Коммерциялық банктердегі депозиттік саясат

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

1 КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕР ДЕПОЗИТТІК САЯСАТЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.1 Коммерциялық банктер депозиттік саясатының экономикалық мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2Депозиттік саясатты қалыптастырудың құқықтық негізі ... ... ... ... ... ...

2КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДЕГІ ДЕПОЗИТТІК САЯСАТ ... ... ... ...
2.1 Коммерциялық банктердің депозиттік саясатына ықпал етуші факторлар мен элементтер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.2 Коммерциялық банктердің депозиттік саясатынқұру механизмі ... ... .
2.3 Екінші деңгейлі банктердің депозиттік саясатын қалыптастыру мәселелері және жетілдіру шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Бүгінгі күні отандық банктер өз саясаттарын қалыптастыруда әлемдегі әрекет етуші білімдер мен тәжірибелерге сүйенеді. Бірақ та қазіргі жағдайда батыстық экономикалық теория жетістіктері қазақстандық коммерциялық банктер қажеттілігін қанағаттандыруға жеткіліксіз.
Экономикалық дамудағы банктердің рөлін қарастырсақ, мысалы дамымаған экономикада банктер мәні жағынан барлық ұйымдастырылған қаржы нарығы ретінде сипатталады. Олар капиталды шоғырландыру мен бөлуде, қоғам жинақтарын корпоративтік инвестицияға трансформациялауда маңызды рөл атқарады.
Осындай жағдайда коммерциялық банктерде тиімді депозит саясатын қалыптастыру мәселесі теориялық және шаруашылық тәжірибе тұрғысынан өте өзекті болып табылады.
Барлық банк саясаттарының ішінде ең маңыздысы ресурстық базаны құру саясаты болмақ. Банктің пассивтік операцияларды жүзеге асыру үрдісінде ресурстар базасын құру оның активті операцияларына қатысты маңызды мәселенің біріне айналды.
Банктер өздерінің активтік операцияларын жүзеге асыру үшін тартылған қаражаттардың 90 пайызынан жоғары бөлігін қолданады. Дәстүрлі түрде осы қаражаттардың негізгі бөлігін депозиттер құрайды.
Депозит ол белгілі бір шартпен иесінің банкке сақтауға салған ақша қаражаты. Ол қолма-қол ақша немесе ақшаның қолма-қол емес формасында, ұлттық немесе шетел валютасында салынуы мүмкін. Банктердің ақшалай қаражаттарды салымдарға тарту және оларды пайда табу мақсатында орналастыру жұмыстары депозиттік операциялар деп аталады. Осының негізінде коммерциялық банктердің несиелік ресурстарының негізгі бөлігі құрылады.
1 «Қазақстан Республикасының Ұлттық банк туралы» ҚР Президентінің Заң күші бар жарлығы. 1995 жылғы 30 наурыздағы №2155. оған 1995ж.
2 Қазақстан Республикасыдағы банктер және банк қызметі туралы» ҚР Призидентінің Заң күші бар жарлығы. 1995 жылғы 31 тамыздағы №2444.
3 Аитбай К. Страхование вкладов: Қаржы қаражат (журнал) №3 2002г.
4 Бекасов Шен. Банковская тайна. – М.: М-Медиа, 2006 г. – 252 с.
5 Банковское дело. Под науч. Ред. А.А.Адишева, С.А.Святова. – Алматы:Экономика, 2007 г. – 382 с.
6 Банковское право. Под ред. М.М.Барашян, Д.Н.Дружинина. – Ростов н/Д.: Феникс, 2003 г. – 160 с.
7 Витрянский В.В. Договоры банковского вклада, банковского счета и банковские расчеты. – М.:Стандарт, 2006 г. – 356 с.
8 Глущенко В.В. Организация деятельности коммерческого банка. – М.:Крылья, 2007 г. – 207 с.
9 Давыдова Л.Е., Райманов Д.Ф. Банковское право Республики Казахстан. – Алматы:Жети-Жаргы, 2004 г. – 640 с.
10 Сейтқасымов Ғ.С. Ақша, несие, банктер.- алматы: Экономика, 2001ж,
11 Стародубцева Е.Б. Банковские операции. – М.:ИНФРА-М, 2006 –128 с.
12 Тавасиев А.М. Банковское дело: базовые операции для клиентов. – М.:Финансы и статистика, 2005 г. – 304 с.
13 Хамитов Н.Н. Банковский менеджмент. – Алматы:Экономика, 2007 г. – 231 с.
14 Эриашвили Н.Д. Банковское право. М.:ЮНИТИ-ДАНА, 2004 г.–471 с.
        
        КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы:
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ...........................................................................................................
1 Коммерциялық банктер депозиттік саясатының теориялық негізі......................................................................................
1.1 Коммерциялық банктер депозиттік саясатының экономикалық мәні....................................................................................................................
1.2Депозиттік саясатты қалыптастырудың құқықтық ... ... ... саясат................
2.1 Коммерциялық банктердің депозиттік саясатына ықпал етуші факторлар мен элементтер..............................................................................
2.2 Коммерциялық банктердің депозиттік саясатынқұру механизмі.........
2.3 ... ... ... ... ... ... мәселелері және жетілдіру шаралары............................................................
ҚОРЫТЫНДЫ ................................................................................................
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ...............................................
3
5
5
12
15
15
18
28
33
35
Кіріспе
Бүгінгі күні отандық банктер өз ... ... ... ... ... ... мен тәжірибелерге сүйенеді. Бірақ та қазіргі жағдайда батыстық экономикалық теория жетістіктері қазақстандық коммерциялық банктер қажеттілігін қанағаттандыруға ... ... ... ... ... мысалы дамымаған экономикада банктер мәні жағынан барлық ұйымдастырылған қаржы нарығы ретінде сипатталады. Олар ... ... мен ... қоғам жинақтарын корпоративтік инвестицияға трансформациялауда маңызды рөл ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру мәселесі теориялық және шаруашылық тәжірибе тұрғысынан өте өзекті болып табылады.
Барлық банк саясаттарының ішінде ең маңыздысы ресурстық базаны құру ... ... ... ... операцияларды жүзеге асыру үрдісінде ресурстар базасын құру оның активті операцияларына қатысты маңызды мәселенің біріне айналды.
Банктер ... ... ... ... ... үшін ... ... 90 пайызынан жоғары бөлігін қолданады. Дәстүрлі түрде осы ... ... ... ... ...
Депозит ол белгілі бір шартпен иесінің банкке сақтауға салған ақша ... Ол ... ақша ... ... ... емес ... ... немесе шетел валютасында салынуы мүмкін. Банктердің ақшалай қаражаттарды салымдарға тарту және оларды пайда табу мақсатында орналастыру жұмыстары ... ... деп ... ... ... коммерциялық банктердің несиелік ресурстарының негізгі бөлігі құрылады.
Жұмыстың өзектілігі: Республикамызда депозиттік саясатты құру ... аса ... ... жоқ. ... депозиттік саясаттың дамуына кедергі келтіретін факторлар қатары аз емес. Солардың ішінде ең маңыздылары мыналар: банктердің төмен капиталдануы, ... ақша ... ... ... ... ... де ... үшін ресурстар көзі болып табылатын депозиттік операциялар өңірлерде жеткіліксіз деңгейде дамуы. Осындай жағдайлар дипломдық зерттеу тақырыбының ... ... ... зерттелу деңгейіне келер болсақ, коммерциялық банктерде ресурстық базаны қалыптастыру мәселелерін зерттеумен Г.С. Сейтқасымов, М.А. Сатқалиев, С.Б. ... И.А. ... Н.Н. ... О.И. Лаврушин, Т.П. Варламова, В.И. Тарасов, Ю.Г. Вешкин сияқты отандық және шетелдік ... ... ... ... ... аспектілеріне Э.Дж. Долан, К.Д. Кэмпбелл, Р.Дж. Кэмпбелл, Ж. Матук, Д. Полфреман, П. Роуз, Дж.Ф. Синки т.б. шетелдік ... ... ... ... ... ... депозиттік саясатын құрудың теориялық және тәжірибелік маңызы мен өзектілігі, жеткілікті зерттелмеуі тақырыпты таңдауға, зерттеу мақсаты мен міндеттерін ... ... ... ... ... банктердің депозиттік саясатын зерттеу болып табылады.
Алға қойылған мақсатқа қол жеткізу үшін мынадай міндеттерді шешу ... ... ... ... ... ... негізін қарастыру;
* депозиттік саясатты қалыптастырудың құқықтық негізі
* коммерциялық банктердің депозиттік саясатының экономикалық мәнін ашу;
* ... ... ... саясатына ықпал етуші факторлар мен депозиттік саясат элементтерін анықтау;
* ... ... ... негізін талдау және ұйымдастырылуын талдау;
* екінші деңгейлі банктердің депозиттік саясатын ... ... заты ... ... ... ... ... саясатын құрудың теориялық, тәжірибелік және әдістемелік негізі табылады. ... ... және ... ... ... коммерциялық банктердің депозиттік саясатын қалыптастыру мен жүзеге асырудың теориялық сұрақтары мен тәжірибелік мәселелеріне ... ... және ... ... ... ... ... бетінде жарияланған мақалалар, халықаралық және республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция мен семинарлардың материалдары алынды. Өңірлік коммерциялық банктердің депозиттік ... ... ... ... ... ... банк қызметін реттейтін заңнамалық және нормативтік актілеріне негізделген.
Зерттеудің ақпараттық базасын статистикалық мәліметтер мен Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі, Қазақстан Республикасының ... ... мен ... Қоғамының есептік мәліметтері, Қаржылық қадағалау Агенттігінің статистикалық мәліметтері құрайды.
Жұмысты жазу барысында мынадай жалпы және ... ... ... ... ... және ... ... диалектикалық логикасы, топтастыру, салыстыру, зерттеу мәліметтерінің нәтижелерін сурет және экономика-статистикалық көрініс тұрғысында сипаттау т.б.
* ... ... ... саясатының теориялық негізі
1.1Коммерциялық банктер депозиттік саясатының экономикалық мәні
Нарықтық қатынастардың дамуына байланысты және банктік жүйе үшін уақытша бос ақшалай қаражаттарды ... ... емес ... ... тартылатын қаражаттар құрылымын толығымен өзгертті десе де болады. Банктік тәжірибеде барлық ... ... ... ... ... ... екі топқа бөлінеді:
1) депозиттік қаражаттар;
2) депозиттік емес тартылған қаражаттар.
Тартылған қаражаттардың ең көп ... ... ...
Депозиттер банк үшін бірден-бір арзан ресурс көзі болып ... ... ... ... не дейтін болсақ, депозит - бұл клиенттердің (жеке және занды тұлғалардың) ... ... бір ... салған жене өздері пайдалана алатын қаражаттары болып табылады. Яғни, депозит (латынша depositum - сақтауға берілген зат) - бұл ... ... ... ... беру бойынша экономикалық қатынастар болып табылады.
Коммерциялық банктер өз ... ... ... ... ... ... ... банк мақсаты мен міндеттеріне сәйкес максималды пайда алу мен банк төлем қабілеттілігін сақтау қажеттілігін ескере отырып ... ... ... құру ... ... ... саясаты ең алдымен мынадай талаптарға сай болуы қажет:
* экономикалық мақсаттылық;
* бәсеке қабілеттілік;
* ішкі ... ... ... ... деп ... ... ... пайдалану рентабельділігін айтып отыр. Бұл мәселе жалпы активті-пассивті басқаруда қарастырылуы қажет. Жеке тұлғалардан депозиттік ресурстар тартудың салыстырмалы тиімділігін есептеуде ... ... ... да ... алған жөн.
Салымдар бойынша мөлшерлеме жүйесі нарықты конъюнктураға сәйкес болуы қажет.
Депозиттік саясаттың ішкі қайшылықтарын бірнеше аспектілер ... ... ... Бұл және ... ... уақыттық құрылымы және олардың салым түрлері мен оның сомалары, сондай-ақ клиентураның әртүрлі категориялары бойынша дифференциялануы.
Коммерциялық банктердің депозиттік саясатының мәнін ... ... ... субъектілері мен объектілері, оны құрудың қағидалары, сондай-ақ депозиттік саясат шекаралары сияқты ... ... ... ... ... ... субъектілеріне банк клиенттері, коммерциялық банктер мен мемлкеттік ... ... Ал ... ... ... ... ... қаражаттары мен банктің қосымша қызметтері жатқызылады. Депозиттік банктердің субъектілері мен объектілері келесі суретте ... ... ... ... ... ... саясаттың субъектілері
Депозиттік саясат объектілері
Банк клиенттері
Мемлекеттік мекемелер
Тартылған қаражаттар:
* Депозиттер.
* Банкаралық несиелер.
* Векселдер.
* Сертификат
Банктің қосымша қызметтері
(кешендік қызмет көрсетулер)
Сурет 1. ... ... ... саясатының субъектілері мен объектілерінің құрамы
Депозиттік пайыздар ресурстар тарту ... ... ... болғандықтан банктің депозиттік саясатын құру үрдісі банктің пайыздық саясатын жүргізуімен тығыз байланысты.
Мемлекеттік реттеу кезінде салымдардың ... ... ... шекті нормалары заңдық тәртіппен реттелген, ал қазір банктер ҚРҰБ есептік ... ... ... қабілетті пайыз мөлшерлемелерін өз бетінше тағайындайды. Депозиттік шоттардың жекелеген түрлері бойынша табыстар ... ... ... сомасымен, шоттың қызмет ету ерекшелігімен және клиенттің салым шартын сақтауына байланысты анықталады.
Депозиттер бойынша пайыз төлемі банктің ... ... ... ... ... ... да банк бір жағынан пайыз мөлшерінің жоғары ... ... ... ... ... үшін ... пайыз мөлшерін қолдауға мүдделі. Коммерциялық банктер ұзақ мерзімге ірі мөлшердегі депозиттерді тарту үшін ... ... ... ... ... ... пайыздық мөлшерлер ұсынады.
Банктер арасында ресурс тартудағы бәсекелестік күрестің маңызды ... - ... ... ... ... ... кезде банктер депозит бойынша пайызды салымдарды сақтандыру ... ... ... ... белгілейді. Депозиттердің жеке түрлері бойынша пайыздық мөлшерлеме деңгейі салым мерзіміне, сомасына байланысты қойылады. Депозит мерзімі ұзақ болған сайын пайыздық мөлшерлеме де ... ... ... ... ... ... ... де маңызды мәнге ие. Бұл жерде пайыз төлеу жиілігі ... ... ... ... деңгейі де жоғары болады.
Коммерциялық банктердің пайыздық саясатының негізгі бағыттарының бірі ... ... мен ... ресурстар құнын талдау және есептеу болып табылады.
Ол үшін:
* салымдар (депозиттер) бойынша оңтайлы пайыз тағайындау;
* тартылған қаражаттар ... ... ... ... ... ... ... ресурстардың шынайы құнын есептеу;
* банк шығындарының жалпы құнындағы тартылған ресурстар бойынша пайыздық шығындар өзгерісін талдау қажет.
Пайыздарды есептеу ... ... ... ... ... ... нақты күн саны есепке алынады. Қаражат орналастыру мақсатымен банк таңдауда салымшы үшін пайыз мөлшерлемесін есептеу ... ... ... ... ... ... ... тәсілдердің бірімен жүргізіледі:
* жай пайыздар;
* күрделі пайыздар;
* фиксирленген ... ... ... пайыздық мөлшермен.
Салымшыларды тарту мақсатында пайызды есептеудің әр түрлі жолдары қарастырылған. Соның ішінде дәстүрлі тәсілге жай пайыз ... ... ... ... ... ... соңғы қалдығы алынады.
Пайызды есептеудің екінші түрі - күрделі пайыз болып табылады. Бұл жерде есептеу кезені ... соң ... ... ... есептеледі де, ол салым сомасына тағы да қосылады. Осылайша, келесі есептеу кезеңінде пайыздық мөлшерлеме тартымды көрінеді. Мұндай ... ... ... ... мерзімін ұлғайтып, оны инфляциядан қорғайды.
Кейбір банктер инфляциядан сақтану үшін пайызды алдын ала есептеп беруді ... Бұл ... ... ... табысты салымды сала салысымен алаалады. Егер келісім-шарт мерзімінен бұрын тоқтатылатын болса, банк салым ... ... ... ... ... ... соманы қайтарып алады. Кейбір банктер пайызды есептеу кезінде бір жылдағы ... ... алса (365 ... 366 күн), ... жақындатылған орташа соманы (360 күн) алады. Бұл да табыс мөлшеріне әсер етеді.
Депозиттік операциялар келесідей ... ... ... ... ... банктік пайда табуға негізделуі қажет;
* банк балансының оперативтік төлем қабілеттілігін қолдау мақсатында икемді депозиттік саясат жүргізілуі керек;
* депозиттік операцияларды ... ... ... ... ... ... жөн;
* депозиттік операциялар мен мерзімі мен сомалары бойынша ссудалар беру операциялары ... ... пен ... ... ... ету ... ... тартуға ықпал ететін банклік қызметтерді тарту шараларын қабылдау қажет.
Банктік депозит мәнін зерттей орырып, З. С. Каценеленбаум депозиттің екіжақтылық сипатын атап ... ... ... үшін ... ... ... табылады. Салымшы чек толтырып, оны циркуляцияға жіберуі ... Сол ... ... қаражат пайыздық сыйақы әкеледі. Олар салымшы үшін екі рөлде көрінеді: бір ... ақша ... ... ... пайыз әкелетін капитал рөлінде.
Депозиттердің қолма - қол ақшамен салыстырғанда артықшылығы - ол пайыздық сыйақы әкеледі, ал кемшілігі - ... ... ... ... ... ... ... Осы төмендетілген пайыз кездейсоқ жағдай емес, бұл банк табиғатының негізі болып табылады. Өйткені, банктік депозит бойынша төлейтін пайызы өз қаражатын ... ... ... төмен болады. Бұл жерде екеуінің қатынасы - (1/4) ... ... [2]. ... тек ... ғана ... ... банкке де пайдалы. Көптеген депозиттердің банкке ссудалық капитал құруға мүмкіндігі бар. Содан соң банк оны тиімді салаларға ... ... ... пайыз бен несие бойынша пайыздың айырмасы банктің табысы болып табылады. Банктердің осы табысты көбейтуге ... ... ... көбейтуге ұмтылуына әкеледі.
Банктің бойынша оның қаржылық талаптарының мөлшері мен мерзімі міндеттемелерінің мөлшері мен мерзіміне ... ... ... Осы ... ... банктер ағымдағы шоттардағы қаражатты несиелеу ресурсы ретінде қолдана алмыс еді. Алайда, әдетте клиенттер бір мезгілде барлық қаржатты алмайтындықтан, банктік қолма - қол ақша ... тым көп ... да ... ... ... ... ... оперциялар қолма - қолсыз түрде жүреді. Кассалық резерв ретінде қолданылмаған қолма - қол ақша ... ... ... көбейтіп, несие беруге ресурс түрінде қолданылуы мүмкін [3].
Жалпы алғанда, депозиттік операциялар активті және пассивті ... ... ... ... операциялар - банктің уақытша бос ақша қаражаттарын ... ... ... ... байлансты операциялар. Олар банктің өтімді активтері ретінде, яғни жалпы активтердің өте аз бөлігін алады.
Пассивті депозиттік операциялар - ... ... бос ақша ... белгілі уақытқа және пайыз төлеу шартымен тартуға байланысты ... Бұл ... ... ... ... пассив жағының көп бөлігін алады және банктік ресурстар ... ... ... ... және ... емес ... шоттарының әр түрілері кездеседі. Бұл банктердің жоғары бәсекелестік нарықта банк қызметтеріне деген клиенттер ... ... ... және ... қаражаттары мен уақытша бос қаражаттарын банктік шоттарға тартуға ұмтылуына жағдай жасайды.
Экономикалық мазмұнына қарай депозиттерді мынадай топтарға бөледі:
1) ... ... ... ... ;
2) ... ... ;
3) жинақ салымдары;
4) ... ... ... ақ ... ... ... қарай жіктеуге болады:
1) мерзімдеріне ...
2) ... ... ... қарай;
3) қаражаттарды салу және ... алу ... ... ... ... ...
5) ... активтік операциялары бойынша жеңілдіктер алуына қарай,т.б.
Салым ... ... ... ... шоттар мынадай түрге бөлінеді;
1) жеке тұрғалардың шоттары;
2) ... мен ... ... ...
3) ... ... ұйымдарының шоттары;
4) қаржылық мекемелердің шоттары;
5) ... ... ... ... етуіне дейінгі депозиттер - салым иелерінің бастапқы талап етуіне байланысты әр түрлі төлем құжаттары арқылы қолма- қол ... ... әр ... ... ... ... ... депозиттер ағымдағы есеп - айырысулар үшін ... ... ... ... ... ең алдымен клиент білдіреді, себебі оған есеп- айырысып, төлемдер жүргізу қажет болады. Мұндай шоттар бойынша қаражат ... ... ақша ... ... ... ... да ... құжаттарымен рәсімделуі мүмкін [5].
Қазақстан Республикасының банктік тәжірибесінде ... ... ... депозиттерге келесілер жатады:
* мемлекеттің, акционерлік кәсіпорындардың және әр түрлі шағын коммерциялық құрылымдардың ағымдық шоттарындағы сақталатын қаражаттар;
* әр ... ... ... ... ...
* есеп ... ...
* жергілікті бюджеттер қаражаттары және олардың шоттарындағы қаражаттар;
* жергілікті ... ...
* ... банктердің корреспонденттік шоттарындағы қаражат қалдықтары.
Талап етуіне дейінгі депозиттік шоттардың арықшылығы олардың иелері үшін жоғарғы ... ... ... Талап етуіне дейінгі депозиттік шоттарға қаражаттар шаруашылық және басқа да ... ... ... ... ... және ...
Кемшілігі - шот бойынша пайыз төленбейді немесе өте төмен мөлшерде төленеді. Осылайша, талап етуіне дейінгі шоттардың ... ... ...
1) ақша салу және оны алу кез-келген уақытта ешқандай шектеусіз жүзеге асырлады;
2) шот иесі ... осы ... ... үшін ... түрінде немесе комиссиондық ақы алып отырады;
3) банктер талап етуіне дейінгі шоттарда ақшалай қаражаттарды сақтағаны үшін өте ... ... ... ... ... ... де ...
4) талап етуіне дейінгі депозиттер бойынша коммерциялық банк орталық банкте сақталатын міндетті резервтерге жоғарғы мөлшерде аударымдар жасайды. ... ... ... ... бір ... контокорренттік шотты да жатқызуға болады. Контокррент (итал. conte corrente - ағымдық шот)- бұл банктің клиентпен ... ... ... ... алынатын бірегей шот болып табылады. Контокоррентте бір жағынан, банк ссудалары мен клиенттердің бұйрығы бойынша шоттарды жүргізілетін ... ... ... ... ... - ... аударым, салым түрінде түсетін қаражаттар орналастырылады. Осылайша, бұл - активті- пассивті шот болып табылады. ... ... - ... ... бір ... және ... ... шартында орналасырылған клиенттердің уақытша бос ақша қаражаттары.
Бұл депозит түрі алдын ала хабарлаудан кейін немесе мерзім ... ... ... ... ... чектің көмегімен пайдаланылмайды, бірақ қолма - қол ақша ... ... ... Егер ... ... бұл салымды алатын болса, онда шот иесі айыппұл ... ... ... ... ... - талап еткенге дейінгі депозитке қарағанда оларға міндетті резервтердің төменгі мөлшері белгіленеді.
Депозиттің бұл түрін алдын ала хабарлау негізінде ... ... ... кезде салым иесі ала алады. Мерзімді депозиттерді чектер арқылы алуға болмайды. Мерзімді депозиттерді басқа шоттарға аударуға болады. ... ... ... ... ... ... ...
* алдын-ала ескерілетін мерзімді депозиттер.
Біздің еліміздің комммерциялық банктік жүйеге қатысты мерзімді депозиттердің біршама түрлері дамуда. Олар: ... ... ... кері алу ... ... бар ... ... , депозиттік сертификаттар, жинақ сертификаттары.
Тағы бір ... ... ... түрі - ... ... ... ... мерзімі жоқ, қаражатын алуда ескертуін талап етпейді, ... ... ... салу және алу кезінде жинақ кітапшасын көрсетуі қажет.
Банктер үшін мұндай шоттар қосымша жұмыстарды ... ... ... ... ... ... жоғалту және ұрлатып алу жағдыйына сай екіжақты тіркеу ... ... және т.б. ... ... ... жеке бет шоты ... көшірмесі негізінде жинақ салымдарымен басқа салымдарды ауыстыруға мүмкіндігі бар.
Мерзімді депозиттер және жинақ салымдары депозиттік ресустардың біршама тұрақты бөлігін білдіреді ... ... ... мерзімі болмайды, бұл салымдардың түрі бойынша мерзімді депозиттерге қағаздар төменгі мөлшерде пайыз төленеді. ... ... ... кітапшалары негізінде толтырылады.
Жинақ салымдарының мынадай ерекшеліктері болады:
* ақшалай қаражаттарды сақтауда мерзімі болмайды;
* ... ... ... барысында ешқандай ескерту талап етілмейді;
* ақшаны шотқа саларда немесе шоттан ... ... түде ... ... ... ... жинақ кітапшасының болуы талап етіледі.
Елімізде жинақ шоттары тек жеке тұлғаларға ғана ашылады. Шетел ... ... ... ... емес ... және іскер фермаларға ашыла береді.
Отандық банктік тәжірибеде жеке тұлғаларға ашылатын жинақ салымдары салым операцияларының мерзіміне және мазмұнына ... ... ... ...
- мерзімді жинақ салымдары;
- қосымша жарна қосатын мерзіміді жинақ салымдары;
- ұтыс салымдары;
- ... ... ұтыс ...
- мақсатты және ағымдық салымдар;
- ... ... ... салымдар;
- валюталық салымдар.
Жинақ сертификаттары бойынша табысқа басқа депозиттер тәрізді салық салынбайды. Мерзімді ... ... ... ... - банктің оларды эмиссиялаумен байланысты үлкен шығындарының болуы.
Осындай жағдайда, коммерциялық банктердің активтік операцияларын қаржыландырудың басты көзі ... ... ... ... ... коммерциялық банктерден депозиттік саясатты белсенді түрде жүргізе ... ... ... ұдғайту талап етіледі. Депозиттік оепрацияларды ұйымдастыру барысында коммерциялық банктер баланс өтімділігін сақтай отырып, мынадай талаптарды ескеру керек:
* депозиттік ресурстар қаржыландыратын ... ... ... мен ... ... келуі;
* депозиттік операциялар банк пайдасын ұлғайтуға немесе болашақта пайда алу үшін жұмыс жасауға тиіс;
* депозиттік операцияларды ұйымдастыру процесінде мерзімді депозиттер мен ... ... ... тартылуына көңіл бөлу;
* салым иелерінің санын өсіру мақсатында депозиттік операциялар түрлерін ұлғайтып, қосымша қызмет көрсетіп, жеңілдіктер жасауға тиіс.
1.2 ... ... ... ... негізі
Коммерциялық банктердің депозиттік саясаты 1994 жылғы 27 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының ... ... 1995 ... 31 тамыздағы №2444 заңымен, және заң күші бар Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 жылғы 30 наурыздағы №2155 жарлығымен, 2005 ... 13 ... ... 2003 ... 13 ... Заңымен реттеледі. Банк қызметі мерзім өткен сайын Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкімен және қаржы нарығы мен қаржылық ұйымдарды ... және ... ... ... ... ... ... отырады.
Коммерциялық банктердің депозиттік саясатының негізі ретінде Қазақстан Республикасының 2006 жылғы 1 маусымдағы заңы сияқты заңнамалар мен заңдық ... ... заң ... ... ... бағытталған. Бұл заң Қазақстан Республикасы екінші деңгейлі банктерінде орталастырылған депозиттерді міндетті кепілдендіріу жүйесінің ... ... ... ... депозиттерді міндетті кепілдендіруді жүзеге асыратын ұйымдардың құрылуы мен қызмет ету тәртібін, депозиттерді ... ... ... ... ... ... қатысуы мен жүйе қатысушыларының өзара қатынасының басқа да мәселе лерін анықтайды. ... ... ... ... ... мен заңнамалық актілер мынадай:
- 2006 жылдың 27 қазанындағы №234 бұйрығы.
- 2006 ... 23 ... №210 ...
- Басқару Агенттігінің 2006 жылдың 23 қыркүйегіндегі №215 бұйырғы.
Қазақстанда 1999 жылдың қыркүйегінен бастап депозиттерді міндетті ... ... ... ... ете ... Ол банк ... ... жағдайда депозиторларға салымдарын қайтаруды қатамасыз ету үшін құрылған.
Депозиттерді кепілдендіру жүйесінің банк - қатысушысы ... ... ... ... ... Қазақстандық қоры жеке тұлғалардың жедел, шартты, талап ... ... ... ... ... шот, ... шот ... туратын кепілдендірілген салымдары бойынша ақша қайтаруды қамтамасыз етеді. Тек мынадай ... ... ...
- ... ... 7 ... ... тең немесе одан жоғары (шетел валютасы баламасында) жедел және шартты салымдар,
- жойылатын банк - ... ... ... мен оның ... ... салымдары;
- дауыс беру құқығы бар 5 пайыз және оданда көп ... ... банк ... ... салымдар бойынша қайтару төлемі 400 000 теңге ... ... ... ... ... ... жүйесі табысты қызмет етуде және оның резервтік қоры күн санап өсуде. Жеке ... ... ... ... екінші деңгейлі банктердің барлығы осы жүйенің қатысушылары болып табылады.
Сондай - ақ міндетті төтенше, қосымша календарлық салымдарды ... ... мен ... ... ... де депозиттік саясаттың құқықтық негізін құрайды. Бұл ереже Қазақстан ... ... ... ... және ол ... ... ... жүйесі банк - қатысушыларының міндеттті календарлық қосымша, төтенше салымдарды төлеу мен мөлшерін анықтау тәртібін ... ... ... сай ... ... кепілдендіруді жүзеге асырушы ұйымның тоқсан сайынғы анықтаған мөлшері бойынша банк - ... ... ... ... ... ... ... календарлық салым мөлшері есепті тоқсаннан кейінгі айдың бірінші күніндегі жағдай бойынша банк - ... ... ... ... 0,5 ... ... бес ондық) пайызынан аспауы қажет .
Банк-қатысушылар есепті тоқсаннан кейінгі айдың 15- не дейінгі ... ... ... кепілдіруді жүзеге асыратын ұйымға қосылу келісім - шартында белгіленген үлгі мен тәсіл ... ... ... ... мәліметтер беруі керек.
Депозиттерді міндетті кепілдендірумен айналысатын ұйым ... ... ... ... ... мен банк - қатысушылардан алынған мәліметтер негізінде банк - қатысушыларының сандық және сапалық индикаторлар мәнінің есебін ... ... ... ... ... ... депозиттік саясатына ықпал етуші факторлар мен элементтер
Банктік сектор қаржы нарығының маңызды бөлігі бола отырып, ... ... ... ... ретінде, басқа кәсіпорындардың және халықтың уақытша бос қаражаттар сомасын салым түрінде жинақтайды.
Банк ... ... ... ... ... ... және т.б.) ... бар.
Коммерциялық банктердің табысты қызмет етуі жеткілікті ресурстық ... ... ... ... бұл ... институттары өзара байланысты және әртүрлі бағытта әсер ететін факторлардың ықпалындағы күрделі экономикалық объектілер болып табылады. Факторлардың біреуінің кері әсері басқа ... оң ... ... Сондықтан да өз әлеуетіне сай сыртқы факторлардың кері ықпалын жұмсарта алатын банктер нарықта артықшылыққа ие ... ... ... ... әрбір коммерциялық банк барлық аспектілерді, соның ішінде, банктің депозиттік саясатын ... ... ... ... және оның ... ... ... алу қажет: қаржы-экономикалық көрсеткіштерді (қаражат көлемі мен құрылымы, табыс мөлшерін, ... мен ... ... түсу ... мен ... ұйымдастыру жағдайларын (банктің бас стратегиясын, қаржы менеджмент деңгейін және банк персоналының біліктілігін); технологиялық параметрлерді (жаңа банклік өнімдер мен ... ... ... жеке ... ие, ол банк ... тәуелді, реттеуге болатын, өзгеріске ұшырауға бейім, динамикалық болып келеді.
Коммерциялық банктің тиімді қызмет етуіне макроэкономикалық және нормативті-құқытық жағдайларға ... ... ... әсер ... ... ... ететін макроэкономикалық және нақты бір банк қызметіне ықпал ететін микроэкономикалық факторларды бөліп көрсетуге болады.
Банктің депозиттік саясаты көп жағдайда мемлекеттің фискальдық және ... ... ... ... Сондай-ақ депозиттік саясатқа банктің құрылуының аймақтық ерекшелігі маңызды ықпал етеді.
Банк ресурсын қалыптастыруды ұйымдастыруға ықпал ететін факторлар, банк депозиттік саясаты банктің ... ... ... жеке ... да ... көрсетеді.
Депозиттік саясаттың макроэкономикалық факторлары банкке қатысы бойынша объективті сипатқа ие, сондықтан да несиелік ұйым өз депозиттік саясатын қалыптастыруда оларға аса ... ... жөн. ... банктердің депозиттік қызметін анықтаушы негізгі макроэкономикалық факторларға ... ...
1) ... банк өз ... ... ... отырған қаржы - экономикалық жағдай;
2) мемлекеттің ақша - несие саясаты;
3) бағалы қағаздар нарығы мен ... ... ...
4) ... ... бәсеке мен банк жүйесінің даму деңгейі;
5) халықтың өмір сүру ... мен ... ... ... ... коммерциялық банк қызметіне ықпалын бағалай отырып, қалыпты экономикалық өсуге болып отырған елдегі сақталған экономикалық тұрақтылық коммерциялық банктердің ... ... ... ... оң ... етіп отырғанын атап айтқан жөн.
Тәуекелділікті басқару үрдісі тәуекелділікті анықтау, өлшеу, бақылау және тәуекелділік мониторингінен турады. Банк депозиттік базасының параметрлерінің оның ... ... ... ... ... ...
Тәуекелділікті сапалы басқаруға қол жеткізу мақсатында тәуекелділікті төмендету мен жоюға бағытталған мынадай шаралар қарастырылған:
* жекелеген нарық сегменттеріндегі тәуекелділікті шектеу ... ... ... ... мен ... ... ... активтік және пассивтік операцияларын бөлу;
* сыйақы төлемімен байланысты табыстар мен шығындарды, тартылған қаражат пен орналастырылған қаражаттар мерзімін салыстыру;
* ... мен ... ... ...
* ... ұшырататын активтер мен пассивтер бойынша пайыздық мөлшерлерме ... ...
* ... активтер мен міндеттемелер, сондай- ақ пайыздық активтер мен міндеттемелер арасындағы алшақтыққа лимит тағайындау;
* банк ... ... ... ... ... ... ... факторларды анықтау және бағалау.
Несиелік ұйымның депозиттік портфелінің мазмұнын анықталушы негізгі факторлар ... ... ... олардың шығу көзі мен тұрақтылығы саналады.
Ел экономикасы мен банк жүйесі арасындағы маңызды сипаттама елдің банк ... ... ... болып табылады. Оны институционалдық көзқарас тұрғысынан да ( әр облыстағы коммерциялық банктер санының ... және ... ... ... ... мен ... қамтамасыз етілуімен ) қарастыруға болады.
Коммерциялық банк филиалдарының тартылған ресурстар көлемі және құнымен сипатталатын депозиттік ... ... сол ... даму ... ... Банк филиалдарының депозиттік базасының өсуі мен оны ұдайы өндіріс ... ... ... өңірдегі қалыптасқан мынадай макроэкономикалық жағдайлармен байланысты:
* коммерциялық банктер филиалдарының мақсатты, соның ішінде депозиттік саясатын жүргізуге мүмкіндік беретін елдің ... және ... ... ... көрсеткіштерінің жақсаруымен (инвестициялық процестің қарқындауы, инфляция деңгейінің төмендеуі; ... ... ... ... ... ... қысқаруымен; бюджеттің табыс бөлігінің оң динамикасымен);
* тұрақты экономикалық өсуге қол ... ... ... ... Банк ақша - ... ... жұмсарту, сондай - ақ ұйымдастырылған жинақ ... ... ... ... ... коммерциялық банктерге сенімді күшейту;
* банктер арасындағы тұрақты бәсекелік орта және банк ... ... ... ... құру (шағын банктер, қосымша кеңселер, операциялық кассалар, сондай- ақ айырбас пунктерін ашу).
Сонымен, ... ... ... факторлармен анықталады:
* клиенттерді және депозиттік инструменттерді таңдаудағы приоритетімен;
* банктің тәжірибелік ... ... ... және тәртіптермен.
Алдыңғы қатарлы шетелдік банктер тәжірибесін оқу, шет елдер мен ... ... ... көрсетілетін банклік қызметтер нарығының даму қарқынын талдау, Қазақстан халқына көрсетілетің банклік қызметтер ... ... ... және ... ерешеліктерін анықтау депозиттік саясатты дайындау тактикасы мен стратеиясын әзірлеу кезінде банк ... ... ... ... талаптарды бөліп көрсетуге мүмкіндік береді:
1) Қоршаған ... ... ... және осы нарықтағы банктің рөлін талдау (банктің географиялық орналасуы, клиентке жақындығы, филиалдар желісінің ... қала ... ... ... ... бар - жоқтығы, өңірдегі демографиялық ,экономикалық, құқықтық, технологиялық, әләуметтік - мәдени жағдайы).
2) ... ( ... ... ... ... әлді және ... жақтарын, оның тәуекелі мен мүмкінтерін анықтау) .
3) Әрекет етуші факторларды ... ... банк ... ...
4) ... жою және ... тұрақты өсуге қол жеткізудегі банк маңсаты мен міндеттері. (Депозит және ... ... ... мақсатты нарықтарды анықтау және нарықты талдау; депозитке қаражат тарту және оны ... ... ... ... ... ... және несиелік портфелін басқаруды оңтайландыру; несиені басқаруы тұрғысынан ... ... ...
5) Банк ... мен ... ... ... қызметтері нарығындағы банкаралық бәсеке деңгейін есепке ала отырып, нарық үлесін иемдену және сол нарық сегментінде халыққа қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... шаралар қарастыру қажет;
а) бастапқы кезеңде - нарыққа ену стратегиясын ... ... ... мен ... ...
б) соңында - клиенттерге қызмет көрсету сапасын жоғарылату және банклік өнімдер мен қызметттер түрін кеңейту жолымен ... мен ... ... таңдау жажет.
6) Банк тәжірбесін қалыптастыру (депозиттік, несиелік, пайыздық, валюталық, инвестициялық саясатты жүзеге асыруда).
7) ... ... ... ... ... құру механизмі
Банктің депозиттік саясатын банктің жалпы саясатының элементтерінің бірі ретінде қарастыра отырып, ... ... ... мақсаты төмен бағамен барынша мол ақша ресурстарын тарту екендігіне көз жеткіземіз.
Депозиттік саясаттың бұл мақсатын табысты жүзеге асыруы үшін, оның ... ... ... ... шешу ...
* банкілік пайда алуда депозиттік операциялар өткізу үрдісіне ықпалдасу;
* банк төлем қабілеттілігінің қажетті деңгейін сақтау;
* ... ... ... ... және ... ... субъектілерін диверсификациялауды қамтамасыз ету; несиелік салымдар және депозиттер сомасы мен мерзімі бойынша ссудалар беру операциялары және депозиттік операциялар ... ... ... пен ... байланысты қолдау;
* депозиттік шоттардағы бас қаражаттарды азайту;
* икемді пайыздың саясат жүргізу;
* ... ... ... пайыздың шығындарды томендету жолдары мен құралдарын үнемі іздестіру;
* банклік қызметтерді дамыту және клиенттерге қызмет көрсету ... мен ... ... ... ... ... банк ... саясатын құрудың механизмін қарастыруға болады.
Депозиттік саясаттың мақсаты мен ... ... ... ... ... және банк ... ... келісім-шартты жүзеге асырудың түрлі кезеңдерінде депозиттік үрдісті ұйымдастыру
Депозиттік үрдісті банктік басқару және ... 2. ... ... ... ... құру механизмі
Депозиттік операциялар мынадай қағидалармен ұйымдастырылады:
* ... ... ... ... ... ... алу үшін жағдай жасауға депозиттік операциялар әрекетету керек;
* банк ... ... ... ... ... икемді депозиттік саясат жүргізілуі керек;
* банк баланысының өтімділігін жоғары дәрежеде демеп отыратын мерзімдік салымдарға депозиттік операцияларды ұйымдастыру ... ... ... аударылуы қажет;
* депозиттік операциялармен қарыздарды беру бойынша операциялардың арасында мерзім және сомалар бойынша өзара байланыспен сабақтастылықты қамтамасыз ету қажет;
* ... ... ... ... ... шаралар қолдану.
Қазіргі кезде ағымдық және жинақ шоттары банктер үшін ең ... ... көзі ... ... Банктер арасында клиенттері үшін үлкен бәсекелестік байқалады. Банктік терминологияда ұғымы пайда болған. Неғұрлым ірі кәсіпорындардың өз банкі бар. Алайда, ... ... ірі ... ... ... ... ... көп кездеседі. Бұл ағымдық және жинақ шоттарындағы қаражаттардың банк өтімділігіне өте сезімтал болып келетінін көрсетеді. Клиенттердің талаптарына ... ... ... ... жеке менеджері механизмін енгізеді [11].
Депозиттік саясат мынадай типтік элементтер жинағынан тұратын жүйе ретінде көрінеді:
* депозиттік ... ... ... ... ... банк стратегиясы;
* ресурстық базалар қалыптастыруды ұйымдастыру бойынша банк тастикасы;
* депозиттік саясаттың жүзеге асырылуын бақылау.
Депозиттік саясатты ... ... ... банк алдына қойған мақсаттар мен міндеттерін табысты орындауы көп жағдайда коммерциялық банктің депозиттік саясат механизмдерін тиімді қалықптастыру мен ... ... ... ... банктер депозиттік саясатын құрудың әрбір кезеңі оңтайлы депозиттік саясат құру мен депозиттік үрдістің дұрыс ... үшін ... ... ... және ... ... байланысты. Депозиттік саясатты құру және жүзеге асыру бойынша банктің оңтайлы ұйымдастырылу құрылымын құру қажет. Келесі суретте депозиттік саясатты құру және ... ... ... ... банк ... ...
Депозиттік саясатты құру үрдісі банктің пайыздық саясаттын жүргізуімен тығыз байланысты. Осыған байланысы банк депозиттік қызметтерді өзіндік анықтау ... Бұл ... ... мен ... үшін күрестің өсуі жағдайында тұтыну құны мен бағасының міндетті есебімен өз қызметтерінің пайдалығын ... ету ... ... ... және ... ... ... Мұндай ранжирлеу банкке тартылған қаражаттарды орналастырудың минималды деңгейін анықтау үшін қажет. Ендігі кезекте ... ... мен ... ... ... құнына ықпал ететін факторларды қарастырамыз.
Оларға мынадай факторлар жатқызылады :
* операциялық шығындар деңгейі;
* жарнама шығындары;
* ... ... ... Банк ... ... ... қорына аударым нормалары;
* қоражаттар тарту мерзімі мен мөлшері;
* ... ... және ... ...
* ... ... мен ... арасындағы уақыт;
* ссудалар бойынша мүмкін болатын жағалтуларға резевтер құру бойынша шығындар.
Дипломдық жұмыстың теориялық бөлімнің ... ... бірі ... банктер депозиттік саясатының шекаралары болып табылады. Коммерциялық банктер ... ... ... ... ... және жеке ... ... бос ақша қаражаттарын банкпен аккумулирлеудің рұқсат етілген шегі.
Депозиттік саясат ... ... ... шекаралар
Сандық шекаралар
Уақыттық шекаралар
Географиялық шекаралар
Сыртқы шекаралар
Ішкі шекаралар
Сурет 3. Коммерциялық банк депозиттік саясатының шекаралары
Сонымен осы шекараны жіктеу келесідей белгілер ... ... ... ... ... пен ұсынысқа байланысты (экономикалық шекаралар);
* Қазақстан Респбуликасы Ұлттық Банк нормативтері мен банк ... ... ... ... шекаралар);
* депозитттік қатынастар субъектісіне бойланысты (сыртқы және ішікі шекаралар);
* депозиттік қатынастардың жеделдігіне ... ... ...
* ... қағидаларға байланысты (территориялық шекаралар);
* тартылған қаражаттардың көлемі мен құрылымына байланысты (сандық және сапалық шекаралар).
Ендігі кезекті депозиттік саясаттың объектілері мен ... ... ... ... 4).
4 - ... көріп отырғанымыздай депозиттік саясат субъектілерінің құрамына банк клиенттері (занды және жеке тұлғалар ), коммерциялық банктер мен мемлекеттік мекемелер (Қазақстан Респбуликасы ... ... ... пен ... жөніндегі министрлік т.б.) жатқызылады.
Депозиттік саясат объектілеріне банктің тартылған қаражаттары (депозиттер, вексельдер мен ... тағы ... ... ... және ... ... ... (кешенді қызмет көрсету) жатқызылады. Алайда назардың көбі салымшылар категориялары ... ... ... бөлінеді.
Жүргізіліп отырған депозиттік саясат тиімділігіне тартылған ресурстар бағасының ықпал ету деңгейін ... ... ... ... ... саясатына негізделген қағидаларды сақтаған жөн. Олардың ішінде ең ... ... ... мен сақтау мерзіміне байланысты дифференциалдау қағидасын, салымдар бойынша пайызды дифференциалдау ... банк ... ... ... ету ... және ... ... қорғау мен сақтау қағидасын атауға болады.
Депозиттік саясат ... ... ... Орталық банк және салық пен алымдар министрлігі
Банк клиенттері:
заңды және жеке тұлғалар
Сурет 4. Коммерциялық банк ... ... ... ... тиімді пайыздақ саясатын құруда осы қағидалардың үйлесуі талап етіледі [8].
Коммерциялық банктің депозиттік саясатын құру негізіне ... ... ... ... және ... ... жатқызылады.
Депозиттік саясаттың жалпы қағидалары дегеніміз - Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің макроэкономикалық ... ... ... ақша - ... саясаты үшін де және әрбір нақты коммерциялық банк деңгейіндегі саясат үшін де бірыңғай ... ... ... ... ... ... ... және тиімділік, сондай-ақ банк депозиттік саясатының барлық ... ... ... ... ... ... ... оның даму стратегиясы тұрғысынан банк депозиттік саясатының приоритетті бағыттарының теоретикалық негізін дайындау сияқты банктің нақты сол кезеңде ... әрі ... ... үшін ... ... ... анықтауда көрінеді.
Депозиттік саясаттың спецификалық қағидаларына банк шығынының оңтайлы ... ... ету, ... ... өткізу қауіпсіздігі, сенімділігі жатқызылады.
Банк уақытша бос ақша қаражаттарын ... ... ... өзі ... ... ... ... есебінен табыс алуға тырысады.
Коммерциялық банктер депозиттік ... құру ... ... қағида
Спецификалық
Жалпы
Сенімділікті қамтамасыз ету қағидасы
Банк операциясының қауіпсіздік қағидасы
Оңтайлы деңгейді қамтамасыз ету қағидасы
Кешендік көзқарас қағидасы
Тиімділік және ... ... ... ... ... 5. ... банктер депозиттік саясатын құру қағидалары
Жоғарыда аталған қағидаларды сақтау банкке депозит саясатының ... мен ... ... ете ... ... ... ... стратегиялық және тактикалық бағыттарын құруға мүмкіндік береді.
Депозиттік саясатты құру үлгісі келесі кезеңдерден тұрады;
* депозиттік саясаттың мақсаты мен жалпы ...
* әр ... ... депозит үрдісін ұйымдастыру;
* депозиттік үрдісті басқару және бақылау.
Бірінші кезең коммерциялық банктердің ресурстар тарту саласындағы стратегиясын ... ... ... ... басқару мәселелері бойынша банктің келесі тактикалық бағыттарын көрсетеді. Үшінші кезең депозиттік үрдісті ... ... ... мен ... көрсетеді.
Төртінші кезең депозиттік үрдістерді басқару мен бақылау бойынша шаралар жүйесін қарастырады.
Сонымен депозиттік ... ... ... ...
* оның ... ... дайындау стратегиясы;
* ресурстын базаны құру тактикасы;
* депозиттік саясаттың жүзеге асырылуын бақылау.
Экономикалық дамудағы банктердің ... ... ... ... ... ... мәні ... барлық ұйымдастырылған қаржы нарығы ретінде сипатталады. Олар капиталды шоғырландыру мен бөлуде, қоғам жинақтарын корпоративтік инвестицияға ... ... рөл ... ... ... банктерде тиімді депозит саясатын ұйымдастыру мәселесі теориялық және ... ... ... өте өзекті болып табылады.
Барлық банк саясаттарының ішінде ең маңыздысы ресурстық базаны құру ... ... ... ... ... жүзеге асыру үрдісінде ресурстар базасын құру оның активті операцияларына қатысты маңызды мәселенің біріне айналды. ... ... ... операцияларын жүзеге асыру үшін тартылған қаражаттардың 90 пайызынан жоғары бөлігін қолданады. Дәстүрлі ... осы ... ... ... депозиттер құрайды.
Депозит - ол ... бір ... ... банкке сақтауға салған ақша қаражаты. Ол қолма-қол ақша немесе ақшаның қолма-қол емес формасында, ұлттық немесе шетел ... ... ... Банктердің ақшалай қаражаттарды салымдарға тарту және оларды пайда табу мақсатында орналастыру ... ... ... деп аталады. Осының негізінде коммерциялық банктердің несиелік ресурстарының негізгі бөлігі құрылады.
Республикамызда депозиттік саясатты құру мәселелеріне аса назар ... жоқ. ... ... ... ... кедергі келтіретін факторлар қатары аз емес. Солардың ішінде ең маңыздылары мыналар: банктердің төмен ... ... ақша ... ... жинақтардың долларлануы. Бәрінен де банктер үшін ресурстар көзі болып табылатын ... ... ... ... деңгейде дамуы.
Коммерциялық банктердіңдепозиттік саясаты ҚР заңдарына, нормативтік актлері мен Банк жарғысы, даму стратегисы және басқа да ... ішкі ... ... ... ... ... ... оның барлық бөлімдері және филиалдарына бірдей. Банк басшылығы мен Кеңес мүшелерінің және де акционерлердің жалпы отырыстарында қарастырылып, өзгертілуі мүмкін. Депозиттік ... ... ... ол ... және жеке ... өзіне тарту және олардың салымдарын сақтауды басқаруда маңызы зор және ол Банк Кеңес ... ... әрі ... ... ... Банк ... нарығында Банк рөлін анықтау болып табылады. Банк жүйесінде Банк қандай ... ... ... ... оған әрі ... ... тапсырмалардың орындалуы тәуелді. Бұл кезеңде бәрінен бұрын банк іс-әрекет концепциясын ... өзін ... ... Бәсекелестер, салымшылар және банктің қызметкерлері бұл үрдістің тікелей қатысушылары ... ... Яғни ... ... және ойлаған келешектегі мақсаттарды анықтау үшін басшылыққа алу керек.
* Депозиттерді тарту бойынша ... ... ... ... ... пен ... депозиттерді тарту, халыққа қызмет көрсету жүйесін жетілдіру, депозиттерді ... ... ... дапозиттермен жұмыс істеу бойынша әріптестерге кәсіби білім беру, банктік технологияларды жетілдіру табылады.
* Банктерде депозиттік операциялар жұмысы бойынша кездесетін мәселелер: ... ... ... ... ... тәуекелдер;
* кадр менеджментінің жеткіліксіз дамуы;
* жарнаманың жеткіліксіз болуы.
Сыртқы мәселелерге:
* депозиттік нарықта бәсекелестің жоғары болуы;
* шетел валютасының курстық айырмасының өзгеруі;
* өндірістік ... ... ... халықтың әлеуметтік қорғануының жеткіліксіздігі.
* Депозиттік операциялар бойынша бар және мүмкін болатын тәуекелдерді ... ... ... ... ... ... тобы ... тәуекелдерді бағалаудың әртүрлі әдістерін пайдалану қажет, әдістер белгілі бір кезең ішінде рестурстардың жалпы сомасының ауытқуын аңғаруға мүмкіндік ...
* ... жаңа ... ... ... мен ... ... талдау.
Банк жеке және заңды тұлғалар депозиттері нарығында қандай ... ... ... ... ... ... ... экономикалық табиғаты жағынан және банктің өзі мен ... ... ... ... ... қамтамасыз етуде рөлі бойынша біртекті емес. Мысалы: талап етілмелі салым ақша базасында және ... ... ... ... ... ... ... салымдарынан ерекшелеу қажет, олардың бас функциясы болып ақшалай жинақтарды ұйымдастыру болып табылады. Соңғысы өз кезегінде екі негізгі ... ... ақша ... және ... ақша сертификаты нысанында шығады.
* Банктің депозиттік портфелінің қалыптасуы.
Банк үшін құралдарды тартудың негізгі көзі болып ... ... ... олар ... ... ... ... бөлігін құрайды. Осыдан тыс банк қаржыландыру көздерін ұлғайту бойынша адымдар немесе амалдар жасауға борышты.
* Қаржылық нәтижелерді талдау.
Қаржылық ... ... ... ... ... ... депозиттік саясаттың қалыптасу стратегиясын таңдау және жүзеге асыру әр ... ... ... болып табылады. Бұл стратегияның әрбір адымы өзінің ерекшеліктерін иемденеді, бұларды банк ... ... ... ... ... ... депозиттік саясатының құрамдас бөлігі - бұл тарифтік (пайыздық) саясат, өйткені депозиттік пайыз ресурстарды тартудың тиімді ... ... ... ... ... ... ... мөлшерлемелердің саралануы жүргізіледі, соның ішінде халықтың төмен деңгейін әлеуметтік ... ... ... ... ... топтары бойынша сараланады. Депозиттерге пайыздық мөлшерлемелердің қалыптасуында банк өзіне алатын тәуекел дәрежесі мен маркетинг стратегиясы және банк ... ... рөл ... ... ... ... ... түсіргісі келсе, пайыздық төлемдер деңгейін түсіреді, және керісінше көлемі бойынша үлкен депозиттерді және ұзақ мерзімге тартуға мүдделі банктер ... ... ... ... ... өйткені банк ресурстарының қалыптасуындағы мерзімдік депозиттердің басымдылығы өтімділік пен төлем қабілеттілікті тиімді басқаруға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... үлесін - 60% құрайды. Мерзімдік депозиттер несиелік ресурстардың ... ... ... ... бұл ұзақ ... сәйкес аса жоғары пайызбен несиелендіруді жүзеге асырады.
АҚ депозиттік саясаты 16 бөлімнен ... ... ... Бұл ... ... депозиттік саясатты ұйымдастыру қарастырылған.
АҚ депозиттік саясаты ҚР заңдарына, нормативтік ... мен Банк ... даму ... және де ... да ... ішкі ... ... ұйымдастырылды. Банктің депозиттік саясаты оның барлық бөлімдері және филиалдарына бірдей. Банк ... мен ... ... және де ... ... ... қарастырылып, өзгертілуі мүмкін. Депозиттік саясатты ұйымдастырудың маңызы - ол заңды және жеке ... ... ... және ... ... ... ... маңызы зор және ол Банк Кеңес Мүшелерімен бекітіледі.
* Депозиттік саясатты анықтайтын жалпы шарттар. Мұнда банктің ... ... деп ... ... Атап айтқанда, банк ҚР кез- келген аймақтарында және барлық экономикалық секторларында ... ... ... ... ... ... ... бар. Халықаралық және ішкі қаржылық нарықта тартылған заңды және жеке тұлғалар салымы бактің кредиттік ресурстарын қалыптастыру ары қарай орналастыруға бағытталады.
* ... ... ... мен маңызы. Депозиттік саясатты ұйымдастырудың мақсаты:
- банктің активтері мен ... ... және ... ... үшін ... және жеке ... алынған салымдарды рационалды басқару;
-банктің ресурстарды тиімді құрылымдарын анықтауы, яғни ұзақ және қысқа мерзімді қаржыландыру көздерінің сәйкестігі.
Бұл бөлімде депозиттік ... ... ... кезінде байқағанымыз, ол Банктің тарифтік саясатымен өзара тығыз байланыста және де төмендегідей көрсеткіштерге бағытталған:
-заңды және жеке тұлғалардың бос ақшаларын ... ... ... ... отырып тарту;
-ақшаны айландыруда салымдардың жаңа түрлерін жетілдіру және тиімді ұйымдастыру;
-банктің клиентермен жұмыс жасауын және ... ... ... жетілдіру;
-банктің қарастырған қаржылық жоспарларын жүзеге асыру үшін салымдардың жеткілікті болуы;
-депозит бойынша қызмет түрлерін кеңейту;
-депозиттерді жүзеге асыру барысында ... ... ... ... ... ... ... ету үшін нарықпен арақатынасын жетілдіру.
* Депозиттік саясатты жүзеге асыру принциптері. ... салу және ... ... түрде қайтарудың икемділігі және ҚР заңдарын қатаң ескере отырып, депозит бойынша оперцияларды жүргізу т.б.
* Депозиттік саясаттың ... ... ... ... мен ... ... және жеке ... депозитті ҚР-ның қаржылық ұйымдар және қаржы нарығын ... ... ... ... лицензиясы негізінде қабылдайды. Жан-жақты шарт қабылдайды және осы шарт ... ... ... ... жағдайда оны қабылдауға, шарт бойынша қарастырылған сыйықыны төлеуге міндетті. Банк шоттарының келісім шартын клиент кез-келген ... өз ... бұза ... т.б.
* Депозит түрлері.ҚР заңдарына сәйкес депозит болып келесілер танылады: тез салымдар, ағымды шоттағы қалдық ақша қаражаты, корточкадағы қалдық ақша ... Банк ... ... Банк салымдары қайтарылымына байланысты келесідей түрлерге бөлінеді: 1) талап етуге ... ... 2) ... ... 3) шартты салым.
* Салымдарды енгізу. Салымдарды енгізу банк келісім шартында көрсетіледі. Мұда біраз шарттар көрсетіледі соның ішінде біреуін атап өтсек, ол ... ... ... банк ... ... ... жағдайда салымшы комиссиондық сыйақы төлейді.
* Банк салымы келісім-шарты бойынша сыйақы. Салымды тарту бойынша сыйақы мөлшері ... ары ... ... ... жеткілікті болуын қамтамасыз ету керек, т.б.
* Салымдарды қайтару. Салымдарды ... ... ... ... ... ... сыйақы төленеді. Келісім-шартта көрсетілгендей салым қандай валюта түрінде салынған болса, сол түрінде ... ... ... ... база ... Ол екі негізгі категориядан тұрады: 1) тұрақсыз қорлар 2) тұрақты қорлар.
* ... ... ... және ... ... Кез-келген банк сияқты Темір банкте корпоративті клиенттермен неғұрлым ұзақ мерзімді келісім жасауға ұмтылады. Әсіресе, ерекше ... ... ... - бұл банк өзінің төлем карточкаларын үлкен ұйымдармен келісе отырып, еңбекақы жобасында жүзеге асыру. Және де ... ... ... ... банк те өзінің жүйелі маркетингтік зерттеулерін жүргізіп ... ... ... көрсету.
* Банк бөлімдерінің өзара қарым-қатынасы. Банктің депозиттік саясатын жүргізу орталығы ол банк қызмет көрсету орталықтары мен ... ... ... Әр жекелеген салым түрлерінің әрқайсысына банктің арнайы бөлімшелері сәйкес келетін ішкі құжаттарды дайындайды. Депозиттік өнімдерге қатысты ... ... ... ... сәйкес анықтайды, т.б.
* Депозиттік саясатты басқару бағдарламасы. Банктің депозиттік саясатын жүзеге асыру бойынша басқару қызметін банктің ішкі аудиторлық департаменті ... Ол өз ... ... тәртіп бойынша сыйақы мөлшерінің дұрыстығын тексере алады, салымдар бойынша сыйақының өз ... ... және ... ... Сонымен қатар алынған соманың бухгалтерлік есепте көрніс табуын бақылайды.
* Тәуекелмен басқару. ... ... ... ... басқаруда тәуекелді басқару бойынша қабылданған саясатты басшылыққа алады. Банк тәуекел басқару процесіне тәуекелдер моноторингін анықтау, ... және ... ... ... ... банк активтерімен сәйкес келуін үнемі қадағалап отырады.
* Қорытынды бөлім. Депозиттік саясат банк қызметін реттеуші банктің ішкі құжаттарына ... ... ... ... депозиттік саясаттың Банк Кеңес Мүшелерімен бекітіліп және мерзімсіз уақытқа бекітілетіні көрсетілген. Және де ... ... мен ... Банк ... ... ... бекітіледі.
Сонымен, АҚ депозиттік саясатының ұйымдастырылуын қарастыра келе қазіргі ... сай ... ... деп ... ... Бірақ та қазіргі нарықтық экономика жағдайында күнделікті зерттеулер мен толықтырулар ... ... ... бәсекелесеу оңай емес.
2.3Екінші деңгейлі банктердің депозиттік саясатын қалыптастыру мәселелері және жетілдіру шаралары
Бүгінгі ... ... ... ... депозиттік базасын қалыптастыру проблемасы аса көкейкесті болып саналады. Қазіргі кезде коммерциялық банктерде кездесетін проблемаларының бірі ресурстық ... ... ... ... ресурстық база коммерциялық банктің өтімділік пен төлем қабілеттілігіне тура әсерін тигізеді. Коммерциялық банктердің қызмет көрсету масштабтары ... ... ... мөлшерлері әр түрлі ресурс нарығында, депозиттік нарықтарда, банк ... ... ... қатты байланысты. Осыдан ресурстарды тарту бойынша банктердің ... ... дау ... жаңа ... ... ғана ... сонымен қатар ресурстарды тарту көздерінің құрылымының қайта - ... ... ... ... ... қалыптастыру коммерциялық банктердің актив пен пассивтерін икемді басқарудың құрамдас бөлігі болып табылады. Пассивтерді нәтижелі басқару дұрыс депозиттік саясатты жүзеге ... деп те ... ... ... осы облысындағы өзіндік ерекшелігі осындай: пассивті операциялардың бөлігінде банктердің таңдауы белгілі бір клиенттердің тобымен шектеулі.
Банктік бәсекелестіктің дамуымен ... ... ... ... ... тартылымына әкеледі. Сондықтан, менің ойымша, банктің ресурстық базасын нығайту үшін ... ... ... ... ұстау, пайыздық ставкалар, көлемдері және мерзімдері бойынша активтердің тұрақтылығын ұстау және басқа көздерден ақшалай ... ... ... ... салынған депозиттік саясат қажет.
Табыс деңгейі әртүрлі салымшылар үшін Акционерлік Қоғамы принципті жаңа қаржылық қызметті ұсына алады, мысалы, ... емес ... ... ... - сақтандыру, туристтік немесе күнделікті тұтыну тауарларын жеңілдікпен алу бойынша ... ... ... қосу қызметін ұсына алады. Клиенттерді біршама қызықтыру үшін Акционерлік Қоғамы инфляциялық жоғалтуларды орнына келтіру мақсатында салынған салымдар ... ... ... ... ... ... ... Бұл жағдайда салымшы қаржыны белгілі бір мерзімге салу кезінде өзіне ... ... ... ... болады. Алайда, егер келісім - шарт мерзімінен бұрын бұзылған жағдайда, банк салым бойынша өсімді ... ... және ... ... ... ... ... ұстап қалатын болады.
Нарықта депозиттік қызмет көрсетуді ... ... мен ... ... қолдау мақсатында - те депозиттерді сақтандыру жүйесін ... ... Бұл ... ... ... да көкейкесті болып табылады. Бұл жүйе банк үшін де клиент үшін де пайдалы болып табылады. ... үшін ... ... ... ... ... банктің банкротқа ұшырау мүмкіншілігі кезінде сақтау тұрғысынан тартымды болады. Бұл сол ... ... жүйе жоқ ... ... ... салыстырмалы басымдылықты қамтамасыз ететін болады. Бұл жүйе ... ... мен ... ... ... бос ақша қаржыларын салымға салудың қосымша ағымын алып келеді, өйткені олар ... қиын ... ... ... ... Қаржы ағымы тиісінше экономиканың нақты секторын несиелеу үшін өз ... ... ... ... ... потенциалды кеңейту мақсатымен Акционерлік Қоғамына өзінің ... ... ... ... ... орай ... қол жететіндік салым тізімін кеңейту, оларға ыңғайлы жаңа қызмет түрлерін еңгізуге бағытталған ... ... ... ... ... депозиттік портфель деңгейін өсіру банк жұмысының басымды бағыттарының бірі боуы ... АҚ - ның ... ... ... ... және жасына қарай азаматтардың топтарын қарастырылуы тиіс. Олар: жұмыскер мен ... ... мен орта ... ... сонымен қатар халықтың аз қамтамасыздандырылған деңгейіне және орта және жоғары деңгейлі кірістері бар адамдарға қарастырылуы тиіс.
АҚ әрбір клиентпен ұзақ ... ... ... ... ынталануы тиіс. Осы мақсатпен банк клиенттердің қажеттіліктерін дамытуды, банк бизнесінің жаңа бағыттарының пайда болуын, маркетингтік зерттеулерді ... ... ... мен ... ... спекторын ұсынуды және қалыптастыруды жобалауы тиіс.
2003 жылдың 1 наурызына дейінгі мәліметтерге сүйенсек, екінші деңгейлі банктердің 38 - інде ... ... ... үшін Қазақстанның Ұлттық банкінің лицензиясы бар, оның ішінде мемлекетаралық - 1, шетелдіктердің ... ... емес - ... ... ... ... - 15. Банк ... стандарттардың негізінде дамыту стратегиясын қалыптастырады. Оның көмегімен ішкі ресурстарды тарту саясатын жүргізе алады, өйткені банктердің ... ... ... ... ... және кәсіпорындар депозиттерінің ағымының есебімен алады.
Көптеген адамдар өз ... ... ... өйткені салым бойынша төмен бағалар ешкімді де өзіне тартпайды. Ақшасы бар адам өз қаражаттарын банкке қысқа мерзімді депозитке (0,7% - 0,8%) ... ... ... ... пайызға ( 5% - 10%) береді.
Сондай - ақ келесіні ұмытпау керек, салымшыларды тарту проблемасы тек ... ... ... қатар әлеуметтік болып саналады. Егер 17500 орташа еңбекақы болса, онда стажы бар дәрігер 14000 теңгені алады және бұл жерде жинақы және ... ... сөз ... да болмайды.
Жалпы екінші деңгейлі банктердің депозиттік операцияларын қалыптастыру бірінші кезекте ... ... ... ... байланысты.
Осындай жағдайларды ескере келе біздің елімізде коммерциялық банктердің тұрақтылығы мен сенімділігі үшін банк саясатының ... ... ... негізде құрылуы маңызды рөл атқарады. Бұл дегеніміз банк ресурстарының қорыта айтсақ кредиттік ұйымдардың тұрақтылығы, қолайлы және ... ... ... ... ... ... ... күрделіліктері бар. Депозиттік саясаттың маңызын ауқымды көлемде қараудың қажеттілігі мол. Терең қарастырар ... ... ... ... саясаты банктің пайда болуымен әрекет ету кезеңіндегі стратегиялық және тактикалық әрекеттерімен, сонымен ... ... ... ... және ... ... Депозиттік саясаттың ішкі аясында банктегі депозиттік саясатты ұйымдастырудың стратегиялық және тактикалық мәселесі ... ... ... мәні банк ... ... бір ерекшелігі екенін анықтауға мүмкіндік береді. Осыдан келіп, депозиттік ... мына ... ... ... депозиттік нарықты талдау;
* депозиттерге қажеттілікті жабдықтау барысындағы шығындарды анықтау;
* банктің кредиттік және депозиттік жиынтығын басқару банктің кредиттік және депозиттік ... ... ... тұрақтылығын нығайтып, таратылуын сақтау.
Банктің депозиттік саясатын сәтті іске асыру мынадай мәселелерге келіп ... ... ... банк ... ... ... келер пайдасын жасауға әрекет ету;
* банктегі өтімділіктің қажетті деңгейін сақтау;
* депозиттік ... ... және ... әр ... ... сақтауды қамтамасыз ету;
* депозит арасындағы байланысты және ... ... алым беру ... ... ... депозит мерзіміне қолдау көрсету;
* депозиттік есептің төмен көлемдегі ... ... ... кезінде пайыздық шығындардың төмен болу жолдарын іздестіру;
* банк қызметінің жоғарылау сомасын және ... ... ... ... ... коммерциялық банктің депозиттік базасының құрылымы объективті және субъективті мәселелерге байланысты күрделі және ... ... ... ... мыналар жатады:
* коммерциялық банктердің кең көлемді әрекеті және төмен капиталдық базасы;
* клиенттерді тартуда банк басшылығының тактикалық және ... ... әрі банк ... қызығушылығының төмен болуы;
* жоғары және орта менеджмент деңгейінің төмен болуы;
* депозиттік ... ... ... ... ғылыми - негіздемелі концепцияларының жоқ болуы;
* депозиттік әрекеттерді ұйымдастырудың ... ... іске ... ... ... депозиттік нарықты зерттеудегі маркетингтік деңгейдің төменділігі; ұсынылған депозиттік ... ... ... ... факторлардың ішінде мыналар ерекшеленеді:
* мемлекеттің және мемлекеттік органдардың тікелей және қосалқы әрекеті мемлекеттің және мемлекеттік органдардың тікелей және ... ... ... ... ... және ... нарық жағдайы.
Депозиттік жиынтықты басқару жүйесі төмендегі элементтерді қажет етеді:
- банктің депозиттік операцияларына ... ... ... ... ... ... үшін банктің ақпараттық базасы;
- депозиттік операцияларды бағалау әдістері;
- депозиттік операциялар бойынша минимизациялау әдістері.
Ақша қаражаттарды тартуда таңдау ... ... ... ... ... банктер салымшылар үшін өте қатаң бәсеклестік жүргізеді. Банк үшін ... ... өте қиын ... ... ... ... қажеттілігінің 75-90%-ын тартылған қаражаттар құрайды.
Қазіргі уақытта коммерциялық банктер алдында пайда болатын ... бірі - ... ... ... болып табылады.
Ресурстық база микроэкономикалық фактор ретінде коммерциялық банктердің өтімділігі мен төлемқабілеттілігіне тікелей әсер етеді. Коммерциялық банк ... ... мен ... ... банк ... ... ... әсіресе депозиттік нарықтарда алатын ресурстар көлеміне қатал тәуелді. Осыдан банктер арасында ресурстарды тартуда бәсекелі күрес пайда болады.
Өзіне тек жаңа клиентураны ... ... қана ... және ... тарту көздерінің құрылымын үнемі өзгертуді қосатын ресурстық базаның қалыптасуы коммерциялық банктің активтері мен пассивтерін басқарудың құрамды ... ... ... ... ... ... ... депозиттік саясатты жүзеге асыруды болжайды. Қызметтің осы аймағының өзіндік ерекшелігі мынада: пассивті операциялар бөлігінде банктің ... ... ... бір ... тобымен шектеледі, банк қарыз алушыларға қарағанда осы клиентура тобына аса арқаулы. Банктік бәсекенің дамуына байланысты ... ... ... бір ... байлаулы болуына алып келеді. Егер осы клиенттердің тобы аз болса, онда банктің оларға деген тәуелділігі өте жоғары болады. ... ... ... ... ... базасын нығайту үшін салмақталған депозиттік саясат қажет, оның негізіне әртараптандырудың қажетті деңгейін ұстау, басқа көздерден ақша қаражаттарды тарту мүмкіндігін қамтамасыз ету және ... ... ... мөлшерлемесі бойынша активтермен теңгерімділігін ұстау кіреді.
Қорытындылай келе, экономикада болып жатқан инфляцияның процестерді және басқа банктер жағынан болатын ... ... ... ... ... қызметінің ерекшеліктеріне құлақ тіре отырып, өзінің қызметінің ерекшеліктеріне құлақ тіре отырып, банктер депозиттік түрлерін, олар бойынша мерзім мен пайыздарды ... ... ... ... ... үшін ... ... нығайту өте қажетті. Жалпы салымдар көлемінің ұлғаюы мен заңды және жеке тұлғалар салымшылардың ауқымының кеңейуі арқылы ... ... ... мен ... ... ынталандыру жүйесін жақсартуға болады. Бұған талап етуге дейінгі заңды және жеке тұлғалардың депозиттік шоттарын ұлғайту арқылы, ... ... ... ... ... ... және ... қаражаттарды салуға ынта тудыру арқылы жетуге болады.
Депозит негізінен банкке белгілі уақытқа сақтауға, қолдануға берілген ақша қаражат. Банк депозиттік опреацияларды атқара ... ... ... ... ... және ... жақсарта алады. Сондықтан банктер депозиттік операцияларды жүргізуде әртүлі әдістер мен жаңа операйиялар енгізе отырып, ... ... ... ... ... түрлерін ұсынады; талап етуге дейінгі, мерізімдік және жинақтық депозиттер. Осыларды жетілдіре отырып өз көздеген мақсаттарына жетуге ... ... ... ... депозит сияқты көзінің кейбір кемшіліктерін атамауға болмайды. Бұл мыналар: салымдарға ақша қаражаттарды тартқанда банктің материалдық және ақшалай шығындарының көп ... жеке ... ... бос ақша ... ... ... Осыдан басқа, салымдарға ақшалай қаражаттарды жұмылдыру маңызды дәрежеде банктің өзіне емес, клиенттерге ... ... ... ... ... банктер арасындағы бәсекелік күресі оларды депозиттерді тартуға ... ... ... дамыту бойынша шараларды қабылдауға мәжбүр етеді. Осындай мақсаттар үшін ... ... ... саясаттың стратегиясын жасау маңызды. Депозиттік базасын күшейту банктер үшін өте ... ... ... ... ... жеке және ... тұлғалардың салымдары шеңберін кеңейту арқасында депозиттік операцияларды ұйымдастыруға және салымдарды тартуды ынталандыру жүйесін жақсартуға ... жазу ... ... ... ... ағымдағы жағдайы талданған, сонымен қатар салымдық операциялар аймағында банктік жүйенің нақты ... ... ... ... ... азаматтардың уақытша бос ақша қаражаттарын салымдарға тартумен байланысты жағдайдың тұрақталуы байқалуда. Коммерциялық банкте депозиттік саясаттың қалыптасу ... ... ... ... ... ... оның ... зерттелді, банктік ресурстарды басқару жүйесінде депозиттік саясаттың рөлі анықталды.
Депозиттердің коммерциялық банктерде алатын орнына, Қазақстандағы депозиттік нарыққа толығымен сипаттама беріліп ... ... ... ... осы ... ... депозиттік нарықтың соңғы жылдары бір табан алға басып дамығанын ... Бұл ... ең ... ... салауатты саясатынан ел экономикасының жақсарғаны, яғни халықтың әлеуметтік-экономикалық жағдайы және ... ... оған ... ... сенімінің ұлғаюы.
Соңғы екі-үш жылда банктердегі салым үлесінің ұлғаюы Заңдық құқықтың жетілдірілуінен де болды. Ең ... ... ... ... ел ... ... ақша ... екіншіден халықтың банкке деген сенімін тудыратын заңының өмірге келуі коммерциялық банктерге ... ... ынта ... ... ... деген сенімін жақсарту мақсатында құрылған мақсаты, міндеті және қызмет атқару жолдары қарастырылды. ... қоса ... ... ... және ... мен төлем қабілеттілігін жетілдіру жолдары қарастырылған. Мұнда депозиттерді ұйымдастыру жолдары, яғни банкпен клиенттердің арасындағы келісім, олардың құқығы және ... ... ... ... ... ... қанағаттандыру мақсатында үнемі озық әдістер мен байланыс және электрондық есеп-айырысу телекоммуникациялар жүйесін қолдану тиімді ... ... ... ... ... коммерциялық банк алдында тұрған мәселелер қатары көрсетілген. Олардың ішінде банктің ресурстық базасының қалыптасу мәселесі және коммерциялық банктегі азаматтар ... ... ... ... ... ... негіздерін зерттеу және салымдарға қаражатты тарту аясында қалыптасқан жағдайға баға беру АТФ ... ... ... ... ... ... мен ... қатарын жасауға мүмкіндік берді.
Банктің ресурстық әлуетін кеңейту және депозиттік базаны күшейту үшін келесілер ұсынылады:
* Халықтың әртүрлі табыс ... ... ... ... бар ... ... Жинақ сертификаттарын шығаруды игеру.
* Халықтың мерзімдік салымдарын болжамбаған кері алудың жағымсыз әсерін азайту бойынша шараларды қабалдау.
* ... ... өтеу ... ... ... ... ... табысты алдын-ала төлеу.
* Клиенттер үшін жаңа ісмет - ... ... ... Банк қызметін активтендіру.
Жұмысты жазу барысында қойылған мақсатқа қол жеткізілді және ... ... ... міндеттер шешілді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
* ҚР Президентінің Заң күші бар ... 1995 ... 30 ... №2155. оған ... Қазақстан Республикасыдағы банктер және банк қызметі туралы>> ҚР Призидентінің Заң күші бар жарлығы. 1995 жылғы 31 тамыздағы №2444.
* Аитбай К. ... ... ... ... ... №3 ... Бекасов Шен. Банковская тайна. - М.: М-Медиа, 2006 г. - 252 с.
* ... ... Под ... Ред. ... ... - ... 2007 г. - 382 ... Банковское право. Под ред. М.М.Барашян, Д.Н.Дружинина. - Ростов н/Д.: Феникс, 2003 г. - 160 с.
* Витрянский В.В. ... ... ... банковского счета и банковские расчеты. - М.:Стандарт, 2006 г. - 356 с.
* Глущенко В.В. ... ... ... ... - ... 2007 г. - 207 ... ... Л.Е., Райманов Д.Ф. Банковское право Республики Казахстан. - ... 2004 г. - 640 ... ... Ғ.С. ... ... ... алматы: Экономика, 2001ж,
* Стародубцева Е.Б. Банковские операции. - М.:ИНФРА-М, 2006 - 128 ... ... А.М. ... ... базовые операции для клиентов. - М.:Финансы и статистика, 2005 г. - 304 ... ... Н.Н. ... ... - Алматы:Экономика, 2007 г. - 231 ... ... Н.Д. ... ... ... 2004 г. - 471 с.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Коммерциялық банктердегі депозиттік операциялар89 бет
Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердегі депозиттік саясаттың даму болашағы және өзекті мәселелері113 бет
Банктің депозиттік операциялары және оның ҚР дамуы36 бет
Депозиттік операциялар туралы69 бет
Коммерциялық банктер21 бет
Коммерциялық банктердің депозит операциялары74 бет
Коммерциялық банктердің депозиттік операциялары59 бет
Коммерциялық банктердің депозиттік операцияларын қалыптастыру мен жетілдіру жолдары68 бет
Коммерциялық банктердің депозиттік операцияларын қалыптастыру мен жетілдіру жолдары жайлы56 бет
Коммерциялық банктердің пайыздық саясаты119 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь