез келген ... ... ... ... ...
2) шот иесі ... осы ... пайдаланғаны үшін пайыз түрінде немесе комиссиондық ақы алып отырады;
3) банктер талап етуіне дейінгі ... ... ... ... үшін өте ... деңгейде пайыз төлейді, кейде төлемеуі де мүмкін;
4) ... ... ... ... ... ... банк орталық банкте сақталатын міндетті резервтерге жоғарғы мөлшерде аударымдар жасайды.
Талап ... ... ... бір ... ... шотты да жатқызуға болады. Контокррент (итал. conte corrente - ағымдық шот)- бұл банктің клиентпен арадағы барлық ... ... ... ... шот ... ... ... бір жағынан, банк ссудалары мен клиенттердің бұйрығы бойынша шоттарды жүргізілетін барлық төлемдер жүргізілсе, екінші жағынан - ... ... ... ... түсетін қаражаттар орналастырылады. Осылайша, бұл - ... ... шот ... ... ... шотқа ұқсас овердраыты бар шотты айтуға болады. Бұл щот бойынша клиент пен банктің шартына сәйкес шот иесі шот ... ... көп ... ... ... ... ... шот бойынша қарыз алу сирек блоады. Яғни, бұл шотқа пассивті қалдық тән. ... бар ... ... ... айырмашылығы - онда бір мезгілде басқа шоттар да ... Ал, ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар контокоррент шоттар шаруашылық субьектілер үшін ашылса, овердлафты бар шоттар жеке тұлғаларға да ... ... ... ... дейінгі депозиттерге банктердің корреспонденттік шоттары да жатады. Бір банктің басқа банктерде ақша шоттары ностро - шот деп ... ... ... ... ... осы ... ақша шоттар лоро-шоттар деп аталады.
Банктер арасында корреспонденттік қатынастар орнату кезінде жақтар осы ... ... ... ... ... ... және дебеттік қалдық бойынша шекі мөлшері, пайыздық мөлшерлемелері банктер арасындағы корреспенденттік қатынастар турлы келісім- шартпен анықталады.
Лоро - ... ... ... құрылуы банк айналымыныда басқа корреспондент банктерден тарылғым қосымша ресуастардың болуын білдіреді. Ал, активті ... - ... ... ... яғни ... ... ... бергендігін көрсетеді. Ностро - шотта осыған қарама - қарсы ... ... ... лоро және ... шоттар бойынша кредиттік сальдо балансында корреспондент банктен алған ... ... ... ... банктерде талап етуіне дейінгі депозиттер тартлған қаражаттар құрылында көп үлесті алады. Бұл бактік ресурсты қалыптастырудың ең арзан жолы ... ... ... етуіне дейінгі депозит қаражатының жоғары мобильділігіне байланысты бұл шот қалдығы үнемі өзгерісте болып табылады. Шот иесінің қаражатты кез ... ... ... банк ... жоғары өтімділігі бар активтердің болуын талап етеді. Сондықтан банктер бұл шоттарға өте аз пайыз төлейді немесе тіпті ... ... ... ... ... ... ... жоғары қозғлмалылылығына қарамастан, оның ең төменгі қалатын сомасын анықтап, соны тұрақты несиелік ресурсқа айналдыруға болады. ... ... ... депозит шотында сақталған және ауыстыруға болатын қаражат үлесі ... ... ... болады.
А = (Оср / Окр) * 100 % ...
А - ... ... ... ... болатын қаражат үлесі;
Оср - бір жылдағы ... ... ... қаражат қалдығы;
Окр - бір жылдағы ағымдық шот бойынша несмелік айналым.
Мерзімді депозиттер - ... ... бір ... және ... ... ... орналасырылған клиенттердің уақытша бос ақша қаражаттары.
Бұл депозит түрі алдын ала хабарлаудан кейін немесе мерзім бойынша ... ... ... ... ... ... ... бірқа қолма - қол ақша түрінде ... ... Егер ... ... бұл ... ... ... онда шот иесі айыппұл төлеуге міндетті.
Мерзімді ... ... - ... ... ... ... ... оларға міндетті резервтердің төменгі мөлшері белгіленеді.
Депозиттің бұл түрін алдын ала хабарлау негізінде немесе уақыты жеткен кезде ... иесі ала ... ... депозиттерді чектер арқылы алуға болмайды. Мерзімді депозиттерді басқа шоттарға аударуға болады.
Мерзімді депозиттер мынадай түрлерге бөлінеді:
* меншікті-мерзімді депозиттер;
* ... ала алу ... ... ... ... ... ... банктік жүйеге қатысты мерзімді депозиттердің біршама түрлері дамуда. Олар: меншікті мерзімді салымдар, кері алу ... ... бар ... ... , депозиттік сертификаттар, жинақ сертификаттары. Мерзімді депозиттердің түрлерге бөлінуі.
Мерзімді ... ... ... ... алу ... бар ... тұлғаларға берілетін
Жинақ сертификаттары
Басқа тұлғаларға берілмейтін
Сурет 3. Мерзімді ... ... ... ... шот ... алдын ала белгіленген күні қайтарылады, ал осы күнге дейін банк ... өз ... ... иемденеді Егер шот иесі белгіленген күні соманы кері алмаса, онда оны сол күннен ... ... шот ... ... ... ... депозиттер сақталу мерзіміне қарай жіктеледі:
* 30 күнге дейінгі;
* 30-90 күнге дейінгі;
* 90-180 күнге дейінгі;
* 180-360 ... ...
* 360 ... дейінгі.
Мерзімді депозиттер бойынша салым иесінен алдын ала хабарлау депозиті бойынша міндетті түрде өтінішін талап ... ... беру ... ... ала келісіледі және депозит бойынша соған сәйкес пайыз белгіленеді.
Мерзімді депозиттердің мынадай ерекшеліктері болады:
* есеп айырысу үшін пайдаланылмайды;
* шоттағы ... баяу ...
* ... ... төленеді;
* пайыз мөлшерінің ең жоғары деңгейі Ұлттық банк тарапынан реттеліп отырады;
* ақшаны алу туралы салым ... ... ала ... етуі талап етіледі;
* бұл шоттағы қаражаттар бойынша ең төменгі мөлшерде резератер белгіленеді.
Тағы бір кеңінен ... ... түрі - ... ... ... ... мерзімі жоқ, қаражатын алуда ескертуін талап етпейді, салымының жоғарғы шегі шектелген, ... салу және алу ... ... ... ... ...
Банктер үшін мұндай шоттар қосымша жұмыстарды талап етеді: операцияны ресімдеу қиынырақ, кітапшаны жоғалту және ұрлатып алу ... сай екі ... ... енгізу қажет және т.б. Компьютердің көмегімен жасалған жеке бет шоты туралы көшірмесі негізнде жинақ салымдарымен ... ... ... ... бар. ... депозиттер және жинақ салымдары депозиттік ресустардың біршама тұрақты бөлігін білдіреді
Жинақ салымдарының тұрақты мерзімі болмайды бұл ... түрі ... ... ... ... төменгі мөлеррде пайыз төленеді. Жинақ салымдары жинақ кітапшалары ... ... ... ... ... ерекшеліктері болады:
* ақшалай қаражаттарды сақтауда мерзімі болмайды;
* шоттағы қаражатты алдын алу ... ... ... ... ... ... шотқа саларды немесе шоттан аларда міндетті түде ақшалай қаражаттар қозғалысы көрсетілетін жинақ кітапшасының болуы талап ... ... ... шоттары тек жеке тұлғаларға ғана ашылады. Шетел тәжірибесінде мұдай шоттар коммерциялық емес ... және ... ... ... ... ... банктік тәжірибеде жеке тұлараға ашылатын жинақ салымдары салым оерацияларының мерзіміне және мазмұнына қарай мынадай түрлерге бөлінеді: ... ... ... жеке ... ... ... ... салым операцияларының мерзіміне және мазмұнына қарай мынадай түрлерге бөлінеді:
- ... ... ...
- ... жарна қосатын мерзіміді жинақ салымдары;
- ұтыс салымдары;
- ақшалай заттай ұтыс салымдары;
- ... және ... ...
- ... ала ... хабарлайтын салымдар;
- валюталық салымдар.
Мерзімді жинақ салымдарына тұрақты мерзімі ... және сол ... ... ... ... емес салымдар жатады. Мерзімді жинақ салымдарына басқа жинақ салымджарына қарағанда жоғарғы ... ... ... ... қосатын салымдар - бұл шоттағы қаражатқа алдын ала ... уәде ... ... ... соманы қосып отыруға болатын салымдарды білдіреді. Бұл шотта жинақталған сома белгілі бір күнде толы төленеді.
Ағымдық жинақ салымдары, негізінен, жалақы, ... ... ... ... үшін жинақталатын және пайдаланылатын қаражаттарды білдіреді. Мұндай салымдар бойынша өте төменгі пайыз ... ... мен ... салымдарының бір түріне депозиттік және жинақ сертификаттарын жатқызуға болады.
Депозиттік және жинақ сертификаттары - ... ... ... ... өткен соң тиісті қаражатты және оған есептелетін пайызды алуға құқық ... және оның ... ... ... ... ... ... жазбаша куәлігі.
Депозиттік және жинақ сертификаттары иемденуіне қарай екі түрлі ... ... ... сертификаттар;
* мәлімдеуші сертификаттар.
Атаулы депозиттік және жинақ сертификаттары ... ... ... ... Ал, ... ... ... иесінің аты-жөні көрсетілмейді, яғни оны кім иеленсе, сол қаражаттың иесі болып саналады.
Депозиттік және жинақ сертификаттары саьылған тауарлар және ... үшін ... ... ... ... ... есеп ... қызметін атқара алады. Депозиттік сертификаттар көбіне ірі сомада шығарылатындықтан да, оларды ... ... ... ... банктік тәжірибеде депозиттік сертификаттардың мынадай екі түрі бар:
* аударылатын;
* аударылмайтын.
Аударылмайтын депозиттік ... ... ... ... болып, уақыты жеткен соң банкке ұсынылады.
Аударылатын депозиттік сертификаттар басқа бір ... ... ... сатып алу-сату арқылы өтеді.
Сонымен қатар, сертификаттарды басқа белгілеріне қарай да бөлуге болады:
1. Бір рет шығарылатын;
2. Сериялармен шығарылатын.
Айналым мерзімі бойынша:
1) ... ... ... дейінгі.
Өтелу шартына қарай:
1. Белгілі бір есеп кезеңі өткенге дейін біркелкі төленіп отыратын пайыздық мөлшерлемесі бар сертификат;
2. Пайызы сертификат мерзімі ... ... ... ... өтеу үш түрлі тәсілмен жүргізіледі:
* сертификатты жаңадан шығару;
* салымның басқа түрлеріне немесе талап ... ... ... ... аудару арқылы;
* қолма-қол ақша түрінде (жеке тұлғалар үшін).
Сертификатты шығаратын банк шығарылу шарты мен айналымын өзі белгілейді. Өз сертификатын ... ... үшін ... ... ... ... инвестор үшін тиімді пайыздық мөлшерлеме;
* салымшы үшін тиімді ... ... ең ... ... ... мөлшерлемені қайта араудың икемді механизмі;
* стандартты шығарылу шарттары;
* номиналды төлеу мен пайыздың есептелуін сенімді етіп кепілдендіру;
* потенциалды ... ... ... яғни ірі жарнама.
Жинақ сертификаты жеке тұлғаларға арналып шығарылады. Жинақ сертификатының мерзімі 1-3 жылға ... ... ... ... Жинақ сертификаты тек жеке тұлғаларға беріледі.
Сертификат бланктері ... ... бар ... ... дайындалады. Сертификат бланкінде шығарылу шарттары мен басқа да мәліметтер орналасуы ... ... ... ... болуы талап етіледі:
* атауы;
* шығарылу себебіне нұсқау;
* ... ... ... салу ... ... өтеу мерзімі;
* депозиттің мөлшері;
* салынған соманы банктің міндетті түрде қайтару міндеттемесі;
* депозит ... ... ... пайыз мөлшерлемесі;
* тиісті пайыз сыйақысы;
* эмитент банктің атауы мен мекен-жайы;
* ... ... ... ... екі тұлғасының қолдары және банк мөрі.
Егер сертификат бойынша салымды алу ... өтіп ... ... ... сертификат талап етуіне дейінгі құжат болып саналады және банк оны алғашқы талап етуінде өтеуге тиіс. Мұндай жағдайда банк сертификатты сатып ... ... ... ... ... ... Коммерциялық банктер үшін бұл сертификат ресурсты жинақтау тиімділігімен, яғни ірі соманың белгілі бір мерзімге түсуін сипаттайды.
Қарапайым депозиттік ... ... ... ... артықшылыққа ие:
* сертификаттардың таратылуы мен айналуында қаржы делдалдарының үлкен көлемінің ... ... ... саны ... ... ... жағдайында сертификат басқа тұлғаға сатыла алады, бұл жерде оның иесі сақталған уақытына табыс алады және банк ... ... ... ... ... иелері салық салу кезінде көп табыстан айрылмайды.
Жинақ сертификаттары бойынша ... ... ... тәрізді салық салынбайды. Мерзімді депозиттерге қарағанда сертификаттардың кемшілігі - ... ... ... ... үлкен шығындарының болуы.
Осындай жағдайда, коммерциялық банктердің активтік операцияларын қаржыландырудың басты көзі ретінде пайдаланылуға тартылған қаражаттарды жинақтауда, коммерциялық ... ... ... ... түрде жүргізе отырып депозиттік операцияларды ұдғайту талап етіледі. Депозиттік оепрацияларды ұйымдастыру барысында коммерциялық банктер баланс өтімділігін сақтай отырып, мынадай ... ... ... ... ... ... активтік операциялардың мерзімдері мен сомасына сәйкес келуі;
* депозиттік операциялар банк пайдасын ұлғайтуға ... ... ... алу үшін ... жасауға тиіс;
* депозиттік операцияларды ұйымдастыру процесінде мерзімді депозиттер мен мерзімді салымдардың көбірек тартылуына көңіл бөлу;
* ... ... ... ... ... ... ... түрлерін ұлғайтып, осымша қызмет көрсетіп, жеңілдіктер жасауға тиіс.
Депозиттік операциялар ... ... мен ...
* ... пайда алуға немесе болашақта пайда алу үшін жағдай жасауға депозиттік операциялар әрекетету керек;
* банк балансының оперативтік өтімділігін ... ... ... ... ... ... ... банк баланысының өтімділігін жоғары дәрежеде демеп отыратын мерзімдік салымдарға депозиттік операцияларды ұйымдастыру процессінде ерекше назар аударылуы қажет;
* депозиттік операциялармен ... беру ... ... ... ... және ... ... өзара байланыспен сабақтастылықты қамтамасыз ету қажет;
* салымдарды тартуға, банктік қызметтерді дамытуға шаралар қолдану.
Қазіргі кезде ... және ... ... ... үшін ең тиімді ресурс көзі болып табылады. ... ... ... үшін ... ... байқалады. Банктік терминологияда ұғымы пайда болған. Неғұрлым ірі кәсіпорындардың өз банкі бар. Алайда, банктерде бір-бірінен ірі ... ... ... ... жағдай көп кездеседі. Бұл ағымдық және жинақ шоттарындағы қаражаттардың банк ... өте ... ... ... ... ... талаптарына сәйкес көптеген банктер шоттың жеке менеджері механизмін енгізеді [11].
2Банктің депозиттік операциялары және олардың қорларды ... ... ... ... ... қорларды қалыптастырудағы рөлі мен мәні
Экономикалық дамудағы банктердің рөлін қарастырсақ, мысалы дамымаған экономикада ... мәні ... ... ұйымдастырылған қаржы нарығы ретінде сипатталады. Олар капиталды шоғырландыру мен бөлуде, қоғам жинақтарын корпоративтік ... ... ... рөл атқарады.
Осындай жағдайда коммерциялық банктерде тиімді депозит саясатын ... ... ... және ... ... тұрғысынан өте өзекті болып табылады.
Барлық банк саясаттарының ішінде ең маңыздысы ресурстық базаны құру ... ... ... ... ... ... асыру үрдісінде ресурстар базасын құру оның активті операцияларына қатысты маңызды мәселенің біріне айналды.
Банктер өздерінің активтік операцияларын жүзеге асыру үшін ... ... 90 ... ... ... ... ... түрде осы қаражаттардың негізгі бөлігін депозиттер құрайды.
Депозит ол белгілі бір ... ... ... сақтауға салған ақша қаражаты. Ол қолма-қол ақша немесе ақшаның қолма-қол емес формасында, ұлттық немесе шетел валютасында салынуы ... ... ... ... ... ... және оларды пайда табу мақсатында орналастыру жұмыстары депозиттік операциялар деп аталады. Осының негізінде коммерциялық банктердің несиелік ресурстарының негізгі бөлігі ... ... ... саясатты құру мәселелеріне аса назар аударылған жоқ. Тиімді депозиттік саясаттың дамуына кедергі келтіретін факторлар ... аз ... ... ішінде ең маңыздылары мыналар: банктердің төмен капиталдануы, айналымдағы ақша ... ... ... ... ... де ... үшін ... көзі болып табылатын депозиттік операциялар өңірлерде жеткіліксіз деңгейде дамуы.
Бәрінен бұрын банк іс-әрекет концепциясын жасап, өзін көрсету керек. Бәсекелестер, ... және ... ... бұл ... ... ... болып табылады. Яғни олардың көзқарастарын және ойлаған келешектегі мақсаттарды анықтау үшін басшылыққа алу ...
* ... ... бойынша Банктің негізгі мақсаттары болып: халық пен кәсіпорындардан депозиттерді тарту, ... ... ... ... ... депозиттерді сақтандыру жүйесін жетілдіру, дапозиттермен жұмыс істеу бойынша әріптестерге кәсіби білім ... ... ... ... ... ... операциялар жұмысы бойынша кездесетін мәселелер:
Ішкі мәселелерге:
* депозиттік операциялар бойынша ... кадр ... ... ... ... жеткіліксіз болуы.
Сыртқы мәселелерге:
* депозиттік нарықта бәсекелестің жоғары болуы;
* шетел ... ... ... ... ... ... ... жеткіліксіздігі;
* халықтың әлеуметтік қорғануының жеткіліксіздігі.
* Депозиттік операциялар бойынша бар және мүмкін болатын ... ... ... операциялар бойынша, сондай-ақ клиенттер тобы бойынша тәуеклдерді бағалаудың әртүрлі әдістерін ... ... ... ... бір ... ... рестурстардың жалпы сомасының ауытқуын аңғаруға мүмкіндік береді.
* Банкке жаңа клиенттерді тарту ... мен ... ... ... ... жеке және ... ... депозиттері нарығында қандай позицияларды алатынын талдауы қажет. Азаматтардың салымдары ... ... ... ... және ... өзі мен ... ... жүйені несиелік ресурстар қамтамасыз етуде рөлі бойынша біртекті емес. Мысалы: талап етілмелі салым ақша базасында және қолма-қолсыз ... ... ... ... ... ... салымдарынан ерекшелеу қажет, олардың бас функциясы болып ақшалай жинақтарды ұйымдастыру болып табылады. ... өз ... екі ... нысанда: жинақ ақша салымы және жинақ ақша ... ... ... Банктің депозиттік портфелінің қалыптасуы.Банк үшін құралдарды тартудың негізгі көзі болып клиенттер депозиты табылады, олар барлық міндеттемелер сомасының үлкен бөлігін құрайды. ... тыс банк ... ... ... ... ... немесе амалдар жасауға борышты.
* Қаржылық нәтижелерді талдау. Қаржылық көрсеткіштердің есеп-қисапы негізінде мамандармен жасалады.
Осылайша, депозиттік саясаттың қалыптасу стратегиясын ... және ... ... әр ... ... құзыреті болып табылады. Бұл стратегияның әрбір адымы ... ... ... бұларды банк нарыққа шығарарда талдауы қажет. Коммерциялық банктің ... ... ... бөлігі - бұл тарифтік (пайыздық) саясат, өйткені депозиттік пайыз ресурстарды тартудың тиімді құралы болып саналады. ... ... ... пайыздық мөлшерлемелердің саралануы жүргізіледі, соның ішінде халықтың төмен деңгейін әлеуметтік экономикалық ... ... ... ... ... ... сараланады. Депозиттерге пайыздық мөлшерлемелердің қалыптасуында банк өзіне алатын тәуекел дәрежесі мен ... ... және банк ... маңызды рөл ойнайды. Банктер пассивтеріндегі депозиттер үлесін түсіргісі келсе, ... ... ... ... және ... көлемі бойынша үлкен депозиттерді және ұзақ мерзімге тартуға мүдделі банктер клиенттерге пайыздың жоғары мөлшерлемесін ұсынады, өйткені банк ... ... ... депозиттердің басымдылығы өтімділік пен төлемқабілеттіліктітиімді басқаруға мүмкіндік береді. Жинақтық пассивтерде мерзімдік депозиттердің ұсынбалы үлесін - 60% ... ... ... ... ... болжанатын бөлігі болып табылады, бұл ұзақ мерзімге сәйкес аса ... ... ... ... асырады.
Бүгінгі күнде екінші деңгейлі банктердің депозиттік базасын қалыптастыру проблемасы аса көкейкесті ... ... ... ... ... ... кездесетін проблемаларының бірі ресурстық базаны қалыптастыру.
Микроэкономикалық фактор ретінде ресурстық база коммерциялық банктің өтімділік пен төлем қабілеттілігіне тура әсерін ... ... ... ... ... ... ... алатын кіріс мөлшерлері әр түрлі ресурс нарығында, депозиттік нарықтарда, банк алатын кіріс мөлшерлеріне қатты ... ... ... ... ... банктердің арасында бәсекелік дау басталады.
Өзіне жаңа клиенттерді тартуды ғана ... ... ... ... тарту көздерінің құрылымының қайта - қайта өзгертулерді қосатын ресурстық базаны қалыптастыру коммерциялық банктердің актив пен ... ... ... ... ... ... табылады. Пассивтерді нәтижелі басқару дұрыс депозиттік саясатты жүзеге асыру деп те ... ... ... осы облысындағы өзіндік ерекшелігі осындай: пассивті операциялардың бөлігінде банктердің таңдауы белгілі бір клиенттердің тобымен шектеулі.
Банктік ... ... ... ... ... ... ... тартылымына әкеледі. Сондықтан, менің ойымша, банктің ресурстық базасын нығайту үшін негізінде қажетті диверсификация деңгейін ұстау, пайыздық ставкалар, көлемдері және ... ... ... ... ... және ... ... ақшалай қаражатарды тарту мүмкіндіктерін қамтамасыздандыру салынған депозиттік саясат қажет.
Нарықта ... ... ... ... ... мен ... дамуын қолдау мақсатында - те депозиттерді ... ... ... ... Бұл ... ... уақытта да көкейкесті болып табылады. Бұл жүйе банк үшін де клиент үшін де пайдалы болып табылады. Клиенттер үшін ... ... ... ... салымдарын банктің банкротқа ұшырау мүмкіншілігі кезінде сақтау тұрғысынан тартымды болады. Бұл сол ... ... жүйе жоқ ... ... ... салыстырмалы басымдылықты қамтамасыз ететін болады. Бұл жүйе банкке тұрғындар мен заңды тұлғалардың уақытша бос ақша ... ... ... ... ағымын алып келеді, өйткені олар салымның қиын жағдайлардан қорғанғандығына сенімді ... ... ... тиісінше экономиканың нақты секторын несиелеу үшін өз базасын кеңейтуге мүмкіндік береді.
Ресурстық потенциалды кеңейту ... банк ... ... ... ... ... ... орай клиенттерге қол жететіндік салым тізімін кеңейту, оларға ыңғайлы жаңа қызмет түрлерін еңгізуге бағытталған дұрыс депозиитік саясатты өткізу ... ... ... деңгейін өсіру банк жұмысының басымды бағыттарының бірі боуы тиіс.
Банктің депозиттік саясаты ... ... және ... ... ... ... қарастырылуы тиіс. Олар: жұмыскер мен зейнеткерлер, жастар мен орта жастағы адамдар сонымен қатар халықтың аз қамтамасыздандырылған деңгейіне және орта және ... ... ... бар ... ... тиіс. Банк әрбір клиентпен ұзақ мерзімді әріптестік қатынастарды орнатуға ынталануы тиіс. Осы ... банк ... ... ... банк ... жаңа ... ... болуын, маркетингтік зерттеулерді өткізуді, банктік өнімдер мен қызыметкердің толық спекторын ұсынуды және қалыптастыруды жобалауы тиіс.
2003 жылдың 1 наурызына дейінгі мәліметтерге ... ... ... ... 38 - інде банктік операцияларды өткізу үшін Қазақстанның Ұлттық банкінің лицензиясы бар, оның ішінде мемлекетаралық - 1, шетелдіктердің қатысуымен ... емес - ... ... ... ... - 15. Банк ... стандарттардың негізінде дамыту стратегиясын қалыптастырады. Оның көмегімен ішкі ресурстарды тарту саясатын ... ... ... ... ... өсімі негізінен халық қаражаттарының және кәсіпорындар депозиттерінің ағымының есебімен алады. ... ... өз ... ... ... ... ... бойынша төмен бағалар ешкімді де өзіне тартпайды. Ақшасы бар адам өз қаражаттарын банкке қысқа ... ... (0,7% - 0,8%) ... ... ... ... пайызға ( 5% - 10%) береді.
Сондай - ақ келесіні ұмытпау керек, салымшыларды ... ... тек ... емес, сонымен қатар әлеуметтік болып саналады. Егер 17500 орташа еңбекақы болса, онда стажы бар дәрігер 14000 теңгені алады және бұл ... ... және ... ... сөз ... да болмайды.
Жалпы екінші деңгейлі банктердің депозиттік операцияларын қалыптастыру бірінші кезекте банктің ұстанған депозиттік саясатына байланысты.
Осындай ... ... келе ... елімізде коммерциялық банктердің тұрақтылығы мен сенімділігі үшін банк саясатының депозиттік элементімен ... ... ... ... рөл ... Бұл дегеніміз банк ресурстарының қорыта айтсақ кредиттік ұйымдардың тұрақтылығы, қолайлы және ... ... ... ...
Депозиттік саясаттың өзіндік күрделіліктері бар. Депозиттік саясаттың маңызын ауқымды көлемде ... ... мол. ... ... болсақ коммерциялық банктердің депозиттік саясаты банктің пайда болуымен әрекет ету кезеңіндегі стратегиялық және тактикалық әрекеттерімен, сонымен бірге депозит ... ... және ... ... Депозиттік саясаттың ішкі аясында банктегі депозиттік саясатты ұйымдастырудың ... және ... ... көтеріледі. Депозиттік саясаттың мәні банк жүйесін басқарудың бір ерекшелігі екенін анықтауға мүмкіндік береді. Осыдан келіп, депозиттік саясатқа мына бағыттарды ... ... ... ... ... ... қажеттілікті жабдықтау барысындағы шығындарды анықтау;
* банктің кредиттік және депозиттік жиынтығын ... ... ... және ... ... басқару;
* банктің тұрақтылығын нығайтып, таратылуын сақтау.
* Банктің депозиттік саясатын сәтті іске асыру мынадай мәселелерге келіп ... ... ... банк пайдасын немесе болашақтағы келер пайдасын жасауға әрекет ету;
* ... ... ... деңгейін сақтау;
* депозиттік операциялардың диверсификациясын және депозиттің әр түрлі көлемін сақтауды қамтамасыз ету;
* депозит арасындағы байланысты және ссуда бойынша алым беру ... ... ... ... ... ... ... депозиттік есептің төмен көлемдегі пайдалылығы;
* ресурстарды тарту кезінде пайыздық шығындардың төмен болу жолдарын іздестіру;
* банк қызметінің жоғарылау сомасын және ... ... ... ... келген коммерциялық банктің депозиттік базасының құрылымы объективті және субъективті ... ... ... және ... әрекет етеді.
Субъективті мәселелерге мыналар жатады:
* коммерциялық банктердің кең көлемді әрекеті және төмен капиталдық базасы;
* клиенттерді тартуда банк басшылығының тактикалық және ... ... әрі банк ... ... ... ... жоғары және орта менеджмент деңгейінің төмен болуы;
* депозиттік саясат жүргізудегі отандық банктердің ғылыми - ... ... жоқ ... ... ... ... жетіспеушілігі: банктегі іске қажетті бөлімдердің болмауы; депозиттік нарықты зерттеудегі маркетингтік деңгейдің төменділігі; ұсынылған депозиттік қызмет көрсетудің шектеулілігі т.б.
Объективті ... ... ... ... ... және ... ... тікелей және қосалқы әрекеті мемлекеттің және мемлекеттік органдардың тікелей және қосалқы әрекеті;
* банкаралық бәсекелестік;
* ... және ... ... ... ... басқару жүйесі төмендегі элементтерді қажет етеді:
- банктің ... ... ... ... ... депозиттік операцияларды бағалау үшін банктің ақпараттық базасы;
- депозиттік операцияларды бағалау әдістері;
- депозиттік операциялар бойынша минимизациялау ... ... ... ... депозиттік операцияларын тиімді ұйымдастыру және жүзеге асыру механизмі
Банктік сектор қаржы нарығының маңызды бөлігі бола ... ... ... қаржы делдалы ретінде, басқа кәсіпорындардың және халықтың уақытша бос қаражаттар сомасын салым ... ... ... ... ... ... қашанда клиенттерде болады. Сондықтан банктер салымшылар үшін өте қатаң бәсеклестік жүргізеді. Банк үшін оларды жоғалту өте қиын жағдай. Өйткені ... ... ... ... тартылған қаражаттар құрайды.
Қазіргі уақытта коммерциялық банктер алдында пайда болатын мәселелердің бірі - ресурстық базаның ... ... ... ... база (қор) микроэкономикалық фактор ретінде коммерциялық банктердің өтімділігі мен ... ... әсер ... ... банк ... ... мен табыстың мөлшері банк әртүрлі ресурстар нарығында, әсіресе депозиттік нарықтарда алатын ресурстар көлеміне қатал тәуелді. Осыдан банктер арасында ресурстарды тартуда ... ... ... ... ... ... кеңейту мақсатында өзінің депозиттік саясатын жандандыру қажет. Осыған байланысты банк жұмысының басым бағыттарының бірі болып клиенттерге қолайлы ... ... ... және ... ... үшін қызметтердің жаңа түрлерін енгізуге бағытталған сауатты депозиттік саясат жүргізу жолымен депозиттік портфельді біртіндеп ... ... ... табысты қызмет етуі жеткілікті ресурстық әлеуеттің болуына байланысты. Бірақта бұл ... ... ... ... және ... ... әсер ететін факторлардың ықпалындағы күрделі экономикалық объектілер болып табылады. Факторлардың біреуінің кері әсері басқа факторлардың оң ... ... ... да өз ... сай ... ... кері ықпалын жұмсарта алатын банктер нарықта артықшылыққа ие болады.
Ресурстық базаны қалыптастыру үрдісінде ... ... банк ... ... ... ішінде, банктің депозиттік саясатын қалыптастыруға ықпал етуші аспектілерді және оның келесідей ерекшеліктерін есепке алу қажет: қаржы-экономикалық көрсеткіштерді (қаражат көлемі мен ... ... ... ... мен пайданы, қаражаттың түсу көздері мен құрылымын); ұйымдастыру ... ... бас ... ... менеджмент деңгейін және банк персоналының біліктілігін); технологиялық параметрлерді ... ... ... мен ... ... ... жеке ... ие, ол банк қызметіне тәуелді, реттеуге болатын, өзгеріске ұшырауға бейім, динамикалық болып келеді.
Коммерциялық банктің тиімді ... ... ... және нормативті-құқытық жағдайларға байланысты сыртқы факторлар әсер етеді.
Барлық банкке ықпал ... ... және ... бір банк ... ықпал ететін микроэкономикалық факторларды бөліп көрсетуге болады.
Банк ресурсын қалыптастыруды ұйымдастыруға ықпал ететін факторлар, банк депозиттік саясаты банктің ... ... ... жеке ... да ... ... ... саясаттың макроэкономикалық факторлары банкке қатысы бойынша объективті сипатқа ие, сондықтан да несиелік ұйым өз ... ... ... оларға аса көңіл бөлген жөн.
Коммерциялық банктердің депозиттік қызметін анықтаушы негізгі макроэкономикалық факторларға ... ...
1) ... банк өз ... ... асырып отырған қаржы - экономикалық жағдай;
2) мемлекеттің ақша - ... ...
3) ... ... ... мен ... ... дамуы;
4) елдегі банклік бәсеке мен банк ... даму ...
5) ... өмір сүру ... мен ... ортаның жағдайы.
Бұл факторлардың коммерциялық банк қызметіне ықпалын бағалай отырып, қалыпты Экономикалық өсуге болып ... ... ... ... ... ... ... қаражат тарту саласындағы қызметтеріен оң ықпал етіп отырғанын атап айтқан жөн.
Алдыңғы қатарлы шетелдік банктер тәжірибесін оқу, шет ... мен ... ... халыққа көрсетілетін банклік қызметтер нарығының даму қарқының талдау, Қазақстан халқына көрсетілетің банклік қызметтер ... ... ... және ... ... анықтау депозиттік саясатты дайындау тактикасы мен стратеиясын әзірлеу кезінде банк басшылыққа алатын мынадай негізгі талаптарды бөліп ... ... ...
1) ... ... ... ... және осы нарықтағы банктің рөлін талдау (банктің геграфиялық орналасуы, клиентке жақындығы, филиалдар желісінің жеткіліктілігі, қала немесе ауылдық мекен, бәсекелестің бар - ... ... ... ... ... ... әләуметтік - мәдени жағдайы).
2) Диагностика ( талдау нәтижелерін синтездеу, банктің әлді және әлсіз ... оның ... мен ... анықтау) .
3) Әрекет етумі факторларды сақтап қалғандағы банк ... ...
4) ... жою және ... ... ... қол ... банк маңсаты мен міндеттері. (Депозит және несие томенету мақсатымен мақсатты нарықтарды анықтау және нарықты талдау; депозитке қаражат ... және оны ... ... ... максималдау; банктің депозиттік және несиелік портфелін басқаруды оңтайландыру; ... ... ... ... қабілеттілікті қордау;
5) Банк тактикасы мен стратегиясын әзірлеу.
Банк қызметтері нарығындағы банкаралық бәрсеке деңгейін есепке ала ... ... ... ... және сол ... ... халыққа қызмет көрсету бойынша меншікті операцияларын дамыту мақсатында минадай шаралар қарастыру қажет;
а) бастапқы кезеңде - ... ену ... ... (клиенттер, нарықтар мен өнімдер бойынша);
б) соңында - клиенттерге қызмет көрсету сапасын жоғарылату және банклік өнімдер мен ... ... ... жолымен әртараптандыру мен дамыту стратегиясын таңдау жажет.
6) Банк тәжірибесін қолыптастыру ... ... ... ... ... ... ... асыруда).
7) Бақылау.
Депозиттік саясат мынадай типтік ... ... ... жүйе ... ... ... ... негізгі бағыттарын дайындау бойынша банк стратегиясы;
* ресурстық ... ... ... ... банк ...
* депозиттік саясаттың жүзеге асырылуын бақылау.
Депозиттік саясатты жүзеге асыру үрдісінде банк ... ... ... мен ... ... ортндауы көп жағдайда коммерциялық банктің депозиттік саясат механизмдерін тиімді қалыптастыру мен жүзеге асыруына байланысты. Коммерциялық банктер ... ... ... ... кезеңі оңтайлы депозиттік саясат құру мен депозиттік ... ... ... үшін ... ... табылады және қалғанымен тығыз байланысты. Депозиттік саясатты құру және жүзеге асыру бойынша банктің оңтайлы ұйымдастырылу ... құру ... ... ... ... ... құру және ... асыру үрдісіне қатысушы банк бөлімшелері көрсетілген.
Депозиттік саясатты құру үрдісі банктің пайыздық ... ... ... ... ... ... банк депозиттік қызметтердің өзіндік анықтау қажет. Бұл банкішілік бәсеке мен ... үшін ... өсуі ... ... қуны мен ... міндетті есебімен өз қызметтерінің пайдалығын қомтамасыз ету қажеттілгімен байланысты. Бұлдан > банк үшін тартылған қаражаттың шынайы құны ... ... ... ... ... ... ... қаражаттарды орналастырудың минималды деңгейін анықтау үшін қажет.
Курстық ... ... ... бірі ... банктер депозиттік саясатының шекаралары болып табылады. Коммерциялық банктер депозитттік саясатының шекарасы дегеніміз заңды және жеке тұлғалардың уақытша бас ақша ... ... ... ... ... шегі.
Сонымен осы шекараны жіктеу келесідей белгілер бойынша беріледі:
* депозиттік нарықтағы сұраныс пен ... ... ... шекаралар);
* Қазақстан Респбуликасы Ұлттық Банк нормативтері мен банк лимитінің ықпалы ... ... ...
* ... ... ... бойланысты (сыртқы және ішікі шекаралар);
* депозиттік қатынастардың жеделдігіне байланысты (уақыттық шекаралар);
* географиялық қағидаларға байланысты (территориялық шекаралар);
* ... ... ... мен ... ... ... және сапалық шекаралар).
Жүргізіліп отырған депозиттік саясат тиімділігіне тартылған ресурстар бағасының ықпал ету ... ... ... ... ... ... ... негізделген қағидаларды сақтаған жөн. Олардың ішінде ең алдымен, жинақ мөлшері мен сақтау ... ... ... ... ... бойынша пайызды дифференциалдау қағадасын, банк қызметі рентабелділігін қамтамасыз ету қағидасын және салымшылар жинағын қорғау мен сақтау қағидасын ... ... ... тиімді пайыздақ саясатын құруда осы қағидалардың үйлесуі талап ... ... ... ... ... құру ... ... суретте көрсетілген жалпы және спецификалық қағидалар жатқызылады.
Депозиттік саясаттың жалпы ... ... - ... ... ... ... ... деңгейде жүргізген мемлекеттік ақша - несие саясаты үшін де және әрбір нақты коммерциялық банк деңгейіндегі саясат үшін де ... ... ... ... ... ... ... оңтайлық және тиіимділік, сондай-ақ банк депозиттік саясатының барлық элементтерінің ... ... ... ... ... банктің оның даму стратегиясы тұрғысынан банк депозиттік саясатының ... ... ... ... ... сияқты банктің нақты сол кезеңде оңтайлы әрі тиімді дамуы үшін ... ... ... ... көрінеді. Депозиттік саясаттың спецификалық қағидаларына банк шығынының оңтайлы деңгейін қамтамасыз ету, депозиттік операцияларды өткізу қауіпіздігі, ... ... Банк ... бос ақша ... ... ... ... өзі қызмет көрсететін нарықтық реалий есебінен табыс алуға тырысады. ... ... ... ... құру ... негізделген қағида
Спецификалық
Жалпы
Сенімділікті қамтамасыз ету қағидасы
Банк операциясының қауіпсіздік қағидасы
Оңтайлы деңгейді қамтамасыз ету ... ... ... және ... ... саясат бірлігі қағидасы
Сурет 4. Коммерциялық банктер депозиттік операцияларын құру қағидалары
Жоғарыда аталған қағидаларды сақтау банкке депозит саясатының тиімділігі мен оңтайлылығын қамтамасыз ете ... ... ... ... ... және ... ... құруға мүмкіндік береді.
Депозиттік саясатты құру үлгісі ... ... ...
* ... ... ... мен жалпы ережелері;
* әр түрлі кезендерде депозит үрдісін ұйқымдастыру;
* депозиттік үрдісті ... және ... ... ... ... ресурстар тарту саласындағы стратегиясын анықтайды.
Екінші кезең депозиттік операцияларды басқару ... ... ... келесі тактикалық бағыттарын көрсетеді. Үшінші кезең депозиттік үрдісті ұйымдастыруға нақты операциялар мен шараларды көрсетеді.
Төртінші кезең депозиттік ... ... мен ... ... ... ... қарастырады.
Сонымен депозиттік саясаттың негізгі элементтері мыналар:
* оның негізгі элементтерін дайындау ...
* ... ... құру ...
* ... ... ... асырылуын бақылау.
Банктің депозиттік базасын кеңейтуге бағытталған шаралар кешеніне қаржылық және маркетингтік құралдардың қатары кіреді: 5-суретте ... ... ... түрлерінің кенеюі.
* Сақтандыру сертификаттарын шығару.
* Салымдардын пайыздарын алдын-ала төлеу.
* Депозиттерді мерзімінен бұрын алудан ... ... ... ... кезеңінің оңтайлы көлемін анықтау
Банктің депозиттік саясат
құралдарының нығайтуы
Маркетингтік құралдар
* Телемаркетинг қызметінің құрлуы.
* Интернет арқылы ақпарат ... ... ... ... ... ... саясат құралдарының нығайтуы
Банктер әрбір клиентпен ұзақ мерзімді әріптестік қатынастарды орнатуға ынталануы тиіс. Осы мақсатпен банк клиенттердің ... ... банк ... жаңа бағыттарының пайда болуын, маркетингтік зерттеулерді өткізуді, банктік өнімтер мен қызыметкердің толық спектрін ұсынуды және қалыптастыруды жобалауы тиіс.
Берілген депозит ... ... ... ... ... ... ойымызша, жас өспірімдер арасындағы потенциалды клиенттер үшін қолайлы ұсыныстарды енгізу керек. Бұл темір жол немесе автобусқа билетті ... ... әр ... ... және ... фирмаларға барғандағы жеңілдік, бірақ та қойылатын шарт барлық көрсетілген қызметке төлем бұл салымда бар және бір мерзім аралығындағы ... ... ... ... ... клиентпен ұзақмерзімді әріптестік қатынастарды орнатуға ынталануы тиіс. Осы мақсатпен банк клиенттердің қажеттіліктерін дамытуды, банк бизнесінің жаңа ... ... ... ... зерттеулерді өткізуді, банктік өнімтер мен қызыметкердің толық спектрін ұсынуды және қалыптастыруды жобалауы ... Банк ... үшін ... ... ... ... олар ... туған күн және басқа да мейрамдар мезгілдеріне ыңғайлы етіп оранласқан. Олардың мерзімдері дәстүрлі мерзімдерінен қысқа, ал пайызы жоғары. Мақсаттық ... ... ... жаңа ... салымдарды алуға болады, яғни жыл ішінде банк жаңа жылды тойлау үшін аз мөлшердегі салымдарды салады, ал жыл ... ... ... ... Ал ... ... ... жинауды келесі жылға дейін жүргізе алады.
Банк депозиттік саясатты жетілдіру мақсатпен жоғары кірісі бар клиенттерге бағдарланған ... ... ... алар еді. ... ... дербес берілгендері тек бір адамға -VIP- клиенттермен жұмыс істейтін ... ғана ... ... ... ... бар ... ... орай пайыздар ай сайын төленеді, оның ішінде тегін берілген пластикалық карта. Сондай-ақ кассаға ... ... ... аты- жөні ... Нәтижесінде, банктің төмен және орта кызметкерлеріне клиент туралы қандай да болсын мәліметтер берілмейді.
Клиенттердің қызуғышылығын арттыру және ... ... ... үшін Банк ... салымдар бойынша пайыз төлемдерін алдын-ала немесе сыйақылармен, инфляцияның жоғалтулардың өтемақысын төлеу мақсатымен ақшалай соманы ұсынуды қарастыру ... Осы ... ... ... ... құрамдарды орналастырғанда салымшы сол кезде оған тиісілі кіріста ала алады. Бірақ та егер ... - шарт ... ... жойылса, онда банк салым бойынша пайыздарды қайта есептейді және мөлшерден жоғары төленген сома салым ... ... ... өсуіне байланысты көптеген адамдар өздерін дәулетті санайды және бүгінгі күнде олар телефон арқылы банктің агенті үйге шақыру қызметін ... ... ... сай ... ... тез дамуындағы негізгі элементі ретінде ғаламдық компьютерлік желі Интернет шығып отыр. Адамдар әлемдік желінің артықшылығын сезе бастады. ... ... ... ... ... сайтынан банк туралы ақпарат алып, сол банкке депозит салуына да мүмкіншілік туып отыр. Бұл клиентке уақытты үнемдеуге және артық қағазбастылықты ... жол ... ... телемаркетинг бастапқы қоңырау соққандардың көбісін қанағаттандырып, банк өзіне жаңа клиенттердің тартуға ықпал жасай бастайды.
Осымен бірге банк ... ... ... ... ... ... бұл ... клиенттік базаның қалыптасуының тиімді құралын жасайды. Банктің әрбір бәсекелі артықшылығы, сатуға арналған әрбір жаңа өнімі ... ... әрі ... ... оңай ... сонымен қатар бәсекелестердің ұсыныстарынан тиімді ерекшеленуі қажет.
Сонымен ... ... ... ... ... нәтижелі құралдарының біріне жарнамалық саясаттық жүйелік әдістерін құру керек. Банктің әрбір бәсекелік артықшылығы, сатуға ұсынылатын әрбір жаңа өнім клиенттерге түсінікті және ... оңай ... ... бәсекелестердің ұсынымдарынан әлде қайда пайдалы болуы тиіс.
Банк депозиттік базасын кеңейту мақсатында біздің ойымызша, жинақ сертификаты ... ... ... ... көңіл аудару қажет, бұл әлуетті клиенттер үшін де, банктің өзі үшін де тиімді болады. ... ... ... жасалған мерзімдік салымдар алдында сертификаттар елеулі артықшылықтарды иеленеді. Жинақ сертификаттарын шығару банк үшін ... ... ... ... ... сертификаттарды шығарған кезде ақша қаражаттар шаруашылық субъектілерді несиелеуге бағытталатын міндетті резервтер қорына аударылмайды. Екіншіден, сертификаттардың ... мен ... ... ... ... ... саны ... әлуетті инвесторлар шеңбері кеңейеді. Осыдан басқа, жинақ сертификатының иесі үшін елеулі тиімді жақтары бар. Мысалы, сертификаттар иесі ... ... ... табыстың аз үлесін жоғалтады, өйткені сертификаттар бойынша табысқа салық салу бағалы қағаздар бойынша табысқа салық салуға ұқсас. Сонымен қатар, ... ... ... нарығында сертификат мерзімінен бұрын өзге тұлғаға сатыла алады, сақталған мерзім үшін ... ... ... және ... банк ... ... ... ал салым иесі мерзімінен бұрын мерзімдік салымды кері алатын ... онда ... үшін ... ... ... ал банк үшін ... бөлігінің жойылуын білдіреді.
Осылайша банк депозиттік саясатты дайындаған кезде оны оңтайландыратын ... бір ... ... алуы ... ... ішінде мыналарды белгілеуге болады:
* банктің тұрақтылығын, сенімділігін және қаржылық тұрақтылығын сақтау үшін депозиттік, несиелік және ... ... да ... ... ... ... азайту мақсатында банк ресурстарын әртараптандыру;
* клиенттер бойынша депозиттік портфелді саралау;
* әртүрлі клиенттер топтарына сараланған тәсілдеме;
* банк өнімдері мен ... ... ... ... депозиттік операцияларын жетілдірудің және оның орнықтылған қамтамасыздандыру рөлінің жоғарлауының кейбір жолдары.
Қорытынды
Коммерциялық банктерде активті ... ... ... ... ... рөлді иеленеді. Дәл солардың арқасында банктің келешектегі инвестициялық қызметі үшін ... ... ... ... ... үшін ... базаны нығайту өте қажетті. Жалпы салымдар көлемінің ұлғаюы мен ... және жеке ... ... ... кеңейуі арқылы депозиттік операцияларды ұйымдастыру мен салымдарды тартуды ынталандыру жүйесін жақсартуға болады. Бұған ... ... ... ... және жеке ... депозиттік шоттарын ұлғайту арқылы, клиенттердің талабын толық қанағаттандыратындай қызметті жақсарту және банкке қаражаттарды салуға ынта ... ... ... болады.
Депозит негізінен банкке белгілі уақытқа сақтауға, қолдануға берілген ақша қаражат. Банк депозиттік опреацияларды атқара отырып, өзінің экономикадағы ... ... және ... жақсарта алады. Сондықтан банктер депозиттік операцияларды жүргізуде әртүлі әдістер мен жаңа операйиялар енгізе ... ... ... тартуда келесі салым түрлерін ұсынады; талап етуге дейінгі, мерізімдік және жинақтық депозиттер. Осыларды жетілдіре отырып өз көздеген ... ... ... ... ... ... ... сияқты көзінің кейбір кемшіліктерін атамауға болмайды. Бұл мыналар: салымдарға ақша қаражаттарды тартқанда банктің ... және ... ... көп ... жеке аймақ шегінде бос ақша қаражаттардың шектеулі болуы. Осыдан басқа, салымдарға ақшалай қаражаттарды жұмылдыру маңызды дәрежеде банктің өзіне емес, ... ... ... ... ... нарығындағы банктер арасындағы бәсекелік күресі оларды депозиттерді тартуға ықпалын тигізетін ісметтерді дамыту бойынша шараларды қабылдауға мәжбүр етеді. Осындай мақсаттар үшін ... ... ... ... ... ... маңызды. Депозиттік базасын күшейту банктер үшін өте маңызды. ... ... ... ұлғайту, жеке және заңды тұлғалардың салымдары шеңберін кеңейту арқасында депозиттік операцияларды ұйымдастыруға және салымдарды тартуды ынталандыру жүйесін жақсартуға болады.
Жұмысты жазу ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар салымдық операциялар аймағында банктік жүйенің нақты субъектісінің қызметі зерттеленді.
Жұмыста жүргізілген зерттеу нәтижелері бойынша Қазақстанның депозиттік нарығында азаматтардың уақытша бос ақша ... ... ... ... ... ... байқалуда.
Біріші тарауда коммерциялық банкте депозиттік саясаттың қалыптасу үрдісіне көңіл бөлінді, ... ... ... оның ... зерттелді, банктік ресурстарды басқару жүйесінде депозиттік саясаттың рөлі анықталды.
Ал, ... ... ... ... банктерде алатын орнына, Қазақстандағы депозиттік нарыққа толығымен сипаттама беріліп талдау жасалынды. Соған байланысты осы тарауда қарастырылғандай, депозиттік ... ... ... бір табан алға басып дамығанын көреміз. Бұл дегеніміз ең алдымен еліміздің салауатты саясатынан ел экономикасының жақсарғаны, яғни ... ... ... және ... ... оған ... халықтың сенімінің ұлғаюы.
Сондай-ақ осы банк салымдарының және депозиттік операцияларының маңыздылығы мен банк алдындағы клиенттердің қаражатын салымға тартуды жақсартудың жолдары ... ... ... сенімін жақсарту мақсатында құрылған мақсаты, міндеті және қызмет атқару жолдары қарастырылды. Бұған қоса банктердің тұрақтылығын, сенімділігін және өтімділігі мен ... ... ... ... ... Мұнда депозиттерді ұйымдастыру жолдары, яғни банкпен клиенттердің арасындағы келісім, олардың құқығы және міндеттері талқыланды.
Депозиттік операциялар қызмет көрсетуде ... ... ... үнемі озық әдістер мен байланыс және электрондық ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
Жұмыста қазіргі уақытта коммерциялық банк алдында тұрған мәселелер қатары көрсетілген. Олардың ішінде банктің ресурстық базасының қалыптасу ... және ... ... азаматтар салымдарының жеткіліксіз қорғалу мәселесі.
Депозиттік саясаттың теориялық негіздерін зерттеу және салымдарға қаражатты тарту аясында қалыптасқан ... баға беру АТФ ... ... ... жетілдіру бойынша ұсыныстар мен кепілдемелер қатарын жасауға мүмкіндік берді.
Банктің ... ... ... және ... базаны күшейту үшін келесілер ұсынылады:
* Халықтың әртүрлі табыс деңгейіне ... ... ... бар тізбесін кеңейту.
* Жинақ сертификаттарын шығаруды игеру.
* Халықтың мерзімдік салымдарын болжамбаған кері алудың жағымсыз әсерін азайту бойынша ... ...
* ... жоғалтуларды өтеу мақсатында орналастырылған салымдар бойынша сәйкес табысты алдын-ала төлеу.
* Клиенттер үшін жаңа ісмет - телемаркетинг қызметін енгізу.
* Банк ... ... ... ... ҚР ... Заң күші бар ... 1995 жылғы 30 наурыздағы №2155. оған 1995ж. 12.05.№2672, 1996ж. 07.03 ... 01.27 №2830, 1997ж. 07.11. № 154, 1998ж. 06.28. №236, 1998ж. 07.10 №282, 1999 ж ... 436, 2000ж .08.21. №3-4 ... ... мен ... ... Қазақстан Республикасыдағы банктер және банк қызметі туралы>> ҚР ... Заң күші бар ... 1995 ... 31 ... №2444. Оған 1996ж. ... ... 1998ж 06.28. №236, 1996ж 07.10. №282, 1999ж. 07.16.№436, 2000ж. 08.21.№3-4 ... ... мен ... ... ... и ... дело / Под ред. И. Т. Балабанова. М: издательство , 2000г
* Банковское дело. Под науч. Ред. А.А.Адишева, С.А.Святова. - ... 2007 г. - 382 ... ... ... ... под ред. О.И.Лаврушина и др. - М.:Финансы и ... 2004 - 672 ... ... В.В. ... ... ... банковского счета и банковские расчеты. - М.:Стандарт, 2006 г. - 356 с.
* ... В.В. ... ... ... банка. - М.:Крылья, 2007 г. - 207 ... ... Б.А. ... ... ... ... ... Алматы, 2002ж.
* Печникова А.В. и др. Банковские операции. - ... 2005 г. - 368 ... ... Ғ.С. ... ... ... алматы: Экономика, 2001ж,
* Семибратова О.И. Банковское дело. - М.:Академия, 2004 г. - 224 ... ... Е.Б. ... ... - ... 2006 - 128 ... ... А.М. Банковское дело: базовые операции для клиентов. - ... и ... 2005 г. - 304 с.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Қазақстан Республикасының несие саясаты және ондағы банктердің атқаратын ролі67 бет
"Кәсіпорынның өндірістік қорлары."5 бет
«Жартас» ЖШС туралы28 бет
«Инвестициялық процестегі құрылыс кешенінің рөлі»13 бет
Амортизацияның синтетикалық есебі32 бет
Ауылшаруашылығы ұйымдарындағы қорлар есебі мен бақылауын жетілдіру25 бет
Бірлестіктер экологиясы мен экожүйедегі энергия9 бет
Бюджеттен тыс қор17 бет
Бюджеттен тыс қорлар12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь