Тірек-қимыл жүйесі, жас ерекшелігі. Баланың аяқ-киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар

Тірек.қимыл жүйесі, жас ерекшелігі
Қаңқаның құрылысы
Омыртқалардың өзіндік ерекшеліктері болады
Бұлшықеттердің құрылысы мен қызметі
Баланың аяқ.киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар
Әдебиеттер
Тірек-қимыл жүйесі, жас ерекшелігі.
Тірек қимыл жүйесіне адамның қаңқасы мен бұлшықттері жатады.
Адамның қаңқасы 200-ден астам сүйектен тұрады. Олар бір-бірімен буын арқылы жалғасып қозғалмалы келеді. Қаңқаға бұлшқеттер бекітілген. Әрбір сүйекке екі немесе одан да көп бұлшықеттер ұштасады.
Бұлшықеттердің негізгі қызметі - сүйектерді қозғау.
Сүйектің құрылысы.Сүйек остеон деп аталатын пластинкадан тұрады. Сүйектің сыртында сүйек қабы бар. Тек қана буындарда сүйек қабының орнына шеміршек болады. Остеондардың орналасуына қарай 2 түрлі заттардан тұрады: тығыз және кемік заттардан.
Тығыз заттар кемік сүйектердің сыртында орналасқан. Оның қалыңдығы әр сүйекте әртүрлі. Кемік сүйекте остеондар айқыш-ұйқыш орналасқан. Олар қысқа, жазық сүйектерде, ұзын сүйектердің екі ұшында көп болады. Жілік сүйегінің каналдарындағы майының түсі сары, ал кемігіндегі майыың түсі қызыл болады. Себебі сүйектің қызыл кемігінде эритроцит, лейкоцит, трмбоцит өсіп дамиды.
1. Неменко Б.А. Оспанова Г.К Балалар мен жасөспірімдер гигиенасы(Оқулық).- Алматы 2002.344б.
2. Кучма В.Р. Гигиена детей и подростков., М., Медицина, 2004.
        
        Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Тірек-қимыл жүйесі, жас ерекшелігі. Баланың аяқ-киіміне, жеке ... ... ... талаптар.
Орындаған: Мырзағалиева Ақбота кя-413 тобының студенті
Тексерген: Кунанбаева Нургуль ... ... ... ... жас ... қимыл жүйесіне адамның қаңқасы мен бұлшықттері жатады.
Адамның қаңқасы 200-ден астам сүйектен тұрады. Олар бір-бірімен буын арқылы жалғасып қозғалмалы келеді. ... ... ... ... сүйекке екі немесе одан да көп бұлшықеттер ұштасады.
Бұлшықеттердің негізгі ... - ... ... құрылысы.Сүйек остеон деп аталатын пластинкадан тұрады. Сүйектің сыртында сүйек қабы бар. Тек қана ... ... ... орнына шеміршек болады. Остеондардың орналасуына қарай 2 түрлі ... ... ... және ... заттардан.
Тығыз заттар кемік сүйектердің сыртында орналасқан. Оның қалыңдығы әр сүйекте әртүрлі. Кемік сүйекте остеондар айқыш-ұйқыш орналасқан. Олар ... ... ... ұзын ... екі ұшында көп болады. Жілік сүйегінің каналдарындағы майының түсі ... ал ... ... түсі ... болады. Себебі сүйектің қызыл кемігінде эритроцит, лейкоцит, трмбоцит өсіп ... қабы екі ... ... ... және ... ... қабығы тығыз, ішкісі жұмсақ борпылдақ дәнекер ұлпадан тұрады. Ішкі қабығында остеобластар болады. Олар ... ... ... ... ... қабының қантамырлары мен нервтері бар. Сүйектің 1/3 бөлігі органикалық және 2/3 бөлігі бейорганикалық ... ... ... ... да, ... ... қалады. Ондай сүйектер тез сынады. Ал сүйекті тұз немесе азот қышқылына салса ... ... ... тек ... ... қалады. Ондай сүйекті оңай майстыруға болады.
Жас балалардң сүйегінде органикалық, ересек адамның ... ... ... көп ... құрылысы. Адам қаңқасы бас, тұлға, аяқ-қол сүйектерінен тұрады.
І. Бас сүйектері - ми ... және бет ... ... ... - маңдай, жұптасқан төбе, шүйде, екі ... ... және көз торы ... ... Ми ... сүйектері бір-бірімен жіктесе байланысқан.
Бет сүйектері - жоғарғы және төменгі жақ сүйектері, бет, таңдай сүйектері, ... ... ... көз ... ... ... сүйектерінде бір ғана қозғалмалы сүйек (төменгі жақ сүйегі) болады.
Кішкентай балалардың ми сауыты бет сүйектерінен ... ... Бет ... 1 ... ... ... ... жақсы дамиды. Ми сауытының көлемі бет сүйегінің көлемінен (нәрестеде) 8 есе, ересектерде 2-2,5 есе ... ... ... ми ... ... бір-бірімен жұмсақ дәнекер ұлпадан тұратын қабықшамен жалғасады. Бұл қабықша бірнеше сүйектерден қосылатын жерінде үлкен болады. Оны ... ... ... Оның саны ... ... ... 1 жаста, қалғандары 2-3 айда бітеді.
Нәрестенің жақ сүйектерінде тістері болмайды. Ең ... сүт ... 5-6 айда шыға ... 6 ... ... сүт ... түсіп, тұрақты тістері шыға бастайды.
ІІ. Тұлға сүйектері -омыртқа жотасы, көкірек қуысы сүйектерінен (12 жұп қабырға, төс сүйегі) тұрады.
Омыртқа жотасы 33-34 ... ... 7 ... омыртқасы, 12 арқа омыртқасы, 5 бел омыртқасы, 5 ... ... 4-5 ... ... ... және ... ... бір-бірімен бірігіп кеткен.
Әр омыртқаның денесі, доғалары болады. Омыртқаның тығыз жері денесі. Омыртқа денесі мен доғасы омыртқа каналын құрайды. Доғасынан 7 ... ... 1 ... ... 2 ... ... 2 ... қараған, 2 бүйір (горизонтальды).
Омыртқалардың өзіндік ерекшеліктері болады:
- І-ші мойын омыртқасы тікелей бассүйегімен жалғасып кеткен, денесі және ... ... және ... ... басқа омыртқалардан кеңірек. І-ші мойын омыртқасын атлант немесе ауыз омыртқа деп атайды.
- ІІ-ші ... ... ... ... ... бағытталған тісшесі болады. Тісшедегі бетімен ауыз омыртқамен жалғасады.
-ҮІІ-ші мойын омытқаның арқа өсіндісі ұзын ... ... ... ... ... бетінде және көлденең өсінділерінде қабырға ойыстары деп аталатын буын ... ... көп ... бел ... ... ... ... және ірі болады.
-Сегізкөз омырқалары бірігіп кеткен. Оның алдыңғы және артқы бетінде жүйкелер мен тамырлар өтетін тесіктері болады.
Омытқа ... өсуі ... 1 ... ... жүреді. Омыртқа арасындағы буындардың шеміршектері қалың және серпімді келеді. Сондықтан балалардың омыртқа жотасы ересектерге қарағанда жеңіл ... Жаңа ... ... омыртқа жотасында физиологиялық иілімдер болмайды. 2-3 айда мойны бекігеннен кейін мойын лордозы (лат. алға ... 6 ... ... ... ... арқа және ... кифозы (лат. артқа иілу), 1 жасқа жақындап, жүре ... бел ... ... болады. 2-3 жаста омыртқа сүйектене бастайды. Омыртқа жотасының физиологиялық қалыпты иілімдері күшейе түскенімен, әлі де тұрақсыз болады. Баланың ... ... ... 5-6 см ... 2-3 см) ұзын болса, кешке соншалықты қысқа болады. 4-5 жсқа дейін ... тез ... ... ... ... Осы ... ... балалар мен ересек адамдардың омыртқа жотасында 2 лордозы (мойын, бел) және 2 кифозы (арқа, ... ... ... ... ... жотасы тез қисаяды. Омыртқааралық шеміршектегі заттардың алмасуы күшті болады. Сондықтан түрлі ... ... ... ... ... ... ... сколиоз (омыртқа жотасының бір бүйіріне қарай иілуі) және т.б. өзгерістер пайда болады.
Жалпы омыртқа жотасының қимыл мүмкіндігі мол. Ол 1600-қа дейін ... ... ... ... оңға-солға 1650-қа, ал, өз осінде 1200-қа дейін қозғалады.
Көкірек қуысы сүйектері- 12 жұп қабырға, төс сүйегі.
Адам ... 12 жұп ... бар. ... басы, мойны және денесі болады. Омыртқамен жалғасқан жерін басы, ... ... ... төс ... ... ... денесі деп атайды.
Әр қабырғаның пішіні мен құрылысында ... тән ... бар. ... ҮІІ жұп ... шын қабырға деп атайды. Олар тікелей шеміршек арқылы төс сүйегіне бекиді. ҮІІІ-Х жұп ... ұзын ... ... ... жалғасады. Оларды жалған қабрғалар деп атйды. ХІ-ХІІ жұп қабырғалардың алдыңғы ұшы бос қалады. Оларды босқабырғалар деп атайды.
Қабырғалардың сүйектенуі баланың 2 ... ... ... ... 3-4 ... келгенде қабырғааралық ортасы мен бұрышында тығыз сүйектері болады.
Төс сүйегі - ... ... ... Төс ... ... ... семсершесі болады. Төс сүйегінің бөлімдерінің арасындағы шеміршек 30 жасқа дейін болады. Төстің төменгі ... ... 15-16 ... ... ... ... 21-25 ... сүйекке айналып, төс сүйегінің арасы бітіп кетеді, ал семсершесінің сүйектенуі 30 жасқа дейін созылады.
Көкірек қуысының пішіні ... ... ... 1 ... баланың көкірек қуысы конус тәрізді. 12-13 жаста ересек адамдардыкіндей болады. Көкірек қуысы жүрек, қолқа және үлкен өкпе артериясын, ... ... ... ... ... ... қуысы тарылады да, өкпе мен жүректің дамуы нашарлайды.
Аяқ-қол сүйектері - адам денесінің екі белдеуін құрайды: иық және ... ... ... және ... ... ... Жауырынның сыртқы бұрыштары иықбасы сүйктері арқылы қол ... ... ... ... бұғана сүйегімен жалғасады. Жауырын - жалпақ қос сүйек, ол ... және ... ... ... ... жалғасқан. Жауырын сүйектері жігіттерде 19-20, қыздарды 18 жаста ... ... S әрпі ... ... сүйек. Бала туар алдында оның төс жақ ұшынан басқа жері сүйекке айналып үлгереді. Ал төс жақ ұшының сүйектенуі жігіттерде 24, ... 23 ... ... ... - тоқпан жілік, білек (шынтақ пен шыбық сүйектен құралған), қол басы (білезік, алақан, саусақ) сүйектерінен ... ... 20-25 ... ... екі ... тек ... қалады. Бұл жіліктің ұзарып өсуі оның басындағы өсу нүктелеріне байланысты болғандықтан, 22 жасқа дейін жілік басын кесуге болмайды. Кессе, жілік ... ... ... ... жіліктіңқатуы 20-25 жаста жігіттерде, 17-20 жаста қыздарда аяқталады.
Білезік ... 14-16 ... ... ... 16-18 ... қатып аяқталады.
Жамбас белдеуінің сүйектерін - сегізкөз, жамбас ... ... шат, ... ... сүйектерін - ортан жілік, асықты жілік пен шыбығы, табан сүйектері құрайды.
Ортан жілік адам денесіндегі ең ірі сүйек. Оның жілік ... ... ... ... Бала туғаннан кейін алғашқы 5 жылда ортан жілік тез өсе бастайды да, 5-9 жас арасында қыздардың ортан жілігі ... ... ... ер баланың жілігі бір қалыпты баяу өседі. Ортан жілік 18-20 жаста өсуін тоқтатады.
Асықты жілік пен шыбығықыздарда 16-17, жігіттерде 19-20 жасқа ... ... ... ... және аяқ ... ... құралған. Табан сүйектері бір-бірімен буын арқылы күмбезденіп қосылған. ... ... ... аяғын басу барысында толық қалыптасады. Табан күмбезінің дұрыс қалыптасуына тар аяқ киім, ауыр жүк тасу, ұзақ уақыт табанға күш ... ... ... ... ... кері әсер ... Мұндайда жалпақ табан пайда болады. Табан күмбезі 13-17 жасқа ... ... ... ... 17-18 жасқа дейін биік өкшелі аяқ киім киюге болмайды. Балалар мен жастардың аяқ ... ... 1,5-2 см болу ... ... мен ... ... ... бұлшықеттері толық қалыптаспағанымен, дене салмағының 20-22%-дай ғана (ересек адамда 40-45%) ... Адам ... ... ... бұлшықеттер бар. Бұлшықеттердің екі түрі бар: көлденең жолақты және ... ... ... ... ... ... жолақты бұлшық ет. Бұлшықеттердің сүйекке бекитін сіңір бастары, денесі болады. Бұлшықеттердің пішіні әртүрлі болып, ... ... ... ... ... Бұлшықеттің екі басы болса қарапайым, үш немесе одан да көп болса күрделі бұлшықет деп атайды. ... ... ... байланысты бір буынды, қос буынды, көп буынды деп бөлуге болады. ... ... бас, ... арқа, кеуде, құрсақ, қол-аяқ еттеріне жіктеледі. Қызметіне қарай бүгілдіргіш, ... ... т.б. ... ... Жалпы, адам денесінде 327 жұп және 2 ... ... ... ... - ... ... ... нерв импульстерінің орталық жүйке жүйесінің әр жерінен келіп бұлшықетті қоздыруынан болады. Бұлшықеттің қызметі оның ... де ... ... ... деп оның ... ... жылдамдығы мен қозу уақытын айтады. Бұлшықеттер жиырылғанда көп күш жұмсалады. Жиырылу күші еттің ... ... және ... байланысты. Еттің күші деп оның ширау қабілетін айтады. Бұлшықеттің күші оның құрылысына да байланысты. Бұлшықеттер көп ... ... 0,1 мм, ... 2 мм - 12 см ет ... ... ... сыртын фасция деп аталатын ет қабығы жабады.
Бұлшықеттерде көптеген нерв ... - ... ... Олар еттің қозуына байланысты жиырылу және созылу дәрежелерін сезеді.
Бұлшықеттердің өсіп жетілуі әртүрлі. Ең алдымен құрсақ еттері дамиды, кейіннен ... ... ... ... мен ... ... ... арқа еттері дамиды. Бұлшықеттердің дамуы 25-30 жасқа дейін ... ... ... ... ... ... шаршаған етінің қабілетіндей ғана болады. Жиырылу қабілетін хронаксия деп аталатын ... ... ... ... ... ... уақыты арқылы анықтайды. Оны арнайы хронаксиметр деп аталатын аспаппен сигма, яғни секундтың 1/1000 ... ... ... ... жеке ... қойылатын гигиеналық талаптар.
Әлем халықтарының үлкен бөлігі балалар мен жасөспірімдер болып келетіндіктен, оларға дұрыс көңіл бөлу сол ... ... ... ... табылады. Балаларға дұрыс тәрбие беру, оларға дұрыс ... бөлу деп ... ... ... ... 90% өте ерте ... қалыптасады.
Гигиеналық білім мен гигиеналық дағдылар баланың денсаулығын нығайтуға ғана ... ... ... ... әдептілікке, саналылыққа баулиды. Баланы жеке бас гигиенасының талаптарын сақтауға баулу олардың саналы түрде ... ... ... ... ... ... қалыптастырады. Балаға гигиеналық тәрбие берудің негізі бала-бақшада ... одан ары ... ... тереңірек түсініктер беріледі. Оның негізгі бөлімдері:
* Оқу ... ... ... ... ... ... ... мектептен тыс санитарлық ерікті жұмыстарын жүргізу;
* Оқушылармен ... тыс ... ... ... ... ... санитарлық ағарту жұмыстарын жүргізу т.с.с. болып табылады.
Сонымен қатар, балалар мен жасөспірімдерге гигиеналық тәрбие беру жұмысы - ... оқу ... ... ... құрамды бөлігі болып табылады.
Гигиеналық тәрбиенің бағдарламасы. Жалпы алғанда ... ... ... беру ... ... ... ... Денешынықтыру мен шынығудың салауатандырудағы маңызы;
* Мектеп оқушыларының ақыл-ой еңбегінің гигиенасы;
* Тағам тану гигиенасы;
* Қоғамдық және жеке бас гигиенасы;
* Жарақаттанудың ... ... ... ... гигиенасы;
* Жыныс тәрбиесі.
Бұл саладан ең маңызды мәселе ... ... ... ... жас ... ... ... алу болып табылады. Балалардың жас мөлшерлері жалпы қабылданған 3 топқа бөлінеді:
* 7-9 жастағы балалар (1-3 сыныптар);
* 10-14 жастағы балалар (4-7 ... 15-17 ... ... (8-11 ... ... жас мөлшерлеріне сәйкес келетін бөлімдерге гигиеналық баулу - тәрбиенің негізгі принципі. Балалардың жасы өскен сайын гигиеналық тәрбие туралы алғашқы ... ... ... ... ... ... дене ... дұрыстығы туралы мәліметтер кіреді. Мұнда олар іс-әрекеттің дене тұлғасының қалыптасуына ... ... ... ... ... ... қалыптасуына тигізетін пайдасымен танысады. Балаларды таңертеңгілік гимнастика жаттығуларын ... ... де ... ... ... болып табылады.
Ақыл-ой еңбегі гигиенасы тақырыбына күн тәртібі, үйдегі және мектептегі сабақ оқу гигиенасы, демалыс тәртібі мен ұйқы ... ... ... Балалар жас мөлшеріне байланысты өздерінің күн тәртібінің элементтерінің ең дұрыс ... ... оны ... ... пайдалана білуі керек. 10 жастан бастап мектеп оқушылары өздеріне ыңғайлы күн тәртібін құрастыра алуы тиіс.
Жоғарғы сынып оқушылары қажу мен ... ... ... маңызы туралы мағлұмат алып, бір күндегі, аптадағы, жыл бойындағы ақыл-ой ... ... ... туралы түсінігі болуы керек. Барлық жастағы оқушылар түнгі ұйқының жағдайы мен ұзақтығын дұрыс бағалай ... ... ... ... ... ... ... басында отыру, салфетка, ыдыс-аяқтарды пайдалана білуден тұрады. Мұнда асықпай тамақ ішу, тамақ ішкен кезде сөйлемей, алаңдамай отыру ... ... Одан ... ... ... оқушылары тамақтың сандық және сапалық нормалары, минералдық заттар мен витаминдер, тамақтану тәртібі, астың қорытылу механизмі туралы ақпарат алады.
Жарақаттану - ... мен ... ... ... ... ... жатады. Оқушыларға осы жайында жүргізілетін дұрыс гигиеналық тәрбиенің профилактикалық ... өте ... Бұл ... ... ... (бастауыш және орта сыныптар) жол қозғалыс ережелерін оқытып, таныстыру - басты мақсат. Мектепте және ... ... ... алу үшін оның тал, ... ... ... құлау жағдайлары, асхана пышағын, қайшыны, газ плитасын, электрлі заттарды дұрыс пайдаланбаудан болатын қателіктер талқыланады.
Мектеп оқушылары төменгі сыныптан бастап жеңіл-желпі жарақат ... ... ... ... ... ... ... мұрны қанағанда т.б. жағдайларда алғашқы медициналық көмек көрсету тәсілдеріне үйренеді.
Көптеген зерттеушілер салауатты өмір сүру - ... ... күн ... және жеке бас ... ... және зиянды әдеттерден бас тарту өмір сүру ұзақтығын 7-10 жылға ... деп ... Жеке бас ... ... ... тек ... жеке басына ғана емес, сонымен қатар маңайындағы қарым-қатынастағы адамдарға да қолайсыз әсер етуі (мыс. ... ... ... ... ... ... жеке бас гигиенасы туралы білім мен дағдыларды меңгеруі тиіс.
Мектеп жасына дейінгі балалар мен бастауыш сыныптардағы ... ... мына ... ... ... қажет:
* - қолдарын уақытында (тамақ ішер алдында, әжетханаға барғаннан кейін және жануарлармен ойнағаннан соң т.б.) мұқият жуу;
* - денені ... ... және ... ... - тісті күту;
* - шаш пен тырнақтардың тазалығын сақтау;
* - бөлмелерді дұрыс жиыстырып, ... ... және ... ... оқушыларына инфекциялық аурулар жөнінде білім беріліп, олардан ... ... ... оқытады. Кәсіптік мамандыққа оқытудың гигиеналық тәрбиесінің негізі, оқушыларға еңбек сабағында өндірістік процестер кезіндегі қауіптілікті түсіндіру болып табылады. Балалар мен жасөспірімдердің оқу ... ... ... ... ... керек. Жоғары сыныптарда өндірістік жарақаттану профилактикасы түсіндіріледі. Мектеп оқушылары верстактың өз жастарына сәйкес келетін биіктіктерін, ... ... ... ... ... ... ... білуі керек. Қыз балалар тағам өнімдерін даярлау және сақтау жағдайына қойылатын гигиеналық талаптарды, іс тігу машинасын қолдану дағдыларын меңгереді. ... ... ... қауіпсіздігіне ерекше көңіл бөлінуі тиіс.
Орта сынып оқушыларына жыныстық тәрбие беруде де ... ... ... ... ... балаларда физиологиялық өзгерістер пайда болардың алдында жыныстық тәрбие жөнінен хабарлар беріледі. Жынысына сәйкес жүргізілетін мұндай түсініктер қыз ... үшін 12 ... ал ер ... үшін 13 ... ... Жоғарғы сыныптардағы жасөспірімдерге медициналық және моральдық қарым-қатынас жағынан да дұрыс мінез-құлық дағдыларын қалыптастыруға арналған тәрбие жұмыстары ... ... Б.А. ... Г.К ... мен ... ... ... 2002.344б.
* Кучма В.Р. Гигиена детей и подростков., М., Медицина, 2004.,

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"тірек- қимыл жүйесі, жас ерекшелігі. баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар."20 бет
1. Тірек-қимыл жүйесі және оның жасқа байланысты ерекшелігі. 2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.3. Балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың күнтізбелік жоспарын жасау5 бет
Тірек - қимыл жүйесі, жас ерекшелігі, Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар7 бет
Тірек-қимыл жүйесі, жас ерекшелігі, баланың аяқ-киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар11 бет
Тірек-қимыл жүйесі,жас ерекшелігі. Баланың аяқ киіміне,жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар7 бет
Тірек-қимыл жүйесі,жас ерекшелігі.Баланың аяқ киіміне,жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар12 бет
Тірек-қимыл жүйесі. баланың аяқ-киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар10 бет
Мемлекет және саясат11 бет
Адам даму индексі және оның негізгі көрсеткіштері6 бет
Адам даму индексі және оның негізгі көрсеткіштері. Адам потенциал индексінің көрсеткіштері9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь