Қазақстан Республикасының құқық жүйесі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

1 ҚҰҚЫҚ ЖҮЙЕСІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.1 Құқық жүйесінің ұғымы мен қағидалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2 Құқық жүйесінің белгілері мен ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ..

2 ҚҰҚЫҚ ЖҮЙЕСІНІҢ НЕГІЗГІ ҚҰРАУЫШТАРЫ
2.1 Құқықтық институт және құқық салаларының ұғымы
2.2 Құқықтық институт ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Қазіргі заманғы өркениетті елдерде құқық барлық азаматтың еркін білдіретін саяси құралға айнала бастағанын мойындау керек. Қазақстан мемлекетінде қалыптасып келе жатқан құқыққада жалпы осындай әлеуметтік тұрғыдан қарау шындыққа сай келеді, десек қателеспейміз. Қазақстан Республикасында қабылданған заңдарды таңдайтын болсақ, олардың қандайда болсын әлеуметтік топтарды кемсітетінін немесе белгілі бір топқа артықшылық жасайтынын таба алмаймыз. Демек Қазақстан заңдары барлық әлеуметтік топтардың еркін білдіріп, олардың заңды мүдделерін қанағаттандыруға бағытталған. Құқықтың жалпы әлеуметтік мәнін мойындай отырып, оған мынадай анықтама беруге болады: Құқық – жалпыға міндетті, мемлекет күшпен қамтамасыз етілетін қоғамдық қатынастарды реттейтін заңда және басқа да ресми құжаттарда анықталған құқықтық норма ережелерінің жиынтығы.
Қоғам дамуының жоғарғы сатысында заңға деген қажеттілік өседі, азаматтық айналым күрделене түседі. Әдет – ғұрып өмірге ілесе алмай заңға жол береді. Сөйтіп бәрі де өзгеріске ұшырайды. Бұл қазақтың азаматтық құқығы бүкіл дүние жүзі халықтарының азаматтық құқық тарихына тән көне кезеңдердің бәрінде басынан өткергендігін дәлелдейді.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 1995 ж. 30 тамыз.
2. Қазақстан Республикасының «Жер кодексі» 2003ж. 20 маусым.
3. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі.
4. Қазақстан Республикасының Еңбек туралы заңы, 1999ж. 10 желтоқсан.
5. Қазақстан Республикасының қылмыстық кодексі.
6. Неке және отбасы туралы Заңы, 1998 ж. 17 желтоқсан.
7. «Қазақстан Республикасының Сот жүйесі мен судьялардың мартебесі туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық Заңы, 2000 ж., 25 желтоқсан.
8. Назарбаев Н. – Қазақстан – 2030. Ел призидентінің Қазақстан халқына жолдауы. – Алматы: «Білім», 1997. 9-47 бет
9. Ғ.Сапарғалиев «Қазақстан мемлекеті мен құқық негіздері». Алматы, 1998ж.
10. М. Дулатбеков «Мемлекет және құқық негіздері». Астана 2001ж.
11. А.А. Табановтың «Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқығы».
12. А.И. Худяков «Финансовое право Республики Казахстан». Алматы, 2001г.
13. А.Н. Ағыбаев «Қылмыстық құқық». Алматы, 2001ж.
14. В.Н. Уваров «Қазақстан Республикасының Еңбек құқығы». Алматы, Қаз ГЗУ 2002ж.
15. В.Н. Хропанюк «Теория государства и права». Москва, 1998 г.
16. Ғ. Сапарғалиев «Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы». Оқулық. Алматы, 1998 ж.
17. И.Г. Архипов «Земельное право Республики Казахстан». Алматы, 1999г.
18. Қ.Д. Жоламан «Мемлекет және құқық теориясы». Алматы, 1999 ж.
19. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Заңтану. Алматы, 2002ж.
20. М.К. Сулейменов, Ю.Г. Басин «Гражданское право». Алматы, 2000г.
21. Н.И. Химичева «Финансовое право». Москва, 1999г.
22. Т.Т. Ағдарбеков «Құқық және мемлекет теориясы». Қарағанды, 2002 ж.
        
        Қазтұтынуодағы
Қарағанды экономикалық университеті
Экономикалық қатынастарды құқықтық реттеу кафедрасы
Курстық жұмыс
Пәні : ________________________________________
тақырыбы: «Қазақстан Республикасының құқық жүйесі»
Орындаған:
______________________________
______________________
Ғылыми ... ... ... ... ... ... жүйесінің ұғымы мен
қағидалары............................................
1.2 Құқық жүйесінің белгілері мен
ерекшеліктері..............................
2 Құқық жүйесінің негізгі ... ... ... және ... салаларының ұғымы
2.2 Құқықтық
институт....................................................................
......
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
....................
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ......................................
КІРІСПЕ
Қазіргі заманғы өркениетті елдерде ... ... ... ... ... ... ... бастағанын мойындау керек. Қазақстан
мемлекетінде қалыптасып келе жатқан құқыққада ... ... ... қарау шындыққа сай келеді, десек ... ... ... ... таңдайтын болсақ, олардың қандайда
болсын ... ... ... ... ... бір топқа
артықшылық жасайтынын таба алмаймыз. Демек ... ... ... ... ... білдіріп, олардың заңды мүдделерін
қанағаттандыруға ... ... ... ... ... ... оған мынадай анықтама беруге болады: Құқық – ... ... ... ... ... ... ... реттейтін заңда
және басқа да ресми ... ... ... ... ... ... жоғарғы сатысында заңға деген қажеттілік ... ... ... ... Әдет – ... ... ілесе алмай заңға
жол береді. Сөйтіп бәрі де өзгеріске ұшырайды. Бұл ... ... ... дүние жүзі халықтарының азаматтық құқық тарихына тән ... ... ... ... ... даму процесінде әлемдегі барлық елдерде әлеуметтік
нормалардың бірнеше түрлері ... ... ... ... санқырлы
қатынастар реттеліп, шешіледі. Әлеуметтік нормалардың қолданылуы әр елде
әртүрлі. Бір елде - мораль, ... елде - ... ... елде - ... ... Әр ... нормаларының қолданылуы барысында ерекшеліктері
болады. Сол арқылы өздерінің ұлттық құқық жүйесі ... Сол ... ... ... ... ... құқықтық жүйеге бөледі, оның
негізгі қағидалары мен тәсілдері:
1) Бірнеше елдердің құқық жүйесі негіздері мен ... ... ... Себебі олар бір мемлекеттің нормативтік жүйесінен бөлініп
шыққан.
2) Құқық жүйелерінің ... ... ... ... жәнеәлеуметтік нормалардың қабылдануының, ... орай ... ... бөлу (құқық, әдет-ғұрып, сот шешімі).
3) Әлеуметтік-құқықтық нормаларының құрылымына қарай жүйелеу. Бірнеше
елдердің нормаларының элементтері (гипотеза, диспозиция, санкция), ... ... ... ... сала) бір-бірін ұқаса ... ... ... құрады, тәсіл болады.
4) Әлеуметтік және құқықтық нормалардың құрылу, қабылдау, ... ... ... ... Бір ... екінші елде - идеология,
үшінші елде - заңдылық басым долады. Осы саясаттар ... ... ... ... ... даму ... мүдде- мақсатына сәйкес
саяси, экономикалық, әлеуметтік қарым- қатынастарды реттейтін әр елде құқық
жүйесі қалыптасады.
Курстық жұмыстың негізгі мақсаты - ... ... мен оның ... ... ... жету ... мына міндеттерді шешу көзделген:
1. құқық жүйесінің ұғымы мен ... ... ... құқық жүйесінің белгілері мен ерекшеліктеріне тоқталу;
3. құқық салалары мен институттарын қарастыру.
Зерттеу объектісі Қазақстан Республикасының құқық жүйесі.
Теориялық базасы ... ... ... ... ... ... заңдылық актілері мен кодекстері,
қазақстандық ғалымдардың еңбектері негіз ... ... ... ... ... ... мен ... ғылымында құқық термині бірнеше мағынада қолданылады.
- біріншіден, құқық ресми түрде танылған жеке және заңды тұлғалардың заңға
сүйене отырып, ... ... ... ... ... еңбек ету
бостандығы, білім алу, меншік иесі болу, ... ... ... ... ... құқық түсінігі субъективтік мағынада
қолданылады.
Субъективтік құқық – ... ... ... ... ... ... ... берген құқықтық мүмкіндіктері.
Мұндай ... ... ... ... ... ... ... шегін анықтайды.
- екіншіден құқық дегеніміз – құқық ... ... ... Бұл ... мағынадағы құқық, себебі олардың жасалуы жеке
адамдардың еркіне байланысты емес. Сонымен ... ... ... ... ... ... болып саналады.
- үшіншіден құқық ... оқу ... ... ұғым ... ... пәндері әртүрлі салаларға бөлінеді: ... ... ... ... ... ... ... отбасылық құқық,
қылмыстық құқық, қаржылық құқық және тағы басқа. Құқық саласы - өзара тұтас
қоғамдық қатынастарды ... ... ... ... ... ... ... тұлғалық құқықпен объективтік құқықтың
жиынтығы ретінде де ... ... ... ... жүйесі деген
түсінік бар. Мысалы, қазіргі жағдайда елімізде Қазақстанның құқық жүйесі
қалыптасуда. Құқық пәнін оқып ... ... ... ... адам оның ... мағынасы әр түрлі болатындығында анықтай алады. Мұнын өзі ... ... ... ... екендігінің белгісі. Құқықтың ... ... – оның ... ... де ... ... ... сан қилы құқықтармен бостандықтар беріліп, оларды жүзеге ... ... онда ... ... ... орнатылған болып есептеледі.
Ал, объективтік құқық туралы сөз болғанда, мемлекетте қалыптасқан заңдар
жүйесі әлеуметтік тұрғыдан сипатталады.
Әрине ... ... ... ... бір ... ... ... болды деп айтуға болмайды. Негізінен, ... ... және ... ... түсіндіру ғылымда кең орын ... ... ... оғын ... құбылыстарды тек таптық тұрғыдан ғана зерттейді.
Бұл ілім бойынша құқық үстем таптың саяси ... тек ... ... ... қорғайды. Ал өркениеттік тұрғыдағы ілім бойынша құқық қоғамдағы
барлық адамдардың ... ... ... ... ... ... ... ілім болсада құқықтың әлеуметтік мәні бар екенін айтады.
Бірақ, Маркстік ілім ... ... ... өте тар ... түсіндіруге
тырысады. Әрине, құл иеленушілік дәуірде құқық ашықтан – ашық тек ... ... ... ... ... мүлікке теңегені
белгілі. Бірақ, бұл көзқарасты ... ... ... ... теңеуге болмайды.
Құқық тек үстем таптың еркін білдіретін болса, ондай қоғамда үздіксіз
тап ... орын ... ... ол ... ... норманың мәні мен маңыздылығын айқындап, оны қоғамдық
қатынастардың реттеуші құралы ... ... ... ... ... бір түрі ... көрсетіп оның түрлерін сипаттау.
Құқықтық норма –мемлекетпен рұқсат етілген немесе белгіленген, жеке
тұлғаның мүддесін жүзеге асыру барысындағы ... ... ... ... ... түрде бекітілген жалпыға бірдей міндетті мінез-құлықтардың
ережелері.
Құқықтық ... ... ... оның құрылымын қалыптастырады.
Құрылымы жөнінде құқықтық нормалар екі түрге ... ... ... және ... ... ... ... элементері: диспозиция, гипотеза, санкция.
Диспозиция – қатынастың мазмұны мен субъектінің ... мен ... ... үш түрі ... жалпылама түрі –нормада субъектінің құқығы мен міндеттері ... ... ... ... Заңда республикалық облыстық
аудандық органдардың міндеттері жалпылама көрсетілген;
ә) айқын түрі – диспозицияның ... ... анық ... ... кодексінің баптарына диспозицияның мазмұны толық көрсетіледі;
б) сілтеу түрі- диспозицияның мазмұны туралы басқа нормаға сілтеу
жасалады. ... ... ... ... ... – диспозиция қашан басталады, аяқталады, нормативтік акті
қалай ... ... осы ... ... ... үш түрі ... ... норманың іс-әрекеті бір жағдайдың болуы мен болмауымен
байланысты болса ,мұндай гипотезаны жалпылама ... деп ... ... ... жұмысы бірнеше жағдайдың болуы немесе болмауымен
байланысты болса, ондай гипотезаны -күрделі гипотеза деп ... ... ... ... ... ... ... таңдау арқылы
басталса мұндай гипотезаны альтернативті гипотеза деп аталады.
Санкция – диспозиция мен гипотеза дұрыс орындалмаса, оның ... және ... ... мен ... Санкцияның үш түрі
бар:
а) абсолютті айқын ... ... ... төлеу,қызметтен
төмендету т.б.
ә) салыстырмалы айқын санкция: минимум мен максимумның арасындағы
жауапкершіік (қылмыстық кодекстік баптар)
б) альтернативтік санкция-санкцияның ... ... ... тиісті мекеменің еркін құзырында.
Осы үш элементтер толық болса ғана нормативтік акті өз ... ... ... ... ... ... ... ашып білу үшін В.Н. Хропанюк «Теория
государства и права» оқулығын қараңыз.
Осы үш элементтер толық болса ғана ... акті ... өз ... ... ... ... орындай алады.
Құқықтық қатынас дегеніміз мемлекеттік кепілдіктегі екі ... мен ... бар ... ... Құқытық қатынастардың нышан
белгілері:
Бірінші – құқықтық қатынастар тек нормативтік актілер арқылы реттеліп
отыратын қарым-қатынастарды біріктіреді. ... ... ... субъектілердің құқықтары мен міндеттері, ... ... ... ... ... ... арқылы нормативтік
актілер іске асады, орындалады.
Екінші – қатынастың субъектінің екі жақты құқықтары мен ... ... Бір ... құқығы екінші жағының міндеттеріне ... ... ... ... тең болады;
Үшінші – субъектілер өз еріктерімен, өз мүдде мақсаттарын іске ... ... ... ... – егер ... ... актінің мазмұны бұзылса немесе
субъектілер өз ... ... ... ... мемлекеттің
қатынасуымен бұл кемшіліктер түзетіліп, жауапкершіліктің ... ... ... қазіргі құқық жүйесі жария және жеке құқық
болып бөлінбейді. Құқық тек ... ғана тән және ... бір ... ... ... қалыптасты дей аламыз. Сонымен қатар құқықтың
әртүрлі жүйелерінің арасында белгілі бір ... ... ... ... ... болып жатқан процестер Қазақстан Республикасының
құқық іліміне әсерін тигізіп отыр. Бұл орайда «біз жаңа ... ... ... жаңа ... ... ... жас тәуелсіз
мемлекеттер осы тәрізді жолды ... ... те ... ... ... ... осы ... әртүрлі өркениеттердің ең ... ... ... ... ... ... ... мен ерекшеліктері
Құқықтың негізгі белгілерін қарастырайық:
Жүйелілігі. Құқық – бірнеше бөлшектен тұратын жүйелі құрылыс. Оның бір
бөлігі – ... ... ... адам мен ... ... ... құқықтық талаптармен анықталады. ... ... ... табиғи құбылыстары, оларды сақтауға, қорғауға, қамтамасыз етуге
бағытталған құқықтық нормалар табиғи ... ... ... ... ... ... ... өмір сүруге
құқығы бар. Ешкімнің өзбетінше адам өмірін ... ... ... жүйенің екінші бөлігі – мемлекеттегі қолданылатын барлық
заңдардың жиынтығы.
Құқықтық жүйенің үшінші бөлігі – ... ... ... бөліктер бірі мен бірі табиғи түрде байланысты. Бірінсіз
басқаларын түсінуге, жүзеге асыруға болмайды. Мысалы: тек әр адамның ... ... бар деп ... оны ... ... қамтамасыз етілмесе,
адамның өз өмірін мақтауға мүмкіндігі болмаса, аталған құқық қағаз ... ... ... ... еді. Адам өзіне қажетті рухани және мүліктік
игілікті пайдалану үшін өзі ... ... ... ... ...... ... мағынасы оны мемлекеттің
тануы, қорғауға қажет болған ... ... ... ...... негізгі белгілерінің бірі құқықтық
қағидалардан, ережелерден, рәсімдерден тұрады. Қағида тұлғалардың мінез –
құлықтары туралы ... ... ... ... ... ... іс - әрекеттерін мінезін белгілі бір ережеде көрсетілген ... ... ... ... ...... іс ... мінез – құлқының үлгісі. Мысалы: әр кім өзінің қай ... ... және ... ... өзі ... және оны ... – көрсетпеуге
хақылы. Тұлғалардың мінез – құлқын анықтау арқылы құқық нормалары ... ... ... ... ... ... ... тұрақтандырады, бассыздықтан қорғайды.
Формальды анықтылық – құқықтың тағы да бір ... ... ... ... ... екенін көрсетеді. Құқықты оны құрайтын
заңдарды, басқа да нормативтік актілерді жасайтын, жалпы ... ... ... ... мемлекет органдары заңдарды жасайды. ... ... Олар жай ... емес, мемлекет атымен жасалатын
болғандықтан ресми сипаты бар ережелер. Әрбір ереже қағида заң шығарушылық
тұлғалардың ...... ... ойын анықтап, ... ... ... да ... сөз ... ... оның әрбір сөзінің
әлеуметтік мәні болады. Себебі ол қоғамдық қатынасқа қатысатын тұлғалардың
мінез – ... ... ... ... ... әсер етеді.
Дүние жүзіндегі мемлекеттердің тарихи, экономикалық, әлеуметтік,
мәдени ... ... ... ... бір біріне ұқсамайды. Оларды
ғылыми тұрғыдан ... ... ... ... ... жүйелерге жіктеу
жүргізіледі.
Францияның ғылымы Давид Рененің пікірі бойынша құқықтық жүйенің
бірнеше түрі ... ... ... ... ... ... ... Жапония тағы басқа құқықтық жүйелерге бөлінеді.
Англо-саксондық құқық жүйесі. Бұл жүйе феодылизм кезінен ... ... ... ... ... ... ... сақтауға
тырысты. ХІІ ғасырдан бастап ... ... ... ... ... зор ықпалын тигізді. Англия, Рим мемлекетінің
провинциясы болса да ... ... ... ... ... білді. Бұл
құқықтық жүйе ежелгі әдет-ғұрыптардан, сот шешімдерінен құралады. Англияның
королі Генрих ІІ (1154-1187) ... ... ... солардың
арасында ең маңыздысы сот реформасы. Ол көшпелі королдық сотты енгізді. Бұл
сот әр жылдың аяғында құқық тәжірибесінен ... ... ... жасап,
маңызды шешімдерін баспа арқылы жариялап отырды. ... ... ... ... - ... ... заң ... оны міндетті түрде қолданатын
болды. Сөйтіп жергілікті әдет-ғұрыптар модификациядан өтіп ... ... жаңа ... құқы ... ... бастады.
Бұл жүйенің негізгі мазмұны сот тәжірибесінен қалыптасады, мемлекеттік
органның қабылданған нормалары қосымша рөл ... ... ... бұл
өте күрделі, демократиялық құқықтық жүйе. Оны статус құқығы деп те ... - ... ... заң. Оның саны 500 ... ... ... азаматтық кодекс жоқ. Сот азаматтық істерді ... ... ... ... Бұл нормалар әрбір жеке статусты шешетін норма болып
шығарылыды. Құқықтық ... ... өте ... ... құқықтық жүйесі абсолюттік монархиялық кезден қалыптасқандықтан
процессуальдық нормалардың ... ... ... ... тұрады.
Англия өзінің орталық тәуелді елдерінің ұлттық құқықтық жүйелеріне нышан
келтірмейді. Олар ... ... ... ... ... ... ... Сингапур, Египет т.б.).
Ағылшын құқығының көп ерекшеліктері бар. Біріншіден, федаративтік
құқық; екіншіден, ... сот ... ... ... ... ... жоғары ұстайды. Ал АҚШ-та кодификациялау жүйесі
белсенді жүргізіледі. Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... құқықтық жүйе. Еуропа мемлекеттерінің көпшілігінде
романдық құқықтық жүйесі деген сөз ... Рим ... ... ... ... ... бұл жүйе жақсы дамымады. ... ... Рим ... өте ... жол ... ... ... қасиетті, оған ешкім қол ... ... жоқ» деп ... ... ... Рим ... Германия, Франция, Италия кодекстерінде орын ала
бастады. Мысалы, 1804 ... ... ... ... ... кодексі,
1896 жылғы Германияның Азаматтық нормалар жинағы жатады.
Роман-германдық құқықтық жүйесінің негізгі мазмұны - ... ... ... ... сот ... қосымша рөл ... ... ... ... жүргізілді. Патшалық Россиядағы
Сперанскиийдің үкіметті ... ... ... ... ... құқытық жүйелер буржуазиялық
жүйені қорғап дамытты. Дүние жүзіндегі елдерге үлгі болды. ... ... заң ... ... зор үлес ... ... Бұл жүйе өзі ... бөлінеді: советтік
құқық жүйесі; еуропалық ... ... ... жүйесі; азиялық
социалистік елдердің құқық жүйесі; Куба республикасының құқықтық жүйесі.
Олардағы негізгі қағида бірдей болды: қоғамдық ... бір ... ... ... ... ... құрасыратын заң
шығаратын органдардың нормативтік актілердің қабылдануы т.б.
Діни-құқықтық жүйе - Азияның, Африканың дамушы ... ... ... ... саясаты екі и түрге бөлінеді:
1) құқықты түсіну және оны дамытудағы дін мен ... ... ... ... ... иуда діндеріндегі мемлекеттер);
2) құқыққа қарсы бағыт. Қоғамды басқаруда әлеуметтік ... ... ... ... ... ... мораль, діни-қоғамдық ұйымдардың
шешімдерін).
Ислам діни қағидалардың құқықтық ... деп ... Бұл ... ... деп атайды. Сонымен қатар адат деп те атайтын жүйелері бар.
Исламдық құқықтың төрт түрлі ... ... ... ... Мұхаммед пайғамбарға түсірген киелі, ардақты кітабы;
2) Сунна Мұхаммед пайғамбардың хадистері;
3) Иджма ислам ұйымдарының қабылдаған шешімдері;
4) Қитас өмірде кездесетін мәселелерді ... ... ... ... ... ... ... жүйенің тарапынан елеулі әсер
алғанына ... жер ... ... ... ... адам
бұқарасына ықпал ете отырып дербестігін сақтап отыр.
Қазіргі кезде Қазақстан Республикасының ... ... ... атап ... кез-келген дінді ұстауға, діни немесе өзге де
наным-сенімдерді уағыздауға заңдылықты сақтай отырып, әрекет етуге кепілдік
береді. Діни ... ... ... ... ... ... сәйкестендірілуі тиіс. Мемлекет әлде бір дінге немесе
дінсіздікке бүйрек бұра алмайды, діни саяси партиялар құруға жол бермейді.
2 ... ... ... құрауыштары
2.1 Құқықтық институт және құқық салаларының ұғымы
Заң нормалары нақтылы құқық қатынастарын ... ... ... бұл ... емес, көптеген құқық нормаларынмен реттеліп
қорғалады. Осндай нормаларды ... бір ... ... ... ... ... Мысалы, еңбек қатынастарында жеке еңбек шартын
жасасу, жалақы тағайындау мен ... ... ... ... үшін
жауапкершілікке тарту т.б. қамтылады.
Құқықтық институт - құқық жүйесінің ... ... ... ... салалар шеңберінде қарастырылады:
1) құқық нормаларынынң заңдық ... ... ... ... құқықтық ұғымдар);
2) белгілі бір қоғамдық қатынастардың реттілігі (дефинитивтік
нормалар, рұқсат етуші, тиым ... ерік ... ... құқық институттарын құрайтын нормаларды, бөлімдерге, бөліктерге,
тарауларға оқшауландырып бөлу.
Бірақ та құқықтық жүйеде ... ... да ... ... ... ... ... заңдардың қолданылуы.
Құқық институттарының ерекшеліктері:
1) оны құрайтын нормалар біртектес ... ... ... ... ... ... пәндік реттілігіне қарамастан, әртүрлі болады, ... ... ... ... тараптарын жоққа шығармайды;
3) оның мазмұны белгілі ұғым ... ... ... институтты құрайтын нормалар тығыз байланысты, өзара іс-әрекет
жасайды, бірін-бірі толықтырып отырады;
5) заңдарда, нормативтік-құқытық ... ... ... не ... қарастырылып бекітіледі. Тек кездейсоқ жағдайларда ғана ... ... ... ... салыстырғанда нормалардың ірілендірілген
топтарының реттелетін ... ... ... - ... салалары болып
табылады.
Құқық салалары - құқықтық реттіліктің әдісіне тән бір туыстас қоғамдық
қатынастарды ... ... ... ... бір ... реттеуші.
Мысалы, отбасы қатынасында мемлекет тағайындаған көптеген ... ... қию, ... ... ... келіп олар бір ... ... оны ... ... ... Сол ... ... қатынастарын
еңбек құқығы реттейді т.б.
Құқық институттарымен салыстырғанда нолрмалардың ірілендірілген
топтарының ... ... ... ... - ... салалары болып
табылады.
Құқық салалары - құқықтық реттіліктің әдісіне тән бір ... ... ... ... ... ... бір сферасын реттеуші.
Мысалы, отбасы қатынасында мемлекет тағайындаған көптеген құқық нормаларын
(неке қию, ... ... ... ... олар бір ... ... оны Отбасы құқығы дейміз. Сол сияқты еңбек ... ... ... т.б. ... ... ... - бұл ... белгілі бір сферасын реттейтін заң нормаларының ықшамдалған
жиынтығы. Заң жүзінде олардың мынандай ... ... ... ... ... ... Әкімшілік құқық;
4) Қылмыстық құқық;
5) Жер
6) Еңбек
7) Отбасы және неке;
8) Ауыл шаруашылық (көбінесе аграрлық);
9) Еңбекпен түзеу ... ... ... ... ... ... Қылымыстық істер жүргізу;
13) Азаматтық істер жүргізу;
14) Халықаралық құқық.
Бұлардың жаңадан қалыптасып келе жатқан ... - ... ... ... ... ... ... Құқық салалары
Конституциялық құқық. Қазақстан Республикасының Конституциялық
құрылысының ... ашып ... ... ... билік тармақтарын бөліп
олардың бір-бірімен байланысы мен құзыреттерін көрсету.
Конституция термині латын ... ...... заң деген
сөзден шыққан. Конституция бұл біздің Ата заңымыз болып келеді.
1990жылы 25 ... ... ... ... ... Декларация қабылданды. Ал 1991жылы 16 желтоқсанда біз
өз тәуелсіздігімізді алдық.
1993 жылы 28 ... ... ... ... ... ... ... тәуелсіз мемлекеттің тұнғыш Конституциясы
қабылданды.
1995 жылы 30 тамызда ... ... ... ... ... ... ... өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық және
әлеуметтік ... ... ... Оның ең ... қазынасы адам және
азаматтардың өмірі, құқықтары мен бостандықтары.
Демократия дегеніміз грек ... ... ... ... ... ... ... билік ұжымдық органдармен жүзеге асады.
Қазақстан Республикасы зайырлы ... ... ... ... ... етеді, олар азаматтардың діни ... ... ... ... ... де, азаматтардың өз еркінде
тіпті ешбір дінге сенбеуге де хақылы.
Қазақстан халқы өз алдына жоғары ... ... ... ... ... ... құру. Бұл мақсатқа жету өте қиын. Құқықтық мемлекетте заң
бір әлеуметтік топтық емес, ... ... ... ... ... ... әр ... рухы үстемдік етеді. Барша адамдар ең жоғары
дәрежедегі ... ... ... ... ... ... ... мүддесін, игілігі үшін жасалып, қолданылатын, заңдар адамдарға
қажет қоғамдық тәртіпті ... ... ... ... ... ... жұмыспен шұғылдануға, өздерін еркін сезінуге, қоғам ... ... ... ... ... ... ... мемлекетте Конституция, заң халықты таптарға, ... ... ... ... ... ... ... топтың
ерекшеліктерін ескеріп, тікелей көмекпен мұқтаждарға тиісті қаражат ... ... ... хал-жағдайы төмен адамдарға мемлекет тарапынан
ерекше қамқорлық қажет. (Г.С. ... ... ... и ... ... ... ... Республиканың мемлекеттік тәуелсіздігі туралы заң мемлекеттік
билікті заң ... ... және сот ... бөлу ... ... ... 1995 жылғы Конституциясы, мемлекеттік билік
органдары жүйесінде бірінші ... ... ... ... ... ... басқару жүйесінің орнықтырылғаны ... ... ... ... ... ... органдары жүйесіндегі орнын белгілейтін 40-бабы Президенттің
мәртебесін сипаттаудың негізі ... ... ... ... ... Президент мемлекет басшысы болып табылады. Мемлекет
уәкілдігі ел ішіндегі сияқты, ... ... да ... ... ... Президент мемлекеттің жоғары лауазымы болып
табылады.Заң ... ... ... ... ... ... ... тармағына жатпайтындығын және Қазақстанның мемлекеттік
билік органдары жүйесінде ерекше орын ... ... ... ... ... тани келіп, Президенттің мемлекеттің барлық
тармақтарының келісімді түрде жұмыс істеуін және билік ... ... ... ... ... ... жабық
дауыс беру жолымен жеті жылға тікелей сайлау негізінде халық сайлайды. Және
сайлау ... ... ... ... бір ... Президенттік лауазымға
қатарынан екі мерзімнен артық сайлануына жол берілмейді. ... мен ... ... білу үшін ... ... 40 ... қараңыз).
Қазақстан Республикасының 1995 жылғы Конституциясы Парламентті ... ... ... ... ... өкілді орган ретінде сипаттайды.
Қазақстан Республикасының Парламенті жоғары өкілді орган ретінде де, өкілді
демократия органы ... де ... ... ... ... ... емес,
парламент арқылы да өзінің саяси еркінін білдіреді.Парламент екі палатадан
тұрады: Жоғарғы палата-Сенат, ал ... ... ... ... мезгілде екі Палатаға мүше бола алмайды. Конституцияның 50 ... ... әр ... ... ... бар ... және ... астанасынан екі адамнан, тиісінше облыстың, республикалық
маңызы бар қаланың және Республика астанасының ... ... ... ... отырысында сайланатын депутаттардан құралады.
Сенаттың жеті ... ... ... ... Президенті
тағайындайды.Мәжіліс жетпіс жеті депутаттан тұрады.Алпыс жеті ... ... ... ... отырып құрылатын және
шамамен сайлаушылардың саны тең бір ... ... ... округтері
бойынша сайланады.Он депутат барабар өкілдік жүйесі бойынша және біртұтас
жалпыұлттық сайлау округінің аумағы ... ... ... ... ... өкілеттік мерзімі-алты ... ... ... ... ... ... мен ... мәртебесі мен
құрылысын анықтап білу үшін Қазақстан Республикасының Конституциясының 49
баптары мен 63 баптар аралығын ... ... ... ... атқарушы билікті жүзеге асырады,
атқарушы ... ... және ... ... басшылық жасайды.
Үкімет Қазақстан Республикасының атқарушы ... ... ... болып
табылады.
Конституцияда көзделген тәртіппен Үкіметті Президент құрады. Премьер-
минстрдің кандидатурасын Президенттің өзі ... және ... алу үшін оны ... ... ... Парламенттің
келісімін алғаннан кейін Президент оны премьер-министр қызметіне ... ... ... оның ... ... ... министрлер, мемлекеттік комитеттердің төрағалары бар Үкіметті
құрады. Үкіметтің ... мен ... ... ұсынысты Премьер-министр
тағайындалғаннан кейінгі он күндік мерзім ішінде Премьер-министр ... ... ... және Республика Президентіне ант береді.
Республика Үкіметі Президенттің өкілеттік мерзімі ... ... және жаңа ... ... ... ... өкілеттілігін
тоқтатады. Үкімет өз міндетін Республика Үкіметінің жаңа ... ... ... ... ... және оның кез-келген
мүшесін қызметінен босату туралы Президенттің өзінің жеке бастамасы ... ... ... бар. Премьер-министрді қызметінен босату ... ... ... ... ... атқарушы органдар жүйесін басқара отырып,
Үкімет мемлекеттік биліктің басқа ... ... ... ... ... ... жеті мүшеден тұрады,
олардың өкілеттігі алты жылға созылады. Республиканың экс - Президенттері
құқығы бойынша ғұмыр бойы ... ... ... ... ... ... ... Республиканың Президенті
тағайындайды және дауыс тең ... ... оның ... шешуші болып
табылады.
Конституциялық кеңестің екі ... ... ... ... ... Төрағасы және екі мүшесін мәжілістің ... ... ... ... жартысы әрбір үш жыл сайын
жаңартылып отырады. (Конституциялық Кеңестің толық құзыретін және ... ... ... ... ... ... Ғ.С. ... «Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы»
оқулығында көруге болады).
Қазақстандағы соттар мен сот ... ... ... ... мемлекеттік билікті бөлісу жүйесіндегі орнын, оның белгіленуін,
қалыптасу принциптері мен ... ... ... ... ... ... Республикасында мемлекеттік биліктің жеке тармағы
болып табылады. Ол республика атынан ешкімнің ... ... және тек ... ... ... ... Сот билігі азаматтардың ... ... мен ... және ... ... ... мүдделерін қорғайды, Қазақстан Республикасы
Конституциясының, заңдарының, өзге де ... ... ... ... орындалуын көздейді.
Қазақстан Республикасының Конституциясы мемлекеттің бірыңғай ... ... ... ... сот жүйесін Республиканың
Жоғарғы соты және жергілікті соттары құрайды. (Қазақстан Республикасының
сот жүйесін ... ашып білу үшін ... ... сот жүйесі мен
судьялардың мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасының ... ... ... ...... бірліктерде мемлекеттік
басқаруда жергілікті атқарушы органдар, облыс, аудан, қала, ауыл, село
поселкі әкімдері, ... ... ... ... ... ... роль атқарады. Конституция жергілікті атқарушы
органдардың Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік саясатын тиісті
аумақтардың даму мүддей мен сұраныстарына үйлестіре ... ... ... ... ... ... және астананың,
әкімдерін қызметке ... ... ... ... ...... ... әкімдерін соған қатысты жоғары
тұрған ... ... ... ... ... Президент пен Үкіметтің өкілдері болып табылады. Республика
Президенті өз қалауымен әкімдерді қызметінен ... ... ... дәрежедегі қала және ... ... ... ... ... Президенті қызметіне кіріскен күнінен бастап
тоқтатылады. (Ғ.С. Сапарғалиевтің «Қазақстан Республикасының Конституциялық
құқығы» оқулығын қараңыз).
Жергілікті өкілді органдар-мәслихаттар ... ... ... халықтың еркінін білдіреді және жалпы мемлекеттік мүдделерді
ескере отырып, оны іске ... ... ... белгілейді, олардың
жүзеге асырылуын бақылайды.
Мәслихаттарды жалпыға бірдей, тең төте сайлау құқығы негізінде жасырын
дауыс беру ... төрт жыл ... ... ... құқық. Азаматтық құқық Қазақстан Республикасының құқық
салаларының бірі ... ... ... ... ... ... мемлекеттің өзімен оның әкімшілік аумақтық
бөліністерімен тығыз байланысты Азаматтық құқық пәнін ... ... ... пәні не ... ... алуға, тиістіміз. Ал азаматтық
құқықтың пәнін анықтаудың өзі оңай шаруа емес. ... ... ... қоғамдық қатынастар ауқымы өте кең де сан қырлы құқық жүйесі
іштей құқық салаларына бөлінеді. Әдетте құқықтың ... ... ... үшін оның пәні мен ... ... азаматтық құқықты Қазақстан
Республикасының басқа құқық салаларынан аражігін айыра отырып сонымен бірге
оның салалық ерекшеліктерін де ... ... ... ... құқығының пәнін тауар–ақша
қатынастары және қатысушылардың теңдігіне негізделген өзге де ... ... – ақ ... ... ... ... емес ... құрайды (Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 1 бабы ... ... ... ... ... ... жоқ ... жеке қатынастар азаматтық заңдармен реттеледі, өйткені олар ... ... ... көзделмеген не мүліктік емес жеке қатынастар мәнінен
туындамайды (Азаматтық кодекс – 1б ... ... ... қоғамдық қатынастар негізінен мүліктік
қатынастар болып ... ... ... мен ... ... ... ақша мен құнды қағаздар мен басқа да мүліктер мен)
байланысы бар қоғамдық қатынастар мүліктік ... деп ... ... ... немесе мүліктің тиістілігіне қарай заттық қатынас,
мүліктің бір ... ... ... өтуі ... ... ... ... болуына байланысты заттың тағдырын шешу (мұрагерлік
қатынас) тәрізді ... ... онда олар ... ... Бір ... айтқанда, мүліктік қатынас – дегеніміз мүліктерді
сатып алу, иелену, басқа адамға беру мен пайдалану жөніндегі ... ... Дей ... ... құқық мүліктік қатынастардың бәрің бірдей
реттей береді деген ұғым тумауы тиіс. Өйткені олардың өзі әртүрлі ... ... ... ... ... ... белгі болып
табылмайды, ол тек экономикалық түсінік Сондықтанда азаматтық құқық пәнінің
мазмұнын оны біріктіретін әрі мән – ... ... ... бөліп қарауды
қажет етеді. Қоғамдық қатынастардың мынадай белгілері, атап айтқанда,
белгілі бір ... ... ие ... ... ... ... адамдардың арасындағы қатынастар болғандықтан оның ерік
сипатында болатындығы нарықта ... ... ... ... ... өзара келісім және өзара шарт ... ... ... ең ... ... құн ... сүйенетін мүліктік
қатынастарының теңдігіне негізделген тауар – ақша қатынастары және өзге де
қатынастар десек, нарықты ... ... ... – ақша ... ... ... ... өзегіне айналады.
Әкімшілік құқық. Әкімшілік құқық конституциялық азаматық және
қылмыстық құқықтарға қарағанда іргелі ... ... ... ... ... ... тілінде басқару деген мағынаны білдіреді.
Әкімшілік құқық – құқықтың мемлекеттік басқару процесінде, атқарушы
билік құрылымдарын ... ... ... ... мемлекеттік
қызметшілердің міндеттері, құқықтары және жауапкершіліктерін анықтау,
сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру кезінде ... ... ... ... саласы.
Әкімшілік – құқықтық қатынастардың субъектілері азаматтар, атқарушы
билік органдары, қоғамдық және діни ... жеке ... ... ... атқарушы билік әрбір әкімшілік – құқықтық қатынаста, не
тікелей субъект ретінде, не ... ... ... ретінде нақты немесе
заңды түрде қатысып отырады.
Қазақстан Республикасындағы атқарушы билік ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Үкіметі,
Министрліктер, республиканың ... ... мен ... ... ... ... мекемелер мен кәсіпорындардың
әкімшіліктері жатады. Бұл органдардың құқықтық жағдайының маңызды белгісі
олардың заңға бағыныштылығы болып ... ... ... ... билікті жүзеге асырады.
Конституцияға сәйкес ол атқарушы органдар жүйесін басқарады және ... ... ... бұзушылық деп белгіленген мемлекеттік ... ... ... ... ... немесе жеке меншікке,
азаматтардың құқығы мен бостандығына нұқсан ... ... ... ... ... ... ... мен әрекетсіздіктер танылады, олар
үшін заңдылықтармен әкілшілік жауапкершіліктер қарастырылған.
Әкімшілік құқық бұзушылық дегеніміз – жалпыға ... ... ... ... ... және ... жаза ... жауаптылықты
тудыратын заңсыз айыптық әрекет не әрекетсіздік.
Әкімшілік құқық бұзушылықтың заңдық ... ... ... ... ... ... әкімшілік жауапкершілік.
Әкімшілік құқық бұзышылықтың элементтері:
5. объект бұл заңмен қорғалатын қоғамдық қатынастар болып табылады;
6. ... бұл 16 ... ... ақыл есі дұрыс азамат;
7. субъективтік жағы бұл қасақана не ... ... ... ... ... жақ бұл ... немесе әрекетсіздік.
Әкімшілік жауапкершілік – заңдық жауапкершіліктің бір түрі, ол құқық
бұзушыға (жеке және заңды тұлғаға) ... ... ... ... ... ... ... әкімшілік заңнамада
белгіленген тәртіпте әкімшілік жаза қолдануынан көрініс табады.
Әкімшілік жазаның түрлері:
1. Ескерту;
2. Айып салу;
3. Тәртіпсіздік әрекеті үшін ... ... алу ... ... ... ... құқығынан айыру;
6. Еңбекпен түзеу жұмыстары;
7. Әкімшілік қамауға алу.
Қылмыстық ... ... ...... ... белгіленген, іс-
әрекеттің қылмыстылығы мен жазаланушылығын, сондай-ақ қылмыстық жауаптылық
пен одан босатудың саласы, құқықтық норманың жиынтығы.
Қылмыс – қоғам үшін ... заң ... ... ... ... тыйым салынған, заңмен жазаланатын, әрекет немесе әрекетсіздік.
Қылмыстық ... пәні ... ... ... пайда болатын қоғамдық
қатынастарды ретке келтіреді. Ал ... ... ... құқықтық
қатынастардың субъектілері болып бір жағынан қылмыс ... адам ... үшін ... ... атынан шара қолданатын мемлекеттік құқық
қолдану және құқық қорғау органдары болады.
Қылмыстық құқық Жалпы және Ерекше бөлімнен ... ... ... ... ... ... 295 бап бар. Жалпы 390 баптан тұрады. (Ағыбаевтің
Қылмыстық ... ... ... ... қауіптілігінің дәрежесі мен мәніне қарай құрамдар
негізге, жауаптылықты ... ... ... және ... ... құрамдары болып бөлінеді. Негізгі қылмыс құрамы деп іс-
әрекеттің белгілі түрі бойынша онда негізгі, тұрақты ... ... ... ... ... ... ... немесе жеңілдететін
жағдайлар көрсетілмейді.
Қылмыс құрамының сипатталу тәсіліне қарай құрам жай қылмыс құрамы,
күрделі қылмыс құрамы және ... ... ... деп ... Қылмыс
құрамының құрылысына қарай құрамды түрге ... де ... ... Осы ... ... қылмыс құрамы, материалдық ... ... ... ... ... бөлінеді.
Формальдық қылмыс құрамы деп зардабы болмайтын ... ... заң ... қылмыстың аяқталған уақытын алдын ала қылмысты әрекет
сатысына көшіреді. Мұндай ... ... ... келте құрам деп атаймыз.
Қылмыстық құқық бойынша қылмыстың элементтері объект,объективтік
жақ,субъект,субъективтік жақ ... ... ... ... деп ... заң ... ... қорғалатын
қоғамдық қатынастардың жиынтығын айтамыз.
Топтық объект дегеніміз қылмыстық қол ... ... ... ... ... өзара ұқсас қоғамдық қатынастардың белгілі бір
бөлігі болып табылады.
Қылмыстың тікелей объектісі деп ... заң ... ... бір немесе бірнеше қылмыстардың тура немесе тікелей
бағытталуын ... ... ... ... және ... тікелей объектілер
болып бөлінеді.
Негізгі тікелей объект деп бұл қоғамдық мүддені қорғау үшін қылмыстық
заң нормасы шығарылатын және осы басты ... ... ... ... тарауына орналастыруға негіз болатын ... ... ... ... ... объектісі – бөтен біреудің мүлкі болады.
Қосымша тікелей объект дегеніміз қылмыстық заң бойынша ... ... зиян ... ... зиян ... қаупі болғанда жол-
жөнекей оған да қауіп туатын, тағдыры негізгі тікелей объектімен байланысты
объектіні айтамыз.
Факультативті тікелей объект ... ... ... ... ... ... туатын, бірақ қылмыс құрамының негізгі ... ... ... ... ... ... айтамыз.
Қылмыстың объективтік жағы қылмысты істеген адамның ... ... ... ... зиян ... ... ... белгісі болып
табылатын «қоғамға қауіпті зардап» деген ұғымды білдіреді. Қоғамға қауіпті
іс-әрекет пен одан ... ... ... ... белгіні
себепті байланыс деп атайды. Сонымен, қоғамға қауіпті іс-әрекет, қылмыстық
зардап, себепті байланыс қылмыстың объективті ... ... ... қауіпті іс-әрекет бұл адамның құқыққа қайшы, саналы, белсенді
немесе енжар түрде қоғамдық, ... зиян ... ... көрінісі болып табылады.
Қылмыстық құқықта заң шығарушының тиісті бапта көрсетілген нақты
қылмыс ... ... ... ... байланысты құрам материалды
және формальды деп екі түрге бөлінеді.
Қылмыстың субъектісі болып қоғамға қауіпті ... ... ... ... сол үшін ... жауаптылықты көтеруге қабілетті адам
танылады. Қылмыстың субъектісі жалпы және арнаулы болып екі түрге бөлінеді.
Есі ... ... ... ... толу және жеке адам болу ... ... ... тән, ортақ белгілер. Бұл ... ... ... ... Жалпы субъектінің осы белгілермен ... ... ... ... ... ... арнаулы
белгілерді қажет ететін адам қылмыстың арнаулы субъектісі болып табылады.
Қылмыстың субъективтік жағы бұл ... ... ... ... ... ... ... байланысты жағының көрінісі болып
табылады. Қылмыстың субъективтік ... ... ... ... ... ... ... мақсат құрайды.
Жер құқығы. Қазақстан Республикасы құрылған кезден бастап ... ... ... ... ... жерге байланысты заңдар күрт
өзгеріп тәуелісіз мемлекетте жаңа ... ... ... ... құқығының пәні жер қатынастары болып келеді.
Жер құқығы құқық саласы ретінде, жер қатынастарын ... үшін ... ... ... (И.Г. ... ... право Республики
Казахстан» Алматы, 1999г).
Жер құқығы Жалпы және Ерекше бөлімнен тұрады (И.Г. ... ... ... ... ... ... ... құқығының қайнар көздері:
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы.
2. Қазақстан Республикасының Жер кодексі.
3. ... ... ... Жарлықтары.
4. Қазақстан Республикасының Үкімет қаулылары.
5. Және басқа да жер қатынастарын реттейтін нормативтік актілері.
Жер құқығының қағидалары:
Қазақстан ... ... ... қол ... ... ... ресурс, Қазақстан Республикасы халқының өмірі мен ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздікті қамтамасыз ету;
Жерді нысаналы пайдалану т.б. (Қазақстан Республикасының «Жер ... ... ... ... және жеке ... танылады
және тең дәрежеде қорғалады.
Жер және оның қойнауы, су көздері, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі,
басқа да ... ... ... ... болады. Жер, сондай-ақ заңда
белгіленген негіздерде, шарттар мен шектерде жеке меншікте де болуы ... ... ... тиесілі жер учаскесін иеленуге, пайдалануға және оған
билік етуге құқығы бар.
Еңбек құқығы – құқықтың азаматтардың еңбек бостандығына конституциялық
құқығын іске ... ... ... беруші мен қызметкердің арасында, жеке,
ұжымдық және басқа шарттар ... ... бір ... ... ... ... кезінде туындайтын еңбек қатынастарын реттеуші
саласы.
Әркімнің еңбек ету бостандығына, қызмет пен ... ... ... ... бар. Еріксіз еңбекке соттың үкімі бойынша не ... ... ... ... ғана жол беріледі.
Әркімнің тынығу құқығы бар. Еңбек шартты бойынша жұмыс ... ... ... ... ұзақтығына, демалыс және ... жыл ... ... ... ... ... ... Конституциясы 24 бабы).
«Қазақстан Республикасындағы еңбек туралы» заң 109 баптан ... ... ... жеке еңбек шартына, ұжымдық шартқа, қызметкерлердің
жекелеген санаттарының еңбек қатынастарын реттеуге, жұмыс уақытына, ... ... және ... ... қызметкерлерге кепілдіктер беру
мен өтемақы ... жеке ... ... ... материалдық
жауапкершілігіне, қызметкерлерді көтермелеу және жазалау шараларына, еңбек
дауларына және «Қазақстан ... ... ... ... ... ... арналған 12 бөлімге топтастырылған.
Жұмыс уақыты ...... ... ... және ... ... сәйкес жұмыскер өзінің еңбек міндеттерін орындайтын
уақыты.
Жұмыс уақытының қалыпты ұзақтығы аптасына 40 сағаттан аспауға тиіс.
Еңбек туралы заңнама 18 ... ... ... үшін ... ... ... белгілейді. 16-дан 18-жасқа дейінгі адамдар үшін
жұмыс уақытының ұзақтылығы ... 36 ... ал 14 ... 16 жасқа дейінгі
жасөспірімдер үшін аптасына 24 сағаттан аспайтын жұмыс уақыты белгіленген.
Ауыр дене жұмыстарында және ... ... ... ... ... үшін – ... 36 ... аспайтын болып
белгіленеді.
Өндірістің сипаты мен жұмыс жағдайлары бойынша бес ... ... ... ... бір ... ... бар алты ... жұмыс аптасы
белгіленеді. Алты күндік жұмыс аптасы кезінде күнделікті жұмыстың ұзақтығы
апталық норма 40 сағат болғанда 7 сағаттан ... ... ... 36 сағат
болғанда – 6 сағаттан және апталық норма 24 сағат болғанда – 4 ... ... ... ... таңғы сағат 6-ға дейінгі уақыт түнгі ... ... ... ... қызметкердің өз еңбек міндетін орындаудан
босаған және оны өз ... ... ... ... туралы заңнамада демалыс уақытының ... ... ... ... ... үзілістер, апта сайынғы демалыс
күндері, мереке (жұмыс істемейтін) күндер және демалыс.
Демалыс және тамақтануға арналған үзіліс. Күнделікті ... ... ... ... және ... үшін ... алғанда ұзақтығы бір
сағаттан кем болмайтын үзіліс ... ... ... ... ... кейін 4 сағат өткен соң беріледі.
Арнаулы үзілістер. Мұндай үзілістер жылдың суық мезгілінде ашық
далада, іші суық ... ... ... ... жүк ... айналысатын қызметкерлерге жылыну және демалу үшін беріледі.
Күн сайынғы демалыс. Жұмыстың бітуі мен оның келесі күнде ... ... ... күн ... ... ұзақтығы 12
сағаттан кем болмауға тиіс.
Демалыс ... Бес ... ... ... ... ... – екі, ал алты ... жұмыс аптасында бір демалыс күні беріледі.
Мереке күндері. Жалпы ереже бойынша, Қазақстан ... ... ... ... ... ... күндері мыналар: 1-2
қаңтар – жаңа жыл, 8 ...... ... ... 22 ... – Наурыз
мейрамы, 1 мамыр – Қазақстан халқының бірлік мейрамы, 9 мамыр – Жеңіс ... ...... Күні, 16 желтоқсан – Тәуелсіздік Күні.
Отбасы және неке құқығы. ... ... ... ... ... ... ... адамдардың арасындағы некеге тұру ... ... ... ... туылуы мен тәрбиеленуі жатады.
Сонымен, отбасы құқығы – некелесу, туыстық, бала ... алу ... ... тәрбиесіне қабылдаудың басқа да нысандарына орай ... ... және ... ... туындайтын мүліктік қатынастарды
реттейтін нормативтік актілер жиынтығы. (М. Дулатбеков «Мемлекет және құқық
негіздері»).
Қазақстан ... ... ... ... ... еркек пен әйелдің некелік одағының еркіндігі;
2. отбасында ерлі-зайыптылар құқықтарының теңдігі;
3. ... ... ... ... ... ... жол бермеу;
4. отбасы ішіндегі мәселелерді өзара келісімімен шешу;
5. балаларды отбасында тәрбиелеуге басымдық беру, ... өсіп ... ... ... ... ... ... кәмелетке толмаған және еңбекке қабылетсіз мүшелерінің
құқықтары мен мүдделерін қорғауға ... ... ... мүшелерінің өз құқықтарын кедергісіз жүзеге асыруын қамтамсыз
ету, бұл ... сот ... ... ... ... мүшелерінің салауатты тұрмыс салтына ... ... ... ... хал ... жазу ... ... неке ғана заңды деп танылады. Некеге отырған ... ... ... ... әлеуметтік, нәсілдік, ұлттық, тілдік
немесе діни нанымы белгілері бойынша кез-келген шектеуге тыйым салынады.
Неке – ... ... ... ... тек заң ... және
тек отбасы мүшелері және басқа азаматтардың денсаулығын, ... мен ... ... ... ... ... ғана ... отырудың шарттары: некеге отыратын еркек пен ... екі ... және ... неке жасына толуы болып табылады. Неке жасы еркектер
мен әйелдер үшін он ... ... ... ... ... себептер
болған жағдайда АХАЖ органдары неке жасын екі жылға дейін төмендете алады.
Барлық ... неке ... ... тек ... ... келісімен
және ата-аналардың не қорғаншылардың келісімімен мүмкін болады.
Ауыл шаруашылық (көбінесе аграрлық) құқығы. Қоғамның экономиаклық
дамуын ... сол ... ... ... ... жетілдіруді
қажет етеді. ... ... ... ... ... ішіндегі ең маңыздыларының бірі. Қазақстан ... ... ... ... ... қызметпен
айналысу Қазақстан Республикасының азаматтарына және ... ... ... ... ... болып табылады. Нарықтық экономика
жағдайында азаматтар жеке кәсіпкер ретінде ... ... ... ... ... қызметпен айналысуға мол мүмкіндік алды. ... ... ... ... ... ... нормативтік-құқықтық
актілердің жұмыс істеуіне біраз қиындықтар алып келді. Оның ... жүйе жаңа ... ... соның нәтижесінде заң актілерінің жаңа
жағдайға тез бейімделуі кешігіп, оларға өзгерістер мен ... ... іс ... қолданылуын қамтамасыз ету процестері үлкен күш жұмсауды
қажет етті. Бұл ... ... ... дейін сақталып келеді. Сол себепті де
Қазақстан Республикасының азаматтық, кәсіпкерлік заңнамасы тәжірибеде
анықталған ... ... ... ... ... ... дәлел, «Акционерлік қоғамдар туралы», «Заңды тұлғаларды мемлекеттік
тіркеу туралы» т.б. ҚР ... жаңа ... ... ... ... ... өзгерістерге ұшырады.
«Шаруашылық құқық» ұғымы ғылыми мағынада кәсіпкерлік қызметпен
айналысу, және ол ... ... ... ... ... ... қатынастардың жиынтығын білдіреді. Оның құрамына ... ... ... статусы, кәсіпкерліктің түрлері мен нысандары,
кәсіпкерлік қызмет субъектілері, ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметті
мемлекеттік бақылау, бәсекелестікті қамтамасыз ету және т.б. ... ... ... құқықтық реттеу, жетілдіру мәселелерімен
кәсіпкерлік құқық айналысады.
Ал, нормативтік-құқықтық мағынада ... ... ... ... ... реттеуге арналған заңдардың және ... ... ... ... Соңғы жылдары елімізде кәсіпкерлік
қатынастарды ... ... ... ... көптеп қабылданды, және
олар үнемі жетілдіріліп отырады.
Қаржы құқығы. Қаржылық құқықтың пәні мемлекеттің ақша ... ... бөлу және ... ... ... ... ... қатынастардың жиынтығы.
Мемлекеттің ақшалай қорларын қалыптастыру, бөлу және пайдалануды
ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... нормалардың жиынтығы.
Қазіргі таңда қаржы құқығы жеке сала ретінде болып келеді. Қаржы
құқығы жалпы және ерекше бөлімдерден тұрады.
Қаржылық құқықтың жалпы ... ... ... ... ... ... негіздері;
2. ақша жүйесінің құқықтық негіздері;
3. мемлекеттік қаржылар саласындағы басқару;
4. қаржылық жоспарлаудың құқықтық негіздері;
5. қаржылық бақылауды құқықтық реттеу;
6. қаржылық құқықтық жауапкершілікті ... ... ... ерекше бөлімінің институттары:
1. бюджет құқығы;
2. қаржылық – банктік құқық;
3. қаржылық – сақтандыру құқығы;
4. ...... ... ... ... ... мемлекеттің біртұтас өзі;
2. әкімшілік – аумақтық құрылымдар;
3. мемлекеттің уәкілетті органдары;
4. жергілікті мемлекеттік басқару органдары;
5. заңды тұлғалар.
6. жеке тұлғалар.
Мемлекеттік қаржылар саласындағы ... ... үшін ... заңи жауапкершілік түрлері қолданылады:
1. қаржылық-құқықтық;
2. әкімшілік-құқықтық;
3. қылмыстық-құқықтық.
Қаржылық құқықтық жауапкершілік шараларына айыппұл мен өсімақы ... ... ... әкімшілік айыппұл болып табылады.
Қылмыстық-құқықтық жауапкершілік шаралары ретінде айыппұл, түзеу жұмыстары,
бас ... ... оған қоса ... тәркілеу көрініс табады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Құқықтың ғылым дәрежесіне қалай көтерілгеніне, ... ... және ... ... ... ... жүзеге асатындығын
талдап, тоқталдық. Сонымен қатар құқық қатынастарының субъектілері ... ... ... ... ... ... ... қоғамның экономикалық - әлеуметтік қажеттіліктері
арқылы өмірге келіп ... ... ... тек ... әлеуметтік –
экономикалық даму процесін басқарумен шектелмейді. Сонымен бірге адамдардың
және заңды тұлғалардың қарым-қатынастарында реттеп, басқарып ... ... ... ... ... ең ... ерекше түрі. Себебі бұл қатынастар толығымен құқықтық нормалар арқылы
реттеліп, басқарылып, ... ... ... алып, қоғамның дұрыс,
прогресстік жолымен дамуын ... ... ... ... тәуелсіз алғаннан кейін екі ... ... рет 1993 жылы 28 ... ... ... ... ... ал екінші рет 1996 жылы 30 тамызда өткізілген
республикалық ... ... ... Республикасының Ата заңы болып келеді. Мұнда
мемлекеттік органдарының қабылдайтын заңдары мен ... ... ... ... ... Мемлекеттік органның қандайы болса да,
жергілікті органдар да, орталық ... да, ... ... ... ... олардың бірлестіктері Конституция қағидаларын сақтауы
тиіс.
Қазіргі кезеңде ТМД ... заң ... бір ... ... ... ... ... ғылыммен қауышып, мемлекет және құқық
теориясын дамытуға мүмкіншілік қалыптасып, ... ... ... ... объективті даму заңдылықтарын ғылыми тұрғыдан жан-жақты
зерттеп, қорытынды тұжырымдар жасауы ... Оны ... ... ... ... жасау қажет. Сонда ғана нәтиже ... ... ... ... даму бағыттарына тоқталсақ:
1) құқықтық идеологияны қалыптастырудағы қоғамдық ... ... ... бірігуі қажет;
2) құқықтық идеологияны ... ... ... ашық,
демократиялы түрде жүргізілуі қажет;
3) халықтың ... ... іс ... ... деп ... ... мақсатына нұқсан келтірмеуіміз қажет;
4) қоғамның саяси-экономикалық және Қазақстанның қорғанысын күшейту.
Міне осы мәселелерді мемлекет, халық, ... ... ... ... ... ... ... және егемендігінің
нығаюына кепілдік береді.
Қорыта келе мемлекеттік (саяси, әкімшілік) қызметкерлердің, лауазымды
адамдардың ... ... да ... ... ... ... жағдайына талдау жасағанда ... ... ... ... аудару керек, мысалы: мекемені құру тәсіліне (бос
орынға тұру ... ... ... мен ... ... озара әрекеттесу тәртібі, мәртебесіне (қызметіне) кепілдік
беру, мемлекеттік, қоғамдық органдар, басқа тұлғаларға алдындағы ... ... ... ... бола тұра ... ... мемлекеттік жүйеде өзіне тиісті орынды иемденеді.
Қорыта айтқанда, біздің ... күні ... ... ... ... тұлғалардың өз құқықтарымен ... ... ... ... ... ... ... өкінішке орай тиісті дәрежесіне
жеткен жоқ. Көптеген азаматтар мен заңды ... ... ... ... ... ... ... өмірде құқығығ
бұзылған азаматтың немесе заңды тұлғаның заң құжаттарында және шарттарда
көрсетілген негіздерде өздеріне ... ... ... ... ... оны ... ... алмаушылары жиі кездеседі. Оның себебі азаматтар мен
заңды тұлғалардың өздерінің құқықтарымен міндеттемелерінің маңыздылығын
түсінбегендікте.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... 1995 ж. 30 тамыз.
Қазақстан Республикасының «Жер кодексі» 2003ж. 20 маусым.
Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі.
Қазақстан ... ... ... ... 1999ж. 10 ... ... ... кодексі.
Неке және отбасы туралы Заңы, 1998 ж. 17 желтоқсан.
«Қазақстан Республикасының Сот жүйесі мен ... ... ... ... Конституциялық Заңы, 2000 ж., 25 желтоқсан.
Назарбаев Н. – Қазақстан – 2030. Ел ... ... ... – Алматы: «Білім», 1997. 9-47 бет
Ғ.Сапарғалиев «Қазақстан мемлекеті мен құқық ... ... ... ... ... және ... ... Астана 2001ж.
А.А. Табановтың «Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқығы».
А.И. Худяков «Финансовое право Республики Казахстан». ... ... ... ... ... ... 2001ж.
В.Н. Уваров «Қазақстан Республикасының Еңбек құқығы». ... Қаз ... ... ... государства и права». Москва, 1998 г.
Ғ. Сапарғалиев «Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы». ... 1998 ... ... ... ... ... ... Алматы, 1999г.
Қ.Д. Жоламан «Мемлекет және құқық теориясы». Алматы, 1999 ж.
Қазақ тілі ... ... ... ... ... ... ... Сулейменов, Ю.Г. Басин «Гражданское право». Алматы, 2000г.
Н.И. Химичева ... ... ... ... ... ... және ... теориясы». Қарағанды, 2002 ж.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының Конститутциялық Кеңесі және оның құқықтық мәртебесі15 бет
Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік басқару және әкімшілік құқық негіздері6 бет
Қазақстан Республикасындағы мұрагерлікті құқықтық реттеу: теория және тәжірибе мәселелері99 бет
Қазақстан Республикасының қылмыстық сот ісін жүргізуде жеке адамның құқығын қамтамасыз ету мәселелері380 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь