Саяси философия

1. Философия,саясат және казіргі заман
2. Т. Мор мен Т. Кампанелланың утопистік. социалистік ілімдері
3. Саяси және құқықтық сана мәселері
4. Қазакстан тәуелсіздігінің нышандары
5. Саяси философияның қалыптасу ерекшеліктері
6. ХХ ғасырдағы Қазакстандағы қоғамдық. саяси, философиялык ойлар
Философия - адам пайымының бүкіл әлем мен болмысқа, қоршаған дүниеге, табиғатқа, өзі өмір сүретін ортаға және өзінің ақыл-ойы мен сана-сезімінен тысқары тылсым дүниеге қатынасы; адамзат танымының дүние мен жаратылысқа деген көзқарасты айқындайтын мифология, философия және ғылымнан ерекше өзіндік бір тұрпаты; адамзат қоғамындағы аса күрделі де маңызды әлеуметтік-мәдени институт, ерекше қоғамдық сана және әлеуметтік құбылыс.
Философияның басты белгісі – адамның ақыл-ойы, сезім мүшелері қабылдай алмайтын болмыс түріне сену және оны мойындау. Ислам философиясының түсіндіруінше, дін дегеніміз - әлемді байланыстыратын күш Алланың барлығына сенім. Бүкіл әлемді және адамды жаратушы ие – Жалғыз Алла адам баласының жүрегін өзіне ұштастыра жаратады, яғни Жаратушының барына сеніп, оның ажырамас бөлшек екенін адам өз жүрегі арқылы сезетін болады.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ СЕМЕЙ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
СРО
Тақырыбы : 1. Философия,саясат және ... ...
2. Т. Мор мен Т. ... ... социалистік ілімдері
3. Саяси және құқықтық сана мәселері
4. Қазакстан тәуелсіздігінің нышандары
5. Саяси философияның ... ...
6. ХХ ... ... ... ... философиялык ойлар
Орындаған: Шынберген М.
ПТ-311
Тексерген: Кенжебулатова А.М.
Семей 2015 жыл
Жоспары:
1. ... және ... ...
2. Т. Мор мен Т. ... утопистік- социалистік ілімдері
3. Саяси және құқықтық сана мәселері
4. Қазакстан ... ...
5. ... ... ... ...
6. ХХ ... Қазакстандағы қоғамдық- саяси, философиялык ойлар
* Философия,саясат және казіргі заман
Философия - адам пайымының бүкіл әлем мен болмысқа, қоршаған дүниеге, табиғатқа, өзі өмір ... ... және ... ... мен сана-сезімінен тысқары тылсым дүниеге қатынасы; адамзат танымының дүние мен ... ... ... ... ... ... және ғылымнан ерекше өзіндік бір тұрпаты; адамзат қоғамындағы аса күрделі де маңызды әлеуметтік-мәдени институт, ерекше қоғамдық сана және ... ... ... ... - ... ... ... мүшелері қабылдай алмайтын болмыс түріне сену және оны ... ... ... ... дін ... - ... ... күш Алланың барлығына сенім. Бүкіл әлемді және адамды жаратушы ие - ... Алла адам ... ... өзіне ұштастыра жаратады, яғни Жаратушының барына сеніп, оның ажырамас бөлшек екенін адам өз ... ... ... ... ... ... мақсаты - адамның рухани жетілуі және оның Жаратушы Құдаймен ... ... ... ... ... бойынша, рухани жетілу сатысының бірінші деңгейінде тұрған адамның алғашқы махаббаты, таза құлшылығы, қорқынышы Аллаға арналады. Діни тұрғыдан, дін - ... ... ... себебі барын, дүние-болмыстың жаратылу мақсатын, оның сыр-сипатын түсіндіріп, танып білуге және ... ... ... ... ... ... мен бүкіл дүниетанымды, болмысты толық қамтитын өте кең, ... ... ... ... ... ғылымның зерттеулері бойынша 40 - 50 мың жыл бұрынғы палеолит (тас дәуірі), яғни алғашқы қауымдық ... ... ... ... ... даму ... жатқызылып отыр[1].
Философия -- дүниеге көзқарастың шындық дүниені бұрмалап ... ... ... мен ... ... сол, ол ... де ... көзқарастың қоғамдық тарихи формалары ретінде дүниені түсіндірудің және ... ... мен ... ... ... ... ... міндеттерін шешеді. Алайда олардың бір - бірінен ... да ... зор. ... жылдар бойы терең діни сенімдегі адамдардың ішінде философиялық пайымдауы бар ... саны ... ғана ... пайымдауға ақыл - ой бостандығы тән. Діни көзқарас үстем ... ол ... ... ... ... ... тек ... білімі бар, ақыл - ойы ... ... ... ... ... ғана ... ... болды. Ал адамдардың басым көпшілігінің дүниеге көзқарасы дін мен мешіт, шіркеу тағайындаған түсініктерден, адмгершілік мінез - ... ... тыс шыға ... Тек ... мен ... өскен , ғылыми прогресс іске асқан соңғы екі - үш ғасырда ғана философиялық көзқарас, зерттеулур кеңінен ... ... және ... -- ... ... ... бір түрі ретінде қоғамның саяси өмірінде маңызды рөл атқарады. Діни ... ... ... ... ... ... ... саясатта шынайы күшке айнала алады. Дін саяси өмірге тәжірибелік қызметі арқылы да, әр түрлі діни және ... ... ... да ықпал ете алады.
Философия және саясат- қазіргі таңда, әлемде, оның ішінде түбегейлі бет-бұрыс жасап, демократиялық өзгерістерді іске ... ... ... ... тыс ... адам жоқ. Яғни, саясат ол - ... ... ... ... ... Өйткені, бүгінгі күні ешбір адам өзін саясаттан тыспын деп айта алмайды. Саясат - қоғамның саяси ... ... ... ... да салаларын қамтиды және сол салалармен байланыста болады. Мәселен, "саясат және дін", онда діннің саясатпен ... ... ... ең алғашқы кездегі саясаттың өзі де діни тұрғыда болған. Қоғамның саяси ... дін ... орын ... ... ... ... пен діннің ара қатынасы үш түрлі шешіліп келеді:
1. Мемлекеттік билікті ... ... ... діни ... ... пен ... одағы. Қазір ол екі түрлі шешіледі:
1) мемлекет пен діннің имандылық негізінде;
2) мемлекет пен діннің бөлінуі, ... ... ... ... ... ... кісі ... жемеуге, өтірік айтпауға, туыстарын, үлкендерді сыйлауға, ұрлық-қарлық жасамауға және т.с.с. үйретеді. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... сай ... ар-ождан бостандығына құқығы бар. Ол әркімнің дінге көзқарасын дербес белгілеуге, діннің кез келгенін уағыздауға, ұстануға немесе ... ... бар ... білдіреді.
Философияның саясиландырылуы - саяси құралдарды діни мақсатта қолдану. ... ... ... бір ... ... діндерге тән. Саяси діндер бүкіл қоғамда өз тәртібін орнатуга тырысады. Онда басқа діндегілердің, дінге сенбеушілердің де құқықтары ... ... ... ... діннің әлемдік және тайпалық діндерден айырмашылығы ажыратылмайды: индуистік радикалдар Үнді шекараларында саяси-аумақтық тәртіп орнықтыруға талпынады, ал, ислам ... - ... ... ... ... әлемдік тәртіп тұжырымы. Дінді саясиландыру себептері әсіресе, мұсылман әлеміне қатысты тұсы өте жақсы зерттелген. Ғалымдардың ... ... ... ... өсуін халық жағдайының жақсаруымен, экономиканың өркендеуіне емес, терең дағдарысқа әкелген сәтсіз модернизацияның салдарымен байланыстырады[4].
* - ... ... ... ... діни ... ... ... Саяси діннің пайда болуы - модернизациядан бас тарту емес, сәтті, сол қоғамның талаптарына сай модернизация жасау. Егер модернизация ... ... ... ... ... онда оны дін ... жасауға талпыныстардың болатыны сөзсіз. Бұл, әрине, саяси діндердің жақтаушыларына "дәстүрлі" құндылықтарға ... ... ... келтіре алмайды. Осындай үндеулерге қарамай-ақ, саяси дін - қазіргі өркениет айбатына өз жауабы ... ... жаңа ... ... ... тұрғыдан анықтау - барлық әлеуметтік-гуманитарлық бағыттағы пәндерді оқыту үшін теориялық-методологиялық ... ... ... ... ... ... әлеуметтік философиялық теориялардың аса жалпы көзқарастық, құндылықтық және методологиялық негіздемелерге қатысты саяси әлемнің универсалийлерін зерттеу жатады.
Жалпы, қазіргі заманғы саясат ... ... төрт ... ... бағыттарын ажыратуға болады, олар:
Саяси онтология (саяси болмыс туралы ілім) - саясаттың жалпы обьективтік негіздерін, ... ... ... ... ... ... әлемнің бейнесін қалыптастырады, саяси болмыс мәселесін, саяси кеңістік пен уақыттың антиномияларын қарастырады;
Саяси антропология (саяси адам туралы ілім) - ... ... ... ... ... ... ... құндылықтық мотивациясын, саяси және әлеуметтік мәдени бірегейлік мәселелерін зерттейді;
Саяси праксиология (саяси әрекет теориясы) - саяси әрекеттердің ... мен ... ... ... шекаралары мен мүмкіндіктерін, дәстүрлі және модернизацияланған қоғамдағы саяси әрекеттердің ... мен ... ... эпистемология (саясат әлемін тану) - саяси шындықты танудың ерекшеліктерін, саясаттағы ұғымдар мен түсініктердің, рационалдық пен иррационалдықтың ерекшеліктерін ... және ... ... зерттеудің жаңа постклассикалық әдістерінің қалыптасуын зерттейді. И.Канттың іліміне сүйенсек, ... ... - жаңа ... ... саяси құбылыстардың қайталанбас біртұтас синтезі және саясаттың реттеушілік идеясы оның ... деп ... ... Т. Мор мен Т. Кампанелланың утопистік- социалистік ілімдері
Қайта ... ... - ... ... Жаңа заманға қарай өтетін өтпелі уақыт, бірнеше мыңжылдықтарды қамтыды (XIV-XVI ғ.ғ.).
Қайта Өрлеу дәуірінде алғашқы капиталистік қатынастар ... ... ... мемлекеттер қалыптасты, абсолютті монархияға қарсы әлеуметтік конфликтілердің өршіген кезеңі болатын. Германиядағы шаруалар көтерілісі, Франциядағы діни соғыстар, Нидерландиядағы буржуазиялық ревалюциялар.
Бұл ... ... ... мен ... ... ... жетістіктерге қол жеткізді. Қайта өрлеу дәуірі ХІҮ ғ. Италияда пайда болып, ... ХҮ ғ. ... ХҮІ ғ. ... ... бүткіл батысеуропалық құбылысқа айналды. Қайта өрлеу дәуірі мәдениетінің жарқын көрінісі Флоренцияда ХҮ ғ.аяғы мен ХҮІ ғ. басында көрінді. Италияда қала ... ... орын ... ... ескіліктен арылу басталды. Қалаларда сауда, банк істері дамыды, мануфактура пайда болды. Қайта өрлеу дәуірінің мәдениеті мен философиясы - ... және ... ... ... ... деген терминді мінсіз қоғамды білдіру үшін тұңғыш рет Томас Мор қолданды. Содан кейінгі жерде бұл ... ... ... өмір ... ... ... ... қолданыла бастады. Жеке меншікке негізделіп өмір сүріп отырған құрылысты сынап, болашақ ... ... ... ... ... ... ... екенін теориялық түрғыдан негіздеуге тырысатын утопист-социалистер көптеген көреген идеялар мен болжамдар айтты. Сондықтан да ағылшын саяси ... және ... ... ... ... ... социализм ғылыми социализмнің идеялық көздерінің бірі болып табылады. Жеке меншікті айыптау мен ... ... ... ... Грекия мен Римнің кейбір жазушыларынан, орта ғасырдағы "еретиктерден", феодализм дәуіріндегі кейбір ... ... ... мен ... ... ... болады, мұның өзі антагонистік қоғамдағы теңсіздік пен адамды адамның қанауына табиғи көзқарас еді.
Капитализмнің пайда болуы мен дамуына және пролетариаттың азды-көпті ... ... ... ... ... ... ... сайын тарихи реализм сипатын алып, теория ретінде күрделене түседі, әртүрлі мектептер мен бағыттар құрып, тармақтана береді. ... ... ... ... ... туу ... ... өрлеу және Реформация дәуірінде басталды (Я.Гуе, Мюнцер, Т.Мор, Т.Кампанелла). Ол Еуропадағы буржуазиялық революциялар кезеңінде қайта дамып, пролетариаттың ізашарларының ... ... ... қауырт дамыған кезеңде буржуазиялық төңкерістер идеологтарының жалған үміттері сейіліп, ал капиталисттік қоғамның қайшылықтары барған сайын айқындала түскен кезде утопиялық социализм өз ... ... ... ... (Сен-Симон, Фурье, Оуэн, тағы басқалар)- Карл Маркстің айтуынша, тек өндіріс әдісінде төңкеріс жасамай қоймайтын өндіргіш күштердің ... ... ... ... барысында ұйымдасқан өнеркәсіп пролетариатының пайда болуы социализмді утопиядан ғылымға айналдырудың тарихи ... ... ғ. ... ілімі ағылшын гуманнисті Т.Мордың шығармаларымен байланысты.
Т.Мор (1478-1535). Утопиялық социализмнің негізін салушылардың бірі. Қайта өрлеу ... ... - ... ... ... - (1516). Ол ... рет ... қоғамдастыру идеясын дәйекті түрде дәлелдеп, оныеңбекті ұйымдастырудың коммнистік идеялармен байланыстырды. ... ... ... ... мемлекетінің шаруашылық ұясы - отбасы, қолөнер өндірісіне негізделген. Утопиялықтар демократиялық басқару, еңбек теңдігі жағдайында өмір сүреді. Ададар ... алты ... ... ... ... ... ... өнермен шұғылданады. Адамның жан - жақты дамуына, теориялық оқуды ңбекпен ұштастыруына ... мән ... Мор жаңа ... ... ... ... іске ... армандады. Мор көптеген моральдық-философиялық трактаттар қалдырған. Өзінің "Утопия" (1516) деген негізгі шығармасында жеке меншікке негізделген ... өз ... ... ... ... алып, қоғамдық меншікке негізделген қоғамдық құрылысты суреттеді. Қоғамдағы кемшіліктердің негізі жеке меншікте, ал оның өмір сүру негізі - ... ... ... ... ... дейді.
Ол алғаш рет өндірісті қоғамдастыру идеясын дәйекті түрде ... оны ... ... және ... идеяларымен байланыстырды. Бостандыққа негізделген қиялдағы "Утопия" мемлекетінің негізгі ... ұясы - ... ... ... ... Ондағы адамдар демократиялық басқару, еңбектің теңдігі жағдайында өмір сүреді. Адамдар күніне 6 сағат жұмыс істеп, қалған уақытында ғылым, өнермен шұғылданады.
Адамның ... ... ... ... ... ... мән ... Мор жаңа қоғамға өтуді бейбіт жолмен іске асыруды армандады. Оның "Утопиядағы" қиялдары утопия социализмнің ... ... ... "Утопиясы" кейінгі реформаторларға, Фурье, Сен-Симон секілді басқа да утопия ... ... зор әсер ... ... ... жоба ... басқа да ойшылдар болды.
Т.Кампанелла (1568-1639). Утопиялық қоғам авторы. Оның ең жақсы қоғамдық құрылым туралы идеялары "Күн қаласы" атты еңбегінде ... ... ... да ... ... некелік жанүялық қатынастарды ортақтандыру принципін таратуға тырысты. Ол Күн қаласында өндіріс үясы жанүя емес, бригада немесе үстаханалар болады деп ... ... ... ... ... қүлдықгы сынады, сондықган да Күн қаласында қылмыскерлер қоғамдық жұмысқа тартылмайды. Кампанелланың ойынша, ... ... ... ... мемлекет сақталады. Алайда ол суреттеген мемлекет саяси ойлар мен мемлекеттік мекемелер тарихында белгілі болып ... ... ... ... еді. Күн ... билік пен басқару үш принципке негізделеді:
* жаңа мемлекеттің басты міндеті өндіру мен ... ... ... ... ... ... мемлекеттің бүл міндеті билік пен басқаруды жүзеге асыруда ... ... рөлі ... ... жаңа ... ... мемлекетті басқаруға халықтың қатысуын талап етеді.
Күн қаласында құқық, әділ сот және жаза бодцы. Зандар көп ... ... әрі ... ... ... ... сот жүргізілетін ғибадатханалардың колонналарына ойылып жазылған. Сот процесі ашық, ауызша және тез өтеді. Феодадцық процестерге төн азаптау мен сот ... жол ... ... ... ... және ... сәйкес жүргізіледі. Кампанелла саясаткерлер мен тирандар ойлап тапқан "мемлекеттік қажеттілік" ұғымын моральға жат ... деп ... оның ... ... қол жеткізу және оны сақтап қалу үшін кез келген заңды бұзуға болады деген қағида тек соларға ғана ... деп ... ... утопистер сол дәуірдің әлеуметтік қатынастарына және кейнгі заман философиясыеа айтарлықтай әсер етті.
* ... және ... сана ... ... ... ... және ... түсіндіруге қиын мәселелердің бірі, себебі сананы керу, өлшеу, сезім мүшелері арқылы ... ... ... ... сана ... ... дүниесінен ерекшелігін көрсететін факторлардың бірі, сана арқылы адам мен оны қоршаған ортаның арасындағы байланыс жүзеге асырылатыны күмәнсіз. ... да ... ... , , ... ... үнемі пікірталастар жүріп отырды және олар қазір де жалғасуда.
Саяси сананың құрылымы екі деңгейден тұрады: қарапайым-практи- калық; идеологиялық-теориялық. ... ... сана ... ... өмір ... ... ... эмпирикалық жағдайларының бейнесі ретінде практикалық қызметтен тікелей туындайды. Ол ұжымдық-әлеуметтік шығармашылық ... Оның ... ... пен ... ... мен эмоциялар, дәстүрлер мен қазіргі заманғы құбылыстар, әдеттер, көзқарастар, дүниетанымдық элементтер араласып жатады. Қарапайым саяси сана теориялық ... мен ... ... ... ... алғашқы формаларына, күнделікті тәжірибеге негізделген, ол қарапайым адамның қоғамдық құбылыстарға деген реакциясын бейнелейді, өмір драматизміне толы. Сондықтан да ... әр ... ... ... ... ... сананы терең зерттеп алмай, жеңіске жетпейді.
Саяси идеология - белгілі бір таптың, мемлекеттің көзқарастарын, саяси мақсаттары мен стратегиялық міндеттерін ... ... ... ... ... ... арнайы топтары идеологтар және идеялар өндірісімен, әлеуметтік технологиялар мен санаға ықпал етудің идеологиялық әдіс-тәсілдерін жасақтаумен арнайы айналысатын идео-логиялық институттар қалыптастырады. ... ... ... күрестің неше түрлі тәсілдері пайда болды.
Саяси идеология әлеуметтік саладағы өзгерістер жасаумен қатар жүрген-де ғана ... ... ... ... осы ... баса ... ауда-рады, бұл 2004 жылдың күзінде өткен Парламенттік ... 2005 ... ... ... ... сайлау дайындық барысында анық байқалды.
Саяси сана моральдық факторлармен де тығыз байланысты, яғни саяси сана және ... ... ... ... ... ... әсер ету ... зор. Саяси қайраткердің моральдық тазалығы, ісі мен сөзінің бірлігі, шынайылығы, адамгершіліктік келбеті оның саяси ... ... ... беделіне едәуір ықпалын тигізеді.
Құқықтық сана - ... ... ... заң ... мен заң мекемелерінің жиынтығы болып табылатын нақты ... ... ... білдіретін көзқарастарының, идеяларының, теориялары мен түсініктерінің жиынтығы.
Құқықтық сананың да екі деңгейі бар:
1) практикалық құқықтық сана - ... ... ... қолдануы, қоғамда қабылданған нормативтік актілерге қатысты қылықтары, сыртқы іс-әрекеттері. Ол мынадай компоненттерден тұрады: құқықтық сезімдер, құқықтық дағдылар және ... ... ... ... субъективті, оларды заң ережелеріне адамның реакциясы деуге ... ... ... ... ... ... немесе ашуыза
Құқықтық дағдылар - адамның заң талап ететін сыртқы әрекеттер
жасай білуі, бұл әрекеттердің оның ... ... ... ... ... етеу, келісім-шарт жасау, тиесілі нәрсені ала білу және т.б.). Мұндай дағдылар индивидтің өмірін, ... ... ... - ... ... ... ... индивидтің ішкі қажеттілігі.
Құқықтық білімдер - құқық саласы бойынша субъектіні ... ... ... мен ... ... ... ... адамның құқықтық мәдениетін қалыптастырады.
2) Теориялық құқықтық сана - құқықты, оның шекаралары мен нор-мативтерінің шекараларын ... ... ... ... мен ... анықтауға және құқықтық білімді жетілдірдіруге арналған ой қызметі процесі мен оның жемісі.
Мұндай ой қызметінің міндеті - құқықтық ... ... оның ... ... ... ... сәйкес болуына жету. Бұл қызметті арнайы құқықтық білімі бар ... ... олар заң ... ... ... заңдар дайындайды, ғылым-практикалық ұсыныстар жасайды.
Құқықтық сана әр түрлі функциялар атқарады:
1) танымдық - құқықты практикалық түрде ... және ... ... тікелей қатысу арқылы адамдар құқықты танып-біледі.
2) бағалау функциясы - өзі өмір сүріп отырған қоғамдағы құқық өзінің көзқарастарына ... келе ме, әлде жоқ па - ... ... байланысты құқықты жағымды немесе жағымсыз бағалайды. Әрине мұндай бағалау жасай білу үшін құқықтық білім қажет.
3) реттеу функциясы -құқықтық информацияның ... ... ... ... және бұл ... ... ... көрініс табуы.
Мораль немесе адамгершіліктік сана - адамдар өздерінің мінез-құлықтарында басшылыққа алатын, олардың бір-біріне, ... әр ... ... ... ... ... ерелердің, нормалардың жиынтығы.
Мораль қоғамдық сананың ең коне формаларының бірі. Өзін сақт қалу үшін қоғам адамдардың бәрі ... тиіс ... ... рып, олар арқылы жалпы адамдардың, жыныстардың және ұрпақтардь арасындағы қатынастарды реттеп отырды.
Моральдың пайда ... ... ... ... ... Діни ... ... адамгершіліктік заң адамға сырттан, құдай дан беріледі.
2) Эмпирикалық концепция мораль адамның, оның ... та- ... ... ... мен ... ... ... деп түсіндіреді.
3) Автономдық концепция бойынша мораль адамға әуелден, генети калық деңгейде берілген, сондықтан ол салыстырмалы түрде өзгеріске көп ұшырамайды және ... ... ... ... ... адамда әр түрлі.
Моральдің ұлттық, таптық және жалпы ... ... бар. ... ... моральға шектен тыс назар аудару, оны әсірелеу ... ... бір ... зиян ... ... ... ... ұлттық моральдық құндылықтарды жаңғырту - ұлтты сақтап ... ... ... ... ... қалу ... ... қарастырылып отыр. Бұл дұрыс қадам деп мақұлдай отырып, моральдың ... ... ... да ... ... керек. Қоғамдық сананың басқа формаларымен салыстырғанда мораль ең басты десек, артық емес, себебі адамның адами сипаты оның ... ... ... ... даму ... оның ... келбеті арқылы анықталатыны сөзсіз.
* Қазакстан тәуелсіздігінің нышандары
Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздері мен ... ... ел ... ... ... табылады.
Қазақстан Республикасының ұлттық валютасы - теңге. Қазақстан теңгесі 1993 жылдың 15 қарашадағы Қазақстан Республикасы президенті ... ... ... ... шықты.
Ескі ақшаны қазақстандық теңгеге айырбастау 1993 жылы 15 қарашада сағат 8.00-де басталып, 20 қарашада сағат 20.00-де аяқталды. Ұлттық Банк бастапқыда 1 ... сол ... мың ... ... ... Дегенмен, еліміздің саяси, әлеуметтік мәселелері және мемлекетаралық қатынастар ескеріліп 1 теңге 500 сомға бекітілді. ... ... ... ... күні 1 ... 4,75 ... ... бекітілді. 1994 жылы қағаз тиындардың орнына жезден жасалынған 2,5,10, 20 және 50 ... ... ... ... ... ... және монета түрінде айналысқа енгізілді. Қазір банкнот - Ұлттық Банктің Алматы қаласындағы ... ... ал ... - Өскемендегі Монета сарайында шығарылады.Ел Президентінің Жарлығымен 1997 жылдан бері 15 қараша төл валютамыздың туған күні әрі ... күні ... ... 2006 жылы 15 ... жаңа ... ... айналысқа енгізілді.
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы -- ортасында шұғылалы күн, оның ... ... ... ... бейнеленген тік бұрышты көгілдір түсті мата. Тудың сабының тұсында ұлттық өрнек тік жолақ түрінде нақышталған. Күн оның ... ... және ... ... ... алтын түстес.
Тудың көгілдір біртүстілігі, аспанның бұлтсыз таза күмбезін еске түсіріп, ... ... ... ... және ... идеясына бейімділігін бейнелейді. Мемлекеттік жалаудың көгілдір аясы, Қазақстан халқының жаңа мемлекет ... ... ... ... мен ... ... ... Өз сәулесіне шомылған алтын Күн, тыныштық пен байлықты білдіреді. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туындағы дала ... ... ... мен ... ... ... танытады. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Туының авторы - ... ... ... өнер ... Шәкен Ниязбеков.
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасы -- дөңгелек нысанды және көгілдір түс аясындағы шаңырақ ... ... ... ... күн сәулесіндей тарап уықтар шаншылған. Шаңырақтың оң жағы мен сол жағында аңыздардағы ... ... ... ... ... -- дала дүлдiлi, ер-азаматтың сәйгүлiгi, желдей ... ... аты, ... ... ... жiгердiң, қажымас қайраттың, мұқалмас қажырдың, тәуелсiздiкке, бостандыққа ұмтылған құлшыныстың бейнесi. Қанатты тұлпар -- ... ... кең ... ... Ол ... ... ... таңғажайып жасампаздық қиялдың, талмас талаптың, асыл мұраттың, жақсылыққа құштарлықтың кейпi. Қанатты тұлпар Уақыт пен Кеңiстiктi бiрiктiредi. Ол ... ... ... Бiр ... ... тату-тәттi өмiр сүретiн Қазақстан халқының өсiп-өркендеуiн, рухани байлығын, сан сырлы, алуан қырлы бет-бейнесiн паш етедi. ... ... - бес ... ... ... Бес ... ... елтаңбаның тәжi iспеттi. Әрбiр адамның жол нұсқайтын жарық жұлдызы бар дегенді ... Ал ... ... ... жазу бар. Жұлдыздың, шаңырақтың, уықтардың, аңыздардағы қанатты пырақтардың бейнесі, сондай-ақ деген жазу - ... ... ... Республикасы Мемлекеттік Елтаңбасының авторлары - белгілі сәулетшілер Жандарбек Мәлібеков пен Шот-Аман Уәлиханов.
Бұрын әні ретінде ... ... ... ... ... ... Назарбаевтың бастамасы бойынша 2006 жылы 6 қаңтарда еліміздің ... ... ... Қазақстаным" әнұран ретінде алғашқы рет Н.Назарбаевтың инаугурация кезінде орындалды.
Әнұранның әуені 1950 жылдардан бері ... ... ... ... ... ... "Менің Қазақстаным" әні болғанымен мәтіні аз кем өзгертілген. Әні - композитор Шәмші ... сөзі - ... ... пен ... ... ... философияның қалыптасу ерекшеліктері
Саяси философия - саяси теорияның әдіснамалық, жалпы дүниетанымдық және ... ... ... ... ... ... ... философия саясаттың рухани өлшемі мәселелерімен айналысады. Саяси философия пәнін үш түрлі топқа ... ... ... ... шынайы саясатты мораль, ірі қоғамдық топтар мүддесі түрғысынан бағалау; саясаттың терең негіздері, саяси-философиялық білімдер тиімді ізденістерге негізделеді; саясатты танудың құралдары мен ... ... ... ... ... ... Қай ... ойшылы болмасын ойландыратын бір ғана мәселе - халықты бақытты ету жолдарын іздеу. Оны әр ... ... ... ... ... Жалпы саяси ойдың даму кезеңдері мен ойшылдарын былай топтауға болады:
Ерте дүние Конфуций, Будда, Заратустра, Иеремия, ... ... ... ... А. ... Ф. ... М. ... өрлеу Н. Макиавелли, Томас Мор, Т. Кампанелла, Т. Гоббс, Д. Уинстенли, Джон Локк.
Ш.Монтескье, Вольтер, Ж.Ж.Руссо, ... ... ... ... ... ... Р.Н. ...
Жаңа және жаңаша уақыт И. Кант, И.Фихте, Ф.Шеллинг, Г.Гегель, К.Сен - Симон, Ш.Фурье, Р.Оуэн, Н.Чернышевский, ... ... ... ... ... ... Қазақ ойшылдары.
Қазіргі заман
Социал - демократиялық саяси доктринлар
Буржуазиялық ... ... ... қырлары
Саяси экстремизмнің доктриналары.
2. Ежелгі дүние дәуіріндегі саяси ойдың қалыптасуы.
Ежелгі дәуірдегі саяси ғылымға мол мұра ... ... грек ... Платон, ол б.з.б. 427-347 жылдарда өмір сүрген. Шын аты Аристокл. ... көп ... ... кең ... Сондықтан Платон атанып кеткен. Осы атымен тарихта мәңгілік қалды.
Платон ... ... ... ... ... ... Афиныда өз академиясын ашады. Платонның екі жүзге тақау енбектері бар. "Мемлекет", ... ... ... байланысты шығармалары бар.
Платонның ойынша қажеттілік мемлекетті тудырады. Себебі, біреу егіншілікпен, біреуі мал шаруашылығымен, енді ... ... ... ... өз ... қанағаттандыру үшін айырбас жасайды. Халық тек бірігіп қана өмір сүре ... ... ... ... үш ... ...
2.Қорғаушылар.
3.Өндірушілер.
Әкімдер - табиғи жаратылысынан шындықты, ақиқатты,танып біле алатын адамдар болуы керек деген.
Қорғаушылар - мемлекетті қорғайды.
Өндірушілер - мемлекетті материалдық жағынан ... етіп ... Бір ... ... ... ... ... Әркім өз міндетін атқарады. Ешкім бай-кедей болмағанын қалады деген. ... ... ... ... ... ... Ал жеке меншіктің болуы; талас-тартыс туғызады деп түсінді. Мұнда әкімдер мен қорғаушылардың ... ... ... ортақ игілік үшін адал еңбек етеді деп айтқан, яғни ... ... ... жөн ... ... ... қорғайды деп түсінген.
Платон мемлекеттік құрылысты беске бөлді:
1.Аристрократия - мемлекетті ақсүйектер билейді.
2.Тимократия - мемлекеттік ... бір адам ... ... - ... ... топ қолында болады.
4.Демократия - мемлекет халықтың қолында болады.
5.Тирания - мемлекет күшпен басып алушы қолында болады.
Платонның ... ... ... ең ... - ... ... түрі. Мұнда ақыл-естілік, парасаттылық билейді, оның принциптері - адамгершілік, абырой, ар-намыс деп саналады. Ежелгі Рим ойшылы Марк Тулий Цицерон (б.з.д. ... ... даму ... ... із қалдырған. Оның "Мемлекет туралы", "Заңдар туралы", "Міндеттер туралы" ... ... ... ... ... ... қорғау, адамдардың бірігіп өмір сүруге тырысатын табиғи талабынан туады. Мемлекетті үшке бөлген:
1.Патшалық билік.
2.Аристократия.
3.Демократия.
Цицерон мүліктік теңдік идеясына қарсы болды, ... ... ... ... мен ... ... деп санады.
3. Ортағасырлық саяси ойлардың дамуы Орта ғасыр ойшылдарының саяси идеялары
Феодалдық теологиялық идеологияның үстемдігі.
Мемлекет алдындағы шіркеудің беделінің ... пен ... ... - ... ... ... - ... ХШ ғ.
Мемлекеттің діни мәнінің тұжырымдамасы: әлемдік тәртіпті құдай жаратқан.
Өкіметті сөзсіз тыңдау, келісімділік уағызы. Дегенмен, ... ... ... да, жер ... де ... ... диктатурасымен күрес, саяси құрылысты өзгерту үшін зорлықты жоққа шығару.
Орыс мемлекетінің тәуелсіздігі мен патша үкіметінің үстемдігі туралы идеялар.
Орта ғасырда ... ... орны ... ... ... Еуропада феодализм мың жылдан астамға созылды. Бұл уақытта дін үстемдік етті. Патша ... ... ... ... ... ал ... ... келмеді.
Бұл кезде христиан дініне зор еңбек сіңірген Аврелий Августин (354-430) еді. Ол христиан фәлсафасының негізгі қағидаларын зерттеп, ... Оның ... ... ... ... туралы" деген еңбегінде баяндалған.
Августин барлық әлеуметтік, мемлекеттік және құқұқтық мекемелер мен заңдарды адамның күнәсінің, нәтижесі деп санады. ... ... ... ... яғни ... ... ... өмір сүруге мүмкіндігі бар. Осыған байланысты адамдарды екіге бөлген:
Кұдай жолымен өмір сүрушілер - болашақта ... ... ... құрады.
Адам жолымен өмір сүрушілер - жын-шайтаннан мәңгілік жапа шегеді.
Христиан дінінің ... ... ... ... ... монах Фома Аквинский (1225-1274) болды. Оның "Билеушілердің басқаруы туралы", "Психологияның ... ... ... бар. Оның ойынша жалғыз адам өз мұқтаждығын, қажеттігін жеке-дара қанағаттандыра алмайды. Сондықтан бірігіп өмір сүру үшін ... ... ... ... ... "ортақ игілікке жету", адамдарға лайықты, ақылға ... өмір ... ... ... ... ... тапқа бағынуы керек деп санаған.
Ф.Аквинскийдің ойынша билік құдайдың құдіретімен орнайды. Сондықтан ... ... діни ... бағынуға тиіс. Аспанда құдай жерде Рим папасы билік етуі керек деген.
4. ... ... және ... ... ... ... ... өрлеу дәуірінің төмендегідей ерекшеліктері бар.
Саяси ғылымның теологиядан оқшаулануы, мемлекеттің пайда болуының табиғи идеяларын негіздеу.
Мемлекет туралы жүйелі ілім ... ... ... ... ... ... мемлекеттің абсолютизмнен республикаға дейінгі формаларын тұжырымдау.
Буржуазиялық саяси-құқықтық ойлардың пайда болуы.
Азаматтық қоғам және қоғамдық келісім теориясының өкіметті бөлісу принципі туралы ... ... ... алғашқы утопиялық социализм және ХVII-ХVIII ғасырлардағы сыншыл утопиялық социализм.
Қоғамдық дамудың, білімнің, ақыл-ойдың рөлін дәріптеу.
Гуманизм, адам құқы мен ... ... ... ету.
Саяси басқару нысандарының ауысу заңдылықтары мен әлеуметтік күрестін мойындау - саяси өзгерістердің қозғаушы күші.
Феодализм ыдырап капитализм орнай бастады. ... ... ... мен оның діни ... ... ... халық адам құқығын, ар-намысын қорғауға ұмтылды. Бұл уақыт "Қайта өрлеу" ... ... деп ... енді. Реформациялау, яғни шіркеуді өзгерту демократияландыру басты мақсат болды. Бірақ гуманистер халыкқа сенбеді.
"Қайта өрлеу" дәуірінің ... ... ... Макиавелли (1469-1527) болды. Оның "Патша", "Тит Ливийдің бірінші онкүндігі жайлы ойлар", "Флоренцияның тарихы", т.с.с. еңбектері болған.
Макиавелли дінге ... ... ... рет ... ... енгізді. Макиавеллидің ойынша мемлекет басқарушы мен бағынушының қарым-қатынасы. Ол Республикалық мемлекеттік еркіндікті, теңдікті аңсады. Мемлекет ерікті болса ғана, ... ... ... деп сенді. Мақсатқа жету үшін амал айланың қай түрін болсын қолдануды сұрады.
5. Жаңа және жаңаша дәуірдегі саяси ... Жаңа және ... ... ...
1. ХVIII ғ. аяғы - XIX ғ. ... "Философиялық революция": И.Кант, И.Вихте, Ф.Шеллинг, Гегельдің саяси ілімі азаматтық қоғам, мемлекет, үш үкімет, ... ... ... Сыншыл утопиялық-социализм - Сен-Симон, Ш. Фурье, Р.Оуэн; капитализмді күрт сынау, қоғамдық меншіктің пайдасына бола ... ... ... ... басты тұтыным жеке адамның дамуы революцияны жокқа шығару.
3. Революциялық демократиялық утопиялық социализм-Н.Чернышевский, А.Герцен, В.Белинский, Н.Добролюбов. Қоғамды революцпялық жолмен жаңартуды қолдау, ... ... сену орыс ... ... негізіндегі социализм.
4. Марксизм-ленинизм - К.Маркс, Ф.Энгельс, В.И.Ленин. Капитализмнің тарихи күйреуінің сөздігі және комунистік қоғам құру ... ... ... және ... ... Әлемдік революциялық процесс. Социализм құрылысының жолдары.
Жаңа заман XVII ғасырдағы Англиядағы буржуазиялық революция тұсында ... ... ... ... бірі - ... ... Томас Гоббс (1588-1679). Оның ойынша мемлекет жалпыға бірдей бейбітшілік пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін ... ... өз ... мен ... шектеп, барлық билікті мемлекетке береді.
Францияда буржуазиялық революцияның өкілі Шарль Луи Монтескье (1689-1775) әр ... ... ... оның ... айырмашылығын, қоғамның дамуын географиялық ортамен байланыстырды. Мемлекет азаматтарды тіршілікке қажетті қаражатпен қамтамасыз етуге міндетті деген ... ... тағы бір ... - ... Руссо (1712-1778) ұсақ буржуазияның шаруалардың мүддесін қорғады. Ол еркіндік пен теңдікті ең жоғары игілік деп ... ... ... тыс ... пен ... ... ... арасында теңдікті сақтауы керек.
Американың ойшылы Томас Джефферсон (1743-1826). 0л Америка Құрама Штатының "Тәуелсіздік декларадиясын" ... ... ... ... ... ... ... зандардан жоғары түруы керек. Жаратушы барлық адамдарды тең етіп жаратты және олардың өмірге, бостандыққа, ... ... ... бар ... ... Пейн ... Ол ... халқын азаттық күреске шақырды. Ол бірінші болып қоғам мен мемлекетті ажыратты. Оның ойынша, мемлекетті қоғам тудырды. Үкіметтің мақсаты қауіпсіздікпен ... ... ету. Пейн ... ... ... бейбітшілікті жақтады.
Германияның ойшылы Иммануил Кант (1724-1804). Оның "Космополиттік көзқарас жөніндегі жалпы тарихтың идеялары", "Өмірлік бейбітшілікке" деген ... бар. Оның ... адам бір іс ... ... адамгершілік заңын басшылыққа алу керек. Ол басып алушылықты, тонаушылық соғысты, оған ... ... ... ... ... ... ... мен өзара қарым-қатынасты бейбітшілікті орнату мен сақтаудың құралы деп білді.
Пролетариат күресінің алғашқы кезенінде Сен-Симон. ... Оуэн ... ... ... ... өз ... қарап еңбек ету, ақы алу сияқты пікірлер айтты. Олар материалдық игіліктерді әділ бөлу мәселесіне баса назар аударды.
6. ... пен ... ... ... Капиталистік қоғамды жою туралы қажеттілік.
2. Коммунизмді құру идеясы.
3.Саясат туралы жалпы теорнялық және ... ... ... ... ... міндеті және оның одақтар туралы пікірлері.
5. Мемлекет, пролетариат диктатурасы туралы ... ... ... күресінде коммунистік партияның жетекшілік рөлі.
7.Пролетариаттар күресінің стратегиясы мен тәсілдері жөніндегі принциптері.
8. Ғылыми социализмнің коммунистік қоғамның негізгі белгілері, мәні сипаты туралы ... ... және ... революция жеңістерін қорғау тұрғысындағы саяси ойлар.
XIX ғасырдың бірінші жартысындағы буржуазиялық ... ... ... шиеленіске бастауы - марксизм теориясын тудырды.
К.Маркс (1818-1883) философия мен саяси экономияда жаңалық ашты: өндіргіш ... мен ... ... ... ... туып, аяғы социалистік революцияға айналады, басты рөлде - пролетариат болады. Олар шаруамен ... ... ... пен ... ... ... ... ілімді дүниеге әкелді. Ал басшылық жасаушы- коммунисттік партия ... ... ... жасады.
7. В.И.Лениннің саяси теориялық көзқарастары. В.И.Лениннің идеялары
В.И. ... ... ... ... ... ... партия туралы ілім.
2.Жұмысшы табының одақтары туралы маркстік идеяларды жаңа жағдайға байланысты тұжырымдауы.
3.Социалистік революцияның лениндік теориясы.
4.Жаңа саяси жағдайда коммунистік ... ... мен ... ... ... ... революцияға ұласуы, имперализм туралы пікірлері.
6.Пролетариат мемлекетінің ұлт саясаты жөніндегі теориялары.
7. Социализм тұжырымдамасының негізгі бағыттары.
В.И.Ленин (1870-1924) К.Маркс пен Ф.Энгельстің ізбасары болды. Ол ... ... ... ... ... зерттеді. Жаңа тұрпатты партия туралы ілімді жасады және соның ... ... Жаңа ... құру ісін Ленин елді индустрияландырумен, ауыл шаруашылығын кооперациялаумен және мәдени революцияны жүзеге ... ... ... ... ... ... мемлекет, саясат болмайды деп ұқты.
8. Қазақ жеріндегі ... ... ... ... да ... ... бай. Қазақтың алғашқы философы, әлеуметтанушысы. Математигі, физигі, астрономы, ботанигі, ... және тіл ... ... зерттеушісі Әбу Насыр Мұхаммед Ибн Тархан әл-Фараби 870-950 жылдары өмір сүрген. Ол екінші ... ... ... 160-тан астам трактат жазған. "Бақытқа жету жолдары", "Саясат туралы", "Азаматтық саясат" деген еңбектері бар.
Әл-Фараби ... ... ... ... ... - ... ... апарады.
2. Қайырымсыз - мұнда теріс әрекеттер болады. Әл-Фарабидің айтуынша адам бақытты болуға лайықты, сондықтан сол ол ... ... ... Оған ол ... еңбек арқылы ғана жетуге болады дейді. Ұлы дана халықтар достығын қолдады.
Қазақ даласындағы ойшылдардың бірі -- Жүсіп ... ... ... Ол - ақын, философ, қоғам қайраткері болған. "Құтадғу білік" (Құтты білік) деген дастаны бар. Ол ... ... ... ... адамның тағдыры, қоғамдағы орны мен рөлі, халықтың ... ... т.с.с ... ... әділ ... еркіндікті аңсаған.
Қазақ халқының, тарихында өшпес із қалдырған хандар да бар. Олар Қасым, Есім, Тәукехандар, ... ... ... ... ... ескі ... деп халық олар жасаған заң, тәртіптерді көпке дейін ұмытпаған.
Ал Тәуке хан "Жеті жарғы" деп аталған қазақ әдеп-ғұрып заңдарының ... ... ... ... ... деп ... ... негізгі принциптері айқындалды. Ол "халық кеңесі" мен "Билер кеңесін" тұрақты орган ретінде қалыптастырып, рөлін арттырады. Тәуке хан ... ... ... ... ... ірі ... болды.
Қазақтың белгілі ойшысы-ШоқанУалиханов (1835-1865). Ол ғалым. ағартушы-демократ, саяхатшы, этнограф, зерттеуші. Халықты ... мен ... ... ... ... қолынан келгенше оның рухани және мәдени өркендеуіне ықпал жасауды ... ... деп ... ... ... ... қанаудан құтқару үшін билікті жою керек, сонда ғана ... ... ... ... ... ... өзгертудің жолдарын іздеді. Қоғамдық құрылыстың жаңартудың жолы ретінде реформаны таңдады. "Сот реформасы жайындағы хат" деген еңбек жазды. Сол ... іске ... үшін көп ... ... ат ... ... ұстаз - Ыбырай Алтынсарин (1841-1889) халықты дүниеге "дұрыс көзқараспен" қарауға тәрбиелеуді өзінің негізгі ... етіп ... ... ... қана ... ... билеп-төстеушілердің қысым қыспағынан құтқара алады деп, барлық күш-жігерін олардың білімін көтеруге арнаған. 1887ж. Ырғызда 20 ... ... және ... ... арнайы мектеп ашқан.
Қазақ даласының ғұлама ойшылы - Абай Құнанбаев (1845-1904). Ол қазақ халқының мүддесі үшін ... ... ... ... ... ... ... Ол адамның "ақыл, ғылым, қайрат" арқылы жоғары дәрежеге көтеріліп, асқақтайтындай ... ... ... ... ... саяси сананың дамуына XIX ғасырдың аяғы XX ғ. басында пайда болған алғашқы зиялылар қауымы да ... ... ... ... А.Байтұрсынов, М.Дулатов, М.Шоқай, М.Тынышбаев, М.Жұмабаев, Б.Қаратаев, Халел және Жаһанша Досмұхамедовтерді жатқызуға болады.
9. Қазіргі кездегі саяси ілім
XX ғ бас кезінде Батыс ... ... ... кең өріс ... ... салушы француз ғалымы Л.Дюги. Бұл ілім бойынша әрбір тап өмірде өз ... ... ... ... мен ... қамтамасыз етуі керек.
Бұдан соң 2. "Элитаризм" теориясы дүниеге келді. "Элита" - яғни ... ... "ең ... ... "сұрыпталған", "таңдаулы" дегенді білдіреді. Бұл ілімнің өкілдері -Г.Моска, В.Парето.
3. "Фашизм" - еңбекшілерді басып-жаншу зорлық-зомбылықтың шектен тыс ... ... ... және адам ... ... қадағалау.
4. "Геосаясат" теориясы. Негізін салушы Ф.Ратцель. Бұл теория бойынша мемлекеттің, өмірі қауіпсіз сенімді болу үшін оған жеткілікті ... ... ... Ал ... ... ... ... күшімен қамтамасыз ету керек.
5. "Тоталитаризм" - бұл мемлекет тарапынан қоғамның
және әр адамзаттың өмірін катаң бағалауға алатын мемлекеттік саяси ... ... - ... ... ... ... саяси әділеттілікті, пікір алуандығын алға тартады.
7. "Консервативтік" - мемлекеттік реттеуге қарсы. Керісінше, ол ештеңеге ... ... ... бәсеке бостандығын берген дұрыс деп санайды
6. ХХ ғасырдағы Қазакстандағы қоғамдық- саяси, философиялык ойлар
Қазақ философиясы дүние мен адамның ... ... ... ... ... өзара байланыстырып, қабыстырып тұрған тетік -- мәдениет, ал ол қашанда этникалық сипатта ... Егер ... ... ... ... ... күре тамырын құраса, онда әрбір этномәдениеттің өзіндік философиясы бар екендігі анық. Осыдан әлемде қанша ұлттық жетілген мәдениеттер бар ... ... ... философиялық жүйелердің болатындығы анық дәлелденеді. Ұлттық философияда ұлттық мәдениет өз қисындылығына жетеді. Бұл ... ... мен жеке ... ... ... анық ... табады. Табиғаттану ғылымдарынан өзгеше философия, (метафизика) пәні физиканың арғы жағында жатыр. Айталық, неміс химиясы жоқ, бірак ... ... бар. ... ойы ... ... ... Жаңа ... -машиналық индустрия пайда болғанға дейін -- қазақ жеріндегі ең тиімді шаруашылық формасы көшпелі мал ... ... ... ... арғы ... ... ... шеңберінде осы іспен айналысты. Ол, біріншіден, табиғатқа бас июді, оған табынуды талап етті -- ... ... ... да ... ... ... ... табиғаттың патшасы болу, оны өз еркіне сай етіп кайта өзгерту мақсатын өз алдына ... жок. ... ... ... ... ... казақ халкының экологиялық санасы биік болды, оған тән саяси формалар -- соғыс ... әрі ... -- ... ... ... ... ... қазақ жерінде ешкашанда болған жоқ, ол көшпелілік шаруашылық формасының табиғатынан ... ... ... ... ... (болмыс) және пюсеологиялық (дүниетаным) мәселелерден гөрі адам мәселесіне көбірек көңіл бөлінеді; Үшіншіден, адам мәселесі, қазіргі тілмен айтқанда, көбіне экзиетеициалдық ... ... және ол ... өмір туған жеріннің ұлан-ғайыр уакыт пен кеңістік әлемінде жалпы дүние болмысымен барынша бауырластығына сену көркемдік таным игілігінін манызды бір ... ... ... ... мен ... бәрін аялап, адамзат ұрпағын бір-бірімен сабақтастырып жатқан дей алмаймыз. Бұл дүние -- ... ... пен адам ... ... шындық.
Төртіншіден, көшпелі халықтың арасындағы әлеуметтік айырмашылықтар аз болғандықтан теңдікке негізделген әділеттілік құндылығы. Сондықтан да бүгінгі ... ... ... ... ... топталу -- рестратификация -- (аса байлармен қатар ... ... ... ... ... жан дүниесінде ауыр жарақаттар қалдыруда; Бесіншіден, байлыққа жетуден гөрі ар-намысты жоғары ұстау -- бұл да ... ... ... сіңген құндылық болып табылады. Онымен тығыз байланыста бар нәрсеге қанағат ету де қазаққа тән нәрсе; ... ... ... жеке ... гөрі ... ... -- ол да көшпелілік өмір салтынан шығатын құндылық; Жетіншіден, өне бойы көшіп-қону ... ... ... ... ... ... кешуге тура келеді -- ол ерлікті, ... ... ... ... ... ... ... келгенде жылқының жалында ойнап, 14-15-ке келгенде батырлықты армандап, біздің бабаларымыздың көбі 20-25-індс елін аман ... ... ... қия ... Yenлы Отан ... қазақ азаматтары осы ұлттық қасиетті бүкіл әлемге айқын көрсетті. Қазақ халқының дербестігін көтере ... ... ... арам ... ... оны білуі қажет; Сегізіншіден, көшпелінің өмірі қысқа, өне бойы қауіп-қатерлерден, соқтығыстардан тұрғаннан кейін ол күнбе-күнгі өмірді бағалап өмірден алудан гөрі ... ... ... ... ... ... өзін шешен сөзбен, даналықпен көрсете білу, неше түрлі сайыстарға қатысу, -- бабаларымызға тән нәрселер болған; ... ... ... ... ... ашықтық, киналғандарға риясыз қол ұшын беру -- бұл да ... ... ... ... ... Оныншыдан, көшпелілердің негізгі құндылықтарының бірі -- ата-ананы, үлкендерді сыйлауы. А. Қасабек ... ... ... да бітімдік ерекшеліктеріне назар аударады. Ақындар мен жыраулар, саясаткерлер мсн батырлар, хандар мен қолбасшылар, айтыскерлер мен ертекшілер, билер мен ... -- бәрі де ... өмір ... ... объективті құбылыстарын тілге тиек етіп, жалпы алғанда жоғарылай даму тенденциясы шеңберінде қазак халқының қоғамдық, саяси, мәдени, сайып келгенде, философиялық ойлау ... ... ... Олар -- ... ... ... ... жақтары, еркіп ойлау, денстік және пантеистік көзқарастар, ... ... ... ... ... ... ... саяси және философиялық жақтары, мемлекет, қоғам, жеке адам мәні, тағы ... еді. Осы ... ... ... ... ... және білімсіздікке, қазақ халқының прогрессивті дамуына кедергі болатын басқа да кемістіктерге қарсы бағытталды. Мұны да қазақ философиясынын қалыптасуы мен ... ... ... деп атап ... ... ... философиялық дүниетанымын танып-білу үшін философиялық пен қарапайым саналардың арақатынасы мәселесінің басын ашып алуымыз қажет. Философиялық әдебиетте қарапайым сананы ... ... ... ... ... ... ... көзқарастар кездеседі. Бүл пікірлермен келісу қиын. Әрине, эмпирикалық білім қарапайым санадан ... оның ... ... ... Қазақ философиясын зерттеуші Г. Нұрышева атап өткендей, эмпирикалық түсінік эмпирикалық фактіні адам санасында жай ... кана ... ал ... ... ауқымы мен мүмкіндігі мол, оның жалпылап, корыту қабілеті бар. Бірақ бүл қорыту философиялық-ғылыми емес, ... ... ... ... ... ... атап көрсеткендей, . Қазақ халқының философиялық дүниетанымын арнайы зерттеген ... О.А. ... ... ой қызметінің алғашқы кезеңдеріндс дүние мен оны түсіну туралы ақпаратты ... ... және ... ... функцияны аткарғап модельдік-бейнелеу (тасқа қашалған суреттер) меп символдық-белгілік (тацба-ру белгілері) жүйелердің орнын басқан вербальды-дискурсивті ... орта ... ... айтып, , -- деп атап көрсетеді. А. Қасабек қазақ философиялық ойының келесі бір ерекшелігі деп оның шынайы ... ... ... оның ... ... және ... үшін ... және оған жету жолдарын өз қадірінше анық, жан-жақты көрсете білуі дер едік. Бүл айтқандардан қазақ философиясы басынан~ақ аяғынан тік ... ... ... ... жүйе ... ... тумаса керек. Біртүтас козқарас, дүниені жан-жақты таиып-білу, оның зандылық-тарын, таным процесін, әлеуметтік мәселелерді дүрыс түсіну, ойлау түрлерінің жүйесін апықтау -- ... ... ... ... Дегенмен халықтың ақындық шығармашылығында қоршап түрған табиғат пегі әлеуметтік орта туралы ойлаудын біршама жиынтығы болды. Олар, ... ... ... қа-сиетке толы бір қалыпқа сыя бермеуі мүмкін, бірақ адамдардың бай практикалық өмірін, халық даналығьш көрсететін философия-лық мопі бар еді. Ойлау ... ... ... жолы мен шығармалардың сақталуы ауыз әдебиетіне сай, тез жаттап алу, оны есінде сақтау және үрпақтан-үрпакқа өзгертпей, жоғалтпай жеткізу -- бұл ... ... ... ... ... халықтың мыңдағаи жылдар шеңберіпде бойыиа жинаған көп қадір-қасиеттерінің ішінен біз негізгілерін ғана ... Енді ... ... -- ... ... ... ... мүмкіншілік пайда болды. Қазіргі кезде тарихи-философиялық ғылымның көптеген хэлық-тардың философиялық мүраларын зерттегсн ... ... ... қалыптасуы, дамуы және негізгі бағыттары туралы, оларды зерттеудің теориялық жоне методологиялық мәселелері жөнінде ... ... ... ... ... ... А. ... қазак философиясының тарихы -- халық тарихының ең маңызды қүрамдас бөліктерінің бірі дейді. Онда ғылыми ... ... мен ... идеялық ізденістері, бай тарихы мен үлттық ойлау айшықтары корініс тапқан. Қазақ философиясы халқымыздың тарихын жан-жақты түсіну үшін ... ... және ... құрал Ол қоғамдық сананың басқа да түр-лерімен тығыз байланыста, сондықтан оны зерттеп, үйренбейінше ... ... ... ... ... ... шықпайтын тіл емес, адамдардың араласуыныи шығармашылық формаеына тән дискурсивтік, яғни пайымдық тіл еді. ... ... ... ... -- тіл, ... сөз>>, -- деп атап көрсетеді. А. ... ... ... ойының келесі бір ерекшелігі деп оның шынайы патриотизмін, халқына сүйіспеншілігін, оның бақыты, ... және ... үшін ... және оған жету ... өз қадірінше анық, жан-жақты көрсете білуі дер едік.
Бүл айтқандардан қазақ философиясы басынан-ақ аяғынан тік тұрған, бірден қалыптасып ... жүйе ... ... ... ... ... ... дүниені жан-жақты танып-білу, оның заңдылықтарын, таным процесін, әлеуметтік мәселелерді дұрыс түсіну, ойлау түрлерінің жүйесін анықтау -- ... ... ... ... ... халықтың ақындық шығармашылығында қоршап түрған табиғат пен әлеуметтік орта ... ... ... ... ... ... ... кездейсоқтық, жүйесіздік қасиетке толы бір қалыпқа сын бермеуі мүмкін, бірақ адамдардың бай практикалық өмірін, халық даналығьш көрсететін философия-лық мопі бар еді. ... ... ... ... жолы мен шығармалардың сақталуы ауыз әдебиетіне сай, тез ... алу, оны ... ... және ұрпақтан-ұрпакқа өзгертпей, жоғалтпай жеткізу -- бүл философия тарихындағы ғажап қүбылыс

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Философия, саясат, қазіргі заман. Т Мор мен Т Кампанелланың утопистік- социалистік ілімдері.Саяси және құқық сана мәселелері.Қазақстан тәуелсіздігінің нышандары.Саяси философияның қалыптасу ерекшеліктері.XX ғасырдағы Қазақстандағы қоғамдық-саяси, философиялық ойлар27 бет
Қазакстанда саяси философияның қалыптасу және дамуы18 бет
Қазакстанда саяси философияның қалыптасу және дамуы. Саяси элита және саяси жетекшелік. Саяси сана және саяси идеология11 бет
Қазакстанда саяси философияның қалыптасуы және дамуы6 бет
Әл – Фарабидің қоғам туралы философиялық, әлеуметтік - саяси тұжырымдамалары49 бет
Әлихан Бөкейхановтың саяси-әлеуметтік философиясы60 бет
"Саяси модернизация."23 бет
XX ғасырдың басындағы қазақ зиялыларының атқарған қызметтеріне саяси талдау57 бет
XІX-XX ғасырдағы Ресейдегі саяси және құқық тарихы9 бет
«Едігелік» идеологиясының мәні5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь